ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ
11 հունվար 2024 թ. N 38-Ն
Հ Ր Ա Մ Ա Ն
ՇԱՐԱԿՑԱԿԱՆ ՀՅՈՒՍՎԱԾՔԻ ՍԻՍՏԵՄԱՅԻՆ ԱՅԼ ԱԽՏԱՀԱՐՈՒՄՆԵՐՈՎ ՄԵԾԱՀԱՍԱԿ ՊԱՑԻԵՆՏԻ ՎԱՐՄԱՆ ԳՈՐԾԵԼԱԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Հիմք ընդունելով «Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 31-րդ կետը`
ՀՐԱՄԱՅՈՒՄ ԵՄ՝
1. Հաստատել շարակցական հյուսվածքի սիստեմային այլ ախտահարումներով մեծահասակ պացիենտի վարման գործելակարգը՝ համաձայն hավելվածի:
2. Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը:
Ա. ԱվանեսՅԱՆ
Հավելված
Առողջապահության նախարարի
2024 թվականի հունվար «11»-ի
N 38-Ն հրամանի
ԳՈՐԾԵԼԱԿԱՐԳ
ՇԱՐԱԿՑԱԿԱՆ ՀՅՈՒՍՎԱԾՔԻ ՍԻՍՏԵՄԱՅԻՆ ԱՅԼ ԱԽՏԱՀԱՐՈՒՄՆԵՐՈՎ ՄԵԾԱՀԱՍԱԿ ՊԱՑԻԵՆՏԻ ՎԱՐՄԱՆ
1. Նոզոլոգիաների խումբ` ըստ հիվանդությունների և առողջության հետ կապված խնդիրների վիճակագրական 10–րդ վերանայման դասակարգչի․
Հ/Հ Կոդը Անվանում
1) M35 Շարակցական հյուսվածքի սիստեմային այլ ախտահարումներ
2) M35.0 «Չոր» համախտանիշ (Շեգրենի) (Sjogren)
3) M35.1 Այլ խաչաձև համախտանիշներ
4) M35.2 Բեհչետի (Behcet) հիվանդություն
5) M35.3 Ռևմատիկ պոլիմիալգիա
6) M35.4 Սփռուն (էոզինոֆիլային) ֆասցիիտ
7) M35.6 Վեբեր-Կրիսչենի (Weber-Christian) ռեցիդիվային պաննիկուլիտ
8) M35.7 Ավելորդ շարժունակության (գերշարժման) համախտանիշ
9) M35.8 Շարակցական հյուսվածքի այլ ճշտված սիստեմային ախտահարում
10) M35.9 Շարակցական հյուսվածքի սիստեմային ախտահարում` չճշտված
2․ Նոզոլոգիաների խումբը կիրառելի է՝ ըստ սույն հավելվածով սահմանված Ձև 1–ի․
Ձև 1
1) Տարիքային խումբ (նորածին, երեխա, դեռահաս, մեծահասակ) Մեծահասակ
2) Սեռ (արական, իգական) Արական, իգական
3) Բարդություններ (առանց բարդությունների (ԱԲ), բարդություններով (Բ)) ԱԲ, Բ
4) Հիվանդության փուլը (նկարագրել) ա. Սրացում՝ հիվանդության բարձր ակտիվությանը բնորոշ ախտանիշներ
բ. Ախտադադար՝ հիվանդության բարձր ակտիվությանը բնորոշ ախտանիշների բացակայություն
5) Բժշկական օգնության և սպասարկման պայմանները (բժշկական կազմակերպությունից դուրս, արտահիվանդանոցային պայմաններում, ցերեկային ստացիոնարի պայմաններում, հիվանդանոցային պայմաններում) Բժշկական կազմակերպությունից դուրս, արտահիվանդանոցային պայմաններում, ցերեկային ստացիոնարի պայմաններում, հիվանդանոցային պայմաններում
6) Բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների մատուցման ձևը (շտապ, անհետաձգելի, պլանային) Շտապ, պլանային
7) Կիրառման շրջանակը (նշել մասնագետների շրջանակը) Ռևմատոլոգ, ակնաբույժ, մաշկաբան և վեներաբան, երիկամաբան (նեֆրոլոգ), օրթոպեդ
8) Գանգատներ ա. Չոր (Շեգրենի համախտանիշ)՝ աչքերում այրման, «ավազի» զգացում, լուսավախություն, տեսողության վատացում, արտահայտված բերանի չորություն, հարականջային թքագեղձերի մեծացում, չոր հազ, ձայնի փոփոխություն, մաշկի չորություն, հեմորագիկ ցանավորում, արյունամիզություն, հոդացավեր, այտուցներ հոդերում, ավշագեղձերի մեծացում, շնչարգելություն, տենդ:
բ. Այլ խաչաձև համախտանիշներ, շարակցական հյուսվածքի այլ ճշտված սիստեմային ախտահարումներ, շարակցական հյուսվածքի չճշտված սիստեմային ախտահարումներ՝ տենդ, արևի վատ տանելիություն, հոդացավեր, այտուցներ հոդերում, մաշկի տարատեսակ ցանավորում, բերանի և քթի լորձաթաղանթի խոցիկներ, մատների ծայրերի սպիտակում/կապտում, մազաթափություն, կլման ակտի խանգարում, որովայնացավեր, մկանային թուլություն, մաշկի, աչքերի և բերանի լորձաթաղանթի չորություն, շնչարգելություն, ենթամաշկային այտուց, զարկերակային ճնշման տատանում, արյունամիզություն:
գ. Բեխչետի հիվանդություն՝ բերանի և արտաքին սեռական օրգանների լորձաթաղանթի խոցիկներ, մաշկի տարատեսակ ցանավորում, աչքերի ցավ և կարմրում, տեսողության խանգարում, գլխացավեր և այլ նյարդաբանական ախտանիշներ, տենդ:
դ. Ռևմատիկ պոլիմիալգիա ցավեր ազդրերի և բազուկների մկաններում, թուլություն, տենդ:
ե. Սփռուն (էոզինոֆիլային) ֆասցիիտ վերջույթների, իրանի, դեմքի մաշկի պնդացում:
զ. Վեբեր-Կրիսչենի ռեցիդիվային պաննիկուլիտ բազմակի ցավոտ, չթարախակալվող հանգույցներ վերջույթների, իրանի, կրծքի, դեմքի երթամաշկում, վերքերի և փոսիկների առաջացում, թուլություն, սրտխառնոց, տենդ, հոդացավեր, այտուցներ հոդերում:
է. Ավելորդ շարժունակության (գերշարժման) համախտանիշ հոդացավեր, գերշարժունություն հոդերում, սովորույթային հոդախախտեր:
9) Անամնեզ Մեծ նշանակություն ունի ժառանգական նախատրամադրվածությունը՝ HLA անտիգենների կրելիությունը: Մեծ դեր է հատկացվում ՌՆԹ-պարունակող վիրուսներին, պիկորնավիրուսներին (հատկապես ECHO վիրուսներին), Կոքսակի-վիրուսին, հերպեսի և կարմրախտի վիրուսներին: Կարևոր է նաև տարբեր հակածիններով և այլ գրգռիչներով օրգանիզմի սենսիբիլիզացիան, տարատեսակ արտաքին միջավայրի գործոնների, դեղորայքի ազդեցությունը
10) Զննման արդյունք/Ցուցում Չոր (Շեգրենի համախտանիշ)՝ կոպերի եզրերի հաստացում և հիպերեմիա, կոնյունկտիվայի ինյեկցվածություն և այտուցվածություն, չոր կերատոկոնյուկտիվիտ, հարվզիկային կարիես, անգուլյար ստոմատիտ, գլոսիտ, խեյլիտ, լեզուն դառնում է ծալքավոր, պտկիկները ատրոֆիայի են ենթարկվում, հնարավոր է երկրորդային վարակի միացում, հարականջային թքագեղձերի մեծացում, շոշափվող պուրպուրա, լիմֆադենոպաթիա, տենդ
Այլ խաչաձև համախտանիշներ, շարակցական հյուսվածքի այլ ճշտված սիստեմային ախտահարումներ, շարակցական հյուսվածքի չճշտված սիստեմային ախտահարումներ՝ տենդ, արթրիտներ, մկանային թուլություն, մաշկի տարատեսակ ցանավորում, բերանի և քթի լորձաթաղանթի խոցիկներ, տրոֆիկ խանգարումներ, Ռեյնոյի համախտանիշ, մաշկի չորություն, կոպերի եզրերի հաստացում և հիպերեմիա, կոնյունկտիվայի ինյեկցվածություն և այտուցվածություն, չոր կերատոկոնյուկտիվիտ, հարվզիկային կարիես, անգուլյար ստոմատիտ, գլոսիտ, խեյլիտ, լիմֆադենոպաթիա, մկանային թուլություն, վեզիկուլյար շնչառության թուլացում, պլևվրիտ, պնևմոնիտ, սրտի տոների թուլացում
Բեխչետի հիվանդություն աֆտոզ ստոմատիտ, խոցանեկրոտիկ բալանիտ, սկրոտիտ, բալանիտ, բալանոպոստիտ, վուլվովագինիտ, հանգուցավոր էրիթեմա, թրոմբոֆլեբիտ, աչքերի կարմրություն, ուվեիտի երևույթներ, ցերեբրովասկուլիտի երևույթներ
Ռևմատիկ պոլիմիալգիա պալպատոր բնույթի ցավեր վերին և ստորին վերջույթների պրոքսիմալ մկանախմբերում, թուլություն, տենդ
Տարածուն (էոզինոֆիլային) ֆասցիիտ վերջույթների, իրանի, դեմքի մաշկի ցավոտ այտուց՝ հետագա պնդացմամբ, «նարնջի կեղևի» ախտանիշի զարգացում
Վեբեր-Կրիսչենի ռեցիդիվային պաննիկուլիտ բազմակի ցավոտ, չթարախակալվող հանգույցներ վերջույթների, իրանի, կրծքի, դեմքի ենթամաշկում, վերքերի և փոսիկների առաջացում, թուլություն, սրտխառնոց, տենդ, արթրիտներ, հեպատոսպլենոմեգալիա, պանկրեատիտի, նեֆրոպաթիայի երևույթներ
Ավելորդ շարժունակության (գերշարժման) համախտանիշ գերշարժունություն հոդերում, գերճկունություն, սովորույթային հոդախախտեր, ողնաշարի հիպերկիֆոզ, սկոլիոզ, հարթաթաթություն, իրանի համեմատ երկար վերջույթներ
11) Հոսպիտալացման Ցուցում Հիվանդությունների սրացում
3․ Բժիշկ-մասնագետի կողմից պացիենտի զննումը, խորհրդատվությունը իրականացվում է ըստ Ձև 2–ի (անհրաժեշտության դեպքում անհրաժեշտ է նշել հիվանդության փուլերը)․
Ձև 2
Հ/հ Խորհրդատվության տեսակը Տրամադրման քանակը
ԱԲ Բ
1) Ակնաբույժ 0,3 0,6
2) Մաշկաբան և վեներաբան 0,4 0,7
3) Արյունաբան 0,2 0,6
4) Աղեստամոքսաբան (Գաստրոէնտերոլոգ) 0,4 0,7
5) Սրտաբան 0,3 0,6
6) Վիրաբույժ 0 0,3
7) Ռեանիմատոլոգ 0 0,3
8) Նյարդաբան 0,4 0,6
4․ Սույն հավելվածի Ձև 2–ում նշված տրամադրվող քանակների համար նշվում է միջինացված ցուցանիշ, նկատի ունենալով տվյալ զննման, խորհրդատվության իրականացման հաճախականությունը։ Հաճախականության հաշվարկման միավորը պետք է լինի 0-ից 1 միջակայքում և հաշվի առնի նմանատիպ 100 դեպքերում տվյալ զննման, խորհրդատվության իրականացման հաճախականությունը։
5․ Լաբորատոր-գործիքային ախտորոշիչ հետազոտություններն իրականացվում են՝ ըստ Ձև 3–ի (անհրաժեշտության դեպքում անհրաժեշտ է նշել հիվանդության փուլերը)․
Ձև 3
Լաբորատոր հետազոտություններ
Հ/Հ Կոդը Անվանումը Տրամադրման քանակը Արդյունք
1) 228 Արյան ընդհանուր հետազոտություն ԷՆԱ-ի որոշմամբ ԱԲ Բ
0,892 0,892 Արյան ձևավոր տարերի, հեմոգլոբինի, ԷՆԱ-ի ցուցանիշների գնահատում
2) 78 Մեզի ընդհանուր հետազոտություն միկրոսկոպիայով 0,802 0,802 Նեֆրոպաթիայի, միզային վարակի բացառում
3) 34 Կրեատինին 0,919 0,919 Երիկամների ֆունկցիայի գնահատում
4) 29 Գլյուկոզ արյան մեջ 0,766 0,766 Դիաբետի, պրեդիաբիտի պրոֆիլակտիկա
5) 354 Գլյուկոզա մատից 0,3 0,3 Դիաբետի, պրեդիաբիտի պրոֆիլակտիկա
6) 30 Գլիկեմիկ պրոֆիլ (4 անգամ գլյուկոզա) 0,2 0,2 Դիաբետի, պրեդիաբիտի պրոֆիլակտիկա
7) 42 Ընդհանուր բիլիռուբին ֆրակցիաներով 0,027 0,027 Լյարդի ֆունկցիայի գնահատում
8) 45 Ալանինամինատրանսֆերազ (ԱԼՏ) 0,883 0,883 Լյարդի ֆունկցիայի գնահատում
9) 44 Ասպարտատամինատրանսֆերազ (ԱՍՏ) 0,829 0,829 Լյարդի ֆունկցիայի գնահատում
10) 49 Գլյուտամիլտրանսպեպտիդազ 0,018 0,018 Լյարդի ֆունկցիայի գնահատում
11) 33 Ալբումին 0,054 0,054 Պրոտեինուրիայի, այտուցների պարագայում ստուգել ցուցանիշը
12) 67 Ռևմատոիդ գործոն 0,81 0,81 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
13) 141 Հակա նուկլեար հակամարմին (ANA) 0,81 0,81 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
14) 155 Հակակարդիոլիդին IgG 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
15) Առկա չէ Հակակարդիոլիպին IgM 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
16) Առկա չէ Հակաβ2 գլիկոպրոտեին IgG 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
17) Առկա չէ Հակաβ2 գլիկոպրոտեին IgM 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
18) 189 Հակացիկլիկ ցիտրուլինային հակամարմին (anti – CCP) 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
19) Առկա չէ Հակա Sm հակամարմին 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
20) Առկա չէ Հակա Շյոգրեն համախտանիշ ասոցացված A հակածնի նկատմամբ հակամարմին (anti-SSA) 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
21) Առկա չէ Գայլախտային հակամակարդիչ (LA) 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
22) Առկա չէ Հականեյտրոֆիլային ցիտոպլազմատիկ հակամարմիններ (ANCA) 0,2 0,2 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
23) Առկա չէ Հակա պրոտեինազ 3 հակամարմին (anti PR3) 0,2 0,2 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
24) Առկա չէ Հակա միելոպերօքսիդազա հակամարմին (anti MPO) 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
25) Առկա չէ Հակա տոպոիզոմերազա I հակամարմին (anti SCL 70) 0,2 0,2 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
26) Առկա չէ Հակա ցենտրոմեր հակամարմին (anti CENTR B) 0,4 0,4 Իմունոլոգիական անալիզներ ախտորոշման հստակեցման նպատակով
27) 120 Հեպատիտ Բ քանակական 0,9 0,9 Հոսպիտալացումների ժամանակ պարտադիր ստուգել
28) 107 Հեպատիտ Ց քանակական IFA մեթոդ 0,9 0,9 Հոսպիտալացումների ժամանակ պարտադիր ստուգել
29) 66 Գերզգայուն C- ռեակտիվ սպիտակուց 1 1 Բորբոքային ցուցանիշների գնահատում
30) Առկա չէ Մարդու իմունային անբավարարության վիրուս (ՄԻԱՎ) 0,9 0,9 Հոսպիտալացումների ժամանակ պարտադիր ստուգել
31) Առկա չէ RPR (սիֆիլիս) 0,9 0,9 Հոսպիտալացումների ժամանակ պարտադիր ստուգել
32) 50 Կրեատինկինազ 1 1 Մկանային համախտանիշ
33) 35 Միզանյութ 0,432 0,8 Երիկամների ֆունկցիայի գնահատում
34) 53 Ակտիվ մասնակի թրոմբոպլաստինային ժամանակ 0,018 0,2 Մակարդելիության գնահատում
35) 52 Պրոթրոմբինային ինդեքս +ՄՆՀ (INR) 0,207 0,7 Մակարդելիության գնահատում
36) 357 Նատրիում 0,027 0,5 Իոնային փոխանակության գնահատում
37) 358 Կալիում 0,072 0,5 Իոնային փոխանակության գնահատում
38) Առկա չէ HLA-B51 լոկուսի որոշում 0,1 0,1 Բեհչետի հիվանդության ախտարոշում
Գործիքային հետազոտություններ
39) 279 Էլեկտրասրտագրություն (ԷՍԳ) 0,793 0,793 Սրտի ռիթմի գնահատում
40) 348 Էխոսրտագրություն (ԷԽՍԳ) 0,180 0,180 Թոքային զարկերակի ճնշման գնահատում
41) 247 Կրծքավանդակի ռենտգեն հետազոտություն 0,216 0,216 Թոքերի ախտահարման բացառման կամ հաստատման նպատակով
42) 129 Ներքին օրգանների ուլտրաձայնային հետազոտություն 0,324 0,324 Որովայնի ներքին օրգանների վիճակի գնահատում
43) Առկա չէ Կրծքավանդակի համակարգչային շերտագրություն՝ ՀՇ 0,8 1 Ֆիբրոզի աստիճանի գնահատում, պարանեոպլաստիկ ծագման ժխտում/հաստատում
44) Առկա չէ Սպիրոմետրիա 0,2 0,2 Արտաքին շնչառական ֆունկցիայի գնահատում
45) 353 Դենսիտոմետրիա 0,099 0,3 Օստեոպորոզի հայտնաբերման նպատակով
46) Առկա չէ էլեկտրոնեյրոմիոգրաֆիա 1 1 Միոզիտի առկայության հաստատում
47) Առկա չէ Կոլոնոսկոսկոպիա 0,4 0,7 Փորլուծություն, փորկապություն, պարանեոպլաստիկ ծագման ժխտում/հաստատում
48) Առկա չէ էզոֆագոգաստրոդուոդենոսկոպիա 0,5 0,7 Ռեֆլյուքս, հետկրծոսկրային ցավեր, այրոցի զգացողություն, պարանեոպլաստիկ ծագման ժխտում/հաստատում
50) Առկա չէ Մկանի բիոպիսիա՝ ձևաբանական հետազոտությամբ 0,7 0,7 Միոզիտի առկայության հաստատում, տեսակի որոշում
51) Առկա չէ Մաշկի բիոպիսիա՝ ձևաբանական հետազոտությամբ 0,5 0,5 Էոզինոֆիլային ֆասցիիտի, Վեբեր-Կրիսչենի պաննիկուլիտի ախտորոշման հաստատում
52) Առկա չէ Որովայնի և փոքր կոնքի համակարգչային շերտագրություն ՀՇ 0,8 1 Պարանեոպլաստիկ ծագման ժխտում/հաստատում
6․ Սույն հավելվածի Ձև 3–ում սահմանված տրամադրվող քանակների համար նշվում է միջինացված ցուցանիշ, նկատի ունենալով տվյալ հետազոտության իրականացման հաճախականությունը։ Հաճախականության հաշվարկման միավորը պետք է լինի 0-ից 1 միջակայքում և հաշվի առնի նմանատիպ 100 դեպքերում տվյալ հետազոտության իրականացման հաճախականությունը։
7․ Օգտագործվող դեղերի ցանկը սահմանվում է ըստ Ձև 4–ի (անհրաժեշտության դեպքում նշել հիվանդության փուլերը)․
Ձև 4
Հ/Հ Անվանում, դեղաչափ, դեղաձև, փաթեթավորում Անվանում (ջեներիկ) Չափման միավոր Միջինաց-ված ցուցանիշ՝ տրամա-դրման հաճա-խակա-նություն Միջին օրական չափա-քանակ Բուժման կուրսի միջին չափա-քանակ Օրերի քանակ
1) Ամլոդիպին (ամլոդիպինի բեզիլատ) դեղահատեր 10մգ Ամլոդիպին (ամլոդիպինի բեզիլատ) դեղահատեր 10մգ Հաբ 0,144 1,0 5,719 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
2) Մետամիզոլ (մետամիզոլ նատրիում) լուծույթ ն/ե և մ/մ ներարկման 500մգ/մլ Մետամիզոլ (մետամիզոլ նատրիում) լուծույթ ն/ե և մ/մ ներարկման 500մգ/մլ Սրվակ 0,414 2 8,087 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
3) Ցեֆտրիաքսոն (ցեֆտրիաքսոն նատրիում տրիսեսկվիհիդրատ) դեղափոշի ն/ե և մ/մ ներարկման լուծույթի 1000մգ Ցեֆտրիաքսոն (ցեֆտրիաքսոն նատրիում տրիսեսկվիհիդրատ) դեղափոշի ն/ե և մ/մ ներարկման լուծույթի 1000մգ Սրվակ 0,045 2 8,000 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
4) Բիսակոդիլ մոմիկներ ուղիղաղիքային 10մգ Բիսակոդիլ մոմիկներ ուղիղաղիքային 10մգ Հատ 0,090 2 2,600 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
5) Գաբապենտին դեղապատիճներ կոշտ 300մգ Գաբապենտին դեղապատիճներ կոշտ 300մգ Դեղա-պատիճ 0,090 3 11,600 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
6) Դեքսամեթազոն (դեքսամեթազոն նատրիումի ֆոսֆատ) լուծույթ մ/մ և ն/ե ներարկման 4մգ/մլ Դեքսամեթազոն (դեքսամեթազոն նատրիումի ֆոսֆատ) լուծույթ մ/մ և ն/ե ներարկման 4մգ/մլ Սրվակ 0,667 2 11,068 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
7) Դիկլոֆենակ (դիկլոֆենակ նատրիում) լուծույթ մ/մ և ն/ե ներարկման 25մգ/մլ Դիկլոֆենակ (դիկլոֆենակ նատրիում) լուծույթ մ/մ և ն/ե ներարկման 25մգ/մլ Սրվակ 0,685 2 13,118 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
8) Դիֆենհիդրամին (դիֆենհիդրամինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ մ/մ և ն/ե ներարկման 10մգ/մլ Դիֆենհիդրամին (դիֆենհիդրամինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ մ/մ և ն/ե ներարկման 10մգ/մլ Սրվակ 0,387 2 7,907 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
9) Բետամեթազոն (բետամեթազոնի դիպրոպիոնատ), բետամեթազոն (բետամեթազոնի նատրիումական ֆոսֆատ) դեղակախույթ ներարկման 5մգ/մլ+2մգ/մլ Բետամեթազոն (բետամեթազոնի դիպրոպիոնատ), բետամեթազոն (բետամեթազոնի նատրիումական ֆոսֆատ) դեղակախույթ ներարկման 5մգ/մլ+2մգ/մլ Սրվակ 0,270 2 1,333 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
10) Կետորոլակ (կետորոլակի տրոմեթամին) լուծույթ ն/ե և մ/մ ներարկման 30մգ/մլ Կետորոլակ (կետորոլակի տրոմեթամին) լուծույթ ն/ե և մ/մ ներարկման 30մգ/մլ Սրվակ 0,270 2 1,333 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
11) Ամինոֆիլին լուծույթ ն/ե ներարկման 24մգ/մլ Ամինոֆիլին լուծույթ ն/ե ներարկման 24մգ/մլ Սրվակ 0,189 2 8,619 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
12) Ինսուլին մարդու իզոֆան (ռեկոմբինանտ ԴՆԹ) դեղակախույթ ներարկման 100ՄՄ/մլ Ինսուլին մարդու իզոֆան (ռեկոմբինանտ ԴՆԹ) դեղակախույթ ներարկման 100ՄՄ/մլ Միավոր 0,045 1 4,000 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
13) Ինսուլին մարդու ռեգուլար (ռեկոմբինանտ ԴՆԹ) լուծույթ ներարկման 100ՄՄ/մլ Ինսուլին մարդու ռեգուլար (ռեկոմբինանտ ԴՆԹ) լուծույթ ներարկման 100ՄՄ/մլ Միավոր 0,081 1 4,0 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
14) Հիդրօքսիզին (հիդրօքսիզինի հիդրոքլորիդ) դեղահատեր թաղանթապատ 25մգ Հիդրօքսիզին (հիդրօքսիզինի հիդրոքլորիդ) դեղահատեր թաղանթապատ 25մգ Հաբ 0,090 2 18,000 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
15) Լիդոկային (լիդոկայինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ ներարկման 20մգ/մլ Լիդոկային (լիդոկայինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ ներարկման 20մգ/մլ Սրվակ 0,108 2 5,333 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
16) Լոպերամիդ (լոպերամիդի հիդրոքլորիդ) դեղապատիճներ 2մգ Լոպերամիդ (լոպերամիդի հիդրոքլորիդ) դեղապատիճներ 2մգ Դեղա-պատիճ 0,261 2,5 1,690 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
17) Կալցիում (կալցիում կարբոնատ), քոլեկալցիֆերոլ դեղահատեր 500մգ+10մկգ(400ՄՄ) Կալցիում (կալցիում կարբոնատ), քոլեկալցիֆերոլ դեղահատեր 500մգ+10մկգ(400ՄՄ) Հաբ 0,027 2 12,667 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
18) Կապտոպրիլ դեղահատեր 25մգ Կապտոպրիլ դեղահատեր 25մգ Հաբ 0,153 2 17,059 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
19) Ացետիլսալիցիլաթթու, մագնեզիումի հիդրօքսիդ դեղահատեր թաղանթապատ 75մգ+15,2մգ Ացետիլսալիցիլաթթու, մագնեզիումի հիդրօքսիդ դեղահատեր թաղանթապատ 75մգ+15,2մգ Հաբ 0,225 1 6,360 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
20) Տրիամցինոլոն (տրիամցինոլոնի ացետոնիդ) դեղակախույթ ներարկման 40մգ/մլ Տրիամցինոլոն (տրիամցինոլոնի ացետոնիդ) դեղակախույթ ներարկման 40մգ/մլ Սրվակ 0,270 2 1,333 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
21) Կոլխիցին դեղահատեր 1մգ Կոլխիցին դեղահատեր 1մգ Հաբ 0,2 1,5 6,5 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
22) Ֆամոտիդին դեղափոշի լիոֆիլացված ներարկման լուծույթի 20մգ Ֆամոտիդին դեղափոշի լիոֆիլացված ներարկման լուծույթի 20մգ Սրվակ 0,225 2 8,120 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
23) Հեպարին (հեպարին նատրիում) լուծույթ ն/ե և ե/մ ներարկման 5000ՄՄ/մլ Հեպարին (հեպարին նատրիում) լուծույթ ն/ե և ե/մ ներարկման 5000ՄՄ/մլ Միավոր 0,387 1 1,767 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
24) Հիդրոքսիքլորոքվին դեղահատեր 400մգ Հիդրոքսիքլորոքվին դեղահատեր 400մգ Հաբ 0,63 1,5 15,429 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
25) Մեթիլպրեդնիզոլոն (մեթիլպրեդնիզոլոն նատրիումի սուկցինատ) դեղափոշի լիոֆիլիզացված մ/մ և ն/ե ներարկման լուծույթի 1000մգ Մեթիլպրեդնիզոլոն (մեթիլպրեդնիզոլոն նատրիումի սուկցինատ) դեղափոշի լիոֆիլիզացված մ/մ և ն/ե ներարկման լուծույթի 1000մգ Սրվակ 0,108 2 6,583 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
26) Մեթիլպրեդնիզոլոն դեղահատեր 16մգ Մեթիլպրեդնիզոլոն դեղահատեր 16մգ Հաբ 0,6 1,5 10,429 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
27) Մեթիլպրեդնիզոլոն (մեթիլպրեդնիզոլոն նատրիումի սուկցինատ) դեղափոշի լիոֆիլիզացված մ/մ և ն/ե ներարկման լուծույթի 250մգ Մեթիլպրեդնիզոլոն (մեթիլպրեդնիզոլոն նատրիումի սուկցինատ) դեղափոշի լիոֆիլիզացված մ/մ և ն/ե ներարկման լուծույթի 250մգ Ֆլ. 0,27 2,5 7,333 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
28) Մեթիլպրեդնիզոլոն դեղահատեր 4մգ Մեթիլպրեդնիզոլոն դեղահատեր 4մգ Հաբ 0,81 3 20,33 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
29) Մետոկլոպրամիդ (մետոկլոպրամիդի հիդրոքլորիդ) լուծույթ ներարկման ն/ե և մ/մ 5մգ/մլ Մետոկլոպրամիդ (մետոկլոպրամիդի հիդրոքլորիդ) լուծույթ ներարկման ն/ե և մ/մ 5մգ/մլ Սրվակ 0,018 2 9,500 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
30) Մետոտրեքսատ (մետոտրեքսատ նատրիում) լիոֆիլիզատ ներարկման լուծույթի 50մգ Մետոտրեքսատ (մետոտրեքսատ նատրիում) լիոֆիլիզատ ներարկման լուծույթի 50մգ Հաբ 0,63 1,5 2,857 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
31) Տոլպերիզոն (տոլպերիզոնի հիդրոքլորիդ), լիդոկային (լիդոկայինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ մ/մ ներարկման 100մգ/մլ+2,5մգ/մլ Տոլպերիզոն (տոլպերիզոնի հիդրոքլորիդ), լիդոկային (լիդոկայինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ մ/մ ներարկման 100մգ/մլ+2,5մգ/մլ Սրվակ 0,072 2 5,875 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
32) Տոլպերիզոն (տոլպերիզոնի հիդրոքլորիդ) դեղահատեր թաղանթապատ 150մգ Տոլպերիզոն (տոլպերիզոնի հիդրոքլորիդ) դեղահատեր թաղանթապատ 150մգ Հաբ 0,162 2 12,389 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
33) Մօքսիֆլօքսացին (մօքսիֆլօքսացինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ կաթիլաներարկման 1,6մգ/մլ Մօքսիֆլօքսացին (մօքսիֆլօքսացինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ կաթիլաներարկման 1,6մգ/մլ Փաթույթ 0,631 1,5 17,171 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
34) Նատրիումի թիոսուլֆատ լուծույթ ներարկման 300մգ/մլ Նատրիումի թիոսուլֆատ լուծույթ ներարկման 300մգ/մլ Սրվակ 0,171 1,5 2,895 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
35) Նատրիումի քլորիդ լուծույթ կաթիլաներարկման 9մգ/մլ Նատրիումի քլորիդ լուծույթ կաթիլաներարկման 9մգ/մլ Փաթույթ 0,32 2,5 5,875 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
36) Դրոտավերին (դրոտավերինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ ն/ե և մ/մ ներարկման 20մգ/մլ Դրոտավերին (դրոտավերինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ ն/ե և մ/մ ներարկման 20մգ/մլ Սրվակ 0,063 3,5 2,857 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
37) Պրեդնիզոլոն դեղահատեր 5մգ Պրեդնիզոլոն դեղահատեր 5մգ Հաբ 0,532 3,5 9,339 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
38) Պերինդոպրիլ (պերինդոպրիլի արգինին) դեղահատեր թաղանթապատ 5մգ Պերինդոպրիլ (պերինդոպրիլի արգինին) դեղահատեր թաղանթապատ 5մգ Հաբ 0,207 1,5 5,913 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
39) Նատրիումի քլորիդ, կալիումի քլորիդ, կալցիումի քլորիդ (կալցիումի քլորիդի դիհիդրատ) լուծույթ կաթիլաներարկման 8,6մգ/մլ+0,3մգ/մլ+0,33մգ/մլ Նատրիումի քլորիդ, կալիումի քլորիդ, կալցիումի քլորիդ (կալցիումի քլորիդի դիհիդրատ) լուծույթ կաթիլաներարկման 8,6մգ/մլ+0,3մգ/
մլ+0,33մգ/մլ Փաթույթ 0,108 1,5 3,083 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
40) Մետֆորմին (մետֆորմինի հիդրոքլորիդ) դեղահատեր թաղանթապատ 1000մգ Մետֆորմին (մետֆորմինի հիդրոքլորիդ) դեղահատեր թաղանթապատ 1000մգ Հաբ 0,027 2,5 9,333 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
41) Երկաթի սուլֆատ, ասկորբինաթթու դեղահատեր թաղանթապատ 320մգ+60մգ Երկաթի սուլֆատ, ասկորբինաթթու դեղահատեր թաղանթապատ 320մգ+60մգ Հաբ 0,054 2 19,000 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
42) Սուլֆասալազին դեղահատեր 500մգ Սուլֆասալազին դեղահատեր 500մգ Հաբ 0,072 4 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
43) Քլորոպիրամին (քլորոպիրամինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ ներարկման 20մգ/մլ Քլորոպիրամին (քլորոպիրամինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ ներարկման 20մգ/մլ Սրվակ 0,072 1,5 20,750 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
44) Սպիրոնոլակտոն դեղահատեր 25մգ Սպիրոնոլակտոն դեղահատեր 25մգ Հաբ 0,072 1,5 2,125 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
45) Բիսոպրոլոլ (բիսոպրոլոլի ֆումարատ) դեղահատեր թաղանթապատ 5մգ Բիսոպրոլոլ (բիսոպրոլոլի ֆումարատ) դեղահատեր թաղանթապատ 5մգ Հաբ 0,027 1,5 6,667 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
46) Ցիպրոֆլօքսացին (ցիպրոֆլօքսացինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ կաթիլաներարկման 2մգ/մլ Ցիպրոֆլօքսացին (ցիպրոֆլօքսացինի հիդրոքլորիդ) լուծույթ կաթիլաներարկման 2մգ/մլ Փաթույթ 0,081 2 4,667 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
47) Օմեպրազոլ դեղապատիճներ 20մգ Օմեպրազոլ դեղապատիճներ 20մգ Դեղա-պատիճ 0,8 2 7,000 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
48) Ֆլուկոնազոլ դեղապատիճներ 150մգ Ֆլուկոնազոլ դեղապատիճներ 150մգ Դեղա-պատիճ 0,0928 1 18,078 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
49) Ֆուրոսեմիդ լուծույթ ն/ե և մ/մ ներարկման 10մգ/մլ Ֆուրոսեմիդ լուծույթ ն/ե և մ/մ ներարկման 10մգ/մլ Սրվակ 0,126 1,5 1,429 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
50) Ֆուրոսեմիդ դեղահատեր 40մգ Ֆուրոսեմիդ դեղահատեր 40մգ Հաբ 0,180 1,5 9,250 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
51) Դիկլոֆենակ (դիկլոֆենակ նատրիում) դեղահատեր 50մգ Դիկլոֆենակ (դիկլոֆենակ նատրիում) դեղահատեր 50մգ հաբ 0,490 1,5 5,100 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
52) Իբուպրոֆեն դեղահատեր թաղանթապատ 400մգ Իբուպրոֆեն դեղահատեր թաղանթապատ 400մգ հաբ 0,500 3 3,083 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
53) Մելօքսիկամ դեղահատեր 15մգ Մելօքսիկամ դեղահատեր 15մգ հաբ 0,400 1 9,333 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
54) Ազաթիոպրին 50մգ Ազաթիոպրին 50մգ հաբ 0,400 2,5 1,250 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
55) Ցիկլոֆոսֆամիդ դեղափոշի ներարկման լուծույթի 200 մգ Ցիկլոֆոսֆամիդ դեղափոշի ներարկման լուծույթի 200 մգ Ֆլ. 0,100 3,5 19,000 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
56) Դօքսիցիկլին (դօքսիցիկլինի հիկլատ) դեղապատիճներ 100մգ Դօքսիցիկլին (դօքսիցիկլինի հիկլատ) դեղապատիճներ 100մգ հաբ 0,100 2 20,750 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
57) Էնօքսապարին (էնօքսապարին նատրիում) լուծույթ ներարկման 4000 անտի-Xa ՄՄ/0,4մլ Էնօքսապարին (էնօքսապարին նատրիում) լուծույթ ներարկման 4000 անտի-Xa ՄՄ/0,4մլ պատ-րաստի ներարկ-ման լուծույթ 0,040 1,5 2,125 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
58) Զոլեդրոնաթթու խտանյութ ն/ե կաթիլաներարկման լուծույթի 0.8մգ/մլ Զոլեդրոնաթթու խտանյութ ն/ե կաթիլաներարկման լուծույթի 0.8մգ/մլ Ֆլ. 0,020 1 1,0 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
59) Տոցիլիզումաբ խտանյութ ն/ե կաթիլաներարկման լուծույթի 20մգ/մլ Տոցիլիզումաբ խտանյութ ն/ե կաթիլաներարկման լուծույթի 20մգ/մլ Ֆլ. 0,010 3,5 4,500 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
60) Ռիտուքսիմաբ խտանյութ կաթիլաներարկման լուծույթի 100մգ/10մլ Ռիտուքսիմաբ խտանյութ կաթիլաներարկման լուծույթի 100մգ/10մլ Ֆլ. 0,010 7,5 7,000 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
61) Լեֆլունոմիդ դեղահատեր թաղանթապատ 20մգ Լեֆլունոմիդ դեղահատեր թաղանթապատ 20մգ հաբ 0,1 1 7,5 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
62) Սեկուկինումաբ լուծույթ ենթամաշկային ներարկման 150մգ/մլ Սեկուկինումաբ լուծույթ ենթամաշկային ներարկման 150մգ/մլ Ֆլ. 0,05 1 1 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
63) Միկոֆենոլատ մոֆետիլ դեղապատիճ 250մգ Միկոֆենոլատ մոֆետիլ դեղապատիճ 250մգ հաբ 0,2 4,5 6,078 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
64) Իմունոգլոբուլին մարդու նորմալ լուծույթ կաթիլաներարկման 50մգ/մլ Իմունոգլոբուլին մարդու նորմալ լուծույթ կաթիլաներարկման 50մգ/մլ սրվակ 0,1 1,429 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
65) Ադվագրաֆ դեղապատիճ 1մգ Ադվագրաֆ դեղապատիճ 1մգ հաբ 0,1 5,5 9,250 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
66) Ցիկլոսպորին դեղապատիճ 100մգ Ցիկլոսպորին դեղապատիճ 100մգ հաբ 0,1 1,5 5,100 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
67) Սիլդենաֆիլ (սիլդենաֆիլի ցիտրատ) դեղահատեր թաղանթապատ 25մգ Սիլդենաֆիլ (սիլդենաֆիլի ցիտրատ) դեղահատեր թաղանթապատ 25մգ հաբ 0,5 2,5 7,5 7-10 (ստացիոնար)
Ըստ պահանջի (ամբուլատոր)
8․ Սույն հավելվածի Ձև 4–ում`
1) Նշանակված դեղի նկատմամբ անհատական անտանելիության դեպքում ավագ բուժաշխատողը իրավասու է նշանակել այլ դեղ:
2) սահմանված տրամադրվող քանակների համար նշվում է միջինացված ցուցանիշ, նկատի ունենալով տվյալ դեղի օգտագործման հաճախականությունը։ Հաճախականության հաշվարկման միավորը պետք է լինի 0-ից 1 միջակայքում և հաշվի առնի նմանատիպ 100 դեպքերում տվյալ դեղի օգտագործման հաճախականությունը։
3) Ուղեկցեղ հիվանդությունների առկայության պարագայում դեղորայքի նշանակումները կատարել ըստ համապատասխան մասնագետի ցուցման։
9․ Բուժական այլ միջոցառումներ սահմանվում են Ձև 5–ում (անհրաժեշտության դեպքում անհրաժեշտ է նշել հիվանդության փուլերը)․
Ձև 5
Հ/հ Բժշկական ծառայության տեսակը Տրամադրման քանակը
ԱԲ Բ
1) Պլազմաֆերեզ - 0,2
2) Մաշկի բիոպսիա 0,3 0,3
3) Մկանի բիոպսիա 0,3 0,3
4) Խոշոր հոդի պունկցիա 0,4 0,4
5) Ներհոդային ներարկում խոշոր հոդերում 0,5 0,5
6) Ներհոդային ներարկում միջին հոդերում 0,4 0,4
7) Ներհոդային ներարկում մանր հոդերում 0,4 0,4
10․ Սույն հավելվածի Ձև 5–ում սահմանված տրամադրվող քանակների համար նշվում է միջինացված ցուցանիշ, նկատի ունենալով, թե ինչ հաճախականությամբ է իրականացվում տվյալ բուժական միջոցառումը։ Հաճախականության հաշվարկման միավորը պետք է լինի 0-ից 1 միջակայքում և հաշվի առնի նմանատիպ 100 դեպքերում տվյալ բուժական միջոցառման կիրառման հաճախականությունը։
ԳՈՐԾԵԼԱԿԱՐԳԻ ՄՇԱԿՄԱՆ ԱՂԲՅՈՒՐԸ
1. Ք.Վ.Գինոսյան «Ռևմատոլոգիա», ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, 2020
2. Ռամոս Կասալս Մ, Բրիտո Զերոն Պ, բամբարդիերի Ս, ԷՈՒԼԱՐ-Շեգրեն ախտանշի աշխատանաքային խմբի անունից EULAR-ի և այլոց առաջարկություններ Շեգրենի համախտանիշի կառավարում տեղական և համակարգային թերապիաներով. Ռևմատիկ հիվանդությունների տարեգրություն;790: 3-18։ (Ramos-Casals M, Brito-Zerցn P, Bombardieri S On behalf of the EULAR-SjՓgren Syndrome Task Force Group, et al EULAR recommendations for the management of SjՓgren’s syndrome with topical and systemic therapies Annals of the Rheumatic Diseases 2020;79:3-18.),
3. Սապկոտա Բ., Ալ Հալիլի Յ, Միակցիչ հյուսվածքի խառը հիվանդություն: [Թարմացվել է 2023 թվականի ապրիլի 3-ին]: Գանձերի կզի(FL): Հրատ; 2023 Հունվար-. Հասանելի է՝ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542198/ (Sapkota B, Al Khalili Y. Mixed Connective Tissue Disease. [Updated 2023 Apr 3]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542198/),
4. Մարվա Կ, Անջում Ֆ., Չտարբերակված կապի հյուսվածքի հիվանդություն: [Թարմացվել է 2023 ապրիլի 27]: Գանձերի կղզի, Հրատ. 2023 Հունվար-. Հասանելի է՝ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK572061/ (Marwa K, Anjum F. Undifferentiated Connective Tissue Disease. [Updated 2023 Apr 27]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK572061/),
5. Հաթեմի Գ. Սիլման Ա, Բանգ Դ, և այլք ԷՈՒԼԱՌ-ի առաջարկություններ Բեհչեթի հիվանդության կառավարման համար Ռևմատիկ հիվանդությունների տարեգրություն 2008; 67: 1656-1662: (Hatemi G, Silman A, Bang D, et al EULAR recommendations for the management of Behջet disease Annals of the Rheumatic Diseases 2008;67:1656-1662.)
6. https://emedicine.medscape.com/article/329515-overview
7. Ռոտոնդո Ս, Կորադդո Ա, Մանսուետո Ն, Սիսի Դ, Կորսի Ֆ, Պեննելա Ա, Պաոլո Կանտատորե Ֆ. Պֆայֆեր ուեբեր Կրիստիան համախտանիշ: Վիսցերալ վնասվածքների և բուժման տարբերակների դեպքի զեկույց և գրականության ուսումնասիրություն: 2020 մայիս 27;13:1179547620917958. doi: 10.1177/1179547620917958. PMID: 32528225; PMCID: PMC7263116. (Rotondo C, Corrado A, Mansueto N, Cici D, Corsi F, Pennella A, Paolo Cantatore F. Pfeifer-Weber-Christian Disease: A Case Report and Review of Literature on Visceral Involvements and Treatment Choices. Clin Med Insights Case Rep. 2020 May 27;13:1179547620917958. doi: 10.1177/1179547620917958. PMID: 32528225; PMCID: PMC7263116.),
8. Նիկոլսոն ԼԼ, Սիմմոնդս Ջ, Պասեյ ՈՒ, Դե Վեբդելլե Ի, Ռոմբո Լ, Ուիլիամս ԿՄ, Չան Ս, Համատեղ հիպերշարունակության միջազգային հեռանկարներ. ներկայիս գիտության սինթեզ՝ կլինիկական և հետազոտական ուղղություններով առաջնորդելու համար: Կլին. Ռևմատոլ. սեպտեմբերի 1, 2022; 28 (6): 314–320։ doi՝ 10.1097/RHU.00000000000001864: Հրատ., 2022 թվականի հունիսի 3, PMID՝ 35661088; PMCID՝ PMC9422750: (Nicholson LL, Simmonds J, Pacey V, De Wandele I, Rombaut L, Williams CM, Chan C. International Perspectives on Joint Hypermobility: A Synthesis of Current Science to Guide Clinical and Research Directions. J Clin Rheumatol. 2022 Sep 1;28(6):314-320. doi: 10.1097/RHU.0000000000001864. Epub 2022 Jun 3. PMID: 35661088; PMCID: PMC9422750.):
Պաշտոնական հրապարակման օրը՝ 26 հունվարի 2024 թվական: