«Վավերացնում եմ»
Հայաստանի Հանրապետության
Նախագահ Ռ. Քոչարյան
23 նոյեմբերի 2004 թ.
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
11 նոյեմբերի 2004 թվականի N 1558-Ն
ՕԴԱՃՆՇԱԿԱՆ ԴՈՂԵՐԻ ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Հիմք ընդունելով «Ստանդարտացման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 8-րդ հոդվածի դրույթները, ինչպես նաև օդաճնշական դողերի անվտանգությունն ապահովող ցուցանիշները սահմանելու նպատակով Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.
1. Հաստատել օդաճնշական դողերի տեխնիկական կանոնակարգը` համաձայն հավելվածի:
2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման պահից վեց ամիս հետո:
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Ա. Մարգարյան
2004 թ. նոյեմբերի 20
Երևան
Հավելված
ՀՀ կառավարության 2004 թվականի
նոյեմբերի 11-ի N 1558-Ն որոշման
ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳ ՕԴԱՃՆՇԱԿԱՆ ԴՈՂԵՐԻ
I. ԿԻՐԱՌՄԱՆ ՈԼՈՐՏԸ
1. Սույն տեխնիկական կանոնակարգի գործողությունը տարածվում է, արտաքին առևտրի գործունեության ապրանքների ծածկագրերին համապատասխան, հետևյալ տեսակների տրանսպորտային միջոցների ռետինե նոր օդաճնշական դողերի վրա`
մարդատար ավտոմեքենաների, այդ թվում` բեռնաուղևորատար
ավտոմեքենա-ֆուրգոնների և սպորտային ավտոմեքենաների 4011 20.
ավտոբուսների կամ բեռների փոխադրման շարժիչային
տրանսպորտային միջոցների 4011 10 000:
2. Սույն տեխնիկական կանոնակարգով սահմանվում են 1-ին կետում տրված օդաճնշական դողերին ներկայացվող անվտանգության պահանջները բնութագրող ցուցանիշները, տերմինաբանությունը, մակնշումը, ինչպես նաև դրանց համապատասխանության գնահատման ընթացակարգերը:
(2-րդ կետը փոփ. 02.04.15 N 356-Ն)
3. Սույն տեխնիկական կանոնակարգը չի տարածվում տրակտորների և գյուղատնտեսական մեքենաների, մեծ բեռնունակության (14000 կգ-ից բարձր) ավտոմեքենաների, շինարարական, ճանապարհային և ամբարձիչ փոխադրական մեքենաների, մոտոհեծանվատեխնիկայի համար նախատեսված` կարգավորվող ճնշումով դողերի, ինչպես նաև հանքահորերում, հանքերում, բաց հանքերում և այլ հատուկ պայմաններում շահագործման համար նախատեսված դողերի վրա:
4. Օդաճնշական դողերը ենթակա են համապատասխանության պարտադիր գնահատման:
(4-րդ կետը փոփ. 02.04.15 N 356-Ն)
II. ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ
Օդաճնշական դողերի անվտանգությունը բնութագրող ցուցանիշները` համապատասխան հիմնավորումներով
5. Օդաճնշական դող` ռետինագործվածքային առաձգական թաղանթ, որը նախատեսված է անիվների անվահեցի (օղագոտու) վրա տեղադրելու համար և ճնշման տակ լցված է գազով կամ օդով:
6. Դողերի տիպ` օդաճնշական դողեր, որոնք միմյանցից չեն տարբերվում` հետևյալ ասպեկտներով`
1) արտադրող կազմակերպության,
2) դողերի չափի նշագրով,
3) օգտագործման կատեգորիայով`
ա) մարդատար ավտոմեքենաների համար նախատեսված սովորական (ճանապարհային) կամ ձմեռային կամ ժամանակավոր օգտագործման համար,
բ) բեռնատար ավտոմեքենաների համար`
նորմալ` նախատեսված սովորական ճանապարհների համար,
հատուկ` հատուկ նշանակության, օրինակ` խառը (ճանապարհներ և դրանցից դուրս օգտագործման համար) և (կամ) սահմանափակ արագությամբ օգտագործելու համար,
ձմեռային,
4) կառուցվածքով`
ա) մարդատար ավտոմեքենաների համար` անկյունագծային, անկյունագծագոտևորային, շառավղային (ուժեղացված կամ բարձր կրող ունակության, ժամանակավոր կամ T տիպի ժամանակավոր օգտագործման պահուստային դողեր),
բ) բեռնատար ավտոմեքենաների համար` անկյունագծային, շառավղային,
5) արագության կատեգորիայի նշագրով,
6) կրող ունակության ինդեքսով,
7) դողի լայնակի կտրվածքով:
7. Ձմեռային դողեր` դողեր, որոնց պահպանաշերտի նկարը և կառուցվածքը, սովորական (ճանապարհային) դողերի հետ համեմատ, հատուկ նախատեսված են ցեխի, թարմ և թաց ձյան վրայով բարձր անցունակությունն ապահովելու համար:
8. Օդաճնշական դողերի կառուցվածք` դողերի կարկասի տեխնիկական բնութագրեր, որոնք ունեն հետևյալ հիմնական կառուցվածքները`
1) անկյունագծային` կառուցվածք, որում դողերի հենքի թելերը հասնում են դողածածկի կողամասին և պահպանաշերտի միջին գծի նկատմամբ ուղղված են այնպես, որ կազմում են 90.0-ից շատ ավելի փոքր իրար հաջորդող անկյուններ,
2) անկյունագծագոտևորային` անկյունագծային օդաճնշական դողերի կառուցվածք, որում կարկասները ձգվում են երկու կամ ավելի շերտերով` գործնականում չձգված հենքերից կազմված գոտիով` կազմելով կարկասի անկյանը մոտիկ իրար հաջորդող անկյուններ,
3) շառավղային` կառուցվածք, որի դողերի հենքի թելերը հասնում են դողածածկի կողամասին և հիմնականում դասավորված են պահպանաշերտի միջին գծի նկատմամբ 90.0 անկյան տակ, որոնց կարկասի շերտերը գործնականում սևեռվում են չձգվող անվահեցին,
4) ուժեղացված կամ բարձր կրող ունակություն` օդաճնշական դողերի կառուցվածք, որում կարկասները, համապատասխան ստանդարտ դողերի կարկասի համեմատ, ավելի ամուր են,
5) ժամանակավոր օգտագործման պահուստային դողեր` օդաճնշական դողեր, որոնք նախատեսված են երթևեկության նորմալ պայմաններում ցանկացած փոխադրական միջոցի վրա տեղադրման համար և երթևեկության սահմանափակ պայմաններում ժամանակավոր օգտագործման համար,
6) T տիպի ժամանակավոր օգտագործման պահուստային դողեր` ժամանակավոր օգտագործման դողերի տիպ նախատեսված, ստանդարտ և ուժեղացված դողերի հետ համեմատ, ավելի բարձր ներքին ճնշման դեպքում շահագործման համար:
9. Դողածածկի կողամաս` դողերի տարր, որի ձևը և կառուցվածքը թույլ է տալիս դրա հարմարեցումն անվահեցին և դողն իր վրա պահելուն:
10. Հենք` օդաճնշական դողի շերտերում գործվածք կազմող թելեր:
11. Շերտ` գոտի, որը կազմված է միմյանց նկատմամբ զուգահեռ դասավորված` ռետինապատված հենքի շերտերով:
12. Կարկաս` օդաճնշական դողերի մաս, որը չի համարվում պահպանաշերտ և ռետինե կողամաս ու փչված վիճակում բեռնվածությունը վերցնում է իր վրա:
13. Պահպանաշերտ` օդաճնշական դողի մաս, որը հպվում է գետնին: Այս մասը պաշտպանում է կարկասը մեխանիկական վնասվածքներից և նպաստում գետնի հետ անիվի շփմանը:
14. Կողամաս` օդաճնշական դողի մաս, որը տեղակայված է պահպանաշերտի և գոտու միջև` ծածկված անվահեցի եզրով:
15. Կողամասի ներքևի մաս` գոտի, որը տեղակայված է դողերի առավելագույն հատույթի և գոտու միջև` ծածկված անվահեցի եզրով:
16. Պահպանաշերտի ակոսիկներ` տարածություն երկու հարևան ելուստների միջև և (կամ) պահպանաշերտի նկարի քառակուսիներ:
17. Պրոֆիլի լայնություն (S)` փչած օդաճնշական դողի արտաքին կողամասերի միջև գծային տարածություն` առանց հաշվի առնելու մակնշվածքներով, դեկորատիվ կարերով կամ պաշտպանիչ շերտերով ստեղծված ելուստները:
18. Լայնության եզրաչափք` փչած օդաճնշական դողի արտաքին կողամասերի միջև գծային տարածություն` ներառյալ մակնշվածքները, դեկորատիվ և պաշտպանիչ շերտերը կամ ելուստները:
19. Պրոֆիլի բարձրություն (H)` տարածություն` հավասար դողերի արտաքին տրամագծի և անվահեցի միջև տարբերության կեսին:
20. Պրոֆիլի բարձրության հարաբերությունն իր լայնությանը (Ra)` պրոֆիլի բարձրության (H) հարաբերությունը պրոֆիլի անվանական լայնությանը (S1)` արտահայտված տոկոսներով, ընդ որում, երկու չափերն էլ արտահայտվում են միևնույն չափման միավորով:
21. Արտաքին տրամագիծ (P)` փչած նոր դողի եզրաչափքային տրամագիծ:
22. Դողի չափերի նշագիր` նշագիր, որը ներառում է`
1) պրոֆիլի անվանական լայնությունը (S1)` արտահայտված միլիմետրերով` բացառությամբ դողերի այն տիպերի, որոնց նշագրերը տրված են սույն տեխնիկական կանոնակարգի 1-12-րդ աղյուսակների առաջին սյունակներում`
ա) մարդատար ավտոմեքենաների դողերի համար` 1-3,
բ) բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի համար` 4-12,
2) պրոֆիլի անվանական բարձրության հարաբերությունն իր լայնությանը` բացառությամբ դողերի այն տիպերի, որոնց նշագրերը տրված են սույն տեխնիկական կանոնակարգի 1-12-րդ աղյուսակներում`
ա) մարդատար ավտոմեքենաների դողերի համար` 1-3,
բ) բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի համար` 4-12.
