ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ԼԻԱ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ ԵՎ ՀԱՍՄԻԿ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ ԴԻՄՈՒՄԻ ՀԻՄԱՆ ՎՐԱ՝ ՀՀ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔԻ 184-ՐԴ ՀՈԴՎԱԾԻ 1-ԻՆ ՄԱՍԻ 1-ԻՆ ԿԵՏԻ՝ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐՈՒԹՅԱՆԸ ՀԱՄԱՊԱՏԱՍԽԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԸ ՈՐՈՇԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ԳՈՐԾՈՎ

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Ը

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> Քաղ. Երևան 9 ապրիլի 2024 թ.

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>

ԼԻԱ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ ԵՎ ՀԱՍՄԻԿ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ ԴԻՄՈՒՄԻ ՀԻՄԱՆ ՎՐԱ՝ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔԻ 184-ՐԴ ՀՈԴՎԱԾԻ 1-ԻՆ ՄԱՍԻ 1-ԻՆ ԿԵՏԻ՝ ՍԱՀՄԱՆԱ­ԴՐՈՒԹՅԱՆԸ ՀԱՄԱՊԱՏԱՍԽԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԸ ՈՐՈՇԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ԳՈՐԾՈՎ

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրական դատարանը՝ կազմով. Ա. Դիլանյանի (նախագահող), Վ. Գրիգորյանի, Հ. Թովմասյանի, Հ. Հովակիմյանի, Է. Շաթիրյանի, Ս. Սաֆարյանի, Ա. Վաղարշյանի,

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մասնակցությամբ (գրավոր ընթացակարգի շրջանակներում)`

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմողների` Լիա Մնացականյանի և Հասմիկ Մնացականյանի ներկայացուցիչ Ա. Զեյնալյանի,

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>գործով որպես պատասխանող կողմ ներգրավված Ազգային ժողովի ներկայա­ցուցիչ` Ազգային ժողովի աշխատակազմի իրավական ապահովման և սպասարկման բաժնի պետ Մ. Ստեփանյանի,

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համաձայն Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի, ինչպես նաև «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 22 և 69-րդ հոդվածների,

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դռնբաց նիստում գրավոր ընթացակարգով քննեց «Լիա Մնացականյանի և Հասմիկ Մնացականյանի դիմումի հիման վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության վարչական դատավարության օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը որոշելու վերաբերյալ» գործը:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հայաստանի Հանրապետության վարչական դատավարության օրենսգիրքը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> (այսուհետ նաև` Օրենսգիրք) Ազգային ժողովի կողմից ընդունվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, Հանրապետության նախագահի կողմից ստորագրվել՝ 2013 թվա­կանի դեկտեմբերի 28-ին և ուժի մեջ է մտել 2014 թվականի հունվարի 7-ին:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Օրենսգրքի՝ «Նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտի վերանայման դիմում ներկայացնելու իրավունքը» վերտառությամբ 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանվում է.

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>«1. Նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտի վերա­նայման դիմում ներկայացնելու իրավունք ունեն`

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>1) դատավարության մասնակիցները, ինչպես նաև նրանց իրավահաջորդները, եթե վիճելի իրավահարաբերությունը թույլ է տալիս իրավահաջորդություն.»:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթը որևէ փոփոխության և լրացման չի ենթարկվել:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Գործի քննության առիթը Լիա Մնացականյանի և Հասմիկ Մնացականյանի՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Սահմանադրական դատարան մուտքագրված դիմումն է:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Ուսումնասիրելով դիմումը, պատասխանողի գրավոր բացատրությունը, ինչպես նաև վերլուծելով Օրենսգրքի վերաբերելի դրույթները և գործում առկա մյուս փաս­տաթղթերը՝ Սահմանադրական դատարանը պարզեց.

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>1. Գործի դատավարական նախապատմությունը

01.06.2011 թ. Վճռաբեկ դատարանի նախագահը N Ե-2966 գրությամբ (իր նախաձեռնությամբ՝ դիմումի բացակայությամբ) ՀՀ արդարադատության խորհրդի կարգապահական հանձնաժողովին հանձնարարել է դատավոր Սամվել Մնացա­կանյանի (այսուհետ նաև՝ Դատավոր) նկատմամբ հարուցել կարգապահական վարույթ (տեղեկատվության աղբյուրը ներկայացված դիմումն է):

Կարգապահական հանձնաժողովը 02.06.2011 թ. կայացրել է «Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ս. Մնացականյանին կարգապահական պատասխանատվության են­թարկելու վերաբերյալ միջնորդությամբ արդարադատության խորհրդին դիմելու վերաբերյալ» N Կ-2-10/2011 որոշումը:

Արդարադատության խորհուրդը 24.06.2011 թ. քննության է առել Կարգա­պա­հական հանձնաժողովի 02.06.2011 թ. որոշմամբ ներկայացված միջնորդությունը և կայացրել է «Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհա­նուր իրավասության դատարանի դատավոր Սամվել Մնացականյանին կարգապա­հական պատասխանատվության ենթարկելու վերաբերյալ» թիվ ԱԽ-13-Ո-17 2011 թ. որոշումը (հետայսու` 24.06.2011 թ. Որոշում), ըստ որի`

«1. Արդարադատության խորհրդի կարգապահական հանձնաժողովի միջնոր­դու­թյունը բավարարել: Դիմել Հանրապետության Նախագահին Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Սամվել Մնացականյանի լիազորությունները դադարեցնելու միջնորդու­թյամբ:

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից և ենթակա չէ բողոքարկման»:

ՀՀ Նախագահը, հիմք ընդունելով Արդարադատության խորհրդի 24.06.2011 թ. Որոշումը և ղեկավարվելով Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 11-րդ և 95-րդ հոդվածի 5-րդ կետերով` 11.07.2011 թ. ընդունել է հրամանագիր, որով դադարեցրել է Դատավորի լիազորությունները:

Սամվել Մնացականյանի ներկայացուցիչը 24.08.2011 թ. Վարչական դատարան է ներկայացրել հայցադիմում ընդդեմ Արդարադատության խորհրդի և ՀՀ Նախա­գահի՝ Արդարադատության խորհրդի 24.06.2011 թ. ԱԽ-13-Ո-17 2011 թ. որոշման առ ոչինչ լինելը հաստատելու կամ այն անվավեր ճանաչելու, ինչպես նաև ՀՀ Նախա­գահի 11.07.2011 թ. «Երևան քաղաքի Ավան և Նոր-Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ս. Մնացականյանի լիազորու­թյունները դադարեցնելու մասին» որոշումն անվավեր ճանաչելու պահանջի մասին (թիվ ՎԴ/4264/05/11 վարչական գործ):

Վարչական դատարանի 31.08.2011 թ. որոշմամբ Սամվել Մնացականյանի հայցադիմումի ընդունումը՝ Արդարադատության խորհրդի 24.06.2011 թ. «Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Սամվել Մնացականյանին կարգապահական պատասխա­նատվության ենթարկելու վերաբերյալ» ԱԽ-13-Ո-17 որոշման առ ոչինչ լինելը հաստատելու կամ անվավեր ճանաչելու պահանջի մասով, մերժվել է, իսկ հայցա­դիմումը՝ ՀՀ Նախագահի 11.07.2011 թ. «Երևան քաղաքի Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Ս. Մնացականյանի լիազորությունները դադարեցնելու մասին» հրամանագիրն անվա­վեր ճանաչելու պահանջի մասով, վերադարձվել է:

Վերաքննիչ վարչական դատարանը, գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Վարչական դատարանի 2011 թվականի օգոստոսի 31-ի «Հայցադիմումի ընդունումը մասով մերժելու, մասով հայցադիմումը վերադարձնելու մասին» որոշ­ման դեմ Սամվել Մնացականյանի ներկայացուցիչներ Արտակ Զեյնալյանի և Արայիկ Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը, 12.10.2011 թ. որոշել է Սամվել Մնացականյանի ներկայացուցիչների վերաքննիչ բողոքը մերժել և Վարչական դատարանի 2011 թվականի օգոստոսի 31-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ։

Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով Վերաքննիչ վարչական դատարանի 12.10.2011 թ. «Վերաքննիչ բողոքը մերժելու մասին» որոշման դեմ Սամվել Մնացա­կանյանի ներկայացուցիչների բերած վճռաբեկ բողոքը քննության ընդունելու հարցը, 23.11.2011 թ. որոշել է վերադարձնել հիշյալ որոշման դեմ Սամվել Մնացականյանի ներկայացուցիչների բերած վճռաբեկ բողոքը:

