ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ (ՉՈՐՐՈՐԴ ԲԱԺԱՆՄՈՒՆՔ) ԿՈՄԻՏԵԻ ՎՃԻՌԸ ՊԱՊՅԱՆՆ ԸՆԴԴԵՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԳՈՐԾՈՎ

Հոդված 8

«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի իր անձնական ու ընտանեկան կյանքի, բնակարանի և նամակագրության նկատմամբ հարգանքի իրավունք:

2. Չի թույլատրվում պետական մարմինների միջամտությունն այդ իրավունքի իրականացմանը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դա նախատեսված է օրենքով և անհրաժեշտ է ժողովրդավարական հասարակությունում` ի շահ պետական անվտանգության, հասարակական կարգի կամ երկրի տնտեսական բարեկեցության, ինչպես նաև անկարգությունների կամ հանցագործությունների կանխման, առողջության կամ բարոյականության պաշտպանության կամ այլ անձանց իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության նպատակով»։

100. Հաշվի առնելով սույն գործի փաստերը, կողմերի փաստարկները և Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի վերաբերյալ կատարած իր եզրահանգումները՝ Դատարանը համարում է, որ այն քննել է սույն գանգատում բարձրացված հիմնական իրավական հարցը, և չկա Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետի և 8-րդ հոդվածի ներքո բարձրացված բողոքների ընդունելիության և դրանք ըստ էության քննելու վերաբերյալ առանձին որոշում կայացնելու անհրաժեշտություն (տե՛ս, ի թիվս այլ վճիռների, Իրավական ռեսուրսների կենտրոնը՝ ի դեմս Վալենտին Կամպեանուի, ընդդեմ Ռումինիայի [ՄՊ] [Centre for Legal Resources on behalf of Valentin CՉmpeanu v. Romania [GC]], թիվ 47848/08, « 156, ՄԻԵԴ 2014, և դրանում արված հղումները)։

III. ԿՈՆՎԵՆՑԻԱՅԻ 41-ՐԴ ՀՈԴՎԱԾԻ ԿԻՐԱՌՈԻՄԸ

101. Կոնվենցիայի 41-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Եթե Դատարանը գտնում է, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի կամ դրան կից արձանագրությունների խախտում, իսկ համապատասխան Բարձր պայմանավորվող կողմի ներպետական իրավունքն ընձեռում է միայն մասնակի հատուցման հնարավորություն, ապա Դատարանը որոշում է, անհրաժեշտության դեպքում, տուժած կողմին արդարացի փոխհատուցում տրամադրել»։

102. Դիմումատուն պահանջել է 13 477 եվրո գումար՝ որպես նյութական վնասի հատուցում, որից 11 167 եվրոն՝ ազատազրկման պատճառով չստացված եկամտի համար, և 2 310 եվրոն՝ բանտում գտնվելու ժամանակ հարազատների կողմից իրեն հանձնված սննդի կապոցների համար: Նա լրացուցիչ պահանջել է 10 000 եվրո՝ որպես ոչ նյութական վնասի հատուցում:

103. Կառավարությունը դիմումատուի պահանջները համարել է չափազանցված և անհիմն։

104. Դատարանը նշում է, որ դիմումատուի կողմից չստացված եկամտի համար պահանջվող գումարը համապատասխանել է իր պահանջները ներկայացնելու օրվա դրությամբ իր վեց տարվա ազատազրկման ընթացքում ստացվելիք եկամտի կորստի և ստացված կենսաթոշակի չափի տարբերությանը՝ հաշվի առնելով, որ նա կենսաթոշակի իրավունք է ձեռք բերել բանտում եղած ժամանակ։ Ի հիմնավորումն իր պահանջի՝ դիմումատուն ներկայացրել է տեղեկանք ոստիկանության այն բաժնից, որտեղ ինքն աշխատել է մինչև ազատազրկումը, որի համաձայն՝ իր միջին ամսական աշխատավարձը կազմել է 253 458 ՀՀ դրամ (մոտ 560 եվրո): Այնուամենայնիվ, դիմումատուն չի ներկայացրել որևէ փաստաթղթային ապացույց ստացված կենսաթոշակի չափի վերաբերյալ։ Հետևաբար, հաշվի առնելով իր տրամադրության տակ եղած ոչ բավարար փաստաթղթային ապացույցները, Դատարանը մերժում է չստացված եկամտի վերաբերյալ պահանջը։ Բացի այդ, Դատարանը որևէ պատճառահետևանքային կապ չի տեսնում հայտնաբերված խախտման և սննդի ծանրոցների հետ կապված ծախսերի վերաբերյալ պահանջի միջև, հետևաբար այն այս պահանջը նույնպես մերժում է։ Միևնույն ժամանակ Դատարանն ընդունում է, որ դիմումատուն կրել է ոչ նյութական վնաս, որը չի կարող փոխհատուցվել բացառապես խախտումը որպես այդպիսին ճանաչելով: Հետևաբար Դատարանը նպատակահարմար է գտնում շնորհել 3 600 եվրո։

105. Դատարանը գտնում է, որ չկատարման դեպքում հաշվարկվող տոկոսադրույքը պետք է հիմնված լինի Եվրոպական կենտրոնական բանկի սահմանած՝ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքի վրա, որին պետք է գումարվի երեք տոկոսային կետ։

ԱՅՍ ՀԻՄՆԱՎՈՐՄԱՄԲ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՄԻԱՁԱՅՆ՝

1. Հայտարարում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի մասով բողոքն ընդունելի.

2. Վճռում է, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի խախտում՝ դիմումատուի՝ թակարդի վերաբերյալ պնդման առնչությամբ.

3. Վճռում է, որ անհրաժեշտություն չկա քննելու Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «դ» ենթակետի և 8-րդ հոդվածի ներքո ներկայացված բողոքների ընդունելության և ըստ էության քննության հարցը.

4. Վճռում է, որ՝

ա) պատասխանող պետությունը երեք ամսվա ընթացքում պետք է ոչ նյութական վնասի դիմաց դիմումատուին վճարի 3 600 եվրո (երեք հազար վեց հարյուր եվրո)՝ գումարած գանձման ենթակա ցանկացած հարկ, որը պետք է փոխարկվի պատասխանող պետության արժույթով՝ վճարման օրվա դրությամբ գործող փոխարժեքով,

բ) վերը նշված եռամսյա ժամկետի ավարտից հետո՝ մինչև վճարման օրը, վերոնշյալ գումարների նկատմամբ պետք է հաշվարկվի պարզ տոկոսադրույք՝ չկատարման ժամանակահատվածում Եվրոպական կենտրոնական բանկի սահմանած՝ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքի չափով՝ գումարած երեք տոկոսային կետ.

5. Մերժում է դիմումատուի՝ արդարացի փոխհատուցման պահանջի մնացած մասը։

Կատարված է անգլերենով և գրավոր ծանուցվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ին՝ համաձայն Դատարանի կանոնակարգի 77-րդ կանոնի 2-րդ և 3-րդ կետերի։

Իլզե Ֆրայվըրթ՝ Յոլիեն Շուկինգ՝

Բաժանմունքի քարտուղարի տեղակալ Նախագահ