Աղյուսակ 1
Անկյունագծային կառուցվածքի դողերի (եվրոպական դողերի) չափերի նշագրերը եվ չափերը
Չափը Չափման
անվահեցի
լայնության կոդը Եզրաչափքային
տրամագիծը,
մմ Դողի
պրոֆիլի
լայնությունը,
մմ Անվահեցի
անվանական
չափը,
d, մմ
Գերցածր ճնշման սերիայի
4.80-10 3.5 490 128 254
5.20-10 3.5 508 132 254
5.20-12 3.5 558 132 305
5.60-13 4 600 145 330
5.90-13 4 616 150 330
6.40-13 4.5 642 163 350
5.20-14 3.5 612 132 356
5.60-14 4 626 145 356
5-90-14 4 642 150 356
6.40-14 4.5 666 163 356
5.60-15 4 650 145 381
5.90-15 4 668 150 381
6.40-15 4.5 692 163 381
6.70-15 4.5 710 170 381
7.10-15 5 724 180 381
7.60-15 5.5 742 193 381
8.20-15 6 760 213 381
Ցածր պրոֆիլի սերիայի
5.50-12 4 552 142 305
6.00-12 4.5 574 156 305
7.00-13 5 644 178 330
7.00-14 5 668 178 356
7.50-14 5.5 688 190 356
8.00-14 6 702 203 356
6.00-15 L 4.5 650 156 381
Գերցածր պրոֆիլի սերիայի
155-13/6.15-13 4.5 582 157 330
165-13/6.45-13 4.5 600 167 330
175-13/6.95-13 5 610 178 330
155-14/6.15-14 4.5 608 157 356
165-14/6.45-14 4.5 626 167 356
175-14/6.95-14 5 638 178 356
185-14/7.35-14 5.5 654 188 356
195-14/7.75-14 5.5 670 198 356
Ուլտրացածր պրոֆիլի սերիայի
5.9-10 4 483 148 254
6.5-13 4.5 586 166 330
6.9-13 4.5 600 172 330
7.3-13 5 614 184 330
1) Եզրաչափքային տրամագծի և դողի պրոֆիլի լայնության թույլատրելի շեղումները տրված են սույն տեխնիկական կանոնակարգերի 52-րդ և 54-րդ կետերում:
2) Թույլատրվում է գերցածր պրոֆիլի սերիայի դողերի համար չափերի հետևյալ նշագրումները` 185-14/7,35-14 կամ 185-14 կամ 7.35-14 կամ 7.35-14/185-14:
Աղյուսակ 2
Շառավղային կառուցվածքի միլիմետրական սերիայի դողերը
(եվրոպական դողեր)
Չափը Չափման անվահեցի
լայնության կոդը Եզրաչափքային
տրամագիծը, մմ Դողի պրոֆիլի
լայնությունը, մմ Անվահեցի
անվանական
չափը, d, մմ
125 R 10 3.5 459 127 254
145 R 10 4 492 147 254
125 R 12 3.5 510 127 305
135 R 12 4 522 137 305
145 R 12 4 542 147 305
155 R 12 4.5 550 157 305
125 R 13 3.5 536 127 330
135 R 13 4 548 137 330
145 R 13 4 566 147 330
155 R 13 4.5 578 157 330
165 R 13 4.5 596 167 330
175 R 13 5 608 178 330
185 R 13 5.5 624 188 330
125 R 14 3.5 562 127 356
135 R 14 4 574 137 356
145 R 14 4 590 147 356
155 R 14 4.5 604 157 356
165 R 14 4.5 622 167 356
175 R 14 5 634 178 356
185 R 14 5.5 650 188 356
195 R 14 5.5 666 198 356
205 R 14 6 686 208 356
215 R 14 6 700 218 356
225 R 14 6.5 714 228 356
125 R 15 3.5 588 127 381
135 R 15 4 600 137 381
145 R 15 4 616 147 381
155 R 15 4.5 630 157 381
165 R 15 4.5 646 167 381
175 R 15 5 660 178 381
185 R 15 5.5 674 188 381
195 R 15 5.5 690 198 381
205 R 15 6 710 208 381
215 R 15 6 724 218 381
225 R 15 6.5 738 228 381
235 R 15 6.5 752 238 381
175 R 15 5 686 178 406
185 R 15 5.5 698 188 406
205 R 15 5 736 208 406
Եզրաչափքային տրամագծի և դողի պրոֆիլի լայնության թույլատրելի շեղումները տրված են սույն տեխնիկական կանոնակարգի 52-րդ և 54-րդ կետերում:
Աղյուսակ 3
Շառավղային կառուցվածքի 45 սերիայի TR 5.0 անվահեցով դողերի չափերը
Չափը Չափման անվահեցի
լայնությունը, մմ Եզրաչափքը, մմ
Դողի պրոֆիլի
լայնությունը, մմ
280/45 R 415 240 661 281
Աղյուսակ 4
Շառավղային եվ անկյունագծային կառուցվածքների դողերի չափերը` կապված նիստի 5.0 թեքության անկյան կամ տեղադրված հարթ անվահեցի հետ` պայմանական միավորներով
Դողի չափի նշագիրը Չափման անվահեցի
լայնությունը`
պայմանական
միավորներով Անվահեցի անվանական
տրամագիծը,
d, մմ Արտաքին
տրամագիծը, D, մմ Պրոֆիլի
լայնությունը,
S, մմ
շառավղա-
յին
կառուց-
վածքի անկյունա-
գծային
կառուց-
վածքի շառավղա-
յին
կառուց-
վածքի անկյունա-
գծային
կառուց-
վածքի
ստանդարտ սերիայի
4.00R8* 2,50 203 414 414 107 107
4.00R10* 3,00 254 466 466 108 108
4.00R12* 3,00 305 517 517 108 108
4.50R8* 3,50 203 439 439 125 125
4.50R10* 3,50 254 490 490 125 125
4.50R12* 3,50 305 545 545 125 128
5.00R8* 3,00 203 467 467 132 132
5.00R10* 3,50 254 516 516 134 134
5.00R12* 3,50 305 568 568 134 137
6.00R9 4,00 229 540 540 160 160
6.00R14C 4,50 356 626 625 158 158
6.00R16* 4,50 406 728 730 170 170
6.50R10 5,00 254 588 588 177 177
6.50R14C 5,00 356 640 650 170 172
6.50R16* 4,50 406 742 748 176 176
6.50R20* 5,00 508 860 - 181 -
7.00R12 5,00 305 672 672 192 192
7.00R14C 5,00 356 650 668 180 182
7.00R15* 5,00 381 746 752 197 198
7.00R16C 5,50 406 778 778 198 198
7.00R16 5,50 406 784 774 198 198
7.00R20 5,50 508 892 898 198 198
7.50R10 5,50 254 645 645 207 207
7.50R14C 5,50 356 686 692 195 192
7.50R15* 6,00 381 772 772 212 212
7.50R16* 6,00 406 802 806 210 210
7.50R17* 6,00 432 852 852 210 210
4.50R20 6,00 508 928 928 210 213
8.25R15 6,50 381 836 836 230 234
8.25R16 6,50 406 860 860 230 234
8.25R17 6,50 432 886 895 230 234
8.25R20 6,50 508 962 970 230 234
9.00R15 6,00 381 840 840 249 249
9.00R16* 6,50 406 912 900 246 252
9.00R20 7,00 508 1018 1012 258 256
10.00R15 7,50 381 918 918 275 275
10.00R20 7,50 508 1052 1050 275 275
10.00R22 7,50 559 1102 1102 275 275
11.00R16 6,50 406 980 952 279 272
11.00R20 8,00 508 1082 1080 286 291
11.00R22 8,00 559 1132 1130 286 291
11.00R24 8,00 610 1182 1180 286 291
12.00R20 8,50 508 1122 1120 313 312
12.00R22 8,50 559 1174 1174 313 312
12.00R24 8,50 610 1226 1220 313 312
13.00R20 9,00 508 1176 1170 336 342
14.00R20 10,00 508 1238 1238 370 375
14.00R24 10,00 610 1340 1340 370 375
16.00R20 13,00 508 1370 1370 446 446
80 սերիայի
12/80R20 8,50 508 1008 - 305 -
13/80R20 9,00 508 1048 - 326 -
14/80R20 10,00 508 1090 - 350 -
14/80R24 10,00 610 1192 - 350 -
14.75/80R20 10,00 508 1124 - 370 -
15.5/80R20 10,00 508 1158 - 384 -
Համապիտանի ավտոմեքենաների դողեր` լայնացված անվահեցերի համար
7.50 R 18MPT 5,50 457 885 - 208
10.5 R 18MPT 9 457 905 276 270
10.5 R 20MPT 9 508 955 276 270
12.5 R 18MPT 11 457 990 330 325
12.5 R 20MPT 11 508 1040 330 325
14.5 R 20MPT 11 508 1095 362 355
14.5 R 24MPT 11 610 1195 362 355
1) Անկյունագծային կառուցվածքի դողերի վրա «R» տառի փոխարեն դրվում է «-» նշանը (օրինակ` 5.00-8):
2) Դողերի չափերի նշագրերը` տրված աղյուսակում «*» նշանով, կարող են
լրացված լինել C տառով (օրինակ` 6.00-16C):
Աղյուսակ 5
Շառավղային կառուցվածքով դողերի չափերը` տեղադրված անվահեցի վրա նիստի 15.0 թեքության անկյունով
Դողի չափի
նշագիրը Չափման անվահեցի
լայնությունը`
պայմանական
միավորներով Անվահեցի
անվանական
տրամագիծը,
d, մմ Անվահեցի արտաքին
տրամագիծը, D, մմ Պրոֆիլի
լայնությունը`
S, մմ
7 R 17,5 5,25 445 752 185
7 R 19,5 5,25 495 800 185
8 R 17,5 6,00 445 784 208
8 R 19,5 6,00 495 856 208
8 R 22,5 6,00 572 936 208
8,5 R 17,5 6,00 445 802 215
9 R 17,5 6,75 445 820 230
9 R 19,5 6,75 495 894 230
9 R 22,5 6,75 572 970 230
9,5 R 17,5 6,75 445 842 240
9,5 R 19,5 6,75 495 916 240
10 R 17,5 7,50 445 858 254
10 R 19,5 7,50 495 936 254
10 R 22,5 7,50 572 1020 254
11 R 22,5 8,25 572 1050 279
11 R 24,5 8,25 622 1100 279
12 R 22,5 9,00 572 1084 300
13 R 22,5 9,75 572 1124 320
15 R 19,5 11,75 495 998 387
15 R 22,5 11,75 572 1074 387
16,5 R 19,5 13,00 495 1046 425
16,5 R 22,5 13,00 572 1122 425
18 R 19,5 14,00 572 1158 457
18 R 22,5 - - - -
70 սերիայի
10/70 R 22,5 7,50 572 928 254
11/70 R 22,5 8,25 572 962 279
12/70 R 22,5 9,00 572 1000 305
13/70 R 22,5 9,75 572 1033 330
Դողերի 7R 17,5 և 8R 17,5 չափերի նշագրերը աղյուսակում կարող են լրացված լինել C տառով (օրինակ` 7 R 17,5 C):
Աղյուսակ 6
Թեթեվ բեռնատար ավտոմեքենաների շառավղային եվ անկյունագծային կառուցվածքների դողերի չափերը
Դողի չափի
նշագիրը Չափման անվահեցի
լայնությունը`
պայմանական
միավորներով Անվահեցի անվանական
տրամագիծը,
d, մմ Արտաքին
տրամագիծը, D, մմ Պրոֆիլի
լայնությունը,
S, մմ
շառավղային
կառուց-
վածքի անկյունա-
գծային
կառուցվածքի շառավղային
կառուց-
վածքի անկյունա-
գծային
կառուցվածքի
Մետրական նշագրերը
145 R 10C 4,00 254 492 - 147 -
145 R 12C 4,00 305 542 - 147 -
145 R 13C 4,00 330 566 - 147 -
145 R 14C 4,00 356 590 - 147 -
145 R 15C 4,00 381 616 - 147 -
155 R 12C 4,50 305 550 - 157 -
155 R 13C 4,50 330 578 - 157 -
155 R 14C 4,50 356 604 - 157 -
165 R 13C 4,50 330 596 - 167 -
165 R 14C 4,50 356 622 - 167 -
165 R 15C 4,50 381 646 - 167 -
175 R 13C 5,00 330 608 - 178 -
175 R 14C 5,00 356 634 - 178 -
175 R 16C 5,00 406 684 - 178 -
185 R 13C 5,50 330 624 - 188 -
185 R 14C 5,50 356 650 - 188 -
185 R 15C 5,50 381 674 - 188 -
195 R 14C 5,50 356 666 - 198 -
195 R 15C 5,50 381 690 - 198 -
195 R 16C 5,50 406 716 - 198 -
205 R 14C 6,00 356 686 - 208 -
205 R 15C 6,00 381 710 - 208 -
205 R 16C 6,00 406 736 - 208 -
215 R 14C 6,00 356 700 - 218 -
215 R 15C 6,00 381 724 - 218 -
215 R 16C 6,00 406 750 - 218 -
245 R 16C 7,00 406 798 798 248 248
17 R 15C 5,00 381 678 - 178 -
17 R 380C 5,00 381 678 - 178 -
17 R 400C 150 մմ 400 698 - 186 -
19 R 400C 150 մմ 400 728 - 200 -
Պայմանական միավորներով նշագրերը
5.60 R 12C 4,00 305 570 572 150 148
6.40 R 13C 5,00 330 648 640 172 172
6.70 R 13C 5,00 330 660 662 180 180
6.70 R 14C 5,00 356 688 688 180 180
6.70 R 15C 5,00 381 712 714 180 180
Անկյունագծային կառուցվածքի դողերի վրա R տառի փոխարեն դրվում է «-» նշանը (օրինակ` 145-10C)
Աղյուսակ 7
Շառավղային եվ անկյունագծային կառուցվածքների հատուկ նշանակության դողերի չափերը
Դողի չափի
նշագիրը
Չափման անվահեցի
լայնությունը`
պայմանական
միավորներով Անվահեցի
անվանական
տրամագիծը,
d, մմ Արտաքին
տրամագիծը,
D, մմ Պրոֆիլի
լայնությունը`
S, մմ
Պայմանական միավորներով նշագրերը
15 x 4 1/2-8 3,25 203 385 122
16 x 6-8 4,33 203 425 152
18 x 7 4,33 203 462 173
18 x 7-8 4,33 203 462 173
21 x 8-9 6,00 229 535 200
21 x 4 2,32 330 565 113
22 x 4 1/2 3,11 330 595 132
23 x 5 3,75 330 635 155
23 x 9-10 6,50 254 595 225
24 x 7.50-13 6,00 330 597 191
25 x 6 3,75 330 680 170
27 x 8.50-14 7,00 356 674 218
27 x 10-12 8,00 305 690 255
28 x 8.50-15 7,00 381 699 218
28 x 9-15 7,00 381 707 216
29 9.50-15 7,50 381 724 240
30 x 9.50-15 7,50 381 750 240
31 x 10.50-15 8,50 381 775 268
31 x 11.50-15 9,00 381 775 290
31 x 13.50-15 11,00 381 775 345
31 x 15.50-15 12,00 381 775 390
32 x 11.50-15 9,00 381 801 290
33 x 12.50-15 10,00 381 826 318
35 x 12.50-15 10,00 381 877 318
37 x 12.50-15 10,00 381 928 318
37 x 14.50-15 12,00 381 928 372
Մետրական նշագրեր
200-15 6,50 381 730 205
250-15 7,50 381 735 250
300-15 8,00 381 840 300
Շառավղային կառուցվածքի դողերի վրա «-» նշանի փոխարեն դրվում է R տառը (օրինակ` 15 x 41/2 R8):
Աղյուսակ 8
Ոչ անհատական օգտագործման թեթեվ բեռնատար ավտոմեքենաների համար շառավղային եվ անկյունագծային (ամերիկյան) դողերի չափերը
Դողի
չափի
նշագիրը Չափման անվահեցի
լայնության
կոդը Գոտու անվանական
տրամագիծը,
d, մմ Արտաքին տրամագիծը, D, մմ Պրոֆիլի
լայնությունը,
S, մմ
նորմալ ձմեռային
6.00-16LT 4.50 406 732 743 173
6.50-16LT 4.50 406 755 767 182
6.70-16LT 5.00 406 722 733 191
7.00-13LT 5.00 330 647 658 187
7.00-14LT 5.00 356 670 681 187
7.00-15LT 5.50 381 752 763 202
7.00-16LT 5.50 406 778 788 202
7.10-15LT 5.00 381 738 749 199
7.50-15LT 6.00 381 782 794 220
7.50-16LT 6.00 406 808 819 220
8.25-16LT 6.50 406 859 869 241
9.00-16LT 6.50 406 890 903 257
G78-15LT 6.00 381 711 722 212
H78-15LT 6.00 381 727 739 222
L78-15LT 6.50 381 749 760 236
L78-16LT 6.50 406 775 786 236
7-14.5LT* 6.00 368 677 - 185
8-14.5LT* 6.00 368 707 - 203
9-14.5LT* 7.00 368 711 - 241
7-17.5LT 5.25 445 758 769 189
8-17.5LT 5.25 445 788 799 199
1) Շառավղային կառուցվածքի դողերը նշագրվում են R տառով` «-» նշանի փոխարեն (օրինակ` 6.00 R 16LT):
2) Արտաքին առավելագույն տրամագծի (Dmax) հաշվարկման համար b գործակիցն ընդունվում է 1,08-ին հավասար:
3) Պրոֆիլի ընդհանուր լայնությունը կարող է գերազանցել սույն աղյուսակում տրված արժեքը` 8%-ից ոչ ավելի:
4) Դողերի չափերի նշագիրը` տրված աղյուսակում «*» նշանով, LT-ի փոխարեն կարող է օգտագործվել MH (օրինակ` 7-14,5 MH):
Աղյուսակ 9
Ոչ անհատական օգտագործման թեթեվ փոխադրական միջոցների համար անկյունագծային եվ շառավղային դողերի չափերը
Դողի չափի
նշագիրը Չափման
անվահեցի
լայնության
կոդը Անվահեցի
անվանական
տրամագիծը,
d, մմ Արտաքին
տրամագիծը, D, մմ Պրոֆիլի
լայնությունը,
S, մմ
նորմալ ձմեռային
9-15LT 8,00 381 744 755 254
10-15LT 8,00 381 773 783 264
11-15LT 8,00 381 777 788 279
24 x 7,50-13LT 6 330 597 604 191
27 x 8,50-14LT 7 356 674 680 218
28 x 8,50-15LT 7 381 699 705 218
29 x 9,50-15LT 7,5 381 724 731 240
31 x 10,50-15LT 8,5 381 775 781 268
31 x 11,50-15LT 9 381 775 781 290
31 x 13,50-15LT 11 381 775 781 345
31 x 15,50-15LT 12 381 775 781 390
32 x 11,50-15LT 9 381 801 807 290
33 x 12,50-15LT 10 381 826 832 318
35 x 12,50-15LT 10 381 877 883 318
37 x 12,50-15LT 10 381 928 934 318
37 x 14,50-15LT 12 381 928 934 372
8,00-16,5LT 6,00 419 720 730 203
8,75-16,5LT 6,75 419 748 759 222
9,50-16,5LT 6,75 419 776 787 241
10-16,6LT 8,25 419 762 773 264
12-16,5LT 9,75 419 818 831 307
30 x 9,50-16,5LT 7,50 419 750 761 240
31 x 10,50-16,5LT 8,25 419 775 787 266
33 x 12,50-16,5LT 9,75 419 826 838 315
37 x 12,50-16,5LT 9,75 419 928 939 315
37 x 14,50-16,5LT 11,25 419 928 939 365
1) Շառավղային կառուցվածքի դողերը նշագրվում են R տառով` «-» նշանի փոխարեն (օրինակ` 24 x 7,50 R 13LT):
2) Արտաքին առավելագույն տրամագծի (Dmax) հաշվարկման համար b գործակիցն ընդունվում է 1,07-ին հավասար:
3) Պրոֆիլի ընդհանուր լայնությունը կարող է գերազանցել սույն աղյուսակում տրված արժեքը` 7%-ից ոչ ավելի:
Աղյուսակ 10
5.0 թեքվածության կամ հարթ անվահեցերի վրա տեղադրման պայմանական նշագրերով անկյունագծային եվ շառավղային կառուցվածքներով դողերի չափերը
Դողի չափի
նշագիրը Չափման
անվահեցի
լայնու-
թյունը`
պայմանական
միավորներով Անվահեցի
անվանական
տրամագիծը,
d, մմ Արտաքին տրամագիծը, D, մմ Պրոֆիլի
լայնու-
թյունը`
S, մմ
նորմալ ձմեռային
ճանապար-
հային
պահպանա-
շերտով հաստացված
պահպանա-
շերտով
6,50-20 5 508 878 - 893 184
7,00-15TR 5,5 381 777 - 792 199
7,00-18 5,5 457 853 - 868 199
7,00-20 5,5 508 904 - 919 199
7,50-15TR 6 381 808 - 825 215
7,50-17 6 432 859 - 876 215
7,50-18 6 457 884 - 901 215
7,50-20 6 508 935 - 952 215
8,25-15TR 6,5 381 847 855 856 236
8,25-20 6,5 508 974 982 992 236
9,00-15TR 7 381 891 904 911 259
9,00-02 7 508 1019 1031 1038 259
10,00-15TR 7,5 381 927 940 946 278
10,00-20 7,5 508 1054 1067 1073 278
10,00-22 7,5 559 1104 1118 1123 278
11,00-20 8 508 1085 1099 1104 293
11,00-22 8 559 1135 1150 1155 293
11,00-24 8 610 1186 1201 1206 293
11,50-20 8 508 1085 1099 1104 296
12,00-20 8,5 508 1125 - 1146 315
12,00-24 8,5 610 1226 - 1247 315
14,00-20 10 508 1241 - 1266 375
14,00-24 10 610 1343 - 1368 375
1) Շառավղային կառուցվածքի դողերը նշագրվում են R տառով` «-» նշանի փոխարեն (օրինակ` 6,50 R20):
2) Արտաքին առավելագույն տրամագծի (Dmax) հաշվարկման համար b գործակիցն ընդունվում է 1,06-ին հավասար:
3) Պրոֆիլի ընդհանուր լայնությունը կարող է գերազանցել սույն աղյուսակում տրված արժեքը` 6%-ից ոչ ավելի:
Աղյուսակ 11
Անկյունագծային եվ շառավղային կառուցվածքների հատուկ օգտագործման համար պայմանական նշագրով դողերի չափերը
Դողի չափը
նշագիրը
Գոտու չափման
լայնությունը`
պայմանական
միավորներով
Գոտու
անվանական
տրամագիծ,
d, մմ
Արտաքին
տրամագիծը, D, մմ Պրոֆիլի
լայնությունը,
S, մմ
անիվը տանող
պահպանա-
շերտով հաստացված
պահպա-
նաշերտով
10,00-20ML
7,5
508
1073
1099
278
11,00-22ML
8
559
1155
1182
293
13,00-24ML
9
610
1302
-
340
14,00-20ML
10
508
1266
-
375
14,00-24ML
10
610
1368
-
375
15-19,5ML
11,75
495
1019
-
389
24 R 21
18
533
1372
-
610
1) Արտաքին առավելագույն տրամագծի (Dmax) հաշվարկման համար b գործակիցն ընտրվում է 1,06-ին հավասար:
2) Պրոֆիլի ընդհանուր լայնությունը կարող է գերազանցել սույն աղյուսակում տրված արժեքը` 8%-ից ոչ ավելի:
Աղյուսակ 12
Անկյունագծային եվ շառավղային կառուցվածքների անվահեցի վրա 15.0 թեքությամբ տեղադրված պայմանական նշագրերով դողերի չափերը
Դողի
չափի
նշագիրը Չափման
անվահեցի
լայնու-
թյունը`
պայմանական
միավորներով Անվահեցի
անվանական
տրամագիծը,
d, մմ Արտաքին տրամագիծը, D, մմ Պրոֆիլի
լայնու-
թյունը`
S, մմ
նորմալ ձմեռային
ճանապար-
հային
պահպանա-
շերտով հաստացված
պահպանա-
շերտով
8-19,5
6,00
495
859
- 876
203
8-22,5
6,00
572
935
952
203
9-22,5
6,75
572
974
98
992
229
10-22,5
7,50
72
1019
1031
1038
254
11-22,5
8,25
572
1054
1067
1073
279
11-24,5
8,25
622
1104
1118
1123
279
12-22,5
9,00
572
1085
1099
1104
300
12-22,5
9,00
622
1135
1150
1155
300
12-24,5
9,00
572
1085
1099
1104
302
12,5-22,5
9,00
622
1135
1150
1155
302
12,5-24,5
14-17,5
10,50
445
907
-
921
349 (-)
15-19,5
11,75
495
1005
-
1019
389 (-)
15-22,5
11,75
572
1082
-
1095
389 (-)
16,5-22,5
13,00
572
1128
-
1144
425 (-)
18-19,5
14,00
495
1080
-
1096
457 (-)
18-22,5
14,00
572
1158
-
1172
457 (-)
1) Շառավղային կառուցվածքի դողերը նշագրվում են R տառով` «-» նշանի փոխարեն (օրինակ` 8 R19,5):
2) Արտաքին առավելագույն տրամագծի (Dmax) հաշվարկման համար b գործակիցն ընդունվում է 1,05-ին հավասար:
3) Պրոֆիլի ընդհանուր լայնությունը կարող է գերազանցել սույն աղյուսակում տրված արժեքը` 6%-ից ոչ ավելի: Պրոֆիլի ընդհանուր լայնությունը սահմանված «-» նշանով կարող է գերազանցել այդ արժեքը` 5%-ից ոչ ավելի:
Աղյուսակ 13
Բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի պայմանական թվի արժեքները
Անվահեցի անվանական
տրամագծի պայմանական
միավորը
(պայմանական թիվը, d) Պայմանական թվի
արժեքը, d, մմ Անվահեցի անվանական
տրամագծի պայմանական
միավորը (պայմանական
թիվը, d) Պայմանական թվի
արժեքը, d, մմ
8 203
9 229
10 254 14,5 368
11 279 16,5 419
12 305 17,5 445
13 330 19,5 495
14 356 20,5 521
15 381 22,5 572
16 406 24,5 622
17 432
18 457
19 482
20 508 26 660
21 533 28 711
22 559 30 762
23 610
25 -
5) T տառը` դրված մարդատար մեքենաների ժամանակավոր օգտագործման պահուստային դողերի պրոֆիլի անվանական լայնությունից առաջ:
23. Սույն տեխնիկական կանոնակարգի 8-12-րդ աղյուսակներում թվարկված արտաքին տրամագծերով դողերը նախատեսված են օգտագործման տարբեր կատեգորիաների (սովորական, ձմեռային, հատուկ) ճանապարհների համար:
24. Անվահեց (օղագոտի)` օդախցիկով կամ առանց օդախցիկի դողերի հիմք, որի վրա հենված են դողերի կողամասերը:
25. Անվահեցի անվանական տրամագիծ, d` օղագոտու տրամագիծ, որի վրա հավաքվում է դողը:
26. Տեսական անվահեց (բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի)` անվահեց, որի լայնությունը x անգամ մեծ է դողի պրոֆիլի անվանական լայնությունից:
Տեսական անվահեցի արժեքը (x) նշում է դողեր արտադրող կազմակերպությունը:
27. Չափման անվահեց` անվահեց, որի վրա տեղադրվում են դողերը` դրանց չափերն ստուգելու համար:
28. Փորձարկման անվահեց` անվահեց, որի վրա տեղադրում են դողերը, բեռնվածությունից և արագությունից կախված, դրանց ամրության փորձարկումները կատարելու համար:
29. Պոկում` պահպանաշերտից ռետինի կտորների անջատում:
30. Հենքի շերտատում` հենքի անջատում իրեն շրջապատող ռետինածածկույթից:
31. Շերտերի շերտատում` հարևան շերտերը միմյանցից անջատում:
32. Պահպանաշերտի շերտատում` կարկասից պահպանաշերտի անջատում:
33. Պահպանաշերտի մաշվածության ցուցիչ` պահպանաշերտի ակոսների ներքին ելուն` նախատեսված դրա մաշվածության աստիճանը տեսողաբար որոշելու համար:
34. Կրող ունակության ինդեքս` մարդատար ավտոմեքենաների դողերի համար` թիվ, որը բնութագրվում է վերահսկման առավելագույն զանգվածով, ըստ որի շահագործման ժամանակ հաշվարկված են դողերը` արտադրող կազմակերպության կողմից սահմանված օգտագործման պահանջներին համապատասխան:
Կրող ունակության ինդեքսը, կախված մարդատար ավտոմեքենաների առավելագույն զանգվածից, տրված է 14-րդ աղյուսակում.
Աղյուսակ 14
Մարդատար ավտոմեքենաների դողերի համար կրող ունակության ինդեքսը (Li)` կախված համապատասխան առավելագույն զանգվածից (kg), կգ
Li kg Li kg Li kg Li kg
0 45 31 109 61 257 91 615
1 46,2 32 112 62 265 92 630
2 47,5 33 115 63 272 93 650
3 48,7 34 118 64 280 94 670
4 50 35 121 65 290 95 690
5 51,5 36 125 66 300 96 710
6 53 37 128 67 307 97 730
7 54,5 38 132 68 315 98 750
8 56 39 136 69 325 99 775
9 58 40 140 70 335 100 800
10 60 41 145 71 345 101 825
11 61,5 42 150 72 355 102 850
12 63 43 155 73 365 103 875
13 65 44 160 74 375 104 900
14 67 45 165 75 387 105 925
15 69 46 170 76 400 106 950
16 71 47 175 77 412 107 975
17 73 48 180 78 425 108 1000
18 75 49 185 79 437 109 1030
19 77,5 50 190 80 450 110 1060
20 80 51 195 81 462 111 1090
21 82,5 52 200 82 475 112 1120
22 85 53 206 83 487 113 1150
23 87,5 54 212 84 500 114 1180
24 90 55 218 85 515 115 1215
26 95 57 230 87 545 117 1285
27 97,5 58 236 88 560 118 1320
28 100 59 243 89 580 119 1360
29 103 60 250 90 600 120 1400
30 106
35. Կրող ունակության ինդեքս` բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի համար` բեռնվածությունը ցույց տվող մեկ կամ երկու թիվ, որը կարող է դիմանալ մեկ կամ կրկնակի դողերի տվյալ կատեգորիայի արագությանը համապատասխանող արագությանը և դողերի շահագործման ժամանակ դողերի օգտագործումը հավաստող արտադրող կազմակերպության կողմից սահմանված պահանջներին:
Դողերի տվյալ տիպերը կարող են ունենալ մեկ կամ մի քանի կրող ունակության մեկ կամ մի քանի ինդեքսներ` կապված սույն տեխնիկական կանոնակարգի 63-րդ կետով սահմանված պահանջը կիրառելու կամ չկիրառելու հետ:
Կրող ունակության ինդեքսը, կախված համապատասխան առավելագույն զանգվածից, տրված է 15-րդ աղյուսակում.
Աղյուսակ 15
Բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի համար կրող ունակության ինդեքսը (Li)` կախված համապատասխան առավելագույն զանգվածից (kg), կգ
Li Kg Li Kg
60 250 110 1060
61 257 111 1090
62 265 112 1120
63 272 113 1150
64 280 114 1180
65 290 115 1215
66 300 116 1250
67 307 117 1285
68 315 118 1320
69 325 119 1360
70 335 120 1400
71 345 121 1450
72 355 122 1500
73 365 123 1550
74 375 124 1600
75 387 125 1650
76 400 126 1700
77 412 127 1750
78 425 128 1800
79 437 129 1850
80 450 130 1900
81 462 131 1950
82 475 132 2000
83 487 133 2060
84 500 134 2120
85 515 135 2180
86 530 136 2240
87 545 137 2300
88 560 138 2360
89 580 139 2430
90 600 140 2500
91 615 141 2575
92 630 142 2650
93 650 143 2725
94 670 144 2800
95 690 145 2900
96 710 146 3000
97 730 147 3075
98 750 148 3150
99 775 149 3250
100 800 150 3350
101 825 151 3450
102 850 152 3550
103 875 153 3650
104 900 154 3750
105 925 155 3875
106 950 156 4000
107 975 157 4125
108 1000 158 4250
109 1030 159 4375
160 4500 180 8000
161 4625 181 8250
162 4750 182 8500
163 4875 183 8750
164 5000 184 9000
165 5150 185 9250
166 5300 186 9500
167 5450 187 9750
168 5600 188 10000
169 5800 189 10300
170 6000 190 10600
171 6150 191 10900
172 6300 192 11200
173 6500 193 11500
174 6700 194 11800
175 6900 195 12150
176 7100 196 12500
177 7300 197 12850
178 7500 198 13200
179 7750 199 13600
200 14000
36. Արագության կատեգորիա` մարդատար ավտոմեքենաների այն առավելագույն արագությունները, որոնց կարող են դիմանալ դողերը, 16-րդ աղյուսակում տրված են արագության կատեգորիայի նշագրի միջոցով.
Աղյուսակ 16
Արագության կատեգորիան` ըստ մարդատար ավտոմեքենաների առավելագույն արագության
Արագության կատեգորիայի նշագիրը Առավելագույն արագությունը, կմ/ժ
L 120
M 130
N 140
P 150
Q 160
R 170
S 180
T 190
Ս 200
H 210
V 240
W 270
Y 300
37. Արագության կատեգորիա` բեռնատար ավտոմեքենաների այն համապատասխան արագությունները, որոնց կարող են դիմանալ դողերը, 17-րդ աղյուսակում տրված են արագության կատեգորիայի նշագրի միջոցով.
Աղյուսակ 17
Արագության կատեգորիան` ըստ բեռնատար ավտոմեքենաների համապատասխան արագության
Արագության
կատեգորիայի
նշագիրը Համապատասխան
արագությունը,
կմ/ժ Արագության
կատեգորիայի
նշագիրը Համապատասխան
արագությունը,
կմ/ժ
F 80 P 150
G 90 Q 160
J 100 R 170
K 110 S 180
L 120 T 190
M 130 Ս 200
N 140 H 210
V 240
38. Պահպանաշերտի ակոսների նկար`
1) հիմնական ակոսներ` լայն ակոսներ` տեղակայված դողերի պահպանաշերտերի կենտրոնական մասում, որում կան պահպանաշերտի մաշվածության ցուցիչներ,
2) լրացուցիչ ակոսներ` պահպանաշերտի օժանդակ ակոսների նկարներ, որոնք կարող են անհետանալ դողերի ծառայության ժամկետների ընթացքում:
Օդաճնշական դողի կառուցվածքային նկարը տրված է սույն տեխնիկական կանոնակարգի ձևում:
39. Դողերի առավելագույն բեռնվածության ցուցանիշ` մարդատար ավտոմեքենաների դողերի համար` առավելագույն զանգված, որի համար հաշվարկված են դողերը`
1) 210 կմ/ժ չգերազանցող արագության համար բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշը չպետք է գերազանցի դողերի կրող ունակության ինդեքսին համապատասխանող արժեքը:
2) 210 կմ/ժ-ից բարձր, բայց 240 կմ/ժ չգերազանցող (V արագության կատեգորիայի դողեր) արագությունների համար բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշները` հաշվի առնելով փոխադրական միջոցները, որոնց վրա տեղադրվում են դողերը, չպետք է գերազանցեն դողերի կրող ունակության ինդեքսին համապատասխանող և 18-րդ աղյուսակում տրված արագության առավելագույն արժեքները` արտահայտված տոկոսներով.
Աղյուսակ 18
210 կմ/ժ-ից բարձր, բայց 240 կմ/ժ չգերազանցող արագության համար բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշը
Առավելագույն արագությունը, կմ/ժ Բեռնվածությունը, %
215 98,5
220 97
225 95,5
230 94
235 92,5
240 91
Միջանկյալ արագության առավելագույն արժեքի համար թույլատրվում է կիրառել բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշի միջարկման գծային մեթոդը:
3) 240 կմ/ժ-ից բարձր արագությունների համար (W արագության կատեգորիայի դողեր) բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշները` հաշվի առնելով փոխադրական միջոցները, որոնց վրա տեղադրվում են դողերը, չպետք է գերազանցեն կրող ունակության ինդեքսին համապատասխանող և 19-րդ աղյուսակում տրված արագության առավելագույն արժեքը` արտահայտված տոկոսներով.
Աղյուսակ 19
240 կմ/ժ-ից բարձր արագության համար բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշը
Առավելագույն արագությունը, կմ/ժ Բեռնվածությունը, %
240 100
250 95
260 90
270 85
Միջանկյալ արագության առավելագույն արժեքի համար թույլատրվում է կիրառել բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշի միջարկման գծային մեթոդը,
4) 270 կմ/ժ-ից բարձր արագության համար (Y արագության կատեգորիայի դողեր) բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշը` հաշվի առնելով փոխադրական միջոցները, որոնց վրա տեղադրվում են դողերը, չպետք է գերազանցի դողերի կրող ունակության ինդեքսի տոկոսային մասին համապատասխանող և 20-րդ աղյուսակում տրված արագության առավելագույն արժեքը.
Աղյուսակ 20
270 կմ/ժ-ից բարձր արագության համար բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշը
Առավելագույն արագությունը, կմ/ժ Բեռնվածությունը, %
270 100
280 95
290 90
300 85
5) 60 կմ/ժ-ից չգերազանցող արագության համար բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշը` հաշվի առնելով փոխադրական միջոցները, որոնց վրա տեղադրվում են դողերը, չպետք է գերազանցի դողերի կրող ունակությանը համապատասխանող զանգվածի տոկոսային մասը և 21-րդ աղյուսակում տրված հաշվարկային առավելագույն արագությանը.
Աղյուսակ 21
60 կմ/ժ-ից չգերազանցող արագության համար բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշը
Առավելագույն արագությունը, կմ/ժ Բեռնվածության առավելագույն
ցուցանիշը, %
25 142
30 135
40 125
50 115
60 110
6) 300 կմ/ժ-ից բարձր արագության համար բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշը` հաշվի առնելով դողերի առավելագույն արագությունը, չպետք է գերազանցի դողեր արտադրող կազմակերպության կողմից սահմանված զանգվածը:
Միջանկյալ արագությունների համար` 300 կմ/ժ և առավելագույն արագության միջև ընկած թույլատրվում է դողեր արտադրող կազմակերպությանը կիրառել բեռնվածության առավելագույն ցուցանիշի միջարկման գծային մեթոդը:
40. Արագությունից կախված բեռնվածության փոփոխության աղյուսակ` սույն տեխնիկական կանոնակարգի 22-րդ աղյուսակ, որտեղ, կրող ունակության ինդեքսից և անվանական արագության նշագրում նշված բեռնվածության փոփոխությունից կախված, կարող են դիմանալ բեռնատար ավտոմեքենաների դողերը` նշագրի անվանական արագությունից տարբերվող արագության դեպքում: Կրող ունակության լրացուցիչ ինդեքսի և սույն կանոնակարգի 63-րդ կետի հիման վրա ստացված արագության կատեգորիայի դեպքում բեռնվածության փոփոխությունները գործող չեն.
Աղյուսակ 22
Արագությունից կախված` բեռնատար ավտոմեքենաների շառավղային եվ անկյունագծային դողերի կրող ունակության փոփոխությունը
Դողերի կրող ունակության փոփոխությունը, %
արագություն, կմ/ժ բեռնվածության բոլոր ինդեքսները
բեռնվածության
ինդեքսները
≥122 բեռնվածության ինդեքսները ≤121
արագության
կատեգորիայի նշագիրը
արագության
կատեգորիայի նշագիրը
արագության
կատեգորիայի նշագիրը
F
G
J
K
L
M
L
M
N
P
0
+150
+150
+150
+150
+150
+150
+110
+110
+110
+110
5
+110
+110
+110
+110
+110
+110
+90
+90
+90
+90
10
+80
+80
+80
+80
+80
+80
+75
+75
+75
+75
15
+65
+65
+65
+65
+65
+65
+60
+60
+60
+60
20
+50
+50
+50
+50
+50
+50
+50
+50
+50
+50
25
+35
+35
+35
+35
+35
+35
+42
+42
+42
+42
35
+19
+19
+19
+19
+19
+19
+29
+29
+29
+29
40
+15
+15
+15
+15
+15
+15
+25
+25
+25
+25
45
+13
+13
+13
+13
+13
+13
+22
+22
+22
+22
50
+12
+12
+12
+12
+12
+12
+20
+20
+20
+20
55
+11
+11
+11
+11
+11
+11
+17,5
+17,5
+17,5
+17,5
60
+10
+10
+10
+10
+10
+10
+15,0
+15,0
+15,0
+15,5
65
+7,5
+8,5
+8,5
+8,5
+8,5
+8,5
+13,5
+13,5
+13,5
+13,5
70
+5,0
+7,0
+7,0
+7,0
+7,0
+7,0
+12,5
+12,5
+12,5
+12,5
75
+2,5
+5,5
+5,5
+5,5
+5,5
+5,5
+11,0
+11,0
+11,0
+11,0
80
0
+4,0
+4,0
+4,0
+4,0
+4,0
+10,0
+10,0
+10,0
+10,0
85
-3
+2,0
+3,0
+3,0
+3,0
+3,0
+8,5
+8,5
+8,5
+8,5
90
-6
0
+2,0
+2,0
+2,0
+2,0
+7,5
+7,5
+7,5
+7,5
95
-10
-2,5
+1,0
+1,0
+1,0
+1,0
+6,5
+6,5
+6,5
+6,5
100
-15
-5
0
0
0
0
+5,0
+5,0
+5,0
+5,0
105
-8
-2
0
0
0
+3,75
+3,75
+3,75
+3,75
110
-13
-4
0
0
0
+2,5
+2,5
+2,5
+2,5
115
-7
-3
0
0
+1,25
+1,25
+1,25
+1,25
120
-12
-7
0
0
0
0
0
0
125
0
-2,5
0
0
0
130
0
-5,0
0
0
0
135
-7,5
-2,5
0
0
140
-10
-5
0
0
145
-7,5
-2,5
0
150
-10,0
-5,0
0
155
-7,5
-2,5
160
-10,0
-3,0
41. Սույն տեխնիկական կանոնակարգի 22-րդ աղյուսակում ≥122 և ≤121 կրող ունակություններով ինդեքսները վերաբերում են միևնույն շահագործման ռեժիմին:
42. Սույն տեխնիկական կանոնակարգի 22-րդ աղյուսակում տրված P նշագրով արագության կատեգորիայի դեպքում 160 կմ/ժ-ից բարձր արագությունների ժամանակ դողերի կրող ունակության փոփոխություններ չի թույլատրվում: Q և բարձր արագության կատեգորիաների համար տվյալ արագության կատեգորիայի նշագրին համապատասխանողը նշանակում է տվյալ դողի համար թույլատրելի առավելագույն արագություն:
Օդաճնշական դողերի մակնշումը
43. Պատրաստի համաչափ դողերի երկու կողերի, իսկ ոչ համաչափ դողերի արտաքին կողի վրա պետք է մակնշված լինեն`
1) արտադրողի ապրանքային նշանը և (կամ) անվանումը, գտնվելու վայրը,
2) դողի չափերի նշագիրը` սույն տեխնիկական կանոնակարգի 22-րդ կետին համապատասխան,
3) կառուցվածքը,
1) մարդատար ավտոմեքենաների դողերի համար`
ա) անկյունագծային կառուցվածքի դողերի համար կարող է մակնշում չպահանջվել կամ տրամագծի նշագրից առաջ կարող է դրվել D տառը,
բ) շառավղային կառուցվածքի դողերի համար տրամագծի մակնշվածքից առաջ նշվում է R տառը և կամ «RADIAL» («ՇԱՌԱՎՂԱՅԻՆ») բառը: 240 կմ/ժ-ից բարձր արագության համար նախատեսված շառավղային կառուցվածքի դողերի համար անվահեցի տրամագծի մակնշվածքից առաջ R տառը կարող է փոխարինվել ZR տառերով,
գ) անկյունագծագոտևորային կառուցվածքի դողերի համար անվահեցի տրամագծից առաջ մակնշում են B տառը և «BIAS BELTED» («ՇԵՂՎԱԾ ԱՆՎԱՀԵՑՈՎ») բառերը,
2) բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի համար`
ա) անկյունագծային կառուցվածքի դողերի համար ցուցումներ կամ D տառը չեն դրվում,
բ) շառավղային կառուցվածքի դողերի համար անվահեցի տրամագծից առաջ նշում են R տառը և «RADIAL» («ՇԱՌԱՎՂԱՅԻՆ») բառը,
4) առևտրային նշանը (դողի մոդելը),
5) արագության կատեգորիայի նշագիրը (նշագրերը)`
ա) մակնշում են մարդատար ավտոմեքենաների դողերի համար` սույն տեխնիկական կանոնակարգի 14-րդ աղյուսակին, իսկ բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի համար` 15-րդ աղյուսակին համապատասխան:
Մինչև 300 կմ/ժ աշխատանքային բնութագրերով դողերին համապատասխանող 300 կմ/ժ-ից բարձր արագության համար պիտանի մարդատար ավտոմեքենաների դողերի վրա պետք է մակնշել աշխատանքային բնութագրերը (կրող ունակության ինդեքսը և արագության կատեգորիայի նշագիրը): Աշխատանքային բնութագրերը նշում են փակագծում, օրինակ` (95Y),
բ) բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի վրա նշում են նաև արագության երկրորդ կատեգորիան, եթե ընդունվում է սույն տեխնիկական կանոնակարգի 63-րդ կետի դրույթը,
6) ձմեռային դողերի համար M+S կամ M.S տառերը կամ բոլոր սեզոնների դողերի համար M&S կամ «All seasons» բառերը,
7) կրող ունակության ինդեքսը` սույն տեխնիկական կանոնակարգի 34-րդ կամ 35-րդ կետերում տրված սահմանմանը համապատասխան,
8) «TUBELLESS» («ԱՆԽՈՒՑ»), եթե դողերը նախատեսված են կիրառման համար` առանց խցիկների,
9) մարդատար ավտոմեքենաների ուժեղացված դողերի դեպքում` «REINFORCED» («ՈՒԺԵՂԱՑՎԱԾ») կամ «EXTRA LOAD» («ԲԱՐՁՐ ԲԵՌՆՎԱԾՈՒԹՅԱՄԲ») բառերը,
10) արտադրման թվականը` կազմված չորս թվից, որոնցից առաջին երկուսը ցույց են տալիս արտադրման շաբաթը, վերջին երկուսը արտադրման տարեթիվը,
11) բեռնատար ավտոմեքենաների համար նախատեսված` վերականգնված դողերի յուրաքանչյուր կողամասի վրա նշված է «v» պայմանական նշանը` 20 մմ-ից ոչ պակաս տրամագծով կամ REGROOVABLE («ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՎԱԾ») բառը` նշված ռելիեֆային կամ արտաճզմային եղանակով,
12) բեռնատար ավտոմեքենաների փչված դողերի օդի ճնշման վերաբերյալ նշումը, որը պետք է պահպանվի, արագությունից և բեռնվածությունից կախված, կայունության որոշման փորձարկումների ժամանակ` կատարված սույն տեխնիկական կանոնակարգի 25-րդ աղյուսակում տրված «PSI» ճնշման ինդեքսի միջոցով,
13) անվահեցի կառուցվածքին համապատասխանող դողերի նշագիրը, եթե այն տարբերվում է ստանդարտ կառուցվածքից,
14) «TWI» նշանը, որը ցույց է տալիս պահպանաշերտի ուսային տարածքում մաշվածության ցուցիչի զետեղման տեղը,
15) դողերի հավասարակշռման նշանը (մարդատար և թեթև բեռնատար ավտոմեքենաների համար),
16) պտտման ուղղվածության նշանը (պահպանաշերտի նկարների ուղղվածության դեպքում),
17) «All steel» («Ամբողջապողպատահենքային») բառը ամբողջապողպատահենքային դողերի համար:
44. Դողերի վրա պետք է նախատեսված լինի ազատ տեղ` տիպի պաշտոնական հաստատման նշանի մակնշման համար: Տիպի պաշտոնական հաստատման նշանի ձևը պետք է համապատասխանի «Միօրինակ կարգադրագրեր` մարդատար ավտոմեքենաների և դրանց կցանքների դողերի պաշտոնական հաստատման համար» ԵԷԿ ՕՕՆ N 30 կամ «Միօրինակ կարգադրագրեր` բեռնատար ավտոմեքենաների և դրանց կցանքների դողերի պաշտոնական հաստատման համար» ԵԷԿ ՕՕՆ N 54 կանոններով սահմանված պահանջներին:
45. Սույն տեխնիկական կանոնակարգի 43-րդ կետի և տիպի պաշտոնական հաստատման նշանի (44-րդ կետ) մակնշումը դողերի վրա պետք է իրականացվի ռելիեֆային կամ արտաճզմային ձևով:
46. Սույն տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին` դողերի համապատասխանության գնահատման արդյունքների հիման վրա համապատասխանության ազգային նշանը կարող է մակնշվել սույն տեխնիկական կանոնակարգի 70-րդ կետով սահմանված պահանջին համապատասխան:
(46-րդ կետը փոփ. 02.04.15 N 356-Ն)
47. Թույլատրվում է, 43-րդ կետում նշված մակագրություններից բացի, կատարել լրացուցիչ մակնշվածքներ` սպառողների համաձայնության դեպքում:
Օդաճնշական դողերի բնութագրերը
48. Դողերի պրոֆիլի լայնությունը`
1) դողերի պրոֆիլի լայնությունը հաշվարկում են հետևյալ բանաձևով`
S=S1 +K (A-A1),
որտեղ`
S-ն պրոֆիլի լայնությունն է (մմ)` չափված չափման անվահեցի վրա,
S1-ը պրոֆիլի անվանական լայնության չափն է (մմ)` նշված կարգադրագրին համապատասխան դողերի կողամասերի վրա տրված նշագրում,
A-ն չափման անվահեցի լայնությունն է, մմ, արտադրող կազմակերպության կողմից նշված տեխնիկական նկարագրում:
Եթե պայմանական թիվը տրված է պայմանական միավորներով (դյույմերով), ապա այն բազմապատկում են 25,4 թվով` վերածելով միլիմետրերի,
A1-ը տեսական անվահեցի լայնությունն է (մմ):
A1-ի համար կիրառում են S1 արժեքը` բազմապատկած արտադրող կազմակերպության կողմից սահմանված x գործակցով, իսկ K-ի համար` 0,4 արժեքը,
2) դողերի այն տիպերի համար, որոնց նշագրերը տրված են սույն տեխնիկական կանոնակարգի 1-12-րդ աղյուսակների առաջին սյունակներում, պրոֆիլի լայնությունները պետք է համապատասխանեն դողերի տիպի նշագրերի դիմաց նշված տվյալներին:
49. Դողերի արտաքին տրամագիծը`
1) դողերի արտաքին տրամագիծը հաշվարկում են հետևյալ բանաձևով`
D=d+2H,
որտեղ`
D-ն արտաքին տրամագիծն է (մմ),
d-ն` պայմանական թիվը` սույն տեխնիկական կանոնակարգի 22-րդ կետի 3-րդ և 4-րդ ենթակետերին համապատասխան:
Եթե պայմանական թիվը տրված է պայմանական միավորներով, ապա այն բազմապատկում են 25,4 թվով` վերածելով միլիմետրերի:
S1-ը անվանական պրոֆիլի լայնությունն է (մմ),
H-ը պրոֆիլի անվանական բարձրությունն է (մմ), որը հավասար է S1 x 0,01 Rd,
Rd-ն պրոֆիլի անվանական բարձրության հարաբերությունն է իր լայնությանը:
Այս բոլոր մեծությունները պետք է համապատասխանեն սույն տեխնիկական կանոնակարգի 43-րդ կետով սահմանված պահանջներին համապատասխան դողերի կողամասերում տրված չափերի նշագրին,
2) դողերի այն տիպերի համար, որոնց նշագրերը տրված են սույն տեխնիկական կանոնակարգի 1-12-րդ աղյուսակների առաջին սյունակում, արտաքին տրամագիծը պետք է համապատասխանի դողերի տիպի նշագրերի դիմաց նշված տվյալներին:
50. Դողերի չափումը կատարում են սույն տեխնիկական կանոնակարգի 51-52-րդ կետերով կամ «Դողեր` օդաճնշական. Հիմնական չափերի որոշման մեթոդ» ԳՕՍՏ 26000 ստանդարտով սահմանված մեթոդներով:
51. Մարդատար ավտոմեքենաների դողերը տեղադրում են արտադրող կազմակերպության կողմից դողի տիպի պաշտոնական հաստատման ժամանակ ներկայացված չափման անվահեցի վրա և փչում 3-ից մինչև 3,5 բար ճնշմամբ.
1) ճնշումը կարգավորում են մինչև հետևյալ արժեքները`
ա) անկյունագծագոտևորային կառուցվածքի ստանդարտ դողերի համար` 1,7 բար,
բ) անկյունագծային կառուցվածքի դողերի համար` ըստ 23-րդ աղյուսակի.
Աղյուսակ 23
Անկյունագծային կառուցվածքի դողերի ճնշումն ըստ արագության կատեգորիայի
Շերտավորման նորմը
Ճնշումը, բար
արագության կատեգորիան
L, M, N P, Q, R, S T, Ս, H, V
4 1,7 2,0 -
6 2,1 2,4 2,6
8 2,5 2,8 3,0
գ) շառավղային կառուցվածքի ստանդարտ դողերի համար` 1,3 բար,
դ) հզորացված դողերի համար` 2,3 բար,
ե) ժամանակավոր օգտագործման տիպի «T» պահուստային դողերի համար` 4,2 բար,
2) անվահեցի վրա տեղադրված դողը պահում են սենյակային ջերմաստիճանում`
24 ժ-ից ոչ պակաս, որտեղ կատարվում են փորձարկումներ` բացառությամբ այն դեպքի, որը նախատեսված է սույն տեխնիկական կանոնակարգի 61-րդ կետում,
3) կարգավորում են ճնշումը` սույն կետի 1-ին ենթակետում տրված արժեքներին համապատասխան,
4) հաշվի առնելով պահպանաշերտի ելուստները կամ շերտերը` կարկինով չափում են դողերի եզրաչափքային լայնությունը` դասավորված հավասարաչափ, վեց կետում: Եզրաչափքային լայնությունն ընդունում են չափվող արժեքներից առավելագույնը,
5) որոշում են արտաքին տրամագիծը` չափելով շրջանագծի առավելագույն երկարությունը` այն բաժանելով p (3,1416) թվի վրա:
52. Բեռնատար ավտոմեքենաների դողերը տեղադրում են արտադրող կազմակերպության կողմից պաշտոնական հաստատման ժամանակ ներկայացված չափման անվահեցի վրա և փչում են մինչև արտադրող կազմակերպության կողմից սահմանված չափումներ կատարելու համար անհրաժեշտ ճնշումը:
Դողը, տեղադրված անվահեցի վրա, պահում են սենյակային ջերմաստիճանում` 24 ժ-ից ոչ պակաս:
Կարգավորում են ճնշումը` արտադրող կազմակերպության կողմից սահմանված արժեքներին համապատասխան:
Կատարում են 51-րդ կետի 4-րդ և 5-րդ ենթակետերով սահմանված գործողությունները:
53. Մարդատար ավտոմեքենաների դողերի եզրաչափքային լայնությունը կարող է լինել սույն տեխնիկական կանոնակարգի 48-րդ կետով որոշված պրոֆիլի լայնությունից փոքր, այն կարող է գերազանցել այդ արժեքը 6%-ով` անկյունագծային դողերի դեպքում, 4%-ով` շառավղային դողերի դեպքում, բացի դրանից, եթե դողերն ունեն հատուկ պաշտպանիչ կոդեր (կամ գոտիներ), ապա այդ շեղումների կիրառմանը համապատասխան արժեքները կարող են գերազանցել 8 մմ:
54. Բեռնատար ավտոմեքենաների շառավղային կառուցվածքի դողերի եզրաչափքային լայնությունը կարող է լինել սույն տեխնիկական կանոնակարգի 48-րդ կետով որոշված պրոֆիլի լայնությունից փոքր, այն կարող է գերազանցել այդ արժեքը շառավղային կառուցվածքի դողերի համար` 4%-ով, իսկ անկյունագծային (անկյունագծագոտևորային) կառուցվածքի դողերի համար` 8%-ով: Երկտակ անիվների համար նախատեսված 305 մմ գերազանցող պրոֆիլի լայնությամբ շառավղային կառուցվածքով դողերի համար այն չպետք է գերազանցի 2%-ով կամ անկյունագծային (անկյունագծահյուսվածքային) կառուցվածքի դողերի համար` 4%-ով:
55. Դողերի արտաքին տրամագիծը պետք է լինի Dmin և Dmaxմեծությունների սահմաններում, որոնք որոշվում են հետևյալ բանաձևերով`
Dmin=d+(2Hxa),
Dmax=d+(2Hxb),
որտեղ`
սույն տեխնիկական կանոնակարգի 1-12-րդ աղյուսակում տրված չափերի համար H=0,5(D-d), այլ չափերի համար, որոնք տրված չեն աղյուսակներում, H և d որոշում են 49-րդ կետի 1-ին ենթակետին համապատասխան,
a և b գործակիցները համապատասխանաբար հավասար են`
1) a = 0,97,
2) «b» գործակիցը մարդատար ավտոմեքենաների սովորական (ճանապարհային) տիպի`
ա) շառավղային կառուցվածքի դողերի համար` 1,04,
բ) անկյունագծային (անկյունագծագոտևորման) կառուցվածքի դողերի համար` 1,08,
3) «b» գործակիցը բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի համար, տրված է 24-րդ աղյուսակում.
Աղյուսակ 24
Բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի օգտագործման կատեգորիաներից կախված` «b» գործակիցը
Դողի օգտագործման կատեգորիան Կառուցվածքը
շառավղային անկյունագծային
Սովորական 1,04 1,07
Հատուկ 1,06 1,09
4) ձմեռային դողերի եզրաչափքային տրամագիծը` Dmax, եթե որոշված է վերը նշված բանաձևին համապատասխան, ապա այն կարող է գերազանցել 1%-ով:
56. Դողի յուրաքանչյուր տիպ, կախված արագությունից և բեռնվածությունից, պետք է անցնի ամենաքիչը մեկ ամրության փորձարկում` սույն տեխնիկական կանոնակարգի 57-59-րդ կետերով սահմանված մեթոդով:
Այն մարդատար ավտոմեքենաների դողերը, որոնց չափերի նշագրերից առաջ մակնշված է ZR տառերը, որոնք պիտանի են 300 կմ/ժ ավելի արագության համար, ապա արագության և բեռնվածության փորձարկումները կատարում են մեկ դողի վրա` հաշվի առնելով այն արագությունը և բեռնվածությունը, որոնք տրված են դողի նշագրում: Միաժամանակ փորձարկումը կատարում են նույն տիպի երկրորդ նմուշի դողի վրա, այդ դեպքում ընտրում են արտադրող կազմակերպության կողմից դողի տեխնիկական նկարագրում տրված առավելագույն արագությունը և բեռնվածությունը: Երկրորդ դողի վրա կատարվող փորձարկումները կարող են իրականացվել առաջինի վրա, եթե այն թույլատրված է արտադրող կազմակերպության կողմից:
57. Արագությունից և բեռնվածությունից կախված` մարդատար ավտոմեքենաների դողերի ամրության փորձարկումներ`
1) նոր դողերը տեղադրում են արտադրող կազմակերպության կողմից դողերի տիպերի պաշտոնական հաստատման ժամանակ ներկայացված չափման անվահեցի վրա,
2) փչում են դողերը` մինչև 25-րդ աղյուսակում տրված համապատասխան ճնշումը (բար), իսկ ժամանակավոր օգտագործման T տիպի պահուստային դողերի համար` մինչև 4,2 բար.
Աղյուսակ 25
Դողերի ճնշումն ըստ արագության կատեգորիայի
Արագության կատեգորիան Անկյունագծային դողերը Շառավղային դողերը Անկյունագծային գոտևորային դողերը
շերտավորման նորմ ստանդարտ ուժեղացված ստանդարտ
4 6 8
L, M, N 2,3 2,7 3,0 - - -
p, q, r, s 2,6 3,0 3,3 2,6 3,0 2,6
t, ս, h 2,8 3,2 3,5 2,8 3,2 2,8
v 3,0 3,4 3,7 3,0 3,4 -
w - - - 3,2 - -
w և y - - - - 3,6 -
3) արտադրող կազմակերպությունը կարող է պահանջել սույն կետի 2-րդ ենթակետում տրված արժեքներից տարբերվող ճնշման օգտագործում` հիմնավորելով իր պահանջը: Այդ դեպքում դողերը պետք է լինեն փչված` մինչև այդ ճնշումը,
4) անվահեցի վրա տեղադրված դողը պահել սենյակային ջերմաստիճանում, որտեղ կատարվում է փորձարկումը` 3 ժ-ից ոչ պակաս,
5) դողերի ճնշումը կարգավորել մինչև սույն կետի 2-րդ կամ 3-րդ ենթակետով սահմանված ճնշումը,
6) անվահեցի վրա ամրացված դողը տեղադրում են փորձարկման առանցքի վրա և սեղմում են այն (1,70±1%) մ կամ (2,00±1%) մ տրամագծով հարթ թափանիվի արտաքին մակերևույթին,
7) փորձարկման առանցքին տալիս են առավելագույն բեռնվածության գործակցի 80%-ին հավասար բեռնվածություն` դողերի կրող ունակության ինդեքսներին համապատասխան`
ա) L-H` ներառյալ արագության կատեգորիաները,
բ) 240 կմ/ժ առավելագույն արագության հետ կապված V արագության կատեգորիայի դողերի համար` սույն տեխնիկական կանոնակարգի 39-րդ կետի 2-րդ ենթակետին համապատասխան,
գ) 270 կմ/ժ առավելագույն արագության համապատասխան W արագության կատեգորիայի դողերի համար` սույն տեխնիկական կանոնակարգի 39-րդ կետի 3-րդ ենթակետին համապատասխան,
դ) 300 կմ/ժ առավելագույն արագության հետ կապված Y արագության կատեգորիայի դողերի համար` սույն տեխնիկական կանոնակարգի 39-րդ կետի 4-րդ ենթակետին համապատասխան,
8) փորձարկումների ընթացքում դողերում ճնշումը չպետք է կարգավորվի, և փորձարկման բեռնվածությունը պետք է մնա անփոփոխ,
9) փորձարկումների ժամանակ սենյակային ջերմաստիճանը, որտեղ կատարվում են փորձարկումներ, պետք է պահպանվի 20.0-ից մինչև 30.0 C-ի տիրույթում կամ արտադրող կազմակերպության համաձայնության դեպքերում` ավելի բարձր ջերմաստիճանում,
10) ամրության փորձարկումները կատարում են առանց ընդմիջումների, հետևյալ ցուցումներին համապատասխան`
ա) արագությունը զրոյից մինչև արագության փորձարկման սկիզբը հասցնելու ժամկետը կազմում է 10 րոպ.,
բ) արագության փորձարկման սկիզբը պետք է սահմանել դողերի տվյալ տիպի համար նախատեսված առավելագույն արագությունը` մինուս 40 կմ/ժ-ը, եթե օգտագործվում է (1,70±1%) մ տրամագծով հարթ թափանիվ, կամ մինուս 30 կմ/ժ-ը, եթե օգտագործվում է (2±1%) մ տրամագծով հարթ թափանիվ,
գ) արագության ավելացման աստիճանը` 10 կմ/ժ,
դ) արագության յուրաքանչյուր աստիճանի փորձարկման տևողությունը` բացառությամբ վերջին աստիճանինը` 10 րոպ.,
ե) վերջին աստիճանի վրա արագության փորձարկման տևողությունը` 20 րոպ.,
զ) առավելագույն արագության փորձարկման ժամանակ պետք է սահմանել դողերի տվյալ տիպի համար նախատեսված առավելագույն արագության մինուս 10 կմ/ժ-ը, եթե օգտագործվում է (1,70±1%) մ տրամագծով հարթ թափանիվ, կամ կանոնակարգված առավելագույն արագությանը հավասար, եթե օգտագործվում է (2±1%) մ տրամագծով հարթ թափանիվ,
է) 300 կմ/ժ (V) առավելագույն արագության համար նախատեսված դողերի համար արագության առաջին աստիճանի փորձարկման տևողությունը կազմում է 20 րոպ., իսկ արագության վերջին աստիճանի համար` 10 րոպ.,
11) եթե իրականացնում են 300 կմ/ժ-ից ավելի արագության համար պիտանի ավելի բարձր աշխատանքային բնութագրերի տիպի դողերի գնահատման համար երկրորդ փորձարկումը, ապա փորձարկման ժամանակ կատարում են հետևյալ գործողությունները`
ա) փորձարկման առանցքին տալիս են դողեր արտադրող կազմակերպության կողմից տրված առավելագույն արագությանը վերաբերող առավելագույն բեռնվածության 80%-ին հավասար բեռնվածություն,
բ) փորձարկումները կատարում են առանց ընդմիջման, 10 րոպ.-ի ընթացքում դողի պտտման արագությունը հասցնում են զրոյից մինչև դողեր արտադրող կազմակերպության կողմից տեխնիկական նկարագրում նշված առավելագույն արագությունը, այնուհետև 5 րոպ.-ի ընթացքում պահում են փորձարկումը` առավելագույն արագությամբ:
58. Արագությունից և բեռնվածությունից կախված` բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի ամրության փորձարկումները`
1) նոր դողերը տեղադրում են արտադրող կազմակերպության կողմից դողերի տիպերի պաշտոնական հաստատման ժամանակ ներկայացված փորձարկման անվահեցի վրա,
2) օդախցիկով դողերի փորձարկման ժամանակ օգտագործում են նոր օդախցիկ` օդախցիկի, փականի և անվահեցի գոտու լրակազմով (անհրաժեշտության դեպքում),
3) փչում են դողը մինչև արտադրող կազմակերպության կողմից դողերի տեխնիկական նկարագրում տրված ճնշման ինդեքսին համապատասխանող ճնշում: Ճնշման ինդեքսի և ճնշման արժեքի միջև հարաբերակցությունը տրված է 26-րդ աղյուսակում.
Աղյուսակ 26
ճնշման ինդեքսի եվ ճնշման արժեքի միջեվ հարաբերակցությունը
Ճնշման ինդեքսը
(PSI) Ճնշումը Ճնշման
ինդեքսը
(PSI) Ճնշումը
բար բար
20 1,4 20 90 6,2 90
25 1,7 25 95 6,6 95
30 2,1 30 100 6,9 100
35 2,4 35 105 7,2 105
40 2,8 40 110 7,6 110
45 3,1 45 115 7,9 115
50 3,4 50 120 8,3 120
55 3,8 55 125 8,6 125
60 4,1 60 130 9,0 130
65 4,5 65 135 9,3 135
70 4,8 70 140 9,7 140
75 5,2 75 145 10,0 145
80 5,5 80 150 10,3 1030
85 5,9 85
4) անվահեցի վրա տեղադրված դողերը, 3 ժ-ից ոչ պակաս, պահում են սենյակային ջերմաստիճանում, որտեղ կատարվել են փորձարկումները,
5) ճնշումը դողում հասցնում են մինչև սույն կետի 3-րդ ենթակետով նշված արժեքը,
6) անվահեցի վրա ամրացված դողերը տեղադրում են փորձարկման առանցքի վրա և սեղմում են այն (1,70±1%) մ տրամագծով արտաքին հարթ մակերևույթով փորձարկման թափանիվին, որի մակերևույթն ունի ամենապակասն այնպիսի լայնություն, ինչպիսին դողերի պահպանաշերտի լայնությունն է,
7) փորձարկման առանցքին հաջորդականությամբ տալիս են փորձարկումների բեռնվածությունները, որոնք հավասար են սույն տեխնիկական կանոնակարգի 15-րդ աղյուսակում տրված կրող ունակության ինդեքսների դիմաց նշված բեռնվածության որոշակի տոկոսային մասին: Եթե դողերի կողամասերի վրա նշված են մեկ և կրկնակի դողերի կրող ունակության ինդեքսները, ապա որպես փորձարկման բեռնվածության ելակետային ընտրում են մեկ դողի համար նախատեսված արժեքը,
ա) 121 և ցածր կրող բեռնվածության ինդեքսով և P արագության կատեգորիայից բարձր դողերի համար ընտրում են 59-րդ կետով սահմանված փորձարկման ընթացակարգերը,
բ) մնացած դողերի բոլոր տիպերի համար ամրության փորձարկումների ընթացակարգերը տրված են 27-րդ աղյուսակում.
Աղյուսակ 27
Դողերի բոլոր տիպերի, բացառությամբ 121 եվ ցածր կրող ունակության ու P արագության կատեգորիայից բարձր դողերից, ամրության փորձարկումների ընթացակարգերը
Բեռնվածության
ինդեքսը Դողերի
արագության
կատեգորիան Փորձարկման թափանիվի
արագությունը Թափանիվին տրվող
բեռնվածությունը
համապատասխան
բեռնվածության
ինդեքսին, %
շառավղային
կառուցվածքի,
րոպ.-1 անկյունագծային
կառուցվածքի,
րոպ.-1 7 ժ 16 ժ 24 ժ
66 84 101
122 և բարձր
F 100 100
G 125 100
J 150 125
K 175 150
L 200 -
M 225 -
121 և ցածր
F 100 100
G 125 125
J 150 150
K 175 175
l 200 175 70
(4 ժ) 88
(6 ժ) 106
m 250 200 75 97 114
n 275 - 75 97 114
p 300 - 75 97 114
գ) Հատուկ նշանակության դողերը փորձարկվում են սույն տեխնիկական կանոնակարգի 27-րդ աղյուսակում տրված սովորական տիպին համարժեք դողերի համար նախատեսված 85%-ը կազմող արժեքի արագության պայմաններում,
8) փորձարկումների ընթացքում դողերում ճնշումը չպետք է կարգավորվի, և փորձարկման բեռնվածությունը պետք է մնա անփոփոխ,
9) փորձարկումների ժամանակ սենյակային ջերմաստիճանը, որտեղ կատարվում են փորձարկումները, պետք է պահպանել 20.0-ից մինչև 30.0C-ի տիրույթում կամ արտադրող կազմակերպության համաձայնության դեպքում ավելի բարձր ջերմաստիճանում,
10) ամրության փորձարկումները կատարում են առանց ընդմիջումների:
59. 121 և ցածր կրող ունակության ինդեքսով ու Q և բարձր արագության կատեգորիայով բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի համար ամրության փորձարկումների ընթացակարգերը`
1) սահմանում են դողերի բեռնվածությունը տոկոսներով` կախված կրող ունակության ինդեքսին համապատասխանող բեռնվածությունից,
ա) (1,70±1%) մ տրամագծով փորձարկման թափանիվի վրա փորձարկումների դեպքում` 90%,
բ) (2,00±1%) մ տրամագծով փորձարկման թափանիվի վրա փորձարկման դեպքում` 92%,
2) փորձարկման ժամանակ սկիզբը սահմանում են արագության կատեգորիայի նշագրին համապատասխան` մինուս 20 կմ/ժ արագությունը.
ա) սկզբնական արագությանը հասնելու ժամկետը` 10 րոպ.,
բ) առաջին փուլի ժամկետը` 10 րոպ.,
3) փորձարկման համար սահմանում են արագության կատեգորիայի նշագրին համապատասխան` մինուս 10 կմ/ժ երկրորդ արագությունը` առաջին փուլի ժամկետը սահմանելով 10 րոպ.,
4) փորձարկման վերջնական արագությունը պետք է համապատասխանի արագության կատեգորիայի նշագրում տրված արագությանը` փորձարկման վերջին փուլի ժամկետը սահմանելով 30 րոպ.,
5) փորձարկման ընդհանուր ժամանակը` 1 ժ:
60. Դողը համարվում է ամրության փորձարկումներին դիմացած, եթե պահպանաշերտի վրա չեն նկատվում ռետինե կտորների պոկում, հենքի ճեղքում և շերտերի շերտատում, պահպանաշերտի շերտատում` բացառությամբ V արագության նշագրով մարդատար ավտոմեքենաների դողերի, որոնց վրա համապատասխան փորձարկումներից հետո նկատվում է մասնակի շերտատում` կախված որոշակի փորձարկման պայմաններից, դրանք նույնպես համարվում են փորձարկմանը դիմացած:
61. Արագության և բեռնվածության նկատմամբ ամրության փորձարկումներից 6 ժ հետո դողերի արտաքին տրամագիծը չպետք է լինի մինչև փորձարկումը չափված արտաքին տրամագծից` ±3,5%-ից ավելի:
62. Երբ պահանջվում է 56-րդ կետում նախատեսված արագության և բեռնվածության արժեքների համար բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի տիպի պաշտոնական հաստատում, որոնք տարբերվում են սույն տեխնիկական կանոնակարգի 22-րդ աղյուսակում տրված անվանականներից, ապա ամրության փորձարկումների կատարումը պարտադիր չէ:
63. Եթե պաշտոնական հաստատման ներկայացվում են բեռնատար ավտոմեքենաների դողերի տիպեր, որոնց վրա նշված են բեռնվածության և արագության արժեքների համակցությունը` որպես արագությունից կախված բեռնվածության փոփոխություն, ինչպես դրանք նշված են 22-րդ աղյուսակում, ապա ամրության որոշումը` ըստ 56-րդ կետի, կատարում են նաև նույն տիպի երկրորդ դողի համար` բեռնվածության և արագության լրացուցիչ համակցության պայմաններում:
64. Մարդատար ավտոմեքենաների դողերի վրա, առանձին դեպքերում, պետք է լինի վեց լայնական շարքերի մաշվածության ցուցիչ` դասավորված պահպանաշերտի հիմնական ակոսներում մեկը մյուսի հանդեպ մոտավորապես հավասար հեռավորությամբ: Այդ մաշվածության ցուցիչները պետք է լինեն այնպիսին, որ դրանք հնարավոր չլինի խառնել պահպանաշերտի կողերի կամ բլոկների միջև ռետինե միջնապատերի հետ:
12 դյույմից ոչ ավելի անվանական տրամագծով անվահեցերի վրա տեղադրման համար պիտանի չափերով դողերի համար թույլատրվում է պահպանաշերտի մաշվածության ցուցիչների չորս շարք:
65. Պահպանաշերտի մաշվածության ցուցիչները պետք է ծառայեն` մինչև մարդատար ավտոմեքենաների համար 1,60 +0,6 բարձրության ճշտությամբ, իսկ բեռնատար ավտոմեքենաներինը` 1,60 +0,5, որը որոշվում է այն պահին, երբ պահպանաշերտի ակոսների խորությունը չի գերազանցում 1,6 մմ-ն:
66. Պահպանաշերտի մաշվածության ցուցիչի բարձրությունը որոշում են պահպանաշերտի մակերևույթի կողմից մաշվածության ցուցիչի վերին կետում պահպանաշերտի խորության և պահպանաշերտի հիմքում կողամասերին մոտ պահպանաշերտի խորքի տարբերության չափմամբ:
Մաշվածության ցուցիչի բարձրությունը կարող է որոշվել նաև «Օդաճնշական դողեր` մարդատար մեքենաների ու դրանց կցանքների, թեթև բեռնատար մեքենաների և հատուկ փոքր տարողության ավտոմեքենաների համար. Տեխնիկական պայմաններ» ԳՕՍՏ 4754 և «Օդաճնշական դողեր` բեռնատար ավտոմեքենաների և դրանց կցանքների, ավտոբուսների և տրոլեյբուսների համար. Տեխնիկական պայմաններ» ԳՕՍՏ 5513 ստանդարտներով սահմանված մեթոդներով:
III. ՇՈՒԿԱ ՄՈՒՏՔ ԳՈՐԾԵԼՈՒ ԿԱՆՈՆՆԵՐԸ
67. Հայաստանի Հանրապետության տարածքում դողերի իրացումը, առանց համապատասխանության գնահատման, արգելվում է:
(67-րդ կետը փոփ. 02.04.15 N 356-Ն)
68. Հայաստանի Հանրապետության տարածքում համապատասխանության պարտադիր գնահատման ենթակա և շրջանառության մեջ գտնվող դողերը պետք է ուղեկցվեն համապատասխանության ազգային նշանի մակնշմամբ, համապատասխանության սերտիֆիկատով կամ գրանցված համապատասխանության հայտարարագրով:
(68-րդ կետը փոփ. 02.04.15 N 356-Ն)
IV. ՀԱՄԱՊԱՏԱՍԽԱՆՈՒԹՅԱՆ գնահատման ԸՆԹԱՑԱԿԱՐԳԵՐԸ
(վերնագիրը փոփ. 02.04.15 N 356-Ն)
69. Սույն տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին դողերի համապատասխանությունը հավաստելու համար արտադրողը կամ Հայաստանի Հանրապետությունում նրա լիազոր ներկայացուցիչը պետք է կիրառի Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2014 թվականի հունվարի 16-ի N 56-Ն որոշմամբ սահմանված Ա 2 կամ Զ ընթացակարգը:
(69-րդ կետը խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)
70. Արտադրողը կամ Հայաստանի Հանրապետությունում նրա լիազոր ներկայացուցիչը սույն տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին համապատասխանելու դեպքում պետք է դնի Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2013 թվականի մարտի 14-ի N 337-Ն որոշմամբ սահմանված համապատասխանության ազգային նշանը դողերի և (կամ) փաթեթի կամ պիտակի վրա, իսկ գործընթացների համար` օգտագործվող գովազդային նյութերում:
(70-րդ կետը խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)
71. Փորձարկումներ կատարելու նպատակով դողերի նմուշառումն իրականացվում է արտադրողի կամ Հայաստանի Հանրապետությունում նրա լիազոր ներկայացուցչի մասնակցությամբ` տվյալ խմբաքանակը բնորոշող նվազագույն բավարար քանակով` ընտրելով տվյալ խմբաքանակում ընդգրկված յուրաքանչյուր դողի չափի նշագրից մեկ դող:
(71-րդ կետը խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)
72. Սերտիֆիկացում իրականացնող համապատասխանության գնահատման նշանակված մարմինը նույնականացման գործընթացում ստուգում է դողերի կողամասերում տրված մակնշվածքների համապատասխանությունը, այդ թվում` տիպի պաշտոնական հաստատման նշանի առկայությունը և դրանց համապատասխանությունն ուղեկցող փաստաթղթերում նշվածներին` ղեկավարվելով սույն տեխնիկական կանոնակարգի 43-47-րդ կետերով սահմանված պահանջներով:
(72-րդ կետը խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)
73. Համապատասխանության գնահատման նշանակված մարմինը փորձարկումները պետք է կատարի սույն տեխնիկական կանոնակարգի կիրարկումն ապահովող փորձարկման մեթոդներ սահմանող ստանդարտին համապատասխան:
(73-րդ կետը խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)
74. Համապատասխանության գնահատման նշանակված մարմինը հայտատուին համապատասխանության սերտիֆիկատ հանձնելու ժամանակ նրա հետ կնքում է սերտիֆիկատ տալու պայմանների պահպանման նկատմամբ իրականացվող հսկողության պայմանագիր:
(74-րդ կետը խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)
75. Համապատասխանության հայտարարագրի կամ համապատասխանության սերտիֆիկատի գործողության ժամկետի ընտրությունը պետք է կատարվի ըստ իրականացված համապատասխանության հավաստման ընթացակարգի`
1) Ա 2 ընթացակարգի դեպքում` համապատասխանության հայտարարագրի գործողության ժամկետը 24 ամիս է.
2) Զ ընթացակարգի դեպքում` համապատասխանության հայտարարագրի և սերտիֆիկատի գործողության ժամկետը 36 ամիս է:
(75-րդ կետը խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)
76. Սերտիֆիկացված դողերի համապատասխանության հսկողությունն իրականացվում է համապատասխանության սերտիֆիկատի գործողության ընթացքում՝ առնվազն տարեկան մեկ անգամ՝ սույն տեխնիկական կանոնակարգի 74-րդ կետում նշված պայմանագրով սահմանված ժամկետներում:
(76-րդ կետը խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)
77. Համապատասխանության սերտիֆիկատի գործողությունը կասեցնելու կամ դադարեցնելու դեպքում համապատասխանության գնահատման նշանակված մարմինը դրա մասին տեղեկացնում է համապատասխանության սերտիֆիկատը տնօրինողին և գրավոր ծանուցում ստուգումներ իրականացնող իրավասու մարմիններին:
(77-րդ կետը խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)
V. ՉԱՓՈՒՄՆԵՐԻ ՄԻԱՍՆԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԱՊԱՀՈՎՈՒՄԸ
78. Դողերի չափումների միասնականության ապահովումը պետք է իրականացվի «Չափումների միասնականության ապահովման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կարգով:
VI. ՊԵՏԱԿԱՆ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ
79. Սույն տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին դողերի համապատասխանության պետական վերահսկողությունը պետք է իրականացվի «Համապատասխանության գնահատման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կարգով:
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Մ. Թոփուզյան
Ձև
(հավելվածը փոփ., խմբ. 02.04.15 N 356-Ն)