«Վավերացնում եմ»
Հայաստանի Հանրապետության
Նախագահ Ռ.Քոչարյան
3 հոկտեմբերի 2005 թ.
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
15 սեպտեմբերի 2005 թվականի N 1546-Ն
ԱՆՏԱՌԱՅԻՆ ԾԱՌԱՏԵՍԱԿՆԵՐԻ ՀԱՏՄԱՆ ՏԱՐԻՔԸ ՍԱՀՄԱՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության անտառային օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի «է3» կետով` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.
(նախաբանը փոփ. 27.06.24 N 962-Ն)
1. Հաստատել անտառային ծառատեսակների հատման տարիքի սահմանման կարգը՝ համաձայն հավելվածի:
2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից։
Հայաստանի Հանրապետության
վարչապետ Ա. Մարգարյան
2005 թ. սեպտեմբերի 29
Երևան
Հավելված
ՀՀ կառավարության 2005 թվականի
սեպտեմբերի 15-ի N 1546-Ն որոշման
Կ Ա Ր Գ
ԱՆՏԱՌԱՅԻՆ ԾԱՌԱՏԵՍԱԿՆԵՐԻ ՀԱՏՄԱՆ ՏԱՐԻՔԻ ՍԱՀՄԱՆՄԱՆ
I. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ
1. Սույն կարգում օգտագործվող հիմնական հասկացություններն են`
աճման պայմաններ` ծառատեսակների գոյության պայմաններ, որոնք ապահովում են դրանց աճն ու զարգացումը.
անտառի տիպ` ծառուտի (անտառի) արտադրողականության գնահատման միավոր, որը բնորոշվում է միջին բարձրությամբ և հասակով.
աստիճանական հատումներ` անտառավերականգնման հատումների տեսակ, որը կատարվում է մի քանի փուլով.
բոնիտետային դասեր` անտառի արտադրողականության ցուցանիշին համապատասխան դաս.
գերհասուն ծառուտ` անտառի հասակային վիճակ, որը հաջորդում է ծառուտի հասուն փուլին, բնորոշվում է վերին շարահարկում ծառերի թույլ աճով.
ծառատեսակների վերաճ` անտառի ծածկոցի տակ աճող ծառատեսակների մատղաշի աճ.
ծառուտի բացասական աճի փուլ` այն տարիքն է, երբ տվյալ ծառուտում ծառերի տարեկան միջին աճը չի փոխհատուցում մահացող ծառերի բնափայտի ծավալը.
հասուն ծառուտ` ծառուտի հասակային խումբ, որը նախորդում է գերհասուն հասակին, դանդաղում է ծառերի տարբերակումը, գագաթային աճը, թուլանում է բնի ընդլայնական աճը:
2. Անտառային ծառատեսակների հատման տարիքը որոշվում է` սկսած այն հասակային դասից, երբ ծառերը (ծառուտը) սկսում են աստիճանաբար կորցնել իրենց կայունությունը և արտադրողականությունը, երբ տվյալ ծառուտում ծառերի միջին աճը չի փոխհատուցում ծառերի բնափայտի ծավալը:
3. Հայաստանի Հանրապետությունում անտառային ծառատեսակների հատման տարիքը սահմանվում է անտառավերականգնման հատումներ իրականացնելու համար:
II. ԱՆՏԱՌԱՅԻՆ ԾԱՌԱՏԵՍԱԿՆԵՐԻ ՀԱՏՄԱՆ ՏԱՐԻՔԻ ՍԱՀՄԱՆՈՒՄԸ
4. Հայաստանի Հանրապետության անտառներում անտառավերականգնման հատումներն իրականացվում են աստիճանական և ընտրովի հատումների ձևով, որտեղ հատման տարիքը որոշելիս հաշվի են առնվում ծառուտի հասակային խմբերն ու դասերը:
5. Ծառուտների հասակային խմբերն ու հասակային դասերն ըստ հատման տարիքի ներկայացված են N 1 աղյուսակում.
Աղյուսակ N 1
Ծառուտների հասակային խմբերն ու դասերն ըստ հատման տարիքի
Հատման
հասակային
դասերը
Հատման
տարիքը (տարի) Ծառուտների բաշխումն ըստ հասակային խմբերի
մատղաշներ միջահասակներ հասունացողներ հասուններ գերհասուններ
Հասակային դասեր
տարիքը (տարի)
IV
61-80 I
1-20 II
21-40 III
41-60 IV-V
61-100 VI և բարձր
101 և ավելի
IV
31-40 I
1-10 II
11-20 III
21-30 IV-V
31-50 VI և բարձր
51 և ավելի
V
81-100 I-II
1-40 III
41-60 IV
61-80 V-VI
81-120 VII և բարձր
121 և ավելի
V
41-50 I-II
1-20 III
21-30 IV
31-40 V-VI
41-60 VII և բարձր
61 և ավելի
VI
101-120 I-II
1-40 III-IV
41-80 V
81-100 VI-VII
101-140 VIII և բարձր
41 և ավելի
VI
51-60 _I-II_
1-20 III-IV
21-40 V
41-50 VI-VII
61-70 VIII և բարձր
71 և ավելի
VII
121-140 _I-II_
1-40 III-IV
41-100 VI
101-120 VII-VIII
121-160 IX և բարձր
161 և ավելի
VII
61-70 _I-II_
1-20 III-V
21-50 VI
51-60 VII-VIII
61-80 IX և բարձր
81 և ավելի
20 և ավելի տարեկան հասակային դասեր` սերմնային ծագում ունեցող ասեղնատերևավորներ, կոշտատերևավորներ:
10 և ավելի տարեկան հասակային դասեր` փափկատերևավորներ և կոճղաշվային վերարտադրությամբ բազմացող կոշտատերևավորներ:
(5-րդ կետը փոփ. 27.06.24 N 962-Ն)
6. Աստիճանական հատումները լինում են՝ հավասարաչափ, խմբակային-ընտրովի և երկարատև:
Հավասարաչափ հատումներն իրականացվում են այն ծառուտներում, որտեղ առկա է նոսրացման անհրաժեշտություն:
Խմբակային-ընտրովի հատումների ժամանակ ծառուտը հատվում է մի քանի փուլով` խմբերով, հասակային մեկ դասի ժամանակահատվածում, որտեղ առկա է մատղաշի անհրաժեշտ քանակություն:
Երկարատև հատումներն իրականացվում են տարահասակ ծառուտներում՝ 2 փուլով: Առաջին և երկրորդ հատումների ժամանակ թողնվում են այն ծառերը, որոնք դեռևս չեն հասունացել: Նման ծառուտներում հատումները վերսկսվում են 30-40 տարի հետո, երբ ծառերը հասնում են շահագործման տարիքի:
Ծառուտների հասակային դասերն ըստ տարիքի ներկայացված են N 2 աղյուսակում
Աղյուսակ N 2
Ծառուտների հասակային դասերն ըստ տարիքի
Հասակա-յին դասերը Ծառուտի տարիքը (տարի) Հասակային դասերը Ծառուտի տարիքը (տարի)
20 և ավելի տարեկան հասակային դասեր 10 և ավելի տարեկան հասակային դասեր 20 և ավելի տարեկան հասակային դասեր 10 և ավելի տարեկան հասակային դասեր
I 1-20 1-10 VII 121-140 61-70
II 21-40 11-20 VIII 141-160 71-80
III 41-60 21-30 IX 161-180 81-90
IV 61-80 31-40 X 181-200 91-100
V 81-100 41-50 XI 201-220 101-110
VI 101-120 51-60 XII 221-240 111-120
20 և ավելի տարեկան հասակային դասեր` սերմնային ծագում ունեցող ասեղնատերևավորներ և կոշտատերևավորներ:
10 և ավելի տարեկան հասակային դասեր` փափկատերևավորներ և կոճղաշվային վերարտադրությամբ բազմացող կոշտատերևավորներ:
( 6-րդ կետը փոփ. 27.06.24 N 962-Ն)
7. Ընտրովի հատումներն իրականացվում են տարահասակ, հասուն և գերհասուն անտառներում. հատվում են հասուն և գերհասուն, ինչպես նաև հիվանդություններով և վնասատուներով վարակված ծառերը:
8. Անտառային ծառատեսակների հատման տարիքը որոշվում է` սկսած այն հասակից, երբ ծառուտն աստիճանաբար կորցնում է իր կայունության և արտադրողականության ցուցանիշները, իսկ ծառերն անցնում են բացասական աճի փուլ:
Անտառային ծառատեսակների հատման առավելագույն սահմանային տարիքի և ծառուտի բացասական աճն սկսելու միջև ընկած ժամանակահատվածը 20-40 տարի է, որի ընթացքում երաշխավորվում է ծառերի հատումը:
Հասուն և գերհասուն անտառային ծառատեսակների հատման տարիքը ներկայացված է N 3 աղյուսակում.
Աղյուսակ N 3
Հասուն և գերհասուն անտառային ծառատեսակների հատման տարիքը
Գերակշռող ծառերը Անտառների նպատակային նշանակությունը
պաշտպանական հատուկ
տարիքը հասակային դասը տարիքը հասակային դասը
1 2 3 4 5
Ասեղնատերևավորներ 121-140 VII 141-160 VIII
Սոճի
Կոշտատերևավորներ 161-180 IX 181-200 X
Կաղնի (սերմնային)
Կաղնի (բնաշվային) 61-70 VII 71-80 VIII
Հաճար 141-160 VIII 161-180 IX
Բոխի (սերմնային) 81-100 V 101-120 VI
Բոխի (բնաշվային) 61-70 VII 71-80 VIII
Ղաժի 41-50 V 51-60 VI
Հացենի 121-140 VII 141-160 VIII
Թխկի 121-140 VII 141-160 VIII
Թեղի 121-140 VII 141-160 VIII
Խնձորենի 101-120 VI 121-140 VII
Տանձենի 101-120 VI 121-140 VII
Ընկուզենի 141-160 VIII 161-180 IX
Փափկատերևավորներ 61-70 VII 71-80 VIII
Կեչի
Կաղամախի 41-50 V 51-60 VI
Լորենի 91-100 X 101-110 XI
Փռշնի 61-70 VII 71-80 VIII
Ուռի 41-50 V 51-60 VI
(աղյուսակը փոփ. 27.06.24 N 962-Ն)
(հավելվածը փոփ. 27.06.24 N 962-Ն)
Հայաստանի Հանրապետության
կառավարության աշխատակազմի
ղեկավար-նախարար Մ. Թոփուզյան