16.12.2011 թ. Վարչական դատարանում ստացվել է Սամվել Մնացականյանի ներկայացուցիչների դիմումը` հայցում թույլ տրված խախտումները վերացնելու մասին։

Վարչական դատարանի 23.12.2011 թ. որոշմամբ հայցադիմումն ընդունվել է վարույթ` ՀՀ Նախագահի 11.07.2011 թ. հրամանագիրն անվավեր ճանաչելու պա­հանջի մասով։

Վարչական դատարանը, քննության առնելով վարչական գործն ըստ հայցի Սամվել Մնացականյանի ընդդեմ ՀՀ Նախագահի և Արդարադատության խորհրդի՝ ՀՀ Նախագահի 11.07.2011 թ. հրամանագիրն անվավեր ճանաչելու պահանջի մասին, 02.05.2012 թ. վճռել է հայցը մերժել։

Վերաքննիչ վարչական դատարանը, քննելով ըստ Սամվել Մնացականյանի հայցի ընդդեմ ՀՀ Նախագահի և Արդարադատության խորհրդի` ՀՀ Նախագահի 2011 թվականի հրամանագիրն անվավեր ճանաչելու պահանջի վերաբերյալ, թիվ ՎԴ/4264/05/11 վարչական գործով Վարչական դատարանի 2012 թվականի մայիսի 2-ի վճռի դեմ Սամվել Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքը դռնբաց դատա­քննու­թյամբ, 11.09.2012 թ. որոշել է ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել և վճիռը թողնել անփոփոխ։

Վճռաբեկ դատարանը, քննարկելով ըստ հայցի Սամվել Մնացականյանի ընդ­դեմ ՀՀ Նախագահի, Արդարադատության խորհրդի` ՀՀ Նախագահի 11.07.2011 թ. հրամանագիրն անվավեր ճանաչելու պահանջի մասին, վարչական գործով Վար­չական դատարանի 02.05.2012 թ. վճռի և Վերաքննիչ վարչական դատարանի 11.09.2012 թ. որոշման դեմ Սամվել Մնացականյանի ներկայացուցիչների բերած վճռաբեկ բողոքը քննության ընդունելու հարցը, 24.10.2012 թ. որոշել է վերադարձնել բերված վճռաբեկ բողոքը:

Դատավորի անունից գանգատ է ներկայացվել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան (այսուհետ նաև՝ Եվրոպական դատարան), որի քննության ընթացքում՝ 17.08.2021 թ., վերջինս մահացել է:

Եվրոպական դատարանը Մնացականյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով (գանգատ N 2463/12) 06.12.2022 թ. կայացրել է վճիռ, որով նշել է.

«66. Հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ խախտվել է դիմումատուի՝ դատարանի մատչելիության իրավունքի բուն էությունը (տե՛ս վերևում հիշատակված՝ Բակայի գործը, § 121, և դրանում մեջբերված համապատասխան միջազգային փաստաթղթերը):

67. Հետեւաբար տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի խախտում»։

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Դատարանն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արձանագրել FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նաև FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, որ «(…) դիմումատուի այրին՝ տկն Լիա Մնացականյանը, և դուստրը՝ օրիորդ Հասմիկ Մնացականյանը, իրավունք ունեն դիմումատուի փոխարեն շարունակելու սույն գործով վարույթը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>.1» FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>:

Եվրոպական դատարանի 06.12.2022 թ. վճռի հիման վրա Լիա Մնացա­կանյանը և Հասմիկ Մնացականյանը (այսուհետ նաև՝ Դիմողներ) ներկայացրել են՝ ըստ հայցի Սամվել Մնացականյանի ընդդեմ ՀՀ Նախագահի, Արդարադատության խորհրդի` ՀՀ Նախագահի 11.07.2011 թ. հրամանագիրն անվավեր ճանաչելու պահանջի մասին, վարչական գործով Վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի 23.11.2011 թ. «Վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելու մասին» և 24.10.2012 թ. «Վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելու մասին» որոշումների դեմ նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վճռաբեկ բողոք (դիմում):

Վճռաբեկ դատարանը 30.06.2023 թ. որոշել է թիվ ՎԴ/4264/05/11 վարչական գործով Վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի 23.11.2011թ. «Վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելու մասին» և 24.10.2012 թ. «Վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելու մասին» որոշումների դեմ նոր հանգամանքի հիմքով Դիմողների ներկայացրած դատական ակտի վերանայման վճռաբեկ բողոքը (դիմումը) վարույթ ընդունելը մերժել:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>2. Դիմողների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիրքորոշումները

Դիմողների կողմից բարձրացվում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան գանգատ ներկայացրած և գործի քննության ընթացքում մահացած անձի իրավահաջորդի՝ ժառանգի կողմից, որի իրավահաջորդությունը Եվրոպական դատարանն ընդունել է և կայացրել է իրավունքի խախտումը ճանաչելու վերաբերյալ դատական ակտ, մահացածի իրավունքների վերականգնման հնարավորության օրենսդրական կարգավորման՝ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարց:

Դիմողները գտնում են, որ անհրաժեշտ է պարզել և գնահատել անձի մահվան հիմքով` նոր հանգամանքով նրա մասնակցությամբ դատական գործի վերաբացման ընդհանուր կանոնից նրա և նրա իրավահաջորդների իրավունքների վերա­կանգնման համար գործի վարույթը վերաբացելու իրավունքի բացառության լիարժեքությունը՝ Օրենսգրքում` մարդու արժանապատվության, պատվի ու բարի համբավի անձեռնմխելիության, քաղաքացիական իրավունքների ու պարտակա­նությունների իրացման, դատական պաշտպանության արդյունավետ միջոցի սահ­մանադրական իրավունքների իրացման երաշխավորվածության տեսանկյունից:

Դիմողների համոզմամբ՝ օրենսդրի կողմից դատավարական օրենսգրքերի ընդունման նպատակը Սահմանադրությամբ երաշխավորված արդար դատաքննու­թյան իրավունքն ապահովելն է: Արդար դատաքննության իրավունքի բովանդա­կության մաս են կազմում և այն մեկնաբանելիս պետք է հաշվի առնվեն Սահ­մանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումները, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած՝ մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան, այդ թվում՝ Եվրոպական դատարանի պրակտիկան և իրավական դիրքորոշումները:

Սահմանադրական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներն ընդհանրացնելով՝ Դիմողները նշում են, որ միջազգային դատարան դիմելու` անձի իրավունքի արդյունավետ իրացումը պահանջում է Եվրոպական դատարանի վճռի հիման վրա դատական ակտերի վերանայման այնպիսի լիարժեք օրենսդրական կարգավորում, որը հնարավորություն կտա անձին` վերականգնելու Եվրոպական դատարանի կողմից «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի (այսուհետ նաև` Կոնվենցիա) խախտում ճանաչելու հետևանքով խախտված իր կոնվենցիոն, հետևաբար՝ սահմանադրական իրավունքը:

Դիմողները նշում են. «ՀՀ սահմանադրական դատարանի որոշումների, Եվրոպական դատարանի վճիռների, Նախարարների կոմիտեի հանձնարարա­կանների վերլուծությունից հետևում է, որ միջազգային դատարանի ակտերի կատարումը՝ չի ներառում իրավունքի խախտման զոհին այդ ակտով սահմանված՝ միա՛յն փողի տրամադրում (...) և Կոնվենցիայի (միջազգային պայմանագրի՝ ընդհանրապես) խախտում թույլ տված դատական ակտի վերանայում-բեկանում: Իսկ անձի՝ Կոնվենցիայով երաշխավորված իրավունքի խախտման զոհ, տուժող հանդիսանալ-չհանդիսանալու, այդ կարգավիճակը պահպանել-կորցրած լինելու շուրջ վեճը լուծում է միջազգային դատարանը՝ իր նախաձեռնությամբ կամ պատաս­խանող պետության կառավարության պահանջով՝ մրցակցային պայմաններում»:

Դիմողների գնահատմամբ՝ նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի անխուսափելիորեն` ipso facto (փաստի ուժով) վերանայման պահանջը նույնությամբ, հավասարապես վերաբերում է և´ հակասահմանադրական նորմ կիրառած դատա­կան ակտի, և´ կոնվենցիոն իրավունքի խախտում թույլ տված դատական ակտի բեկանմանը` բացառելով դրանք օրինական ուժի մեջ թողնելու հնարավորությունը, հետևաբար՝ Սահմանադրական դատարանի ՍԴՈ-1114 որոշման եզրահանգման օրինակով, ըստ Դիմողի` «(...) եթե Եվրոպական դատարանը գործով անձին ճանաչել է դիմող սուբյեկտ, մերժել է Կառավարության պահանջը՝ դիմողի մահվան կամ լուծարման հետևանքով նրա ժառանգի կամ իրավահաջորդի կողմից զոհի՝ «իրավաչափ շահ» ունեցողի կարգավիճակը կորցնելու հիմքով գանգատը գործերի ցուցակից հանելու վերաբերյալ, արդեն իսկ գանգատն ընդունել է քննության և իրավունքի խախտումը ճանաչելու մասին դատական ակտ է կայացրել, ապա այդ որոշումը կասկածի տակ դնելու և տարաբնույթ մոտեցումներով դրա կատարումից խուսափելու՝ վճռաբեկ դատարանի պալատին լիազորություն օրենքով վերապահելը, խաթարում է միջազգային դատարան դիմելու իրավունքի բուն էությունը և հակասում է ՀՀ Սահմանադրության 61, 63-րդ հոդվածներին»:

Ամփոփելով իրենց դիրքորոշումները՝ Դիմողները խնդրում են` «Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 1, 3, 6, 61 և 63, 62, 75, 79, 80-րդ հոդվածներին հակասող և անվավեր ճանաչել ՀՀ Վարչական դատավարության օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի՝ «եթե վիճելի իրավահա­րաբերությունը թույլ է տալիս իրավահաջորդություն» դրույթը՝ նոր հանգամանքի մասով:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>3. Պատասխանողի դիրքորոշումները

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Ազգային ժողովը (այսուհետ նաև՝ Պատասխանող) նշում է, որ Օրենսգրքի 184-րդ հոդվածը նոր և նոր երևան եկած հանգամանքներով դատական ակտի վերանայման դիմում ներկայացնելու իրավունք է տալիս դատավարության մաս­նակիցներին և նրանց իրավահաջորդներին, սակայն միաժամանակ սահմանում է պայման, այն է՝ եթե վիճելի իրավահարաբերությունը թույլ է տալիս իրավա­հաջորդություն:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Այսինքն` նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտի վերանայման դիմում ներկայացնել հնարավոր է, եթե դիմումը ներկայացնում է դատավարության մասնակիցը, ինչպես նաև նրա իրավահաջորդը՝ վիճելի իրավա­հարաբերության իրավահաջորդություն թույլ տալու դեպքում:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Վերոգրյալից ելնելով՝ Պատասխանողը գտնում է, որ օրենսդրի կողմից նման ձևակերպումն ինքնանպատակ չէ, քանի որ գոյություն ունեն մի խումբ իրավունքներ, որոնք անձի հետ անխզելիորեն կապված են, և հետևաբար՝ դրանք չեն կարող փոխանցվել այլ անձանց իրավահաջորդության կարգով: Նշվածից հետևում է, որ բացարձակ բնույթ չի կարող կրել դատավարության մասնակիցների իրավա­հաջորդների կողմից նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտի վերանայման դիմում ներկայացնելու իրավունքը՝ պայմանավորված անձի հետ անխզելիորեն կապված իրավունքների և պարտականությունների առկայության հանգամանքով:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Պատասխանողի համոզմամբ՝ վիճարկվող դրույթը որոշակիության տես­անկյունից չի կարող համարվել խնդրահարույց, քանի որ «նյութական իրավունքի նորմերով սահմանվում են անձի հետ անխզելիորեն կապված իրավունքները, ինչպես նաև պարտականությունները: Հետևաբար, դատավարության ժամանակ իրավահարաբերության իրավահաջորդություն թույլ տալու հանգամանքի գնահատ­ման համար անհրաժեշտ սկզբունքները օրենսդրի կողմից բավարար հստա­կությամբ սահմանվում են, և իրավակիրառ պրակտիկայում գործնական և իրատեսական հնարավորությունն առկա է նման եզրահանգման գալու համար»:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Պատասխանողը նշում է նաև, որ քննարկվող իրավանորմում կամ դատավա­րությունն իրավակարգավորող նորմատիվ իրավական ակտում սպառիչ հնարավոր չէ թվարկել իրավահաջորդություն թույլատրող իրավահարաբերությունները, քանի որ իրավահարաբերության իրավահաջորդության հարցը յուրաքանչյուր դեպքում ենթակա է քննարկման և գնահատման:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Միևնույն ժամանակ Պատասխանողը գտնում է, որ վիճարկվող դրույթը բավարար չափով որոշակի է և կանխատեսելի, քանի որ այն նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտի վերանայման դիմում ներկայացնելու իրավունք է տալիս դատավարության մասնակիցներին և նրանց իրավահա­ջորդներին՝ հստակ պայմանի առկայության դեպքում: Նշված պայմանը (իրավա­հարաբերության իրավահաջորդություն թույլ տալու պայմանը) գնահատողական բնույթ ունի և յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում պետք է գնահատվի դատարանների կողմից՝ հաշվի առնելով նյութական իրավունքի նորմերով սահմանված անձի հետ կապված իրավունքների և պարտականությունների բնույթը:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Անդրադառնալով Վճռաբեկ դատարանի 30.06.2023 թ. որոշմամբ վիճարկվող դրույթին տրված մեկնաբանությանը՝ Պատասխանողը գտնում է, որ այն խնդրա­հարույց է այն առումով, որ անձի խախտված իրավունքը՝ դատարանի մատ­չելիության իրավունքը, դիտարկվել է որպես անձի հետ անխզելիորեն կապված իրավունք, որն իրավահաջորդության կարգով փոխանցման ենթակա չէ, սակայն, ըստ Պատասխանողի, դա չի կարող հանգեցնել վիճարկվող դրույթի հակասահ­մանադրականության:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Ամփոփելով իր դիրքորոշումները՝ Պատասխանողը խնդրում է վիճարկվող դրույթը ճանաչել Սահմանադրությանը համապատասխանող:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>4. Գործի շրջանակներում պարզման ենթակա հանգամանքները

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սույն գործով սահմանադրաիրավական վեճի շրջանակներում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանա­դրական դատարանն անհրաժեշտ է համարում անդրադառնալ հետևյալ հարցա­դրումներին.

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>- վիճարկվող դրույթով, ինչպես նաև իրավակիրառ պրակտիկայում դրան տրված մեկնաբանության պայմաններում երաշխավորվո՞ւմ է արդյոք դատական պաշտպանության և մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության միջազգային մարմիններ դիմելու իրավունքների բաղադրատարր հանդիսացող նոր երևան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտի վերանայման դիմում ներկայացնելու իրավական հնարավորությունը.

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>- վիճարկվող դրույթով ամրագրված իրավակարգավորման, ինչպես նաև իրավակիրառ պրակտիկայում դրան տրված մեկնաբանության պայմաններում պահ­պանվո՞ւմ է արդյոք մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազգային պայմանա­գրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան հաշվի առնելու սահմա­նադրական պահանջը:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>5. Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումները

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>5.1. FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> Սահմանադրության՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> « FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>» FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերտառությամբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>61- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>րդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հոդվածի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 1- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ին FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մասի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համաձայն՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>յուրաքանչյուր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ոք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ունի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդյունավետ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Նույն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հոդվածի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 2- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>րդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մասի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համաձայն՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>յուրաքանչյուր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ոք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հայաստանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հանրապետության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պայմանագրերին FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համապատասխան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ունի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրա­վունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խնդրով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատարանը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անդրադառնալով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանու­թյան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սահմանադրաիրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>էությանը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, 2018 FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>թվականի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հունիսի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 19- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ՍԴՈ-1420 որոշմամբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ընդհանրացնելով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերահաստատելով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նախկինում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արտա­հայտած FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիրքորոշումները FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատարանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մատչելիության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերաբերյալ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>փաստել FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>.

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>«(...) - դատավարական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որևէ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>առանձնահատկություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կամ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ընթացակարգ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>չի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կարող FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խոչընդոտել FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կամ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կանխել FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատարան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդյունավետ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրացման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորությունը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իմաստազրկել FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ՀՀ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրությամբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխա­վորված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կամ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դրա FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրացման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արգելք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հանդիսանալ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>,

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>- ընթացակարգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որևէ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>առանձնահատկություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>չի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կարող FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մեկնաբանվել FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որպես FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ՀՀ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրությամբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխավորված՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատարանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մատչելիության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրա­վունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սահմանափակման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հիմնավորում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>,

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>- դատարանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> ( FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդարադատության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>) FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մատչելիությունը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կարող FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ունենալ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որոշակի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սահմանափակումներ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որոնք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>չպետք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խաթարեն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>բուն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>էությունը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> (...)»:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրական դատարանն արձանագրում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտ­պանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սահմանադրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամրագրումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կոչված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխա­վորելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամբողջական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>լիարժեք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ինչը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ենթադրում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ոչ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միայն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներպետական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ատյանների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կողմից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>գործի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>քննություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անկախության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անաչառության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդարության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սկզբունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>լույսի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներքո FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այլև FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներպետական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջոցների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սպառումից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հետո FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատու­թյունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հարցով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այս FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նախատեսումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պայմանավորված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անձի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>գործընթացը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներպետական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջոցներով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>չսահմանափակելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ինչպես FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նաև FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պետու­թյան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կողմից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վավերացրած՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերաբերյալ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պայմանագրերի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հիման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վրա FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>գործող FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմինների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պրակտիկան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հաշվի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>առնելու, ըստ այդմ՝ պետության, որպես միջազգային իրավունքի սուբյեկտի, այլ պետությունների առջև (տվյալ դեպքում ՄԻԵԴ-ով) ստանձնած իր պարտավորությունները բարե­խղճորեն կատարելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրողությամբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խնդրով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրա­վունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդյունավետ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> լրացուցիչ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>լծակն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կոչված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխավորելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անձի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խախտված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>լիարժեք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամբողջական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերականգնումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իսկ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դրա FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անհնարինության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դեպքում՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վնասների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համարժեք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հատուցումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>: FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հետևապես FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>` բովան­դակային առումով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սահմանադրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այս FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքը, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարա­վորությունից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>զատ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ենթադրում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նաև FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմնի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կողմից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կայացված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որոշման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կատարման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ապահովման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անհրա­ժեշտություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>: FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրորեն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխիքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նախատեսումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պայմանավորված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրողությամբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներպետական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ատյանների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջոցով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրա­վունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սպառումից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հետո FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրա­վունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խնդրով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դա­տարան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նպատակը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերջո FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներպետական իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համակարգում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խնդրի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերջնական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>լուծումն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>: FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Ուստի՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 61- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>րդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հոդվածի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 1- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ին FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 2- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>րդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մասերով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամրագրված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավակարգավորումները FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշ­խավորում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>են FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անձի՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ոչ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միայն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներպետական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջոցով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այլև FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խնդրով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իսկ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այդպիսի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմնի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կողմից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որոշման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կայացման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդյունքում՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտ­պանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>գործընթացն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ավարտին FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հասցնելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդյունավետ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Ողջ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերոգրյալի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հաշվառմամբ՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրական դատարանն արձանագրում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 61- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>րդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հոդվածով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սահմանված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպա­նության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորությունները FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>յուրաքանչյուր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատու­թյան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանությունն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անկախության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անաչառության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդարության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պայման­ներում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրականացնելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխավորված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջոցներ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>են FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ուստի՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 61- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>րդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հոդվածի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխավորումից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կախված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սահմանադրորեն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամ­րագրված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մյուս FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հիմնական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդյունավետ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանությունը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>5.2. FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> Մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազ­գային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կենսագործումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>չի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հանգում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միայն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազ­գային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>օրինակ՝ Մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>եվրոպական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատարան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրացմանը. այն, ի թիվս այլնի, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներառում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նաև FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմնի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կողմից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կայացված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ակտի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կատարման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համար FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անհրաժեշտ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կառուցակարգերի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ընթացակարգերի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխավորումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>: FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Ըստ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այդմ՝ դատավարական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>օրենսդրության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>շրջանակներում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նախատեսվել FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նոր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հանգամանքներով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ակտի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերանայման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորու­թյուն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերաբերում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նաև FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դեպքերին FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հայաստանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հանրապետության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վավերացրած FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պայմանագրի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հիման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վրա FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>գործող FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատա­րանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>` FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ուժի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մեջ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մտած FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վճռով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կամ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որոշմամբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հիմնավորվել FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անձի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>` FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հայաստանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հանրապետության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վավերացրած FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պայմանագրով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նախատեսված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրա­վունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խախտման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>փաստը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կամ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատարանը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հաստատել FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կողմերի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջև FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ձեռք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>բերված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հաշտության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համաձայնությունը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> ( FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>բարեկամական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կարգա­վորումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>) FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կամ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հայաստանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Հանրապետության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կողմից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միակողմանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հայտարարությունը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Նոր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երևան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>եկած FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կամ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նոր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հանգամանքներով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ակտերի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերա­նայման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նախատեսումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կոչված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխավորելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անձանց FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամբողջական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտ­պանությունը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, քանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>քիչ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>չեն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դեպքերը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անձը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>օգտվելով դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության իրավունքից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>չի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ստանում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կամ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտ­պանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> իր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>«չափաբաժինը»: Ուստի՝ անձի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համար FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներպետական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջոցների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սպառումից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հետո FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխավորումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մեծ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կարևորություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներկայացնում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>եթե FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իհարկե FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրացման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հարցում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ևս FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ապահովվեն ամբողջական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համարժեք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կառուցակարգեր: Այդպիսի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կառուցակար­գերից է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Եվրոպական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատարանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համապատասխան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վճռի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դեպքում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նոր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հանգա­մանքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հիմքով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական ակտի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերանայման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորությունը:

Սահմանադրական դատարանն իր` 2013 թվականի մայիսի 31-ի ՍԴՈ-1099 որոշմամբ արձանագրել է, որ «(...) նոր հանգամանքների հիմքով դատական ակտերի վերանայման ինստիտուտի սահմանադրաիրավական բովանդակությունը հանգում է նրան, որ այդ ինստիտուտի միջոցով ապահովվում է խախտված սահմանադրական և/կամ կոնվենցիոն իրավունքների վերականգնումը: Վերջինս, իրավական պետության հիմնարար սկզբունքներից ելնելով, պահանջում է խախտման արդյունքում տուժողի համար առաջացած բացասական հետևանքների վերացում, ինչն իր հերթին պահանջում է հնարավորինս վերականգնել մինչև իրավախախտումը գոյություն ունեցած վիճակը (restitutio in integrum): Այն դեպքում, երբ անձի սահմանադրական և/կամ կոնվենցիոն իրավունքը խախտվել է օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով, այդ իրավունքի վերականգնման նպատակով մինչև իրավախախտումը գոյություն ունեցած վիճակի վերականգնումը ենթադրում է տվյալ անձի համար այնպիսի վիճակի ստեղծում, որը գոյություն է ունեցել տվյալ դատական ակտի բացակայության պայմաններում: Այսինքն, խնդրո առարկա դեպքում, խախտված իրավունքի վերականգնումը հնարավոր է ապա­հովել համապատասխան դատական ակտի իրավական ուժը կորցնելու պարա­գայում: Հետևաբար, նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վարույթը` որպես անձի խախտված սահմանադրական և/կամ կոնվենցիոն իրա­վունքի վերականգնման միջոց, առաջին հերթին պետք է հանգեցնի իրավունքը խախտած դատական ակտի վերացմանը /բեկանմանը/, և սա օրենսդրորեն հստակ ամրագրման անհրաժեշտություն ունի»:

Վերոնշյալ որոշմամբ Սահմանադրական դատարանը նշել է նաև, որ`

«(...) նոր հանգամանքի հիմքով «դատական ակտի վերանայում» եզրույթն իր բովանդակությամբ համարժեք է «գործի նորոգում», «գործի վարույթի վերաբացում» եզրույթների բովանդակությանը, և դատական ակտի վերանայման հասկացության նշված ընկալումն էլ պետք է կանխորոշի վերանայման վարույթի բովանդակությունը, դրա խնդիրները և դրա շրջանակներում լուծման ենթակա հարցերը: Ըստ այդմ, դատական ակտի վերանայման վարույթի, նույնն է, թե գործի նորոգման վարույթի շրջանակներում պետք է ձեռնարկվեն արդարադատական այնպիսի միջոցառումներ, որոնք կապահովեն գործի վերաքննություն, նոր քննություն, ինչը հնարավոր է միայն հակասահմանադրական նորմ կիրառած` օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերի բեկանման պայմաններում: Վերանայման ինստիտուտը կարող է ծառայել իր նպատակին միայն այն դեպքում, երբ ապահովվի տվյալ գործի նոր քննություն` կիրառված նորմի հակասահմանադրականության և կոնվենցիոն իրավունքի խախտման փաստի առկայության պայմաններում` հաշվի առնելով նաև սահմանադրական դատարանի և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նոր հանգամանք հանդիսացող դատական ակտում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայումն անխուսա­փելիորեն պետք է ipso facto հանգեցնի հակասահմանադրական նորմ կիրառած դատական ակտի և կոնվենցիոն իրավունքի խախտում թույլ տված դատական ակտի բեկանմանը:

Սակայն հիմնախնդիրը միայն դրանով անհրաժեշտ լուծում չի ստանում: Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտերի վերանայման վարույթը կարող է ապահովել այդ վարույթի սահմանա­դրաիրավական նպատակի ու խնդիրների իրացումն այն դեպքում, երբ վերանայման վարույթը կանոնակարգող օրենսդրությունը և իրավակիրառական պրակտիկան ձևավորվեն հետևյալ իրավական մոտեցումներին համապատասխան.

ա/ վերանայման բողոքում նոր հանգամանքի շարադրանքի և բողոքին կից` նոր հանգամանքը հաստատող ապացույցի առկայությունը, ի լրումն բողոքին ներկա­յացվող մյուս վավերապայմանների առկայությանը, բավարար հիմք պետք է դիտվի վերանայման վարույթ հարուցելու համար,

բ/ վերանայման պահանջը կարող է մերժվել, եթե միայն հարուցված վերա­նայման վարույթի շրջանակներում բողոքի քննության արդյունքներով պարզվում է, որ բողոքում մատնանշված հանգամանքը տվյալ դատական ակտը վերանայելու համար հիմք չէ, այսինքն` այդ հանգամանքը տվյալ դեպքում նոր հանգամանք չի հանդիսանում,

գ/ եթե վերանայման վարույթի շրջանակներում հաստատվում է նոր հան­գամանքի առկայության փաստը, ապա վերանայման վարույթի արդյունքում պետք է ուժը կորցրած ճանաչվեն հակասահմանադրական նորմ կիրառած կամ կոնվենցիոն իրավունքի խախտմամբ ընդունված դատական ակտերը,

դ/ վերոհիշյալ դատական ակտերի` ուժը կորցնելու պայմաններում կազմա­կերպվող` գործի կամ բողոքի նոր քննությունը պետք է հաշվի առնի նոր հան­գամանք հանդիսացող դատական ակտերում արտահայտված իրավական դիրքո­րոշումները»:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Վերոշարադրյալ իրավական դիրքորոշումների համատեքստում Սահմանա­դրական դատարանն արձանագրում է, որ նոր երևան եկած կամ նոր հան­գամանքներով դատական ակտերի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերանայման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորությունները FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>բխում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>են FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 61- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>րդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հոդվածով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամրագրված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հիմնա­րար FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքներից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>քանի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կոչված FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>են FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ապահովելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտ­պանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>խնդրով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատարան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>գործի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդարացի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>լուծում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ստանալու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամբողջական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>լիարժեք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրացումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>: FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Այս FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>առումով Սահմանադրական դատարանն արձանագրում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարդու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պաշտպանության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմիններ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դիմելու FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքները FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կդառնան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>առարկայազուրկ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>եթե FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անձը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>չունենա FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միջազգային FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մարմնի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կայացրած FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ակտի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հիման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վրա FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ակտի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերանայման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորություն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>: FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Վերոնշյալ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նկատառումներից FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ելնելով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>էլ՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> 80- FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>րդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հոդվածն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամրագրում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հիմնական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ազատությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>էության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>անխախտելիության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պարտադիր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պահանջը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>լույսի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ներքո FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պետք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխավորվի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>յուրաքանչյուր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այնպիսի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կենսագործում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ամբողջությամբ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կծառայի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավունքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>առաքելության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>բուն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նպատակի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրացմանը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>:

FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Ողջ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերոգրյալի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հաշվառմամբ՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Սահմանադրական դատարանն արձանագրում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>որ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նոր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հանգամանքներով FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դատական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ակտերի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>վերանայման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>իրավական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հնարավորության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդյունավետ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կենսագործման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>երաշխավորումը FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>պետք FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>է FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ապա­հովվի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>ոչ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>միայն FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>սահմանադրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>համապատասխան FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կարգավորումների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>և FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>օրենս­դրական FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կառուցակարգերի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>առկայության FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>, FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այլև FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>այդ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կարգավորումների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կիրառման FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>գործընթացում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դրանց FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>տրվող FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>մեկնաբանությունների FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>արդյունքում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>: FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>Ուստի՝ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>յուրա­քանչյուր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>կոնկրետ FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>դեպքում FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>նոր FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'>հանգամանքի FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat"'> հիմքով դատական ակտի վերանայման վերաբերյալ առկա օրենսդրական այս կամ այն նորմը մեկնա­բանելիս կարևոր է հաշվի առնել նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման ինստիտուտի էությունն ու նշանակությունը, դրա երաշխավորման կարևորությունն ու անհրաժեշտությունը՝ Սահմանադրությամբ ամրագրված հիմնական իրավունքների և ազատությունների ապահովման լույսի ներքո:

5.3. Վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումների և վերլուծությունների համա­տեքստում անդրադառնալով վիճարկվող դրույթով ամրագրված կարգավորման, ինչպես նաև իրավակիրառ պրակտիկայում դրան տրված մեկնաբանության սահ­մանադրականության խնդրին՝ Սահմանադրական դատարանը հարկ է համարում առանձնացնել հետևյալ նկատառումները.

վիճարկվող դրույթը վերաբերում է նոր երևան եկած կամ նոր հանգա­մանքներով դատական ակտի վերանայման դիմում ներկայացնելու իրավունք ունեցող սուբյեկտներին, որոնց շարքում են, առաջին հերթին, դատավարության մասնակիցները, ինչպես նաև նրանց իրավահաջորդները, եթե վիճելի իրավա­հարաբերությունը թույլ է տալիս իրավահաջորդություն:

Այսինքն` եթե դատավարության մասնակիցները համապատասխան հանգա­մանքների առկայության դեպքում անվերապահորեն իրավունք ունեն ներկայացնելու դատական ակտի վերանայման դիմում, ապա նրանց իրավահաջորդներն այդ իրավունքի իրացման հնարավորությունից օգտվում են պայմանով, այն է՝ եթե վիճելի իրավահարաբերությունը թույլ է տալիս իրավահաջորդություն:

Այս առումով Սահմանադրական դատարանը հայտնում է, որ կարևոր է նախ՝ բացահայտել իրավահաջորդության թույլատրելիության օրենսդրական սահմանները և դրա վերաբերելիությունը վիճարկվող դրույթով ամրագրված կարգավորմանը:

Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ յուրաքանչյուր դատա­վարություն ենթադրում է մասնակիցների որոշակի կազմ, որոնք ունեն կոնկրետ շահագրգռվածություն քննվող հարցի և դրա լուծման համար, ուստիև նրանք պետք է օժտված լինեն, ի թիվս այլնի, նաև նոր հանգամանքով դատական ակտի վերա­նայման դիմում ներկայացնելու իրավական հնարավորությամբ: Այնուամենայնիվ, չեն բացառվում իրավիճակներ, երբ օբյեկտիվ պատճառներով դատավարության մասնակիցն այլևս չի կարող ներկայացնել դատական ակտի վերանայման դիմում (տվյալ դեպքում՝ մահվան պատճառով): Այս իրավիճակում կենսագործվում է դատա­վարական իրավահաջորդության ինստիտուտը, որը, Օրենսգրքի 20-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն, ենթադրում է դատավարությունից կողմերից մեկի դուրս գալու դեպքում (իրավաբանական անձի կամ վարչական մարմնի վերակազմա­կերպում, ֆիզիկական անձի մահ կամ պարտավորություններում անձանց փոփոխ­ման այլ դեպքեր) այդ կողմի փոխարինում նրա իրավահաջորդով, ինչի վերաբերյալ կայացվում է որոշում` առանձին դատական ակտի տեսքով։ Ընդ որում՝ օրենսդիրն իրավահաջորդությունը հնարավոր է համարում դատավարության յուրաքանչյուր փուլում:

Անդրադառնալով վիճարկվող դրույթով ամրագրված իրավակարգավորմանը՝ Սահմանադրական դատարանը հայտնում է, որ այն հնարավորություն է ընձեռում նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման դիմում ընդունող դատա­րանին գնահատելու վիճելի իրավահարաբերության մասով իրավահաջորդության առկայության կամ բացակայության հանգամանքը, որից ելնելով էլ` կայացնելու դիմումն ընդունելու կամ մերժելու վերաբերյալ որոշում:

Նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման դիմումի ներկա­յացումը բխում է Սահմանադրության 61-րդ հոդվածով երաշխավորված դատական պաշտպանության և մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային մար­միններ դիմելու իրավունքներից, ուստի՝ այդպիսի դիմումների ընդունելիության փուլում ևս պետք է որպես ելակետ ընդունել նշյալ իրավունքների երաշխավորման կարևորությունն ու անհրաժեշտությունը: Հետևաբար` վիճարկվող դրույթով ամրա­գրված իրավակարգավորմամբ առկա «եթե վիճելի իրավահարաբերությունը թույլ է տալիս իրավահաջորդություն» ձևակերպումը ենթադրում է ոչ թե դիմումի ընդունելիության փուլում Դիմողների կոնկրետ իրավունքների և ազատությունների իրացման հստակ ու միանգամայն կանխատեսելի հեռանկարների դիտարկում (որոնք պետք է պարզվեն գործի քննության շրջանակներում), այլ իրավահա­ջորդությունը բացառող ակնհայտ հանգամանքների բացակայության դեպքում անձի՝ դատական պաշտպանության իրավունքի իրացման հնարավորություն­ների ապահովում:

Այս առումով Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ նույնիսկ այն դեպքերում, երբ դատարանում քննվող վեճի լուծման արդյունքում իրավունքների խախտումն իրավահաջորդի մասով հնարավոր չէ վերականգնել ամբողջ ծա­վալով, սակայն առերևույթ առկա է դրանք մասնակի վերականգնելու հնարավորություն, այլ կերպ` նույնիսկ մասնակի նյութական շահագրգռվածության առկայության դեպքում վիճելի իրավահարաբերությունում իրավահաջորդությունը պետք է թույլատրելի լինի: Ուստի` դատական վեճի լուծման արդյունքում դատավարության մասնակցի իրավահաջորդի համար որևէ հնարավոր դրական հետևանքի (խախտված իրավունքի թեկուզ մասնակի վերականգման հնարավո­րության) բացակայությունը միայն կարող է հանդիսանալ վիճելի իրավահարաբերությունում վերջիններիս իրավահաջորդությունը բացառող հանգամանք:

Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է նաև, որ իրավահա­ջորդության ինստիտուտի էությունը հանգում է անձի իրավունքների և ազա­տությունների պաշտպանության գործընթացի շարունակականության և ամբող­ջականության ապահովմանը, քանի որ բոլոր այն դեպքերում, երբ անձն օբյեկտիվ կամ սուբյեկտիվ պատճառներով ի զորու չէ շարունակելու իր իրավունքների պաշտպանության գործընթացը, իրավահաջորդության գործար­կումը հնարավորություն է ընձեռում կանխել իրավունքների պաշտպանության հարցում գործադրված քայլերի և ձեռնարկված միջոցների իմաստազրկումը: Վերջինս վերաբերում է նաև այն անձանց, որոնց կարգավիճակը դատավա­րության մասնակցի ընդհանուր (քաղաքացիաիրավական) իրավահաջորդության իմաստով կասկած չի հարուցում, և որոնց նյութական իրավունքներն այս կամ այն ծավալով շոշափվելու են ակնկալվող դատական ակտով:

5.4. Վերոթվարկյալ դիրքորոշումների և վերլուծությունների տիրույթում Սահ­մանադրական դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նաև վիճարկվող դրույթին իրավակիրառ պրակտիկայում տրված մեկնաբանությանը:

Վիճարկվող դրույթի բովանդակության բացահայտման համատեքստում Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ «(…) Սամվել Մնացականյանի խախտված իրավունքը՝ դատարանի մատչելիության իրա­վունքը, անձի հետ անխզելիորեն կապված իրավունք է, որն իրավահաջորդության կարգով փոխանցման ենթակա չէ (…)»:

Անդրադառնալով վերոնշյալ դիրքորոշմանը՝ Սահմանադրական դատա­րանը կարևոր է համարում ընդգծել, որ դատական պաշտպանության իրավունքը սահմանադրորեն երաշխավորված այն բացառիկ իրավական հնարավորությունն է, որի իրացման միջոցով անձինք հնարավորություն են ստանում պաշտպանելու իրենց հիմնական մյուս իրավունքներն ու ազատությունները: Այսինքն՝ այս իրավունքն այն առանցքային երաշխիքն է, որի միջոցով հնարավոր է իրացնել սահմանադրորեն ամրագրված հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները, վերականգնել խախտված իրավունքները կամ հասնել դրանց խախտման արդյունքում պատճառված վնասների հատուցման: Այսինքն` յուրաքանչյուր իրավունքի կամ ազատության դատական կարգով պաշտպանությունն իրացվում է հենց դատական պաշտպանության իրավունքի միջոցով, հետևաբար՝ այս իրավունքի՝ իրավահաջորդության կարգով փոխանցման բացառումն ուղղա­կիորեն հանգեցնում է յուրաքանչյուր իրավունքի կամ ազատության պաշտ­պանության հնարավորությունների բացառման, ինչը ոչ միայն չի բխում սահ­մանադրորեն ամրագրված հիմնական իրավունքների և ազատությունների բովանդակությունից և դրանց իրացումը երաշխավորող սկզբունքներից և գաղափարներից, այլև հակասում է դրանց:

Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է նաև, որ դատական պաշտպանության իրավունքի էությունը դատարանների գոյության և գոր­ծունեության իմաստավորումն է, հետևապես՝ այս իրավունքի էությանը հակասող մեկնաբանությունները ստվերում են ինչպես դատական պաշտպանության իրավունքի, այնպես էլ դրա իրացման համար նախատեսված բացառիկ մարմնի՝ դատարանի գոյության և առաքելության իմաստը:

Այսպիսով՝ Սահմանադրական դատարանը հայտնում է, որ Վճռաբեկ դատա­րանի՝ խնդրո առարկա մեկնաբանության պայմաններում դատական պաշտպա­նության իրավունքի իրավահաջորդության կարգով փոխանցելիության բացառումը կարող է խաթարել դատական պաշտպանության իրավունքի էությունն ու դրա հիմքում սահմանադրի դրած իմաստն ու նշանակությունը՝ հաշվի առնելով, որ խնդրո առարկա հիմնական իրավունքը միտված է Սահմանադրությամբ երաշխա­վորված հիմնական իրավունքների և ազատությունների՝ դատական կարգով արդյու­նավետ պաշտպանությանը. հակառակ մեկնաբանության պայմաններում՝ սույն հիմ­նական իրավունքների և ազատությունների երաշխավորումը կկրի հռչակագրային բնույթ:

Վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումների և վերլուծությունների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին՝ նախ՝ Սահմանադրական դատա­րանն ընդգծում է, որ Եվրոպական դատարանն իր վճռում արդեն իսկ արձանագրել է Դիմողների՝ Հասմիկ և Լիա Մնացականյանների իրավահաջորդության թույլա­տրելիությունը՝ նշելով, որ «(…) դիմումատուի այրին՝ տկն Լիա Մնացականյանը, և դուստրը՝ օրիորդ Հասմիկ Մնացականյանը, իրավունք ունեն դիմումատուի փո­խարեն շարունակելու սույն գործով վարույթը»:

Տվյալ վճռով դիտարկվող հարցի կապակցությամբ Եվրոպական դատարանը նշել է նաև, որ «Այս առնչությամբ Դատարանը կրկին նշում է, որ այս հարցը քննարկելիս հիմնական խնդիրը ոչ թե այն է, թե քննարկվող իրավունքները փոխանցելի են ընթացակարգը շարունակել ցանկացող ժառանգներին, թե՝ ոչ, այլ այն, թե արդյոք ժառանգները կամ մերձավոր ազգականները կարող են սկզբուն­քորեն իրավաչափ շահ հետապնդել՝ Դատարանից պահանջելով գործը քննել դիմումատուի՝ Դատարան գանգատ ներկայացնելու իր անհատական և անձնական իրավունքից օգտվելու ցանկության հիման վրա (տե՛ս վերևում հիշատակված՝ Էրգեզենի գործը, § 29. Քսենզը և այլք ընդդեմ Ռուսաստանի [Ksenz and Others v. Russia], թիվ 45044/06 և 5-ը, §§ 86‑87, 2017 թվականի դեկտեմբերի 12, և Բարախոևն ընդդեմ Ռուսաստանի [Barakhoyev v. Russia], թիվ 8516/08, §§ 22-23, 2017 թվականի հունվարի 17): Այնուհետև այն կրկնել է, որ մարդու իրավունքների վերաբերյալ գործերն ընդհանուր առմամբ ունեն բարոյական հարթություն, և դիմումատուին մոտ կանգնած անձինք կարող են իրավաչափ շահ ունենալ արդա­րադատության իրականացումն ապահովելու համար՝ նույնիսկ դիմումատուի մահից հետո (տե՛ս վերևում հիշատակված՝ Քսենզը և այլք գործը, § 86, և Մալհաուսն ընդդեմ Չեխիայի Հանրապետության (որոշում) [ՄՊ] [Malhous v. the Czech Republic (dec.) [GC]], թիվ 33071/96, ՄԻԵԴ 2000‑XII)»:

Ստացվում է, որ Դիմողների իրավահաջորդության հանգամանքը, այն է՝ գործով վարույթը շարունակելու կարողությունն արդեն իսկ հաստատված է Եվրոպական դատարանի կողմից, ուստի՝ նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման դիմումի ընդունելիության փուլում դատարանի կողմից պետք է հաշվի առնվի այն հանգամանքը, որ Դիմողներն ունեն դատավարական իրա­վահաջորդություն, իսկ թե դրա իրացման արդյունքում կոնկրետ ի՞նչ իրավունքների պաշտպանության կարող են հավակնել, պետք է գնահատման առարկա դառնա վերանայման դիմումը վարույթ ընդունելուց հետո:

5.5. Սահմանադրության՝ «Հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները և միջազգային իրավական պրակտիկան» վերտառությամբ 81-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հիմնական իրավունքների և ազատությունների վերաբերյալ Սահ­մանադրությունում ամրագրված դրույթները մեկնաբանելիս հաշվի է առնվում Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած՝ մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան:

Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ միջազգային այդպիսի մարմինների շարքում ուրույն տեղ է զբաղեցնում Հայաստանի Հանրապետության կողմից վավերացված «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 19-րդ հոդվածի ուժով հիմնված Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը:

Այս առումով Սահմանադրական դատարանը հայտնում է, որ ներպետական դատական պաշտպանության միջոցներից զատ, որպես իրենց իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության արդյունավետ հնարավորություն, ՀՀ քաղա­քացիները գլխավորապես օգտվում են հենց Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում գանգատարկման հնարավորությունից:

«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 19-րդ հոդվածի համաձայն՝ նույն Կոնվենցիայով և դրան կից Արձանագրություններով Բարձր պայմանավորվող կողմերի ստանձնած պարտավորությունների կատարումն ապահովելու համար հիմնվում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը: Հետևաբար՝ կոնվենցիոն իրավունքների պաշտպանության երաշխավորման հարցում կարևոր նշանակություն է ձեռք բերում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից կայացված վճիռների և դրանցում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների պատշաճ կատարումը:

Ըստ այդմ, Կոնվենցիայի 46-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանվում է, որ Բարձր պայմանավորվող կողմերը պարտավորվում են կատարել Դատարանի վերջնական վճիռները ցանկացած գործի վերաբերյալ, որում նրանք կողմեր են: Դատարանի վճիռների կատարման նկատմամբ վերահսկողությունն իրականացվում է Նախարարների կոմիտեի կողմից, ուստի՝ դրանց կատարման վերաբերյալ ամրագրված իրավակարգավորումների բովանդակության բացահայտումը Սահմա­նադրական դատարանը հարկ է համարում իրականացնել ինչպես այդ հարցի վերաբերյալ Եվրոպական դատարանի վճիռներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների և Նախարարների կոմիտեի հանձնարարականների, այնպես էլ Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո.

Կոնվենցիոն համակարգի ամենակարևոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ այն ներառում է դրանով ամրագրված դրույթների՝ Կոնվենցիային համա­պատասխանությունը վերանայելու մեխանիզմ: Այսպիսով, Կոնվենցիան Պայմանա­վորվող պետություններից ոչ միայն պահանջում է պահպանել դրանից բխող իրա­վունքներն ու պարտականությունները (հոդված 1), այլ նաև ստեղծում է դատական մարմին՝ Եվրոպական դատարանը (հոդված 19), որն իրավասու է վճիռների միջոցով հայտնաբերել Կոնվենցիայի խախտումները, որոնք Պայմանավորվող պետություն­ները պարտավորվել են պահպանել (հոդված 46, 1-ին կետ): Բացի այդ, այն ստեղծում է վճիռների կատարման վերահսկման մեխանիզմ, որը վստահված է Նախարարների կոմիտեին (46-րդ հոդվածի 2-րդ կետ): Նման մեխանիզմը ցույց է տալիս Կոնվենցիայի համակարգում Դատարանի վճիռների արդյունավետ իրակա­նացման կարևորությունը (Verein Gegen Tierfabriken Schweiz (vgt) v. Switzerland (No. 2), application no. 32772/02, 30.06.2009, §84),

(...) վճիռը, որով Դատարանն արձանագրել է իրավունքի խախտում, Պատասխանող պետությանը պարտավորեցնում է վերջ տալ խախտմանը և դրա հետևանքների դիմաց հատուցել այնպես, որ հնարավորինս վերականգնվի մինչև խախտումը գոյություն ունեցած վիճակը (Papamichalopoulos and others v. Greece, application no. 14556/89, 31.10.1995, §34),

Պայմանավորվող պետությունը պարտավոր է ոչ միայն վճարել դիմումատուին արդարացի փոխհատուցման կարգով շնորհված գումարները, այլև ձեռնարկել անհատական և/կամ, անհրաժեշտության դեպքում, ընդհանուր միջոցներ դատա­րանի կողմից հայտնաբերված խախտումը վերացնելու համար (Verein Gegen Tierfabriken Schweiz (vgt) v. Switzerland (No. 2), Application No. 32772/02, 30.06.2009, § 85),

Դատարանը պարզաբանում է, որ Կոնվենցիայի 46-րդ հոդվածի կարգա­վորումները, առաջին հերթին, հնարավորություն են տալիս դատարանին իր վճռով երաշխավորել Կոնվենցիայով նախատեսված պաշտպանության արդյունավետու­թյունը և կանխել խնդրո առարկա իրավունքների շարունակական խախտումները՝ կարևորելով Նախարարների կոմիտեի աջակցությունը վերջնական վճռի կատար­ման վերահսկման հարցում։ Նման կարգավորումները նաև հնարավորություն են տալիս և պահանջում են, որ շահագրգիռ պետությունը հնարավորինս արագ վերջ դնի Դատարանի կողմից հայտնաբերված Կոնվենցիայի խախտմանը (Kavala v. Turkey, Application No. 28749/18, 11.07.2022, § 148.2):

Թեև Կոնվենցիան չի պարունակում որևէ դրույթ, որը Պայմանավորվող կողմերին պարտավորեցնում է իրենց ազգային օրենսդրությամբ նախատեսել վարույթի վերանայում կամ վերաբացում, նման հնարավորությունների առկա­յությունը, հատուկ հանգամանքներում, ապացուցվել է, որ կարևոր է, և որոշ դեպքերում, իրապես միակ միջոցն է խախտված իրավունքի վերականգնման համար: Ըստ այդմ, մեծ թվով պետություններ ընդունել են հատուկ օրենսդրություն, որը նախատեսում է նման վերաքննության կամ վերաբացման հնարավորությունը.3:

Այն վճիռները, որոնցում Դատարանը խախտում է գտնում, Բարձր պայմա­նավորվող կողմերը պարտավորվում են.

վճարել դատարանի կողմից նշանակված ցանկացած գումար` արդարացի փոխհատուցման կարգով,

անհրաժեշտության դեպքում ընդունել անհատական միջոցներ՝ վերջ դնելու Դատարանի կողմից հայտնաբերված խախտմանը և հնարավորինս փոխհատուցելու դրա հետևանքները,

անհրաժեշտության դեպքում ընդունել ընդհանուր միջոցներ, որոնք անհրա­ժեշտ են նմանատիպ խախտումներին վերջ տալու կամ դրանք կանխելու համար.4։

Սահմանադրական դատարանն իր` 2021 թվականի հունվարի 27-ի ՍԴՈ-1573 որոշմամբ հայտնել է, որ «Եվրոպական դատարանի վճռում [Case of Papamichalopoulos and others v. Greece, application no. 14556/89, 31/10/1995] արտահայտված restitutio in integrum սկզբունքը հետագայում իր արտացոլումը գտավ Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի` «Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճիռների հիման վրա ներպետական մակարդակում որոշ գործերի վերաքննության կամ վերաբացման մասին» R (2000) 2 հանձնա­րարականում: Սահմանադրական դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հիշյալ հանձնարարականի համաձայն՝ Դատարանի վճիռների կատարման նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնելուն ուղղված Նախարարների կոմիտեի պրակ­տիկան ցույց է տալիս, որ բացառիկ հանգամանքներում գործերի վերաքննությունը կամ վարույթի վերաբացումը հանդիսանում է ամենաարդյունավետ, եթե ոչ միակ միջոցը մինչև խախտումը գոյություն ունեցած վիճակը վերականգնելուն (restitutio in integrum) հասնելու համար, ուստի Նախարարների կոմիտեն խրախուսում է Պայմա­նավորվող պետություններին, մասնավորապես, ուսումնասիրել իրենց ազգային իրավական համակարգերը` ապահովելու գործի վերաքննության համարժեք հնարա­վորությունների առկայություն, այդ թվում՝ վարույթի վերաբացումը, այն դեպքերում, երբ Դատարանը գտել է Կոնվենցիայի խախտում։

(…) այն դեպքում, երբ անձի կոնվենցիոն իրավունքը խախտվել է օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով, անձը պետք է ունենա այդ իրավունքի վերականգնման նպատակով դատական ակտի վերանայման բողոք ներկայացնելու հնարավորություն»:

5.6. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան դիմելու իրավունքի վերջնական նպատակը Եվրոպական դատարանի վճռով իրավունքի խախտման փաստն արձանագրելն ու այդ խախտումը վերացնելուն հասնելն է: Նշյալ նպատակի կենսագործման նկատառումներից ելնելով էլ` մի կողմից՝ Կոնվենցիայի 46-րդ հոդվածով նախատեսվել է Եվրոպական դատարանի վճիռները կատարելու պարտականություն, մյուս կողմից՝ ներպետական օրենսդրության շրջանակներում ամրագրվել է նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման հնարա­վորություն, նաև այն դեպքերում, երբ Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած միջազգային պայմանագրի հիման վրա գործող միջազգային դատարանի` ուժի մեջ մտած վճռով կամ որոշմամբ հիմնավորվել է անձի` Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած միջազգային պայմանագրով նախատեսված իրավունքի խախտման փաստը, կամ միջազգային դատարանը հաստատել է կողմերի միջև ձեռք բերված հաշտության համաձայնությունը (բարեկամական կարգավորումը) կամ Հայաստանի Հանրապետության կողմից արված միակողմանի հայտարարությունը:

Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ իրավական հնարավորություններն ու դրանց արդյունավետ կենսագործման համար նախա­տեսված օրենսդրական կառուցակարգերն ու ընթացակարգերը կոչված են երաշխավորելու անձի իրավունքի պաշտպանությունը, որը, կախված գործի հանգամանքներից, կարող է դրսևորվել ինչպես մինչև իրավունքի խախտումը եղած վիճակի վերականգնմամբ, այնպես էլ իրավունքի խախտումը վերացնելով կամ խախտված իրավունքի արդյունքում պատճառված վնասների հատուցմամբ:

Այս առումով անդրադառնալով վերոգրյալ խնդրի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանն առ այն, որ «(...) դատական ակտի վերանայման համատեքստում կոնվենցիոն իրավունքի խախտում արձանագրող Եվրոպական դատարանի վճիռը նոր հանգամանք կարող է համարվել, եթե դրա հիման վրա վերանայման արդյունքում անհրաժեշտ և հնա­րավոր է խախտված իրավունքի վերականգնումը», Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է հետևյալը.

հաստատելով այն մոտեցումը, որ խախտված իրավունքի վերականգնումն իրապես իրավունքի պաշտպանության ամենաարդյունավետ միջոցն է, այնուա­մենայնիվ, չպետք է անտեսել իրավունքի պաշտպանության այլ միջոցների դերը՝ հաշվի առնելով այն իրողությունը, որ մի շարք դեպքերում օբյեկտիվ կամ սուբյեկտիվ պատճառներով անհնար է լինում խախտված իրավունքի վերա­կանգնումը: Այս առումով Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ իրավունքի պաշտպանության գործիքակազմի նման սահմանափակումը համա­հունչ չէ իրավունքի պաշտպանության, այդ նպատակով դատական ատյաններ դիմելու, ներպետական դատական ատյանների սպառման արդյունքում միջազ­գային մարմիններ դիմելու իրավական հնարավորությունների գործադրման իրական էությանն ու նշանակությանը:

Վերոգրյալից ելնելով՝ Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ իրավունքների պաշտպանությունը Եվրոպական դատարան դիմելու միջոցով իրաց­նելու արդյունքում անձն ակնկալում է, առաջին հերթին, նախկին վիճակի վերա­կանգնում, սակայն դա չի բացառում իրավունքի պաշտպանության այլ միջոցների գործադրման հնարավորությունն այն դեպքերում, երբ խախտված իրավունքի վերականգնումը հնարավոր չէ:

Սահմանադրական դատարանը հայտնում է, որ ներպետական որևէ ընթա­ցակարգ չպետք է խոչընդոտի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից կայացված ակտերի կատարմանը և դրանով իսկ անձի խախտված իրա­վունքի վերականգմանը (եթե ոչ ամբողջ ծավալով, ապա՝ մասնակի), ինչը տվյալ պարագայում հնարավոր է իրավահաջորդության ինստիտուտի պատշաճ կիրառման պայմաններում՝ սույն որոշման շրջանակներում վիճարկվող իրավանորմին տրված մեկնաբանությանը համահունչ:

Վերոգրյալի հիման վրա Սահմանադրական դատարանը հայտնում է, որ Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ` վիճարկվող դրույթին տրված մեկնաբանությունը համահունչ չէ Սահմանադրության 81-րդ հոդվածով ամրագրված միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան հաշվի առնելու սահմանադրական պահանջին, քանի որ դրա արդյունքում անտեսվում է Եվրոպական կոնվենցիայի 46-րդ հոդվածով ամրագրված՝ Եվրոպական դատարանի վճիռների պարտադիր կատարման պարտականությունը:

Ելնելով գործի քննության արդյունքներից և ղեկավարվելով Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի 1-ին կետով, 169-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետով, 170-րդ հոդվածով, ինչպես նաև «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանա­դրական օրենքի 63, 64 և 69-րդ հոդվածներով՝ Սահմանադրական դատարանը որոշեց.

1. Հայաստանի Հանրապետության վարչական դատավարության օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը համապատասխանում է Սահմանադրությանն այն մեկնաբանությամբ, համաձայն որի՝ Սահմանադրության 61 և 81-րդ հոդված­ների բովանդակությունից ելնելով` դատավարության մասնակցի իրավահաջորդի կողմից նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման դիմումը ենթակա է քննության վեճի լուծման արդյունքով ծագող նյութական իրավունքների մասով նրա իրավահաջորդությունը ամբողջ ծավալով բացառող հանգամանքների բացակա­յության դեպքում:

2. Դիմողների նկատմամբ կայացված վերջնական դատական ակտով՝ Վճռա­բեկ դատարանի՝ 2023 թվականի հունիսի 30-ի թիվ ՎԴ/4264/05/11 որոշմամբ կիրառված Հայաստանի Հանրապետության վարչական դատավարության օրենս­գրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը Դիմողների նկատմամբ կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ, ինչը «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրա­կան օրենքի 69-րդ հոդվածի 10-րդ մասի ուժով հիմք է Դիմողների նկատմամբ կայացված վերջնական դատական ակտը նոր հանգամանքի ի հայտ գալու հիմքով վերանայման համար:

3. Սահմանադրության 170-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ սույն որոշումը վերջնական է և ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից։

______________________________

.1Հասանելի է հետևյալ հղմամբ՝

https://hudoc.echr.coe.int/#{%22fulltext%22:[%22(\%22Mnatsakanyan%20v.%20Armenia\%22)%22],%22documentcollectionid2%22:[%22GRANDCHAMBER%22,%22CHAMBER%22],%22itemid%22:[%22001-222821%22]}

.2 Guide on Article 46 of the European Convention on Human Rights, Updated on 31 August 2022, էջ 9, Հասանելի է հետևյալ հղմամբ՝ https://www.echr.coe.int/documents/d/echr/Guide_Art_46_ENG

.3 Recommendation No. R (2000) 2 of the Committee of Ministers to member states on the re-examination or reopening of certain cases at domestic level following judgements of the European Court of Human Rights, 3-րդ կետ, 19.01.2000թ.:

Հասանելի է հետևյալ հղումով՝ https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectID=09000016805e2f06

.4 Recommendation CM/Rec(2008)2 of the Committee of Ministers to member states on efficient domestic capacity for rapid execution of judgments of the European Court of Human Rights, b) կետ, 06.02.2008թ., հասանելի է հետևյալ հղումով՝ https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectID=09000016805ae618

Նախագահող` Ա. Դիլանյան

9 ապրիլի 2024 թվականի

ՍԴՈ-1724

Պաշտոնական հրապարակման օրը՝ 15 ապրիլի 2024 թվական: