ՀՀ ՖԻՆԱՆՍՆԵՐԻ ԵՎ ԷԿՈՆՈՄԻԿԱՅԻ… (2000) — ՀՀ օրենսդրություն

ամբողջ փաստաթուղթըգործել է մինչև 2012-05-31Բացել ARLIS-ում

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՖԻՆԱՆՍՆԵՐԻ ԵՎ ԷԿՈՆՈՄԻԿԱՅԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

29 դեկտեմբերի 2000 թ.

ք. Երևան N 319

Հ Ր Ա Մ Ա Ն

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՖԻՆԱՆՍԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՀԱՇՎԱՊԱՀԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՀԱՇՎԱՅԻՆ ՊԼԱՆԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

Ի կատարումն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 1998 թվականի նոյեմբերի 26-ի «Հաշվապահական հաշվառման համակարգի բարեփոխումների մասին» N 740 որոշման,

հրամայում եմ`

1. Հաստատել «Կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության հաշվապահական հաշվառման հաշվային պլանը»:

2. Սահմանել, որ սույն հաշվային պլանը տարածվում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 1998 թվականի նոյեմբերի 26-ի «Հաշվապահական հաշվառման համակարգի բարեփոխումների մասին« N 740 որոշմամբ սահմանված կազմակերպությունների վրա:

3. Սույն հրամանը ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել 1999 թ. հուլիսի 19-ի ՀՀ ֆինանսների նախարարության N 263 հրամանով հաստատված «Կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության հաշվապահական հաշվառման հաշվային պլանը»:

Նախարար Վ. Խաչատրյան

ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՖԻՆԱՆՍԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՀԱՇՎԱՊԱՀԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՀԱՇՎԱՅԻՆ ՊԼԱՆ

Սույն հաշվային պլանը մշակվել է ի կատարումն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 1998 թվականի նոյեմբերի 26-ի «Հաշվապահական հաշվառման համակարգի բարեփոխումների մասին» N 740 որոշման, ելնելով Հայաստանի Հանրապետության հաշվապահական հաշվառման ստանդարտներից, հաշվի առնելով ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման և կառավարչական հաշվառման պահանջները:

Սույն հաշվային պլանը տարածվում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 1998 թվականի նոյեմբերի 26-ի «Հաշվապահական հաշվառման համակարգի բարեփոխումների մասին» N 740 որոշմամբ սահմանված կազմակերպությունների վրա:

Հաշվային պլանը բաղկացած է երեք բաժնից`

I. Ընդհանուր դրույթներ,

II. Հաշվապահական հաշվառման հաշիվների ցանկ,

III. Հաշվապահական հաշվառման հաշիվների կիրառման հրահանգ:

I բաժնում տրված է հաշվային պլանի ընդհանուր բնութագիրը, գործողության ոլորտը, ֆինանսական հաշվետվությունների նոր ձևերի հետ կապը, ինչպես նաև դասակարգման և կոդավորման հիմունքները:

II բաժնում տրված է հաշվապահական հաշվառման դասերում և խմբերում միավորված առաջին և երկրորդ կարգի հաշիվների ցանկը:

III բաժնում տրված է հաշվապահական հաշվառման հաշիվների կիրառման հրահանգը:

I. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

Հաշվապահական հաշվառման հաշվային պլանը կազմակերպության վրա ազդող իրադարձությունների և դրա կողմից իրականացվող գործառնությունների փաստերի` հաշվապահական հաշվառման մեջ գրանցման և խմբավորման սխեմա է:

Հաշվային պլանը կազմված է ըստ տնտեսական բովանդակության դասակարգված հաշիվներից և ներառում է հաշիվների դասեր, հաշիվների խմբեր, առաջին կարգի հաշիվներ (սինթետիկ հաշիվներ) և երկրորդ կարգի հաշիվներ (ենթահաշիվներ):

Հաշվային պլանը ներառում է 9 դաս`

1. Ոչ ընթացիկ ակտիվներ,

2. Ընթացիկ ակտիվներ,

3. Սեփական կապիտալ,

4. Ոչ ընթացիկ պարտավորություններ,

5. Ընթացիկ պարտավորություններ,

6. Եկամուտներ,

7. Ծախսեր,

8. Կառավարչական հաշվառման հաշիվներ,

9. Արտահաշվեկշռային հաշիվներ:

1-7 դասերն ընդգրկում են ֆինանսական հաշվառման հաշիվները, 8-րդ դասը` կառավարչական հաշվառման և 9-րդ դասը` արտահաշվեկշռային հաշիվները:

Ֆինանսական հաշվառման հաշիվներն օգտագործվում են ֆինանսական հաշվետվություններում արտացոլման ենթակա տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Դրանք բաժանվում են հաշվեկշռային հաշիվների (1-5 դասեր) և գործունեության արդյունքների հաշիվների (6-7 դասեր):

Հաշվեկշռային հաշիվները նախատեսված են կազմակերպության ակտիվների, սեփական կապիտալի և պարտավորությունների հաշվառման համար: Յուրաքանչյուր հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում հաշվապահական հաշվեկշռում արտացոլվում են այս հաշիվների (դեբետային կամ կրեդիտային) մնացորդները:

Գործունեության արդյունքների հաշիվները նախատեսված են կազմակերպության եկամուտների և ծախսերի հաշվառման համար: Յուրաքանչյուր հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում այս հաշիվների զուտ շրջանառությունը (դեբետային` ծախսերի գծով և կրեդիտային` եկամուտների գծով), իսկ սահմանված դեպքերում` դրանց տարբերությունը տեղափոխվում է ֆինանսական արդյունքների մասին հաշվետվություն:

Կառավարչական հաշվառման հաշիվները նախատեսված են արտադրական ծախսումների և արտադրանքի, աշխատանքների, ծառայությունների ինքնարժեքի, ինչպես նաև ոչ ընթացիկ նյութական և ոչ նյութական ակտիվների կառուցման (ստեղծման) և մշակման ծախսումների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար, որոնք օգտագործվում են կազմակերպությունում կառավարչական որոշումներ ընդունելու նպատակով:

Արտահաշվեկշռային հաշիվները նախատեսված են կազմակերպությանը չպատկանող, բայց ժամանակավորապես նրա տրամադրության կամ օգտագործման տակ գտնվող ակտիվների (գործառնական վարձակալությամբ ընդունված հիմնական միջոցներ, պատասխանատու պահպանման, վերամշակման ընդունված ապրանքանյութական արժեքներ, հավատարմագրային պայմանագրի համաձայն կառավարվող միջոցներ, կոմիսիայի և կոնսիգնացիայի պայմանագրերի համաձայն ստացված միջոցներ և այլն), պայմանական ակտիվների և պարտավորությունների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման, ինչպես նաև առանձին գործառնությունների վերահսկման համար:

Հաշիվների կոդավորումը կառուցված է հետևյալ կերպ`

- հաշիվների դասերը նշված են միանիշ թվով` 1-ից մինչև 9-ը,

- հաշիվների խմբերը նշված են երկնիշ թվով, որոնցից առաջինը ցույց է տալիս դասի ծածկագիրը, իսկ երկրորդը` խմբի համարը,

- առաջին կարգի հաշիվները նշված են եռանիշ թվով, որոնցից առաջին երկուսը ցույց են տալիս խմբի ծածկագիրը, երրորդը` առաջին կարգի հաշվի համարը,

- երկրորդ կարգի հաշիվները նշված են քառանիշ թվով, որոնցից առաջին երեքը ցույց են տալիս առաջին կարգի հաշվի ծածկագիրը, չորրորդը` երկրորդ կարգի հաշվի համարը:

1-5 դասի առաջին կարգի հաշիվները պարտադիր են բոլոր կազմակերպությունների համար, 6-7 դասի առաջին կարգի հաշիվները, կախված կազմակերպությունում գործունեության տարբեր տեսակների (վարձակալական գործունեություն, արժեթղթերի առքուվաճառք) հարաբերական կարևորությունից և կրկնման հաճախականությունից, կարող են փոփոխվել, եթե այդ փոփոխությունը կնպաստի կազմակերպության հիմնական գործունեության, այլ գործառնական գործունեության և ոչ գործառնական գործունեության արդյունքների առավել ճշմարիտ ներկայացմանը: Երկրորդ կարգի բոլոր հաշիվները, ինչպես նաև 8-9 դասի առաջին կարգի հաշիվները օգտագործվում են անհրաժեշտության դեպքում` ելնելով կազմակերպության գործունեության առանձնահատկություններից, ֆինանսական հաշվետվություններում տեղեկատվության բացահայտման պահանջներից, ինչպես նաև վերահսկողության և վերլուծության նպատակներից:

Յուրահատուկ գործառնությունների հաշվառման նպատակով կազմակերպությունները կարող են անհրաժեշտության դեպքում հաշվային պլանում ավելացնել լրացուցիչ առաջին և երկրորդ կարգի հաշիվներ` օգտագործելով հաշիվների ազատ ծածկագրերը: Կազմակերպությունները, իրենց գործունեության բնույթից ելնելով, կարող են փոփոխել նաև երկրորդ կարգի հաշիվները: Լրացուցիչ առաջին կարգի հաշիվների ավելացումները, 6-7 դասի առաջին կարգի հաշիվների, ինչպես նաև երկրորդ կարգի հաշիվների փոփոխությունները պետք է ներկայացվեն հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության մեջ:

Հաշվային պլանը ներառում է ակտիվային, պասիվային, ակտիվապասիվային հաշիվներ: 1, 2, 7, 8 դասերի հաշիվները, բացառությամբ պասիվային կարգավորող հաշիվների, ակտիվային են, իսկ 3-6 դասերի հաշիվները, բացառությամբ կարգավորող և ակտիվապասիվային հաշիվների, պասիվային են:

1-8 դասերի հաշիվներում և 9-րդ դասի 92 խմբում (այն նախատեսված է բրոքերային և հավատարմագրային գործունեություն իրականացնող կազմակերպությունների համար) կազմակերպության գործառնությունների և դրա վրա ազդող իրադարձությունների արտացոլումը իրականացվում է կրկնակի գրանցման հիմունքով, իսկ 9-րդ դասի մնացած հաշիվներում` հաշվառման պարզ (միակի գրանցման) համակարգով:

II. ՀԱՇՎԱՊԱՀԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐԻ ՑԱՆԿ

Հաշիվն. I կարգի II կարգի

խմբի հաշիվն. հաշիվն.

ծածկ. ծածկ. ծածկ.

ԴԱՍ 1. ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

11-12 ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

111 Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ

1111 Շենքեր

1112 Կառուցվածքներ

1113 Փոխանցող հարմարանքներ

1114 Մեքենաներ և սարքավորումներ

1115 Տրանսպորտային միջոցներ

1116 Արտադրական գույք, տնտեսական գույք, գործիքներ

1117 Բազմամյա տնկարկներ

1118 Բանող և մթերատու անասուններ

1119 Այլ հիմնական միջոցներ

112 Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն

1121 Շենքերի մաշվածություն

1122 Կառուցվածքների մաշվածություն

1123 Փոխանցող հարմարանքների մաշվածություն

1124 Մեքենաների և սարքավորումների մաշվածություն

1125 Տրանսպորտային միջոցների մաշվածություն

1126 Արտադրական գույքի, տնտեսական գույքի, գործիքների մաշվածություն

1127 Բազմամյա տնկարկների մաշվածություն

1128 Բանող և մթերատու անասունների մաշվածություն

1129 Այլ հիմնական միջոցների մաշվածություն

113 Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ

1131 Շահագործման չհանձնված հիմնական միջոցներ

1132 ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցներ

1133 Շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական

միջոցներ

114 ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական

միջոցների մաշվածություն

115 Հողամասեր

116 Բնական ռեսուրսներ

117 Բնական ռեսուրսների սպառում

118 Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ

1181 Կառուցման ընթացքում գտնվող հիմնական միջոցներ

1182 Տեղակայման ենթակա սարքավորումներ

1183 Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ

1184 Կապալառուի կողմից կառուցվող հիմնական միջոցներ

119 Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ

121 Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն

122 Ներդրումային գույք

1221 Իրական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույք

1222 Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույք

123 Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածություն

124 Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում

1241 Մաշվող հիմնական միջոցների արժեզրկում

1242 Հողամասերի արժեզրկում

1243 Բնական ռեսուրսների ւսրժեզրկում

1244 Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում

1245 Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների

արժեզրկում

1246 Ներդրումային գույքի արժեզրկում

13 ՈՉ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

131 Ոչ նյութական ակտիվներ

1311 Ֆիրմային անուններ

1312 Հրապարակումների անուններ

1313 Համակարգչային ծրագրեր

1314 Լիցենզիաներ և վստահագրեր (ֆրանշիզներ)

1315 Հեղինակային իրավունքներ

1316 Արտոնագրեր

1317 Ծառայությունների մատուցման և շահագործման իրավունքներ

1318 Բանաձևեր, մոդելներ, նախագծեր, բաղադրատոմսեր և փորձանմուշներ

1319 Այլ ոչ նյութական ակտիվներ

132 Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա

1321 Ֆիրմային անունների ամորտիզացիա

1322 Հրապարակումների անունների ամորտիզացիա

1323 Համակարգչային ծրագրերի ամորտիզացիա

1324 Լիցենզիաների և վստահագրերի (ֆրանշիզների) ամորտիզացիա

1325 Հեղինակային իրավունքների ամորտիզացիա

1326 Արտոնագրերի ամորտիզացիա

1327 Ծառայությունների մատուցման և շահագործման իրավունքների ամորտիզացիա

1328 Բանաձևերի, մոդելների, նախագծերի, բաղադրատոմսերի և փորձանմուշների ամորտիզացիա

1329 Այլ ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա

133 Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ

1331 Մշակման ընթացքում գտնվող ոչ նյութական ակտիվներ

1332 Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ

134 Գուդվիլ

135 Գուդվիլի ամորտիզացիա

136 Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում

1361 Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում

1362

Մշակման ընթացքում գտնվող ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում

1363 Գուդվիլի արժեզրկում

14-15 ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

141 Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ

1411

Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ դուստր ընկերություններում

1412 Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ ասոցիացված կազմակերպություններում

1413 Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ համատեղ վերահսկվող միավորներում

142 Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում

1421 Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ դուստր ընկերությունների կանոնադրական կապիտալում

1422 Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ ասոցիացված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում

1423 Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ համատեղ վերահսկվող միավորների կանոնադրական կապիտալում

143 Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ

144 Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր

145 Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր

146 Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր

147 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով

1471 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով

1472 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով

1473 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ֆինանսական վարձակալության գծով

148 Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ

149 Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)

1491 Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեզրկում

1492 Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների

արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)

1493 Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների անհավաքագրելիություն

1494 Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների անհավաքագրելիություն

1495 Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն

մուտքերի անհավաքագրելիություն

15 ԱՅԼ ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

151 Հետաձգված հարկային ակտիվներ

152 Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար

153 Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ

154 Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով

155 Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա

156 Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում

ԴԱՍ 2. ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

21 ՊԱՇԱՐՆԵՐ

211 Նյութեր

2111 Հումք և նյութեր

2112 Գնովի կիսապատրաստուքներ, համալրող շինվածքներ և դետալներ

2113 Վառելիք

2114 Տարա և տարանյութեր

2115 Պահեստամասեր

2116 Շինանյութեր

2117 Գյուղատնտեսական նշանակության նյութեր

2118 Վերամշակման հանձնված նյութեր

2119 Այլ նյութեր

212 Աճեցվող և բտվող կենդանիներ

213 Արագամաշ առարկաներ

2131 Արագամաշ առարկաներ պահեստում

2132 ժամանակավոր ոչ տիտղոսային կառույցներ

214 Անավարտ արտադրություն

2141 Արտադրանքի գծով անավարտ արտադրություն

2142 Աշխատանքների գծով անավարտ արտադրություն

2143 Ծառայությունների գծով անավարտ արտադրություն

2144 Օժանդակ արտադրության գծով անավարտ արտադրություն

215 Արտադրանք

2151 Պատրաստի արտադրանք

2152 Սեփական արտադրության կիսապատրաստուքներ

2153 Կոնսիգնացիոն և կոմիսիոն հիմունքներով վաճառքի հանձնված արտադրանք

2154 Առաքված արտադրանք

216 Ապրանքներ

2161 Ապրանքներ պահեստում

2162 Ապրանքներ մանրածախ առևտրում

2163 Տարա և տարանյութեր

2164 Կոնսիգնացիոն և կոմիսիոն հիմունքներով վաճառքի հանձնված ապրանքներ

2165 Առաքված ապրանքներ

2166 Այլ ապրանքներ

217 Ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերություն

2171 Առևտրական հավելագին

2172 Ավելացված արժեքի հարկ

2173 Ակցիզային հարկ

218 Պաշարների արժեքի նվազում

2181 Նյութերի արժեքի նվազում

2182 Աճեցվող և բտվող կենդանիների արժեքի նվազում

2183 Արագամաշ առարկաների արժեքի նվազում

2184 Անավարտ արտադրանքի արժեքի նվազում

2185 Արտադրանքի արժեքի նվազում

2186 Ապրանքների արժեքի նվազում

22 ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԵՎ ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ԴԵԲԻՏՈՐԱԿԱՆ ՊԱՐՏՔԵՐ

221 Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով

2211 Դեբիտորական պարտքեր արտադրանքի, ապրանքների վաճառքների գծով

2212 Դեբիտորական պարտքեր մատուցած ծառայությունների, կատարած

աշխատանքների գծով

2213 Դեբիտորական պարտքեր այլ պաշարների վաճառքների գծով

2214 Դեբիտորական պարտքեր ֆինանսական ներդրումների վաճառքների գծով

2215 Դեբիտորական պարտքեր հիմնական միջոցների վաճառքների գծով

2216 Դեբիտորական պարտքեր այլ վաճառքների գծով

222 Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով

2221 Դեբիտորական պարտքեր գործառնական վարձակալության գծով

2222 Դեբիտորական պարտքեր ստացվելիք շահաբաժինների գծով

2223 Դեբիտորական պարտքեր սկզբնական արժեքով հաշվառվող պարտքային արժեթղթերի դիմաց ստացվելիք տոկոսների գծով

2224 Դեբիտորական պարտքեր ապահովագրական հատուցումների գծով

2225 Դեբիտորական պարտքեր տույժերի, տուգանքների գծով

2226 Դեբիտորական պարտքեր նյութական վնասի փոխհատուցման գծով

2227 Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով

223 Վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստ

224 Տրված ընթացիկ կանխավճարներ

2241 Տրված կանխավճարներ նյութեր ձեռք բերելու համար

2242 Տրված կանխավճարներ ապրանքներ ձեռք բերելու համար

2243 Տրված կանխավճարներ աշխատանքներ, ծառայություններ ձեռք բերելու համար

2244 Այլ նպատակներով տրված ընթացիկ կանխավճարներ

225 Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով

2251 Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր շահութահարկի գծով

2252 Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր ավելացված արժեքի հարկի գծով

2253 Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր ակցիզային հարկի գծով

2254 Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր այլ վճարների գծով

226 Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր

227 Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով

228 Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով

2281 Առհաշիվ տրված գումարներ նյութեր ձեռք բերելու համար

2282 Առհաշիվ տրված գումարներ ապրանքներ ձեռք բերելու համար

2283 Առհաշիվ տրված գումարներ գործուղումների համար

2284 Այլ նպատակներով առհաշիվ տրված գումարներ

229 Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր

2291 Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր աշխատավարձի վճարման գծով

2292 Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր աշխատակիցների հետ այլ գործառնությունների գծով

2293 Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր բողոքարկումների գծով

2294 Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների դիմաց հայտարարված շահաբաժինների գծով

23-24 ԸՆԹԱՑԻԿ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՆԵՐԴՐՈՒՄՆԵՐ

231 Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ

232 Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ

2321 Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ

2322 Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ընթացիկ մաս

233 Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր

234 Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս

235 Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք

համախառն մուտքեր

236 Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս

237 Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս

238 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով

2381 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև մարման ժամկետը պահվող

կարճաժամկետ ներդրումների գծով

2382 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների կարճաժամկետ մասի գծով

2383 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված կարճաժամկետ

փոխառությունների գծով

2384 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների կարճաժամկետ մասի գծով

2385 Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ֆինանսական վարձակալության կարճաժամկետ մասի գծով

239 Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ

241 Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում

(անհավաքագրելիություն)

2411 Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում

2412 Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)

2413 Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների

անհավաքագրելիություն

2414 Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների կարճաժամկետ մասի անհավաքագրելիություն

2415 Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների անհավաքագրելիություն

2416 Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների կարճաժամկետ մասի անհավաքագրելիություն

2417 Ֆինանսական վարձակալության գծով համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի անհավաքագրելիություն

25 ԴՐԱՄԱԿԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐ

251 Դրամարկղ

2511 Ազգային արժույթի դրամարկղ

2512 Արտարժույթի դրամարկղ

2513 Սառեցված գումարներ դրամարկղում

252 Հաշվարկային հաշիվ

2521 Հաշվարկային հաշիվ

2522 Սառեցված գումարներ հաշվարկային հաշվում

253 Արտարժութային հաշիվ

2531 Արտարժութային հաշիվ երկրի ներսում

2532 Արտարժութային հաշիվ արտերկրում

2533 Սառեցված գումարներ արտարժութային հաշվում

254 Այլ հաշիվներ բանկերում

2541 Ակրեդիտիվներ

2542 Չեկային գրքույկներ

2543 Այլ հաշիվներ բանկերում

255 Դրամական միջոցներ ճանապարհին

256 Դրամական փաստաթղթեր

257 Դրամական միջոցների համարժեքներ

26 ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

261 Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով

ԴԱՍ 3. ՍԵՓԱԿԱՆ ԿԱՊԻՏԱԼ

31 ԿԱՆՈՆԱԴՐԱԿԱՆ ԿԱՊԻՏԱԼ ԵՎ ԷՄԻՍԻՈՆ ԵԿԱՄՈՒՏ

311 Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ

3111 Հասարակ բաժնետոմսեր

3112 Արտոնյալ բաժնետոմսեր

3113 Բաժնեմասեր

3114 Փայեր

312 Չվճարված կապիտալ

3121 Թողարկված և չտեղաբաշխված կապիտալ

3122 Տեղաբաշխված և չվճարված կապիտալ

313 Հետ գնված կապիտալ

3131 Հետ գնված հասարակ բաժնետոմսեր

3132 Հետ գնված արտոնյալ բաժնետոմսեր

3133 Հետ գնված բաժնեմասեր

3134 Հետ գնված փայեր

314 էմիսիոն եկամուտ

32 ՎԵՐԱԳՆԱՀԱՏՈՒՄԻՑ ԵՎ ՎԵՐԱՉԱՓՈՒՄԻՑ ՏԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

321 Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ

3211 Հիմնական միջոցների վերագնահատումից արժեքի աճ

3212 Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ

3213 Բնական ռեսուրսների վերագնահատումից արժեքի աճ

322 Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների՝ իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ

3221 Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների՝ իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ

3222 Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների՝ իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասներ

323 Հեջավորման գործիքների՝ իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ

3231 Հեջավորման գործիքների՝ իրական արժեքով վերաչափումից շահույթներ

3232 Հեջավորման գործիքների՝ իրական արժեքով վերաչափումից վնասներ

33 ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔ

331 Ֆինանսական արդյունք

3311 Գործառնական գործունեությունից ֆինանսական արդյունք

3312 Ոչ գործառնական գործունեությունից ֆինանսական արդյունք

3313 Արտասովոր դեպքերից ֆինանսական արդյունք

34 ՉԲԱՇԽՎԱԾ ՇԱՀՈՒՅԹ (ՉԾԱԾԿՎԱԾ ՎՆԱՍ)

341 Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում

3411 էական սխալների ուղղման արդյունքում առաջացած ճշգրտում

3412 Հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում առաջացած ճշգրտում

342 Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)

343 Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)

344 Միջանկյալ շահաբաժիններ

35 ՍԵՓԱԿԱՆ ԿԱՊԻՏԱԼԻ ԱՅԼ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ

351 Պահուստային կապիտալ

352 Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքներ

ԴԱՍ 4. ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

41 ԵՐԿԱՐԱԺԱՄԿԵՏ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

411 Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ

412 Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ

4121 Տրված երկարաժամկետ մուրհակների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ

4122 Տեղաբաշխված երկարաժամկետ պարտատոմսերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ

4123 Այլ երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ

413 Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարներ

414 Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների գծով

4141 Չկրած տոկոսային ծախսեր երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով

4142 Չկրած տոկոսային ծախսեր երկարաժամկետ փոխառությունների գծով

4143 Չկրած տոկոսային ծախսեր ֆինանսական վարձակալության գծով

415 Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ

42 ԱՅԼ ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

421 Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ

422 Հետաձգված հարկային պարտավորություններ

423 Բացասական գուդվիլ

424 Բացասական գուդվիլի ամորտիզացիա

425 Ոչ ընթացիկ պահուստներ

426 Սահմանված հատուցումների պլանների գծով պարտականության ներկա արժեքը

427 Դեռևս չճանաչված ակտուարային շահույթ (վնաս)

428 Դեռևս չճանաչված անցյալ ծառայության արժեքի աճ

ԴԱՍ 5. ԸՆԹԱՑԻԿ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

51 ՍՏԱՑՎԱԾ ԿԱՐՃԱԺԱՄԿԵՏ ՓՈԽԱՌՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՎԱՐԿԵՐ,

ՀԵՋԱՎՈՐՄԱՆ ԳՈՐԾԻՔՆԵՐ

511 Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ

512 Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս

513 Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ

514 Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս

5141 Տրված երկարաժամկետ մուրհակների գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս

5142 Տեղաբաշխված երկարաժամկետ պարտատոմսերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս

5143 Այլ երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս

515 Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս

516 Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների գծով

5161 Չկրած տոկոսային ծախսեր կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով

5162 Չկրած տոկոսային ծախսեր երկարաժամկետ բանկային վարկերի

կարճաժամկետ մասի գծով

5163 Չկրած տոկոսային ծախսեր կարճաժամկետ փոխառությունների գծով

5164 Չկրած տոկոսային ծախսեր երկարաժամկետ փոխառությունների կարճաժամկետ մասի գծով

5165 Չկրած տոկոսային ծախսեր ֆինանսական վարձակալության

կարճաժամկետ մասի գծով

517 Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական

պարտավորություններ

518 Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ

52-53 ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԵՎ ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ԿՐԵԴԻՏՈՐԱԿԱՆ ՊԱՐՏՔԵՐ

521 Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով

5211 Կրեդիտորական պարտքեր ստացված հումքի, նյութերի գծով

5212 Կրեդիտորական պարտքեր ապրանքների գնումների գծով

5213 Կրեդիտորական պարտքեր ստացված ծառայությունների, ընդունված աշխատանքների գծով

5214 Կրեդիտորական պարտքեր ստացված ֆինանսական ակտիվների գծով

5215 Կրեդիտորական պարտքեր ստացված հիմնական միջոցների գծով

5216 Կրեդիտորական պարտքեր այլ գնումների գծով

523 Ստացված կանխավճարներ

5231 Ստացված կանխավճարներ վաճառվելիք արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների գծով

5232 Ստացված կանխավճարներ վաճառվելիք ոչ ընթացիկ ակտիվների գծով

5233 Ստացված կանխավճարներ գործառնական վարձակալության գծով

5234 Այլ նպատակներով ստացված կանխավճարներ

524 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին

5241 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր շահութահարկի գծով

5242 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր եկամտահարկի գծով

5243 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր ավելացված արժեքի հարկի գծով

5244 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր ակցիզային հարկի գծով

5245 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր գույքահարկի գծով

5246 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր հողի հարկի գծով

5247 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մաքսատուրքի գծով

5248 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր հարկերի դիմաց հաշվարկված տույժերի, տուգանքների գծով

5249 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր այլ պարտադիր

վճարների գծով

525 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով

5251 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր վճարված աշխատավարձի դիմաց հաշվեգրված պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով

5252 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր հաշվարկված, բայց չվճարված աշխատավարձի դիմաց հաշվեգրված պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով

527 Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով

5271 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի վճարման գծով

5272 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր փոխհատուցելի բացակայությունների գծով

5273 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարգևավճարների գծով

5274 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր ավանդագրված հատուցումների գծով

528 Կրեդիտորական պարտքեր աշխատակիցներին այլ գործառնությունների գծով

5281 Կրեդիտորական պարտքեր աշխատակիցներին առհաշիվ գումարների գծով

5282 Կրեդիտորական պարտքեր աշխատակիցներին այլ գործառնությունների գծով

529 Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)

531 Այլ ընթացիկ պարտավորություններ

5311 Կրեդիտորական պարտքեր գործառնական վարձակալության գծով

5312 Կրեդիտորական պարտքեր տույժերի, տուգանքների գծով

5313 Կրեդիտորական պարտքեր ապահովագրավճարների գծով

5314 Կրեդիտորական պարտքեր ձեռք բերված ձեռնարկատիրական գործունեության գծով

54 ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

541 Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ

542 Ընթացիկ պարտավորություններ հետաձգված հարկերի գծով

543 Ընթացիկ պահուստներ

5431 Երաշխիքային վաճառքների գծով ընթացիկ պահուստներ

5432 Անբարենպաստ պայմանագրերի գծով ընթացիկ պահուստներ

5433 Տրամադրված երաշխավորությունների և երաշխիքների գծով ընթացիկ պահուստներ

5434 Ոչ ընթացիկ պահուստների ընթացիկ մաս

ԴԱՍ 6. ԵԿԱՄՈՒՏՆԵՐ

61 ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԵԿԱՄՈՒՏՆԵՐ

611 Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ

6111 Արտադրանքի վաճառքներից հասույթ

6112 Ապրանքների վաճառքներից հասույթ

6113 Աշխատանքների կատարումից հասույթ

6114 Ծառայությունների մատուցումից հասույթ

612 Իրացված արտադրանքի, ապրանքների հետ վերադարձումից և գների իջեցումից հասույթի ճշգրտում

6121 Իրացված արտադրանքի, ապրանքների հետ վերադարձումից հասույթի ճշգրտում

6122 Իրացված արտադրանքի, ապրանքների, ծառայությունների, աշխատանքների գների իջեցումից հասույթի ճշգրտում

614 Գործառնական այլ եկամուտներ

6141 Այլ պաշարների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ

6142 Պաշարների արժեքի փոփոխությունից եկամուտներ, վաճառքների գծով դեբիտորական պարտքերի կորուստների (հնարավոր կորուստների պահուստի) հակադարձումից եկամուտներ

6143 Գործառնական վարձակալությունից եկամուտներ

6144 Եկամուտներ տույժերից, տուգանքներից

6145 Նյութական վնասի փոխհատուցումից եկամուտներ

6146 Գործառնական այլ եկամուտներ

62 ՈՉ ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԵԿԱՄՈՒՏՆԵՐ

621 Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ

6211 Հիմնական միջոցների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ

6212 Ոչ նյութական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ

6213 Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ

6214 Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ

622 Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ

623 Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) և պարտավորությունների մարումներից եկամուտներ

624 Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ

6241 Հիմնական միջոցների վերագնահատումից եկամուտներ

6242 Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից եկամուտներ

6243 Հիմնական միջոցների գծով արժեզրկման կորստի հակադարձումից եկամուտներ

6244 Ոչ նյութական ակտիվների գծով արժեզրկման կորստի հակադարձումից եկամուտներ

6245 Ներդրումային գույքի վերաչափումից եկամուտներ

625 Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ

626 Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ

6261 Առևտրական նպատակներով պահվող ոչ գործառնական ֆինանսական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ

6262 Առևտրական նպատակներով պահվող ոչ գործառնական ֆինանսական պարտավորությունների վերաչափումից եկամուտներ

6263 Վաճառքի համար մատչելի ոչ գործառնական ֆինանսական ակտիվների

վերաչափումից եկամուտներ

6264 Ոչ գործառնական հեջավորման գործիքների վերաչափումից եկամուտներ

6265 Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների գծով արժեզրկման

(անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ

627 Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ

6271 Շահաբաժիններ

6272 Տոկոսային եկամուտներ՝ հաշվի առած գործարքի հետ կապված ծախսումները

6273 Ֆինանսական վարձակալությունից եկամուտներ

հաշվի առած գործարքի հետ կապված ծախսումները

628 Ակտիվներին վերաբերող շնորհներից եկամուտներ

629 Ոչ գործառնական այլ եկամուտներ

6291 Կապակցված կազմակերպությունների շահույթի բաժնեմասը` ներդրումները բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառելիս

6292 Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ

գործիքների արժեքի նվազումից եկամուտներ

63 ԱՐՏԱՍՈՎՈՐ ԵԿԱՄՈՒՏՆԵՐ

631 Արտասովոր եկամուտներ

64 ՆԱԽՈՐԴ ՏԱՐԻՆԵՐԻ ԵԿԱՄՈՒՏՆԵՐ

641 Նախորդ տարիների եկամուտներ

6411 Նախորդ տարիների գործառնական գործունեությունից եկամուտներ

(էական սխալների ուղղման արդյունքում)

6412 Նախորդ տարիների գործառնական գործունեությունից եկամուտներ (հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների

արդյունքում)

6413 Նախորդ տարիների ոչ գործառնական գործունեությունից եկամուտներ (էական սխալների ուղղման արդյունքում)

6414 Նախորդ տարիների ոչ գործառնական գործունեությունից եկամուտներ

(հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների

արդյունքում)

6415 Նախորդ տարիների արտասովոր դեպքերից եկամուտներ

ԴԱՍ 7. ԾԱԽՍԵՐ

71 ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԾԱԽՍԵՐ

711 Իրացված արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների ինքնարժեք

7111 Վաճառված արտադրանքի ինքնարժեք

7112 Վաճառված ապրանքների ինքնարժեք

7113 Կատարված աշխատանքների ինքնարժեք

7114 Մատուցված ծառայությունների ինքնարժեք

712 Իրացման ծախսեր

7121 Աշխատանքի վճարման ծախսեր, սոցիալական ապահովագրության վճարներ

7122 Հիմնական միջոցների մաշվածության, դրանց նորոգման և սպասարկման գծով ծախսեր

7123 Պահեստում գտնվող արտադրանքի, ապրանքների փաթեթավորման, տարայի, տեսակավորման, պահպանման ծախսեր

7124 Արտադրանքի, ապրանքների իրացման տրանսպորտային և ապահովագրության ծախսեր

7125 Կոմիսիոն և կոնսիգնացիոն վարձատրություն

7126 Մարկետինգի և գովազդի ծախսեր

7127 Իրացման այլ ծախսեր

713 Վարչական ծախսեր

7131 Աշխատանքի վճարման ծախսեր, սոցիալական ապահովագրության վճարներ

7132 Հիմնական միջոցների և ոչ նյութական ակտիվների մաշվածության (ամորտիզացիայի), դրանց նորոգման և սպասարկման ծախսեր

7133 Գործուղման և ներկայացուցչական ծախսեր

7134 Փոստի և հեռահաղորդակցության ծախսեր

7135 Գրասենյակային և կոմունալ ծախսեր

7136 Աուդիտորական և խորհրդատվական ծախսեր

7137 Բանկային ծառայությունների ծախսեր, ապահովագրության ծախսեր

7138 Չփոխհատուցվող հարկերից ծախսեր

7139 Վարչական այլ ծախսեր

714 Գործառնական այլ ծախսեր

7141 Այլ պաշարների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

7142 Պաշարների արժեքի փոփոխությունից ծախսեր, վաճառքների գծով դեբիտորական պարտքերի կորուստների (հնարավոր կորուստների պահուստի) գծով ծախսեր, երաշխիքային սպասարկման և վերանորոգման գծով ծախսեր

7143 Գործառնական վարձակալության տրված հիմնական միջոցների մաշվածության ծախսեր

7144 Ծախսեր տույժերից, տուգանքներից, դատական ծախսեր

7145 Արժեքների պակասորդներ և փչացումից կորուստներ, արտադրական ծախսումների սովորական (նորմալ) մակարդակը գերազանցող ծախսեր,

խոտանված արտադրանքի հետ կապված ծախսեր

7146 Հետազոտության և մշակման ծախսեր

7147 ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների պահպանման ծախսեր, հիմնական միջոցների լուծարման ծախսեր

7148 Գործառնական այլ ծախսեր

72 ՈՉ ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԾԱԽՍԵՐ

721 Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

7211 Հիմնական միջոցների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

7212 Ոչ նյութական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

7213 Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

7214 Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

722 Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր

723 Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր

724 Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր

7241 Հիմնական միջոցների վերագնահատումից ծախսեր

7242 Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից ծախսեր

7243 Հիմնական միջոցների գծով արժեզրկումից կորուստներ

7244 Ոչ նյութական ակտիվների գծով արժեզրկումից կորուստներ

7245 Ներդրումային գույքի վերաչափումից ծախսեր

725 Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր

726 Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելությունից) ծախսեր

7261 Առևտրական նպատակներով պահվող ոչ գործառնական ֆինանսական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր

7262 Առևտրական նպատակներով պահվող ոչ գործառնական ֆինանսական պարտավորությունների վերաչափումից ծախսեր

7263 Վաճառքի համար մատչելի ոչ գործառնական ֆինանսական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր

7264 Ոչ գործառնական հեջավորման գործիքների վերաչափումից ծախսեր

7265 Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների գծով արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) կորուստներ

727 Վարկերի և փոխառությունների գծով ծախսեր

7271 Վարկերի և փոխառությունների գծով տոկոսային ծախսեր՝ հաշվի առած գործարքի հետ կապված ծախսումները

7272 Ֆինանսական վարձակալության գծով տոկոսային ծախսեր

7273 Ֆինանսական պարտավորությունների ժամկետից շուտ մարման հետ կապված կորուստներ

728 Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր

729 Ոչ գործառնական այլ ծախսեր

7291 Կապակցված կազմակերպությունների վնասի բաժնեմասը` ներդրումները

բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառելիս

7292 Պահուստների զեդչման ազդեցության ճշգրտման հետևանքով առաջացած

տոկոսային ծախսեր

7293 Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածության գծով ծախսեր

7294 Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ

գործիքների արժեքի աճից ծախսեր

73 ԱՐՏԱՍՈՎՈՐ ԾԱԽՍԵՐ

731 Արտասովոր ծախսեր

74 ՆԱԽՈՐԴ ՏԱՐԻՆԵՐԻ ԾԱԽՍԵՐ

741 Նախորդ տարիների ծախսեր

7411 Նախորդ տարիների գործառնական գործունեությունից ծախսեր

(էական սխալների ուղղման արդյունքում)

7412 Նախորդ տարիների գործառնական գործունեությունից ծախսեր (հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում)

7413 Նախորդ տարիների ոչ գործառնական գործունեությունից ծախսեր (էական սխալների ուղղման արդյունքում)

7414 Նախորդ տարիների ոչ գործառնական գործունեությունից ծախսեր (հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության

փոփոխությունների արդյունքում)

7415 Նախորդ տարիների արտասովոր դեպքերից ծախսեր

75 ՇԱՀՈՒԹԱՀԱՐԿԻ ԳԾՈՎ ԾԱԽԱ (ՓՈԽՀԱՏՈՒՑՈՒՄ)

751 Շահութահարկի գծով ծախս (փոխհատուցում)

7511 Ընթացիկ հարկի գծով ծախս (փոխհատուցում)

7512 Հետաձգված հարկի գծով ծախս (փոխհատուցում)

ԴԱՍ 8. ԿԱՌԱՎԱՐՉԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐ

81 ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ ԾԱԽՍՈՒՄՆԵՐ

811 Հիմնական արտադրություն

8111 Ուղղակի նյութական ծախսումներ

8112 Ուղղակի ծախսումներ աշխատանքի վճարման գծով

8113 Ուղղակի ծախսումներ սոցիալական ապահովագրության վճարների գծով

8114 Ուղղակի արտադրական այլ ծախսումներ

8115 Օժանդակ արտադրության ծախսումներ

8116 Անուղղակի արտադրական ծախսումներ

812 Օժանդակ արտադրություն

8121 Ուղղակի նյութական ծախսումներ

8122 Ուղղակի ծախսումներ աշխատանքի վճարման գծով

8123 Ուղղակի ծախսումներ սոցիալական ապահովագրության վճարների գծով

8124 Օժանդակ արտադրության այլ ուղղակի ծախսումներ

8125 Անուղղակի արտադրական ծախսումներ

813 Անուղղակի արտադրական ծախսումներ

8131 Արտադրական ստորաբաժանումների կառավարչական և սպասարկող անձնակազմի աշխատանքի վճարման ծախսումներ

8132 Արտադրական ստորաբաժանումների կառավարչական և սպասարկող

անձնակազմի սոցիալական ապահովագրության վճարներ

8133 Արտադրական նշանակության հիմնական միջոցների մաշվածություն

8134 Արտադրական նշանակության հիմնական միջոցների նորոգման,

սպասարկման ծախսումներ

8135 Արտադրական նշանակության ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա

8136 Աշխատանքի պաշտպանության և տեխնիկայի անվտանգության ծախսումներ

8137 Արտադրական անձնակազմի գործուղման ծախսումներ

8138 Անուղղակի արտադրական այլ ծախսումներ

814 Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ

8141 Խոտան արտադրանք

8142 Խոտանի ուղղման նյութական ծախսումներ

8143 Խոտանի ուղղման աշխատանքային ծախսումներ

8144 Խոտանի ուղղման գծով սոցիալական ապահովագրության վճարներ

8145 Խոտանի ուղղման այլ ծախսումներ

82 Ոչ ընթացիկ ակտիվների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ

821 Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ

8211 Ուղղակի նյութական ծախսումներ

8212 Ուղղակի ծախսումներ աշխատանքի վճարման գծով

8213 Ուղղակի ծախսումներ սոցիալական ապահովագրության վճարների

գծով

8214 Այլ ուղղակի ծախսումներ

8215 Անուղղակի ծախսումներ

822 Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ

8221 Ուղղակի նյութական ծախսումներ

8222 Ուղղակի ծախսումներ աշխատանքի վճարման գծով

8223 Ուղղակի ծախսումներ սոցիալական ապահովագրության վճարների գծով

8224 Այլ ուղղակի ծախսումներ

8225 Անուղղակի ծախսումներ

823 Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ

8231 Ուղղակի նյութական ծախսումներ

8232 Ուղղակի ծախսումներ աշխատանքի վճարման գծով

8233 Ուղղակի ծախսումներ սոցիալական ապահովագրության վճարների գծով

8234 Այլ ուղղակի ծախսումներ

8235 Անուղղակի ծախսումներ

824 Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ

8241 Ուղղակի նյութական ծախսումներ

8242 Ուղղակի ծախսումներ աշխատանքի վճարման գծով

8243 Ուղղակի ծախսումներ սոցիալական ապահովագրության վճարների գծով

8244 Այլ ուղղակի ծախսումներ

8245 Անուղղակի ծախսումներ

825 Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ

8251 Ուղղակի նյութական ծախսումներ

8252 Ուղղակի ծախսումներ աշխատանքի վճարման գծով

8253 Ուղղակի ծախսումներ սոցիալական ապահովագրության վճարների գծով

8254 Այլ ուղղակի ծախսումներ

8255 Անուղղակի ծախսումներ

826 Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ

8261 Ուղղակի նյութական ծախսումներ

8262 Ուղղակի ծախսումներ աշխատանքի վճարման գծով

8263 Ուղղակի ծախսումներ սոցիալական ապահովագրության վճարների գծով

8264 Այլ ուղղակի ծախսումներ

8265 Անուղղակի ծախսումներ

ԴԱՍ 9. ԱՐՏԱՀԱՇՎԵԿՇՌԱՅԻՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐ

91 ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆԸ ՉՊԱՏԿԱՆՈՂ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

911 Գործառնական վարձակալությամբ ընդունված հիմնական միջոցներ

912 Պատասխանատու պահպանման ընդունված ապրանքանյութական արժեքներ

913 Վերամշակման ընդունված նյութեր

914 Տեղակայման ընդունված սարքավորումներ

915 Կոմիսիայի և կոնսիգնացիայի պայմանագրերով ընդունված ապրանքներ

916 Որպես գրավ պահվող ակտիվներ

92 ԲՐՈՔԵՐԱՅԻՆ ԵՎ ՀԱՎԱՏԱՐՄԱԳՐԱՅԻՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԱՐՏԱՀԱՇՎԵԿՇՌԱՅԻՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐ

921 Հավատարմագրային կառավարման պայմանագրի համաձայն կառավարվող միջոցներ

9211 Հավատարմագրային կառավարման պայմանագրի համաձայն կառավարվող դրամական միջոցներ

9212 Հավատարմագրային կառավարման պայմանագրի համաձայն կառավարվող արժեթղթեր

922 Կոմիսիայի և կոնսիգնացիայի պայմանագրերի համաձայն ստացված միջոցներ

9221 Կոմիսիայի և կոնսիգնացիայի պայմանագրերի համաձայն արժեթղթերում ներդրումներ կատարելու համար դրամական միջոցներ

9222 Կոմիսիայի և կոնսիգնացիայի պայմանագրերի համաձայն ստացված արժեթղթեր

9223 Կոմիսիայի և կոնսիգնացիայի պայմանագրերի համաձայն ձեռք բերված արժեթղթեր

9224 Կոմիսիայի և կոնսիգնացիայի պայմանագրերի համաձայն ստացված (ձեռք բերված) արժեթղթերի իրացումից դրամական միջոցներ

923 Հավատարմագրային կառավարմամբ և բրոքերային գործունեությամբ առաջացած դեբիտորական պարտքեր և տրամադրված փոխառություններ

9231 Դեբիտորական պարտքեր արժեթղթերի վաճառքների գծով

9232 Դեբիտորական պարտքեր հաշվեգրված տոկոսների գծով

9233 Դեբիտորական պարտքեր հայտարարված շահաբաժինների գծով

9234 Տրամադրված փոխառություններ

924 Հավատարմագրային կառավարման և կոմիսիայի ու կոնսիգնացիայի պայմանագրերի համաձայն ստացված միջոցների գծով պարտավորություններ

9241 Պարտավորություններ հավատարմագրային կառավարման պայմանագրի համաձայն ստացված միջոցների գծով

9242 Պարտավորություններ կոմիսիայի և կոնսիգնացիայի պայմանագրերի համաձայն ստացված միջոցների գծով

925 Հիմնադրի (հաճախորդի) ֆինանսական արդյունք

926 Հավատարմագրային կառավարմամբ և բրոքերային գործունեությամբ առաջացած կրեդիտորական պարտքեր և ստացված փոխառություններ

9261 Հավատարմագրային կառավարմամբ և բրոքերային գործունեությամբ առաջացած կրեդիտորական պարտքեր

9262 Ստացված փոխառություններ

93 ՊԱՅՄԱՆԱԿԱՆ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԱԿՏԻՎՆԵՐ

931 Պայմանական պարտավորություններ

932 Պայմանական ակտիվներ

94 ԱՅԼ ՄԻՋՈՑՆԵՐ ԵՎ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈէԹՅՈՒՆՆԵՐ

941 Հարկային հաշվառման նպատակներով դուրս գրված դեբիտորական պարտքեր

942 Հարկային հաշվառման նպատակներով դուրս գրված կրեդիտորական պարտքեր

943 Չհատուցված հարկային վնաս

944 Գրավադրված ակտիվներ

945 Խիստ հաշվառման բլանկներ

946 Պարբերական և մասնագիտական գրականություն

947 Շահագործման մեջ գտնվող փոքրարժեք հիմնական միջոցներ և արագամաշ առարկաներ

III. ՀԱՇՎԱՊԱՀԱԿԱՆ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՀԱՇԻՎՆԵՐԻ ԿԻՐԱՌՄԱՆ ՀՐԱՀԱՆԳ

Հաշվապահական հաշվառման հաշիվների կիրառման հրահանգում նկարագրված են հաշվապահական հաշվառման վարման հետ կապված հիմնական մոտեցումները: Նրանում բերված են դասերի, հաշիվների խմբերի, առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվների հակիրճ բնութագրերը, բացահայտված են վերջիններիս կառուցվածքը և նշանակությունը, առավել տարածված գործառնությունների տիպային (ոչ պարտադիր) հաշվապահական թղթակցությունները: Այն գործառնությունները, որոնց հաշվապահական թղթակցությունները սույն բաժնում նախատեսված չեն, կազմակերպությունները դրանց թղթակցությունները կազմում են ինքնուրույն` ելնելով հաշվապահական հաշվառման ստանդարտներից և սույն հրահանգից: Հաշվապահական հաշվառման հաշիվների նկարագիրն ըստ բաժինների տրված է հաշվային պլանով նախատեսված հաջորդականությամբ:

ԴԱՍ 1 «ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

Այս դասի հաշիվները, բացառությամբ կարգավորող հաշիվների, ակտիվային են և նախատեսված են ոչ ընթացիկ ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: 1 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ» դասը իր մեջ ներառում է հետևյալ խմբերը` 11-12 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ», 13 «Ոչ նյութական ակտիվներ», 14 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» և 15 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվներ»:

Ակտիվների` ոչ ընթացիկին վերագրման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 1 «Ֆինանսական հաշվետվությունների ներկայացում» ստանդարտում:

ԽՈՒՄԲ 11-12 «ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

11-12 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ» խումբը իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ», 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն», 113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ», 114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն», 115 «Հողամասեր», 116 «Բնական ռեսուրսներ», 117 «Բնական ռեսուրսների սպառում», 118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ», 119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ», 121 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն», 122 «Ներդրումային գույք», 123 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածություն» և 124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»:

Հաշիվ 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով կազմակերպությանը պատկանող և շահագործման մեջ գտնվող կամ գործառնական վարձակալության հանձնված (բացի ներդրումային գույքից) մաշվող հիմնական միջոցների առկայության ու շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Հիմնական միջոցների` նյութական ակտիվներին վերագրման, դրանց կազմի, չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է շահագործման կամ գործառնական վարձակալության հանձնված մաշվող հիմնական միջոցների սկզբնական արժեքը, հետագա կապիտալացված ծախսումները, վերագնահատումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության հանձնված, ինչպես նաև դուրս գրված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների կամ հիմնական հոտից խոտանված անասունների արժեքը (սկզբնական` հաշվի առած հետագա կապիտալացված ծախսումները և վերագնահատումները), վերագնահատումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է շահագործման և գործառնական վարձակալության հանձնված հիմնական միջոցների (բացի ներդրումային գույքից) արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1111 «Շենքեր», 1112 «Կառուցվածքներ», 1113 «Փոխանցող հարմարանքներ», 1114 «Մեքենաներ և սարքավորումներ», 1115 «Տրանսպորտային միջոցներ», 1116 «Արտադրական գույք, տնտեսական գույք, գործիքներ», 1117 «Բազմամյա տնկարկներ», 1118 «Բանող և մթերատու անասուններ», 1119 «Այլ հիմնական միջոցներ»:

Հիմնական միջոցների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հիմնական միջոցների տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Հիմնական միջոցների մուտքագրում (շահագործման հանձնում)

ա) կազմակերպությունում կառուցված (ստեղծված), տեղակայված 118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

բ) մատակարարներից ձեռք բերված, տեղակայում չպահանջող

● երբ ձեռք բերման և շահագործման հանձնման պահերը չեն համընկնում 113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

● երբ ձեռք բերման և շահագործման հանձնման պահերը համընկնում են 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

գ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից) որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

դ) ֆինանսական վարձակալությամբ ստացվածների նկատմամբ սեփականության իրավունք ձեռք բերելիս 119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

ե) նախկինում ֆինանսական վարձակալության տրվածի հետ ընդունում 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

զ) ներդրումային գույքի որպես հիմնական միջոց վերադասակարգում 122 «Ներդրումային գույք»

է) անհատույց ստացված 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

ը) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

թ) աճեցվող և բտվող կենդանիները հիմնական հոտ փոխադրելիս 212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

ժ) շահագործման մեջ չգտնվողների շահագործման հանձնում 113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

ժա) այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով ստացված 611 «Արտադրանքի, ապրանքների,

աշխատանքների, ծառայությունների

իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից

(օտարումներից) եկամուտներ»

ժբ) արտասովոր դեպքերի հետևանքների վերացման նպատակով որպես փոխհատուցում ստացված 631 «Արտասովոր եկամուտներ»

2. Տեղակայում չպահանջող և ձեռք բերման պահին շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների ձեռք բերման (ստացման) հետ կապված ծախսումների (տրանսպորտային, բեռնման և բեռնաթափման ծախսումներ, չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված

գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

3. Հիմնական միջոցների վրա հետագա ծախսումների կապիտալացում 118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

4. Հիմնական միջոցների վերագնահատումից արժեքի աճ`

ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին 321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ»

բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ վերագնահատումներից նախապես ծախս ճանաչված նվազումը) 624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ»

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և կուտակված մաշվածության ու արժեզրկման տարբերություն) դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի վաճառված (օտարված) հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

3. Լուծարված հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

4. Ֆինանսական վարձակալության տրված հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

5. Անհատույց տրված հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում 728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր»

6. Որպես շնորհ ստացված հիմնական միջոցների հետ վերադարձ 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

7. Հիմնական միջոցի` որպես ներդրումային գույք վերադասակարգում 122 «Ներդրումային գույք»

8. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

9. Հիմնական հոտի անասունների խոտանում և դրանց հանձնումը բտման` հաշվեկշռային արժեքով 212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

10. Շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների արտացոլում հաշվեկշռային արժեքով 113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

11. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական վարձակալության տրված հիմնական միջոցների, հիմնական հոտից խոտանված անասունների, ինչպես նաև օգտագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության գումարների դուրս գրում 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

12. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական վարձակալության տրված հիմնական միջոցների, հիմնական հոտից խոտանված անասունների, ինչպես նաև օգտագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

13. Հիմնական միջոցների վերագնահատումից արժեքի նվազում`

բ) երբ վերագրվում է ծախսերին 724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր»

14. Հիմնական միջոցների ժամանակավորապես շահագործումից հանում սկզբնական (վերագնահատված) արժեքով 113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

15. Հիմնական միջոցների պակասորդների և կորուստների արտացոլում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

Հաշիվ 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով կազմակերպությանը պատկանող շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածության վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Մաշվածության հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրված գումարները, վերագնահատումից մաշվածության աճը, նորից շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածությունը, իսկ դեբետում` օտարված, դուրս գրված և օտարման նպատակով պահվող, ֆինանսական վարձակալության տրված, հիմնական հոտից խոտանված անասունների մաշվածության հաշվեգրված գումարների դուրս գրումը, ինչպես նաև վերագնահատումից մաշվածության նվազումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ կազմակերպությունում առկա շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության գումարը: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1121 «Շենքերի մաշվածություն», 1122 «Կառուցվածքների մաշվածություն», 1123 «Փոխանցող հարմարանքների մաշվածություն», 1124 «Մեքենաների և սարքավորումների մաշվածություն», 1125 «Տրանսպորտային միջոցների մաշվածություն», 1126 «Արտադրական գույքի, տնտեսական գույքի, գործիքների մաշվածություն», 1127 «Բազմամյա տնկարկների մաշվածություն», 1128 «Բանող և մթերատու անասունների մաշվածություն», 1129 «Այլ հիմնական միջոցների մաշվածություն»:

Հիմնական միջոցների մաշվածության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հիմնական միջոցների տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրում 543 «Ընթացիկ պահուստներ»

712 «Իրացման ծախսեր»

713 «Վարչական ծախսեր»

811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

822 «Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

826 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ»

2. Գործառնական վարձակալության տրված հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

3. Նորից շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության արտացոլում 114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն»

4. Հիմնական միջոցների վերագնահատման հետևանքով կուտակված մաշվածության աճ`

5. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված և վարձակալի սեփականությունը դարձած հիմնական միջոցների մաշվածության արտացոլում 121 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն»

6. Նախորդ ժամանակաշրջաններում պակաս հաշվարկված մաշվածության ուղղում`

ա) երբ այն նվազեցվում է չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդից 341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում»

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»

112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական վարձակալության տրված հիմնական միջոցների, հիմնական հոտից խոտանված անասունների, ինչպես նաև օգտագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության գումարների դուրս գրում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

2. Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության արտացոլում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

3. Հիմնական միջոցների վերագնահատման հետևանքով կուտակված մաշվածության նվազում` 114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն»

4. Նախորդ ժամանակաշրջաններում ավել հաշվարկված մաշվածության ուղղում`

ա) երբ այն ավելացվում է չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդին 341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում»

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»

Հաշիվ 113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով կազմակերպությանը պատկանող շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների առկայության ու շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է շահագործման չհանձնված, ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների սկզբնական (վերագնահատված) արժեքը, ինչպես նաև շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքը, իսկ կրեդիտում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված, որպես ներդրումային գույք վերադասակարգված, շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է շահագործման չհանձնված, ժամանակավորապես շահագործումից հանված, ինչպես նաև շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1131 «Շահագործման չհանձնված հիմնական միջոցներ», 1132 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցներ», 1133 «Շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցներ»:

Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հիմնական միջոցների տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ձեռք բերման (ստացման) պահին շահագործման չհանձնված հիմնական միջոցների մուտքագրում`

ա) կազմակերպությունում կառուցված (ստեղծված), տեղակայված 118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

ը) մատակարարներից ձեռք բերված

152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

գ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)՝ որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

դ) անհատույց ստացված 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

ե) գույքագրմամբ հայւոնաբերված ավելցուկ 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

զ) նախկինում ֆինանսական վարձակալության տրված ակտիվների հետ ընդունում 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

է) այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով ստացված 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

ը) արտասովոր դեպքերի հետևանքների վերացման նպատակով որպես փոխհատուցում ստացված 631 «Արտասովոր եկամուտներ»

2. Ձեռք բերման (ստացման) պահին շահագործման չհանձնված հիմնական միջոցների ձեռք բերման (ստացման) հետ կապված ծախսումների (տրանսպորտային, բեռնման և բեռնաթափման ծախսումներ, չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և այլն) արտացոլում

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված

գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

3. Հիմնական միջոցների ժամանակավորապես շահագործումից հանում սկզբնական (վերագնահատված) արժեքով 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

4. Շահագործումից հանված հիմնական միջոցների վրա հետագա ծախսումների կապիտալացում

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

5. Շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

6. Վերագնահատումից արժեքի աճ՝

ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին

321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ»

բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ վերագնահատումներից նախապես ծախս ճանաչված նվագումը) 624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Հիմնական միջոցների շահագործման հանձնում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

2. Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների որպես ներդրումային գույք վերադասակարգում 122 «Ներդրումային գույք»

3. Վաճառված (օտարված) հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և կուտակված մաշվածության ու արժեզրկման տարբերություն) դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

4. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի վաճառված (օտարված) հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

5. Լուծարված հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

6. Անհատույց տրված հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում 728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր»

7. Որպես շնորհ ստացված հիմնական միջոցների հետ վերադարձ 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

8. ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության գումարների դուրս գրում վաճառքի (օտարման), ֆինանսական վարձակալության տալու դեպքում 114 «ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն»

9. ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում` վաճառքի (օտարման), ֆինանսական վարձակալության տալու դեպքում 124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

10. Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների վերագնահատումից արժեքի նվազում՝

11. Ֆինանսական վարձակալության տրված շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

12. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

13. Հիմնական միջոցների պակասորդների և կորուստների արտացոլում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն»

114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով կազմակերպությանը պատկանող ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածության վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածությունը, վերագնահատումից մաշվածության աճը, իսկ դեբետում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված, նորից շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրված գումարների դուրս գրումը, ինչպես նաև վերագնահատումից մաշվածության նվազումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածությունը: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հիմնական միջոցների տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության արտացոլում 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

2. Հիմնական միջոցների վերագնահատման հետևանքով կուտակված մաշվածության աճ`

114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական վարձակալության տրված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության գումարների դուրս գրում 113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

2. Նորից շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության արտացոլում 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

3. Հիմնական միջոցների վերագնահատման հետևանքով կուտակված մաշվածության նվազում`

բ) երբ վերագրվում է եկամտին (այն չափով, որքանով վերականգնում է նախորդ վերագնահատումներից նախապես ծախս ճանաչված նվազումը) 724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր»

Հաշիվ 115 «Հողամասեր»

115 «Հողամասեր» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով կազմակերպությանը պատկանող հողամասերի (այդ թվում նաև շենքերի և շինությունների տակ գտնվող և բնական ռեսուրսներով հողամասերի) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Հողամասերի` ակտիվների համապատասխան խմբին (հիմնական միջոցների կամ ներդրումային գույքի) վերագրման կարգի, դրանց չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» և ՀՀՀՀՍ 40 «Ներդրումային գույք» ստանդարտներում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերած (ստացված) հողամասերի սկզբնական արժեքը, վերագնահատումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված հողամասերի հաշվեկշռային արժեքը, վերագնահատումից արժեքի աճի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հողամասերի արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Հողի բարելավման նպատակով կատարված (մելիորացիայի, չորացման և այլ ծախսումներ) կապիտալ ծախսումները չեն ավելացվում հողամասի արժեքին և հաշվառվում են 154 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով» հաշվում:

15 «Հողամասեր» հաշվին կից կարող են բացվել երկրորդ կարգի հաշիվներ` հողամասեր առանց շինությունների, շինություններով, օգտակար հանածոներով և այլն:

Հողամասերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

115 «Հողամասեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Հողամասերի ձեռք բերում 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Մասնակիցների (հիմնադիրների) կողմից հողամասի ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

3. Հողամասերի ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, հողի գնահատման, տարածքի մաքրման և հավասարեցման համար վճարում և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

4. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հողամասերի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ձեռք բերում 119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

5. Ներդրումային գույք դասակարգված հողամասի` որպես հիմնական միջոց վերադասակարգում 122 «Ներդրումային գույք»

6. Հողամասերի անհատույց ստացում 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

7. Հողամասերի վերագնահատումից արժեքի աճ`

115 «Հողամասեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) հողամասերի հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և կուտակված արժեզրկման տարբերություն) դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի հողամասերի հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և կուտակված արժեզրկման տարբերություն) դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

3. Որպես շնորհ ստացված հողամասերի հետ վերադարձ 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

4. Ֆինանսական վարձակալության տրված հողամասերի հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

5. Հողամասերի` որպես ներդրումային գույք վերադասակարգում 122 «Ներդրումային գույք»

6. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական վարձակալության տրված հողամասերի կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

7. Հողամասերի վերագնահատումից արժեքի նվազում`

Հաշիվ 116 «Բնական ռեսուրսներ»

116 «Բնական ռեսուրսներ» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով կազմակերպությանը պատկանող բնական ռեսուրսների (քարի, նավթի, գազի, ոսկու, պղնձի պաշարներ և այլն) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Բնական ռեսուրսների նյութական ակտիվներին վերագրման կարգը, դրանց կազմը և գնահատումն իրականացվում է հաշվապահական հաշվառումը կարգավորող օրենսդրության հիման վրա:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերած բնական ռեսուրսների սկզբնական արժեքը, վերագնահատումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված բնական ռեսուրսների հաշվեկշռային արժեքը, վերագնահատումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է բնական ռեսուրսների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Բնական ռեսուրսների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

116 «Բնական ռեսուրսներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Բնական ռեսուրսների ձեռք բերում 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Հիմնադիրների (մասնակիցների) կողմից բնական ռեսուրսների ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

3. Բնական ռեսուրսների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, բնական ռեսուրսների գնահատման վճարներ և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

4. Բնական ռեսուրսների անհատույց ստացում 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

5. Բնական ռեսուրսների վերագնահատումից արժեքի աճ`

116 «Բնական ռեսուրսներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) բնական ռեսուրսների հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և բնական ռեսուրսների կուտակված սպառման ու արժեզրկման տարբերություն) դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի վաճառված (օտարված) բնական ռեսուրսների հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և բնական ռեսուրսների կուտակված սպառման արժեզրկման տարբերություն) դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

3. Որպես շնորհ ստացված բնական ռեսուրսների հետ վերադարձ 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

4. Վաճառված (օտարված) բնական ռեսուրսների կուտակված սպառման դուրս գրում 117 «Բնական ռեսուրսների սպառում»

5. Վաճառված (օտարված) բնական ռեսուրսների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

6. Բնական ռեսուրսների վերագնահատումից արժեքի նվազում`

Հաշիվ 117 «Բնական ռեսուրսների սպառում»

117 «Բնական ռեսուրսների սպառում» հաշիվը նախատեսված է սեփականության իրավունքով կազմակերպությանը պատկանող բնական ռեսուրսների սպառման վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Բնական ռեսուրսների սպառման հաշվառումն իրականացվում է հաշվապահական հաշվառումը կարգավորող օրենսդրության հիման վրա:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է սպառված (արդյունահանված) բնական ռեսուրսների հաշվեկշռային արժեքը (սպառման հաշվեգրված գումարը), իսկ դեբետում` օտարված բնական ռեսուրսների կուտակված սպառման գումարների դուրս գրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպությունում առկա բնական ռեսուրսների սպառման կուտակված գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Բնական ռեսուրսների սպառման վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

117 «Բնական ռեսուրսների սպառում» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Բնական ռեսուրսների սպառման հաշվեգրում 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

2. Բնական ռեսուրսների վերագնահատման հետևանքով կուտակված սպառման աճ`

117 «Բնական ռեսուրսների սպառում» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառված (օտարված) բնական ռեսուրսների կուտակված սպառման դուրս գրում 116 «Բնական ռեսուրսներ»

2. Բնական ռեսուրսների վերագնահատման հետևանքով կուտակված սպառման նվազում`

Հաշիվ 118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ« հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության կողմից անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների` ավարտուն ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներին վերագրման մոտեցումները, մասնավորապես, նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» և ՀՀՀՀՍ 40 «Ներդրումային գույք» ստանդարտներում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է հիմնական միջոցների կառուցման, տեղակայման ենթակա սարքավորումների ձեռք բերման և տեղակայման կուտակվող ծախսումները, ինչպես նաև հետագա կապիտալացվող ծախսումները, իսկ կրեդիտում` շահագործման հանձնված հիմնական միջոցների սկզբնական արժեքը, որպես ներդրումային գույք դասակարգված շինությունների սկզբնական արժեքը, արդեն ճանաչված հիմնական միջոցների կամ ներդրումային գույքի վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումները: Հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների կառուցման (վերափոխման) գծով կուտակված ծախսումները, տեղակայման ենթակա սարքավորումների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1181 «Կառուցման ընթացքում գտնվող հիմնական միջոցներ», 1182 «Տեղակայման ենթակա սարքավորումներ», 1183 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ», 1184 «Կապալառուի կողմից կառուցվող հիմնական միջոցներ»:

Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կառուցվող հիմնական միջոցների օբյեկտների, կատարվող աշխատանքների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Հիմնական միջոցների կառուցման գծով կուտակվող ծախսումների արտացոլում 821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

2. Հիմնական միջոցների գծով անավարտ հետագա կապիտալացվող ծախսումների արտացոլում 823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

3. Տեղակայման ենթակա սարքավորումների մուտքագրում

ա) մատակարարներից ձեռք բերված 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

բ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից) որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

գ) անհատույց ստացված 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

•

դ) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

ե) այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով ստացված 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

4. Տեղակայման ենթակա սարքավորումների ձեռք բերման (ստացման) և տեղակայման հետ կապված ծախսումների (տրանսպորտային, բեռնման և բեռնաթափման ծախսումներ, չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

5. Սարքավորումների տեղակայման հետ կապված ծախսումների արտացոլում 822 «Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ»

6. Կապալառուի կողմից կառուցվող հիմնական միջոցների ավարտուն մասի արտացոլում 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

414 «Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների գծով»

516 «Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների գծով»

7. Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ՝ •

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Կազմակերպությունում կառուցումը (տեղակայումը) ավարտած հիմնական միջոցների արտացոլում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

2. Որպես շնորհ ստացված անավարտ ոչ ընթացիկ ակտիվների հետ վերադարձ 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

3. Ավարտված հիմնական միջոցների` որպես ներդրումային գույք դասակարգում 122 «Ներդրումային գույք»

4. Հիմնական միջոցների և ներդրումային գույքի վրա հետագա ծախսումների կապիտալացում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

122 «Ներդրումային գույք»

5. Վաճառված (օտարված) անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և կուտակված արժեզրկման տարբերություն) դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

6. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի վաճառված (օտարված) անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և կուտակված արժեզրկման տարբերություն) դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

7. Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի նվազում`

8. Շահագործման հանձնված, վաճառված (օտարված) անավարտ ոչ ընթացիկ ակտիվների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

9. Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների պակասորդների և կորուստների արտացոլում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

Հաշիվ 119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության կողմից ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների` ակտիվներին վերագրման, դրանց չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների արժեքը, իսկ կրեդիտում` վարձակալի սեփականություն դարձած կամ վարձատուին հետ վերադարձրած հիմնական միջոցների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է վարձակալված հիմնական միջոցների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների արտացոլում 413 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

2. Ուղղակի ֆինանսական վարձակալությանը վերաբերող ծախսումների (վարձակալական պայմանագրերի շուրջը բանակցելիս և կնքելիս առաջացող և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների նկատմամբ սեփականության իրավունքի ձեռք բերում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

2. Վարձատուին հետ վերադարձված ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության ու արժեզրկման դուրս գրում 121 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն»

124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

3. Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների հետ վերադարձում (հաշվեկշռային արժեքով)

- մինչև ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարների (հանած չկրած տոկոսային ծախսերը) մեծությունը 413 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

515 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

- ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարները գերազանցող մասով 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

Հաշիվ 121 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն»

121 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության կողմից ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածության վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Մաշվածության հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» և ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն» ստանդարտներում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրված գումարները, իսկ դեբետում` վարձակալի սեփականություն դարձած կամ վարձատուին վերադարձված վարձակալված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության գումարների դուրս գրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ կազմակերպությունում առկա ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների հաշվեգրված մաշվածության գումարը: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

121 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածության հաշվեգրում 543 «Ընթացիկ պահուստներ»

712 «Իրացման ծախսեր»

713 «Վարչական ծախսեր»

811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

822 «Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

826 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ»

121 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վարձակալի սեփականությունը դարձած ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների մաշվածության արտացոլում 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

2. Վարձատուին հետ վերադարձված ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների կուտակված մաշվածության դուրս գրում 119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

Հաշիվ 122 «Ներդրումային գույք»

122 «Ներդրումային գույք» հաշիվը նախատեսված է ներդրումային գույքի առկայության ու շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ներդրումային գույքի ճանաչման, չափման և դասակարգման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 40 «Ներդրումային գույք» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված, կառուցված, որպես ներդրումային գույք վերադասակարգված ներդրումային գույքի սկզբնական արժեքը, հետագա կապիտալացված ծախսումները, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության հանձնված, որպես հիմնական միջոց վերադասակարգված ներդրումային գույքի արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ներդրումային գույքի արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

122 «Ներդրումային գույք» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1221 «Իրական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույք», 1222 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույք»:

Ներդրումային գույքի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ գույքի տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

122 «Ներդրումային գույք» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ներդրումային գույքի մուտքագրում

ա) կազմակերպությունում կառուցված 118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

բ) մատակարարներից ձեռք բերված 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

գ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում

311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

դ) հիմնական միջոցի որպես ներդրումային գույք վերադասակարգում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

զ) այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով ստացված 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

2. Ներդրումային գույքի ձեռք բերման (ստացման) հետ կապված ծախսումների (իրավաբանական ծառայությունների դիմաց վճար և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Ներդրումային գույքի վրա հետագա ծախսումների կապիտալացում 118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

4. Ներդրումային գույքի` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճ 624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ»

122 «Ներդրումային գույք» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ.

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Ներդրումային գույքի` որպես հիմնական միջոց վերադասակարգում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

2. Վաճառված (օտարված) ներդրումային գույքի հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական արժեքի և կուտակված մաշվածության ու արժեզրկման տարբերություն կամ իրական արժեք) դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

3. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի վաճառված (օտարված) ներդրումային գույքի հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

4. Ֆինանսական վարձակալության տրված ներդրումային գույքի հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

5. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով ներդրումային գույքի հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

6. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական վարձակալության տրված սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի կուտակված մաշվածության դուրս գրում 123 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածություն»

7. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական վարձակալության տրված ներդրումային գույքի կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

8. Ներդրումային գույքի` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազում 724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր»

Հաշիվ 123 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածություն»

123 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածություն» հաշիվը նախատեսված է սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածության վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Մաշվածության հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 40 «Ներդրումային գույք» և ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» ստանդարտներում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածության հաշվեգրված գումարները, իսկ դեբետում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի կուտակված մաշվածության դուրս գրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ կազմակերպությունում առկա սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի կուտակված մաշվածության գումարը: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ներդրումային գույքի տեսակների, հաշվառման (միատիպ) խմբերի, առանձին գույքային օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

123 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածություն» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածության հաշվեգրում

ա) երբ ներդրումային գույքը հանձնված է գործառնական վարձակալության 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

բ) երբ ներդրումային գույքը պահվում է դրա արժեքի աճից եկամտի ստացման նպատակով 729 «Ոչ գործառնական այլ ծախսեր»

123 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի մաշվածություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Վաճառված (օտարված), ֆինանսական վարձակալության տրված սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումային գույքի կուտակված մաշվածության գումարների դուրս գրում 122 «Ներդրումային գույք»

Հաշիվ 124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը նախատեսված է ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկման վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկման գումարների որոշման (գնահատման), դրանց ճանաչման և հակադարձման հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 36 «Արժեզրկումից կորուստներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների ճանաչված արժեզրկման գումարները, իսկ դեբետում` օտարված, ֆինանսական վարձակալության տրված ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարների դուրս գրումը, ինչպես նաև նախկինում ճանաչված արժեզրկման գումարների հակադարձումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպությունում առկա ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1241 «Մաշվող հիմնական միջոցների արժեզրկում», 1242 «Հողամասերի արժեզրկում», 1243 «Բնական ռեսուրսների արժեզրկում», 1244 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում», 1245 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցների արժեզրկում», 1246 «Ներդրումային գույքի արժեզրկում»:

Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկման վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների խմբերի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում (այդ թվում` ֆինանսական վարձակալության տալուց հիմնական միջոցների հաշվեկշռային արժեքի և վարձակալությունում զուտ ներդրումների դրական տարբերությունը) 724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր»

124 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառված (օտարված), ֆինանսական վարձակալության տրված, շահագործումից հանված և օտարման նպատակով պահվող, վարձատուին հետ վերադարձված և անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարների դուրսգրում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

122 «Ներդրումային գույք»

2. Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների արժեզրկման հակադարձում 624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ»

ԽՈՒՄԲ 13 «ՈՉ ՆՅՈՒԹԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

13 «Ոչ նյութական ակտիվներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 131 «Ոչ նյութական ակտիվներ», 132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա», 133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ», 134 «Գուդվիլ», 135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա» և 136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում»:

Հաշիվ 131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպությանը պատկանող ոչ նյութական ակտիվների (բացառությամբ գուդվիլի, բացասական գուդվիլի և անավարտ ոչ նյութական ակտիվների) առկայության ու շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ակտիվների` ոչ նյութականին վերագրման, դրանց կազմի, չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 38 «Ոչ նյութական ակտիվներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերած (ստացված), ներստեղծված ոչ նյութական ակտիվների սկզբնական արժեքը, հետագա կապիտալացված ծախսումները, վերագնահատումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված ոչ նյութական ակտիվների արժեքը (սկզբնական` հաշվի առած հետագա կապիտալացված ծախսումները և վերագնահատումները), վերագնահատումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ոչ նյութական ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1311 «Ֆիրմային անուններ», 1312 «Հրապարակումների անուններ», 1313 «Համակարգչային ծրագրեր», 1314 «Լիցենզիաներ և վստահագրեր (ֆրանշիզներ)», 1315 «Հեղինակային իրավունքներ», 1316 «Արտոնագրեր», 1317 «Ծառայությունների մատուցման և շահագործման իրավունքներ», 1318 «Բանաձևեր, մոդելներ, նախագծեր, բաղադրատոմսեր և փորձանմուշներ», 1319 «Այլ ոչ նյութական ակտիվներ»:

Ոչ նյութական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ առանձին օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ոչ նյութական ակտիվների մուտքագրում`

ա) կազմակերպությունում ներստեղծված 133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

բ) մատակարարներից ձեռք բերված 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

գ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

դ) անհատույց ստացված 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

1. Ոչ նյութական ակտիվների վրա հետագա ծախսումների կապիտալացում 133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ»

825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

2. Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ`

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) ոչ նյութական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի (սկզբնական (վերագնահատված) արժեքի և կուտակված մաշվածության ու արժեզրկման տարբերություն) դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Որպես շնորհ ստացված ոչ նյութական ակտիվների հետ վերադարձ 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

3. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի վաճառված (օտարված) ոչ նյութական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

4. Վաճառված (օտարված) ոչ նյութական ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի գումարների դուրս գրում 132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա»

5. Վաճառված (օտարված) ոչ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

6. Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի նվազում`

Հաշիվ 132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա»

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա« հաշիվը նախատեսված է կազմակերպությանը պատկանող ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիայի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ամորտիզացիայի հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 38 «Ոչ նյութական ակտիվներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիայի հաշվեգրված գումարները, իսկ դեբետում` օտարված ոչ նյութական ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի դուրս գրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպությունում առկա ոչ նյութական ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1321 «Ֆիրմային անունների ամորտիզացիա», 1322 «Հրապարակումների անունների ամորտիզացիա», 1323 «Համակարգչային ծրագրերի ամորտիզացիա», 1324 «Լիցենզիաների և վստահագրերի (ֆրանշիզների) ամորտիզացիա», 1325 «Հեղինակային իրավունքների ամորտիզացիա», 1326 «Արտոնագրերի ամորտիզացիա», 1327 «Ծառայությունների մատուցման և շահագործման իրավունքների ամորտիզացիա», 1328 «Բանաձևերի, մոդելների, նախագծերի, բաղադրատոմսերի և փորձանմուշների ամորտիզացիա», 1329 «Այլ ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա»:

Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիայի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ առանձին օբյեկտների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիայի հաշվեգրում 543 «Ընթացիկ պահուստներ»

713 «Վարչական ծախսեր»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

2. Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատման հետևանքով կուտակված ամորտիզացիայի աճ`

բ) երբ վերագրվում է եկամտին 624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ»

3. Նախորդ ժամանակաշրջաններում պակաս հաշվարկված ամորտիզացիայի ուղղում`

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառված (օտարված) ոչ նյութական ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի գումարների դուրս գրում 131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

2. Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատման հետևանքով կուտակված ամորտիզացիայի նվազում`

3. Նախորդ ժամանակաշրջաններում ավել հաշվարկված ամորտիզացիայի ուղղում`

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ»

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպությունում մշակման ընթացքում գտնվող ոչ նյութական ակտիվների, ինչպես նաև ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Անավարտ ոչ նյութական ակտիվների` ավարտուն ոչ նյութական ակտիվներին վերագրման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 38 «Ոչ նյութական ակտիվներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է մշակման ընթացքում գտնվող ոչ նյութական ակտիվների արժեքը, ինչպես նաև ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումները, իսկ կրեդիտում` ավարտուն ոչ նյութական ակտիվ ճանաչված ծախսումները, արդեն ճանաչված ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող ծախսումները: Հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է անավարտ ոչ նյութական ակտիվների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1331 «Մշակման ընթացքում գտնվող ոչ նյութական ակտիվներ», 1332 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»:

Անավարտ ոչ նյութական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կատարվող աշխատանքների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ոչ նյութական ակտիվների մշակման գծով կուտակվող ծախսումների արտացոլում 824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

2. Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումների արտացոլում 825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Կազմակերպությունում ներստեղծված ոչ նյութական ակտիվների օգտագործման հանձնում 131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

2. Ոչ նյութական ակտիվների վրա հետագա ծախսումների կապիտալացում 131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

3. Մշակման ընթացքում գտնվող ոչ նյութական ակտիվները օգտագործման հանձնելիս կուտակված արժեզրկման գումարների դուրս գրում 136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

Հաշիվ 134 «Գուդվիլ»

134 «Գուդվիլ» հաշիվը նախատեսված է իրենից ձեռք բերում ներկայացնող ձեռնարկատիրական գործունեության միավորման ընթացքում առաջացող գուդվիլի (ձեռքբերման արժեքի և ձեռքբերված որոշելի ակտիվների և պարտավորությունների իրական արժեքում ձեռք բերողի բաժնեմասի դրական տարբերություն) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Գուդվիլի հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 22 «Ձեռնարկատիրական գործունեության միավորումներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է գուդվիլի սկզբնական արժեքը, իսկ կրեդիտում դուրս գրված գուդվիլի արժեքը: Հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է գուդվիլի արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Գուդվիլի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ձեռք բերված ձեռնարկատիրական գործունեությունների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

134 «Գուդվիլ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Ձեռքբերողի առանձին ֆինանսական հաշվետվություններում ձեռքբերումից առաջացող գուդվիլի արտացոլում 156 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում»

134 «Գուդվիլ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Գուդվիլի կուտակված ամորտիզացիայի գումարների դուրս գրում 135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա»

2. Գուդվիլի կուտակված արժեզրկման գումարների դուրս գրում 136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

Հաշիվ 135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա»

135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա» հաշիվը նախատեսված է գուդվիլի ամորտիզացիայի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Գուդվիլի ամորտիզացիայի հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 22 «Ձեռնարկատիրական գործունեության միավորումներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են գուդվիլի ամորտիզացիայի հաշվեգրված գումարները, իսկ դեբետում` գուդվիլի կուտակված ամորտիզացիայի գումարների դուրս գրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է գուդվիլի կուտակված ամորտիզացիայի գումարը` հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Գուդվիլի ամորտիզացիայի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ձեռք բերված ձեռնարկատիրական գործունեությունների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Գուդվիլի ամորտիզացիայի հաշվեգրում 713 «Վարչական ծախսեր»

135 «Գուդվիլի ամորտիզացիա» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Գուդվիլի կուտակված ամորտիզացիայի գումարների դուրս գրում 134 «Գուդվիլ»

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում»

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը նախատեսված է ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկման վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկման գումարների որոշման (գնահատման), դրանց ճանաչման և հակադարձման հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 36 «Արժեզրկումից կորուստներ» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ոչ նյութական ակտիվների ճանաչված արժեզրկման գումարները, իսկ դեբետում` օտարված, դուրս գրված ոչ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարների դուրսգրումը, ինչպես նաև նախկինում ճանաչված արժեզրկման գումարների հակադարձումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպությունում առկա ոչ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1361 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում», 1362 «Մշակման ընթացքում գտնվող ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում», 1363 «Գուդվիլի արժեզրկում»:

Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկման վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ոչ նյութական ակտիվների խմբերի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկման արտացոլում 724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր»

136 «Ոչ նյութական ակտիվների արժեզրկում» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառված (օտարված) ավարտուն և անավարտ ոչ նյութական ակտիվների կուտակված արժեզրկման գումարների դուրս գրում 131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

133 «Անավարտ ոչ նյութական ակտիվներ»

2. Դուրս գրված գուդվիլի կուտակված արժեզրկման գումարների դուրս գրում 134 «Գուդվիլ»

3. Ոչ նյութական ակտիվների և գուդվիլի արժեզրկման հակադարձում 624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ»

ԽՈՒՄԲ 14 «ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

14 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ», 142 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում», 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ», 144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր», 145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր», 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր», 147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով», 148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» և 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»:

Հաշիվ 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ» հաշիվը նախատեսված է կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Կապակցված կազմակերպություններում ներդրումների` բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 27 «Համախմբված ֆինանսական հաշվետվություններ և դուստր ընկերություններում ներդրումների հաշվառում», ՀՀՀՀՍ 28 «Ասոցիացված կազմակերպություններում ներդրումների հաշվառում» և ՀՀՀՀՍ 31 «Համատեղ ձեռնարկումներում մասնակցության արտացոլումը ֆինանսական հաշվետվություններում» ստանդարտներում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը, արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը, ինչպես նաև արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1411 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ դուստր ընկերություններում», 1412 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ ասոցիացված կազմակերպություններում», 1413 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ համատեղ վերահսկվող միավորներում»:

Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների ձեռք բերում 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Ներդրումների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, բանկային ծառայությունների դիմաց վճար և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների ստացում մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

4. Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների ձեռք բերում այլ ակտիվների հետ փոխանակման միջոցով 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

5. Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների վերադասակարգում որպես բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ 142 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում»

6. Այլ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգում որպես բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ` հաշվեկշռային արժեքով 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

7. Կապակցված կազմակերպությունների շահույթի բաժնեմասի արտացոլումը 629 «Այլ ոչ գործառնական եկամուտներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) ոչ ընթացիկ ներդրումների հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների վերադասակարգում որպես կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ 142 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում»

3. Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների վերադասակարգումը այլ ֆինանսական ակտիվների` հաշվեկշռային արժեքով 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

4. Կապակցված կազմակերպությունների վնասի բաժնեմասի արտացոլումը 729 «Այլ ոչ գործառնական ծախսեր»

5. Հայտարարված շահաբաժինների չափով ներդրման հաշվեկշռային արժեքի նվազեցում 229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»

6. Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

Հաշիվ 142 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում»

142 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում» հաշիվը նախատեսված է կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Կապակցված կազմակերպություններում ներդրումները սկզբնական արժեքով հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 27 «Համախմբված ֆինանսական հաշվետվություններ և դուստր ընկերություններում ներդրումների հաշվառում», ՀՀՀՀՍ 28 «Ասոցիացված կազմակերպություններում ներդրումների հաշվառում» և ՀՀՀՀՍ 31 «Համատեղ ձեռնարկումներում մասնակցության արտացոլումը ֆինանսական հաշվետվություններում» ստանդարտներում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը, իսկ կրեդիտում` օտարված ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

142 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1421 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ դուստր ընկերությունների կանոնադրական կապիտալում», 1422 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ ասոցիացված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում», 1423 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ համատեղ վերահսկվող միավորների կանոնադրական կապիտալում»:

Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

142 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում» դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում մասնակցության արժեթղթերի ձեռք բերում, որոնք հաշվառվում են սկզբնական արժեքով 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում մասնակցության արժեթղթերի ստացում մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

4. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում մասնակցության արժեթղթերի ձեռք բերում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

5. Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների վերադասակարգում որպես կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

6. Այլ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը որպես սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումներ` հաշվեկշռային արժեքով 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

142 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) ոչ ընթացիկ ներդրումների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումների վերադասակարգում որպես բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

3. Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումների վերադասակարգումը այլ ֆինանսական ակտիվների` հաշվեկշռային արժեքով 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

4. Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ներդրումների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

Հաշիվ 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական ակտիվների` որպես վաճառքի համար մատչելի դասակարգման, դրանց ճանաչման, չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ֆինանսական ակտիվների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերում 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, բանկային ծառայությունների դիմաց վճար և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ստացում մասնակիցներից (հիմնադիրներից) որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

4. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ստացում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

5. Այլ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը որպես վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ հաշվեկշռային արժեքով 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

142 «Սկզբնական արժեքով հաշվառվող ոչ ընթացիկ ներդրումներ կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

6. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճ

ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին 322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների իրական արժեքով վերչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»

բ) երբ վերագրվում է եկամուտներին 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

7. Վաճառքի համար մատչելի իրական արժեքով վերաչափվող պարտքային արժեթղթերի գծով տոկոսային եկամուտների հաշվեգրում 627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

8. Վաճառքի համար մատչելի պարտքային արժեթղթերի արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը այլ ֆինանսական ակտիվների` հաշվեկշռային արժեքով 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող

ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

3. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ընթացիկ մասի տեղափոխում 232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

4. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազում

ա)–երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին 322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների՝ իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»

բ) երբ վերագրվում է ծախսերին 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

5. Վաճառքի համար մատչելի իրական արժեքով վերաչափվող պարտքային արժեթղթերի գծով հաշվեգրված տոկոսային եկամուտների և հիմնական գումարի մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

6. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարների դուրս գրում 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

7. Վաճառքի համար մատչելի պարտքային արժեթղթերի արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

Հաշիվ 144 «ՄինչԵՎ մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը նախատեսված է մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական ակտիվների` որպես մինչև մարման ժամկետը պահվող դասակարգման, դրանց ճանաչման և չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը« ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը, իսկ կրեդիտում` օտարված, մարված մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների հաշվեկշռային արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ներդրումների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

144 «ՄինչԵՎ մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների ձեռք բերում

152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների ստացում մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

3. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով մինչև մարման ժամկետը պահվող Երկարաժամկետ ներդրումների ստացում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

4. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարժամկետ ներդրումների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի արտացոլում 147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

5. Այլ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը որպես մինչմարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումներ` հաշվեկշռային արժեքով 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

6. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով դուրս գրված անհուսալի երկարաժամկետ պարտքերի հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

7. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

144 «ՄինչԵՎ մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների մարում՝ ժամկետից շուտ

- փաստացի ստացված գումարի չափով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

- հաշվեկշռային արժեքի և փաստացի ստացված գումարի դրական տարբերության չափով 627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

3. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների վերադասակարգումը այլ ֆինանսական ակտիվների` հաշվեկշռային արժեքով 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

4. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի տեղափոխում 234 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

5. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

6. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով կուտակված անհավաքագրելիության գումարների դուրս գրում 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

7. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով անհուսալի երկարաժամկետ պարտքերի դուրս գրում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

8. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերությունների ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

Հաշիվ 145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը նախատեսված է տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական ակտիվների` որպես տրամադրված փոխառություն դասակարգման, դրանց ճանաչման և չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը, իսկ կրեդիտում` օտարված, մարված երկարաժամկետ փոխառությունների հաշվեկշռային արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ փոխառուների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Երկարաժամկետ փոխառությունների տրամադրում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի արտացոլում 147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

3. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով դուրս գրված անհուսալի երկարաժամկետ պարտքերի հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

4. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Փոխառությունների գծով պահանջի իրավունքի զիջում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Փոխառությունների մարում` ժամկետից շուտ

- փաստացի ստացված գումարի չափով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

3. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի տեղափոխում 236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

4. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

5. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով կուտակված անհավաքագրելիության գումարների դուրս գրում 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

6. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով անհուսալի երկարաժամկետ պարտքերի դուրս գրում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

7. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

Հաշիվ 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը նախատեսված է ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի ճանաչման, դրանց չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը, իսկ կրեդիտում` դրանց մարումը, դուրս գրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ վարձակալների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ֆինանսական վարձակալության տրված ակտիվների դիմաց վարձակալի պարտքերի (վարձակալությունում զուտ ներդրումների) արտացոլումը`

- վարձակալության տրված ակտիվների հաշվեկշռային արժեքը (այն չափով, որքանով այն չի գերազանցում վարձակալությունում զուտ ներդրումների մեծությունը) չգերազանցող մեծության չափով 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

122 «Ներդրումային գույք»

- վարձակալության տրված ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի մեծությունը գերազանցող մասը 621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

2. Ֆինանսական վարձակալությունից ստացվելիք համախառն մուտքերի գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի արտացոլում 147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

3. Ֆինանսական վարձակալության գծով դուրս գրված անհուսալի երկարաժամկետ պարտքերի հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Ֆինանսական վարձակալության գծով երկարաժամկետ պարտքի մարում` ժամկետից շուտ

ա) երբ վարձակալության տրված ակտիվների սեփականության իրավունքը անցնում է վարձակալին

- փաստացի ստացված (ստացվելիք) գումարի չափով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»

- հաշվեկշռային արժեքի և փաստացի ստացված (ստացվելիք) գումարի դրական տարբերության չափով 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումները) ծախսեր»

բ) երբ վարձակալության տրված ակտիվների սեփականության իրավունքը չի անցնում վարձակալին

- փաստացի ստացված գումարի չափով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»

- հաշվեկշռային արժեքի և փաստացի ստացված (ստացվելիք) գումարի ու չերաշխավորված մնացորդային արժեքի հանրագումարի դրական տարբերության չափով 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Ֆինանսական վարձակալության տրված ակտիվների հետ ընդունում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

3. Ֆինանսական վարձակալության գծով համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի տեղափոխում 237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

4. Ֆինանսական վարձակալության գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

5. Ֆինանսական վարձակալության գծով կուտակված անհավաքագրելիության գումարների դուրս գրում 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

6. Ֆինանսական վարձակալության գծով անհուսալի երկարաժամկետ պարտքերի դուրս գրում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

Հաշիվ 147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշիվը նախատեսված է ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի (ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի և դրանց զեղչված արժեքի տարբերությունը) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ընդ որում, չվաստակած ֆինանսական եկամտի գումարը որոշելիս գործարքի հետ կապված ծախսումները հանվում են: Չվաստակած ֆինանսական եկամտի, ինչպես նաև գործարքի հետ կապված ծախսումների որոշման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» և ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն» ստանդարտներում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամուտը, իսկ դեբետում` գործարքի հետ կապված ծախսումները, ինչպես նաև չվաստակած ֆինանսական եկամտի հաշվեգրումը եկամուտներին: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է չվաստակած ֆինանսական եկամտի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1471 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով», 1472 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով», 1473 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ֆինանսական վարձակալության գծով»:

Ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ փոխառուների, վարձակալների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Չվաստակած ֆինանսական եկամտի արտացոլում 144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Գործարքի հետ կապված ծախսումների արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Չվաստակած ֆինանսական եկամտի հաշվեգրում եկամուտներին 627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

3. Երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի վերադասակարգում որպես կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամուտ 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

4. Օտարված, մարված, վերադասակարգված ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով համախառն մուտքեր»

146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

Հաշիվ 148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական ակտիվների` որպես հեջավորման գործիք դասակարգելու, դրանց ճանաչման, չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը« ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, իրագործված որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հեջավորման գործիքների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերում 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, բանկային ծառայությունների դիմաց վճար և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ստացում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

4. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերածվելը ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորությունների` հաշվետու ամսաթվի դրությամբ (իրական արժեքով վերաչափումից առաջացած կրեդիտային մնացորդի չափով) 415 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

5. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորությունների վերածվելը ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների` հաշվետու ամսաթվի դրությամբ (իրական արժեքով վերաչափումից առաջացած դեբետային մնացորդի չափով) 415 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

6. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճ`

ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին 323 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Հեջավորման գործիքների մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

3. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգում որպես ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ 239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

4. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազում`

5. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

6. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

Հաշիվ 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշիվը նախատեսված է ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարների որոշման (գնահատման), դրանց ճանաչման կամ հակադարձման հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» և ՀՀՀՀՍ 36 «Արժեզրկումից կորուստներ» ստանդարտներում:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների գծով ճանաչված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարները, իսկ դեբետում` օտարված, մարված, վերադասակարգված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների գծով կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարների դուրս գրումը, նախկինում ճանաչված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարների հակադարձումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպությունում առկա ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների գծով կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 1491 «Կապակցված կազմակերպությունների կանոնադրական կապիտալում ոչ ընթացիկ ներդրումների արժեզրկում», 1492 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)», 1493 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների անհավաքագրելիություն», 1494 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների անհավաքագրելիության», 1495 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի անհավաքագրելիություն»:

Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն) 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Օտարված, մարված, վերադասակարգված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) դուրս գրում 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

2. Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) վերադասակարգում որպես ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն) 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

3. Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

ԽՈՒՄԲ 15 «ԱՅԼ ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

15 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ», 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար», 153 «Սահմանված հատուցումների պլանների ոչ ընթացիկ ակտիվներ», 154 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով», 155 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա» և 156 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում»:

Հաշիվ 151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ»

151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է նվազեցվող (հանվող) ժամանակավոր տարբերությունների, չօգտագործված հարկային վնասը և զեղչերը հաջորդ ժամանակաշրջաններ տեղափոխելու հետևանքով առաջացած շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների ճանաչման և չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 12 «Շահութահարկ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է շահութահարկի գծով առաջացած հետաձգված հարկային ակտիվների գումարը, իսկ կրեդիտում` մարված հետաձգված հարկային ակտիվների գումարը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Հետաձգված հարկային ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ առաջացման ուղղությունների և մարման ժամկետների:

151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների արտացոլում`

ա) երբ վերագրվում է ֆինանսական արդյունքներին 751 «Շահութահարկի գծով ծախս (փոխհատուցում)»

բ) երբ ճանաչվում է սեփական կապիտալում 322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»

323 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»

341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում»

151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների մարում 751 «Շահութահարկի գծով ծախս(փոխհատուցում)»

2. Շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների հաշվանցում հետաձգված հարկային պարտավորությունների հաշվին 422 «Հետաձգված հարկային պարտավորություններ»

3. Շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների նվազեցում ֆինանսական գործիքների արժեքի աճի հետևանքով (երբ վերաչափումից արժեքի աճը հակադարձում է նախկին վերաչափումից արժեքի նվազումը) 322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»

323 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»

Հաշիվ 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար» հաշիվը նախատեսված է ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար կատարված կանխավճարների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է տրված կանխավճարների գումարները, իսկ կրեդիտում ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերումը կամ այլ մարում: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերման համար տրված կանխավճարների մնացորդը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռքբերման համար տրված կանխավճարների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ մատակարարների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերման համար կատարված կանխավճարներ

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ.

411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

2. Արտարժույթով տրված կանխավճարների գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտների արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Կանխավճարների դիմաց ստացված ոչ ընթացիկ ակտիվներ

- առանց անուղղակի հարկերի 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

122 «Ներդրումային գույք»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

- անուղղակի հարկեր 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով»

2. Ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերման համար տրված կանխավճարների հետ վերադարձ 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

3. Ոչ ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերման համար տրված կանխավճարների դուրս գրում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

4. Կրեդիտորական պարտքերի մարում տրված կանխավճարների հաշվին 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

5. Արտարժույթով տրված կանխավճարների գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

Հաշիվ 153 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ»

153 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվների և դրանց գծով հատույցի, ակտուարային շահույթների և վնասների ճանաչման ու չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 19 «Աշխատակիցների հատուցումներ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է պլանի ակտիվներին փոխանցվող ակտիվների գումարը, դրանց գծով ակնկալվող հատույցը, ակտուարային շահույթը, իսկ կրեդիտում` սահմանված հատուցումների պլաններից վճարված հատուցումները, ակտուարային վնասը:

Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ առանձին պլանների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

153 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Սահմանված հատուցումների պլաններին մասհանումներ 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

2. Պլանների ակտիվների գծով ակնկալվող հատույցի արտացոլում 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

3. Պլանների ակտիվների գծով ակտուարային շահույթի (պլանների ակտիվների գծով ակնկալվող և փաստացի հատույցների բացասական տարբերությունը) արտացոլում 427 «Դեռևս չճանաչված ակտուարային շահույթ (վնաս)»

153 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Սահմանված հատուցումների պլաններից վճարված հատուցումներ 426 «Սահմանված հատուցումների պլանների գծով պարտականության ներկա արժեքը»

2. Պլանների ակտիվների գծով ակտուարային վնասի (պլանների գծով ակնկալվող և փաստացի հատույցների դրական տարբերությունը) արտացոլում 427 «Դեռևս չճանաչված ակտուարային շահույթ (վնաս)»

Հաշիվ 154 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով»

154 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով» հաշիվը նախատեսված է հաշվետու ժամանակաշրջանում կատարված, բայց մեկ տարուց ավելի ժամանակաշրջաններին վերաբերող ծախսումների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Մասնավորապես, այս հաշվում կարող են արտացոլվել լեռնանախապատրաստական աշխատանքների հետ կապված ծախսումները, հողի բարելավման ծախսումները և վարձակալված հիմնական միջոցների վրա կատարված կապիտալ բնույթի ծախսումները:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում են կուտակվող հետաձգված ծախսերի գումարը, իսկ կրեդիտում` դրանց դուրս գրումը, վաճառքը (օտարումը): Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ակտիվների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

154 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Լեռնանախապատրաստական աշխատանքների, հողի բարելավման գծով կատարված ծախսումների արտացոլում 826 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ»

2. Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների արժեզրկման հակադարձում 624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ»

154 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Դուրս գրված, վաճառված (օտարված) հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Դուրս գրված, վաճառված (օտարված) հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի գումարների դուրս գրում 155 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա»

3. Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների արժեզրկման արտացոլում 724 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր»

Հաշիվ 155 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա»

155 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա« հաշիվը նախատեսված է հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 4 «Մաշվածության հաշվառում» ստանդարտում: Մասնավորապես, այս հաշվում կարող են արտացոլվել լեռնանախապատրաստական աշխատանքների հետ կապված ծախսումների, հողի բարելավման ծախսումների և վարձակալված հիմնական միջոցների վրա կատարված կապիտալ բնույթի ծախսումների ամորտիզացիան:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի հաշվեգրումը, իսկ դեբետում` դուրս գրված, վաճառված (օտարված) ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի հաշվեգրված գումարների դուրս գրումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպությունում առկա հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների հաշվեգրված ամորտիզացիայի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ակտիվների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

155 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիայի արտացոլում 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

155 «Հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների ամորտիզացիա» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Դուրս գրված, վաճառված (օտարված) հետաձգված ծախսերի գծով ոչ ընթացիկ ակտիվների կուտակված ամորտիզացիայի գումարների դուրս գրում 154 «Ոչ ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված ծախսերի գծով»

Հաշիվ 156 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում»

156 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում» հաշիվը օգտագործվում է իրենից ձեռքբերում ներկայացնող ձեռնարկատիրական գործունեության միավորման արտացոլման նպատակով:

Հաշվի դեբետում արտացոլվում է ձեռքբերված ձեռնարկատիրական գործունեության պարտավորությունները (իրական արժեքով), ձեռքբերումից առաջացած բացասական գուդվիլը, ձեռքբերված ձեռնարկատիրական գործունեության դիմաց վճարվելիք գումարները, իսկ կրեդիտում` ձեռքբերված ձեռնարկատիրական գործունեության ակտիվները (իրական արժեքով), ձեռքբերումից առաջացած դրական գուդվիլը: Այս հաշիվը փակվում է և մնացորդ չի ունենում:

156 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ձեռք բերվող ձեռնարկատիրական գործունեության պարտավորությունների արտացոլում` իրական արժեքով Թղթակցում է պարտավորությունները հաշվառող համապատասխան հաշիվների հետ

2. Ձեռք բերումից առաջացող բացասական գուդվիլի արտացոլում 423 «Բացասական գուդվիլ»

3. Ձեռք բերման դիմաց վճարվելիք գումարների արտացոլում 531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

156 «Ձեռնարկատիրական գործունեության ձեռքբերում» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Ձեռք բերվող ձեռնարկատիրական գործունեության ակտիվների արտացոլում` իրական արժեքով Թղթակցում է ակտիվները հաշվառող համապատասխան հաշիվների հետ

2. Ձեռք բերումից առաջացող գուդվիլի արտացոլում 134 «Գուդվիլ»

ԴԱՍ 2 «ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

Այս դասի հաշիվները, բացառությամբ կարգավորող հաշիվների, ակտիվային են և նախատեսված են ընթացիկ ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: 2 «Ընթացիկ ակտիվներ» դասն իր մեջ ներառում է հետևյալ խմբերը` 21 «Պաշարներ», 22 «Գործառնական և այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր», 23-24 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումներ», 25 «Դրամական միջոցներ» և 26 «Այլ ընթացիկ ակտիվներ»:

Ակտիվների` ընթացիկին վերագրման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 1 «Ֆինանսական հաշվետվությունների ներկայացում» ստանդարտում:

ԽՈՒՄԲ 21 «ՊԱՇԱՐՆԵՐ»

21 «Պաշարներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 211 «Նյութեր», 212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ», 213 «Արագամաշ առարկաներ», 214 «Անավարտ արտադրություն», 215 «Արտադրանք», 216 «Ապրանքներ», 217 «Ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերություն» և 218 «Պաշարների արժեքի նվազում»:

Ակտիվների` պաշարներին վերագրման, դրանց կազմի, չափման և գնահատման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 2 «Պաշարներ» ստանդարտում, իսկ անավարտ կառուցման աշխատանքների ճանաչման և չափման մոտեցումները` ՀՀՀՀՍ 11 «Կառուցման պայմանագրեր» ստանդարտում:

Հաշիվ 211

«Նյութեր» 211 «Նյութեր» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպությանը պատկանող նյութերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) և կազմակերպությունում արտադրված նյութերի սկզբնական արժեքը, իսկ կրեդիտում` արտադրական, վարչական, իրացման և այլ նպատակներով օգտագործելու համար դուրս գրված, ինչպես նաև օտարված նյութերի արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է նյութերի արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

211 «Նյութեր» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2111 «Հումք և նյութեր», 2112 «Գնովի կիսապատրաստուքներ, համալրող շինվածքներ և դետալներ», 2113 «Վառելիք», 2114 «Տարա և տարանյութեր», 2115 «Պահեստամասեր», 2116 «Շինանյութեր», 2117 «Գյուղատնտեսական նշանակության նյութեր», 2118 «Վերամշակման հանձնված նյութեր» և 2119 «Այլ նյութեր»:

Նյութերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ պահպանման տեղի, նյութերի տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

211 «Նյութեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Նյութերի մուտքագրում` 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

ա) մատակարարներից ձեռք բերված

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

բ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

գ) կազմակերպությունում արտադրված 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

դ) անհատույց ստացված 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

ե) հիմնական միջոցների լուծարումից ստացված 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

623 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

զ) արտադրության թափոններ 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

է) պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների որպես նյութեր վերադասակարգում 215 «Արտադրանք»

ը) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

թ) արտասովոր դեպքերի հետևանքների վերացման նպատակով` որպես փոխհատուցում ստացված 631 «Արտասովոր եկամուտներ»

2. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով ստացված նյութերի մուտքագրում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

3. Նյութերի ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (տրանսպորտային, բեռնման և բեռնաթափման ծախսումներ, չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով»

527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

4. Նախորդ ժամանակաշրջաններում նյութերի գծով կատարված էական սխալների ուղղում և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արտացոլում

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»

211 «Նյութեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Արտադրական, վարչական, իրացման և այլ նպատակներով օգտագործելու համար դուրս գրված նյութերի արժեքի արտացոլումը 543 «Ընթացիկ պահուստներ»

712 «Իրացման ծախսեր»

713 «Վարչական ծախսեր»

714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

822 «Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

826 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ»

2. Վաճառված (օտարված) նյութերի արժեքի դուրս գրում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

3. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի վաճառված (օտարված) նյութերի արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

4. Հիմնական միջոցների օտարման ժամանակ օգտագործվող նյութերի արժեքի դուրս գրում 721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

5. Անհատույց տրված նյութերի հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում 728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր»

6. Որպես շնորհ ստացված նյութերի հետ վերադարձ 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

7. Նյութերի պակասորդների և կորուստների արտացոլումը 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

8. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով նյութերի արժեքի դուրս գրում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

9. Նախորդ ժամանակաշրջաններում նյութերի գծով կատարված էական սխալների ուղղում և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արտացոլում

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»

Հաշիվ 212 «Աճեցվող ԵՎ բտվող կենդանիներ»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպությանը պատկանող աճեցվող և բտվող կենդանիների (աճեցվող և բտվող մատղաշ կենդանիներ, թռչուններ, գազաններ, ճագարներ, մեղվաընտանիքներ, և այլն, ինչպես նաև իրացման համար հիմնական հոտից խոտանված հասուն կենդանիներ) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված), հիմնական հոտից խոտանված և բտման հանձնված, ծնաճից ստացված աճեցվող և բտվող կենդանիների սկզբնական արժեքը, ինչպես նաև մատղաշ կենդանիների քաշաճի արժեքը, իսկ կրեդիտում` օտարված, մորթված, հիմնական հոտ փոխադրված կենդանիների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է աճեցվող և բտվող կենդանիների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Աճեցվող և բտվող կենդանիների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կենդանիների խնամքի վայրի, դրանց տեսակների, սեռի, տարիքային խմբերի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

212 «Աճեցվող ԵՎ բտվող կենդանիներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Աճեցվող և բտվող կենդանիների մուտքագրում

ա) այլ անձանցից ձեռք բերված 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

312 «Չվճարված կապիտալ»

գ) ծնաճից ստացված 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

դ) անհատույց ստացված 541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

ե) հիմնական հոտից խոտանված և բտման հանձնված 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

զ) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

է) արտասովոր դեպքերի հետևանքների վերացման նպատակով` որպես փոխհատուցում ստացված 631 «Արտասովոր եկամուտներ»

2. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով ստացված կենդանիների մուտքագրում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

3. Կենդանիների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (տրանսպորտային, բեռնման և բեռնաթափման ծախսումներ, չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով»

527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

4. Մատղաշ կենդանիների քաշաճի արտացոլում 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

212 «Աճեցվող ԵՎ բտվող կենդանիներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Աճեցվող և բտվող կենդանիների փոխադրումը հիմնական հոտ 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

2. Վաճառված (օտարված) աճեցվող և բտվող կենդանիների արժեքի դուրս գրում 711 «Իրացված արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների ինքնարժեք»

3. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի օտարված աճեցվող և բտվող կենդանիների արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

4. Կենդանիների մորթի (սպանդի) դեպքում արժեքի արտացոլում 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

5. Ընկած (սատկած) և հարկադրաբար մորթված կենդանիների արժեքի արտացոլում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

6. Գույքագրմամբ հայտնաբերված աճեցվող և բտվող կենդանիների պակասորդների և կորուստների արտացոլումը 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

7. Որպես շնորհ ստացված աճեցվող և բտվող կենդանիների հետ վերադարձ 541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

8. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով աճեցվող և բտվող կենդանիների արժեքի դուրս գրում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

Հաշիվ 213 «Արագամաշ առարկաներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպությանը պատկանող արագամաշ առարկաների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) և կազմակերպությունում պատրաստված արագամաշ առարկաների սկզբնական արժեքը, իսկ կրեդիտում` արտադրական, վարչական, իրացման և այլ նպատակներով օգտագործելու համար դուրս գրված, ինչպես նաև օտարված արագամաշ առարկաների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է արագամաշ առարկաների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

213 «Արագամաշ առարկաներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2131 «Արագամաշ առարկաներ պահեստում», 2132 «Ժամանակավոր ոչ տիտղոսային կառույցներ»:

Արագամաշ առարկաների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ դրանց պահպանման տեղի, համասեռ առարկաների խմբերի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

213 «Արագամաշ առարկաներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Արագամաշ առարկաների մուտքագրում`

ա) մատակարարներից ձեռք բերված 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

312 «Չվճարված կապիտալ»

գ) կազմակերպությունում պատրաստված 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

դ) անհատույց ստացված 541 «շնորհներին վերաբերող հետաձգված եկամուտներ»

ե) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

2. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով ստացված արագամաշ առարկաների մուտքագրում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

3. Արագամաշ առարկաների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (տրանսպորտային, բեռնման և բեռնաթափման ծախսումներ, չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով»

527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

4. Նախորդ ժամանակաշրջաններում արագամաշ առարկաների գծով կատարված էական սխալների ուղղում և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արտացոլում

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵվյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Արտադրական, վարչական, իրացման և այլ նպատակներով օգտագործելու համար դուրս գրված արագամաշ առարկաների արժեքի արտացոլում 543 «Ընթացիկ պահուստներ»

712 «Իրացման ծախսեր»

713 «Վարչական ծախսեր»

714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

822 «Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

826 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ»

2. Վաճառված (օտարված) արագամաշ առարկաների արժեքի դուրսգրում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

3. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի օտարված արագամաշ առարկաների արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

4. Գույքագրմամբ հայտնաբերված արագամաշ առարկաների պակասորդների և կորուստների արտացոլումը 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

5. Որպես շնորհ ստացված արագամաշ առարկաների հետ վերադարձ 541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

6. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով արագամաշ առարկաների արժեքի դուրսգրում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

7. Նախորդ ժամանակաշրջաններում արագամաշ առարկաների գծով կատարված էական սխալների ուղղում և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արտացոլում

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»

Հաշիվ 214 «Անավարտ արտադրություն»

214 «Անավարտ արտադրություն» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության անավարտ արտադրանքի, աշխատանքների և ծառայությունների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ անավարտ արտադրանքի, աշխատանքների և ծառայությունների գումարը, իսկ կրեդիտում` հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբում այդ գումարի դուրսգրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է անավարտ արտադրանքի, աշխատանքների և ծառայությունների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

214 «Անավարտ արտադրություն» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2141 «Արտադրանքի գծով անավարտ արտադրություն», 2142 «Աշխատանքների գծով անավարտ արտադրություն», 2143 «Ծառայությունների գծով անավարտ արտադրություն», 2144 «Օժանդակ արտադրության գծով անավարտ արտադրություն»:

Անավարտ արտադրության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ արտադրությունների, աշխատանքների և ծառայությունների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

214 «Անավարտ արտադրություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ անավարտ արտադրության արժեքի արտացոլում 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

2. Գույքագրմամբ հայտնաբերված անավարտ արտադրության ավելցուկի մուտքագրում 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

214 «Անավարտ արտադրություն» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբի դրությամբ անավարտ արտադրության արժեքի տեղափոխում կառավարչական հաշվառման հաշիվներ 811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

2. Գույքագրմամբ հայտնաբերված անավարտ արտադրության պակասորդների և կորուստների արտացոլումը 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

3. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով անավարտ արտադրության արժեքի դուրս գրում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

4. Վաճառված (օտարված) անավարտ արտադրության արժեքի դուրս գրում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

5. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի վաճառված (օտարված) անավարտ արտադրանքի արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

Հաշիվ 215 «Արտադրանք»

215 «Արտադրանք» հաշիվը նախատեսված է պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների ինքնարժեքը, իսկ կրեդիտում` վաճառված (օտարված) արտադրանքի արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

215 «Արտադրանք» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2151 «Պատրաստի արտադրանք», 2152 «Սեփական արտադրության կիսապատրաստուքներ», 2153 «Կոնսիգնացիոն և կոմիսիոն հիմունքներով վաճառքի հանձնված արտադրանք», 2154 «Առաքված արտադրանք»:

Արտադրանքի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ պահպանման տեղի, արտադրանքի տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

215 «Արտադրանք» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների մուտքագրումը

ա) հիմնական արտադրությունից 811 «Հիմնական արտադրություն»

բ) օժանդակ արտադրությունից 812 «Օժանդակ արտադրություն»

գ) խոտանի շտկումից 814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

2. Գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկի մուտքագրում 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

3. Վաճառված պատրաստի արտադրանքի հետ վերադարձ (ինքնարժեքով) 711 «Իրացված արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների ինքնարժեք»

4. Նախորդ ժամանակաշրջաններում արտադրանքի գծով կատարված էական սխալների ուղղում և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արտացոլում

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»

215 «Արտադրանք» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների արժեքի դուրս գրում 711 «Իրացված արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների ինքնարժեք»

2. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի վաճառված (օտարված) արտադրանքի արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

3. Խոտանված պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների հետ վերադարձումը արտադրություն` խոտանը շտկելու նպատակով 814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

4. Անհատույց տրված պատրաստի արտադրանքի հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում 728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր»

5. Պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների վերադասակարգումը որպես նյութեր հետագայում սեփական կարիքների համար օգտագործելու նպատակով 211 «Նյութեր»

6. Գույքագրմամբ հայտնաբերված պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների պակասորդների և կորուստների արտացոլումը 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

7. Երաշխիքային վաճառքի դեպքում ապրանքների փոխարինում 543 «Ընթացիկ պահուստներ»

8. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով պատրաստի արտադրանքի, սեփական արտադրության կիսապատրաստուքների արժեքի դուրս գրում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

9. Նախորդ ժամանակաշրջաններում արտադրանքի գծով կատարված էական սխալների ուղղում և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արտացոլում

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»

Հաշիվ 216 «Ապրանքներ»

216 «Ապրանքներ» հաշիվը նախատեսված է ապրանքների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) ապրանքների սկզբնական արժեքը, մանրածախ առևտրում` նաև վաճառքի գնի և ձեռք բերման արժեքի տարբերությունը (նպատակահարմարության դեպքում), իսկ կրեդիտում` վաճառված (օտարված) ապրանքների արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ապրանքների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

216 «Ապրանքներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2161 «Ապրանքներ պահեստում», 2162 «Ապրանքներ մանրածախ առևտրում», 2163 «Տարա և տարանյութեր», 2164 «Կոնսիգնացիոն և կոմիսիոն հիմունքներով վաճառքի հանձնված ապրանքներ», 2165 «Առաքված ապրանքներ», 2166 «Այլ ապրանքներ»:

Ապրանքների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ պահպանման տեղերի, տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

216 «Ապրանքներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ապրանքների մուտքագրում

ա) մատակարարներից ձեռք բերված 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

312 «Չվճարված կապիտալ»

գ) անհատույց ստացված 541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

դ) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկ 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

ե) արտասովոր դեպքերի հետևանքների վերցման նպատակով` որպես փոխհատուցում ստացված 631 «Արտասովոր եկամուտներ»

2. Վաճառված ապրանքների հետ վերադարձ (ինքնարժեքով) 711 «Իրացված արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների ինքնարժեք»

3. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով ստացված ապրանքների մուտքագրում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

4. Ապրանքների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (տրանսպորտային, բեռնման և բեռնաթափման ծախսումներ, չփոխհատուցվող հարկեր, տուրքեր և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով»

527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

5. Մանրածախ առևտրում ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերության արտացոլում 217 «Ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերություն»

6. Կոնսիգնացիոն և կոմիսիոն հիմունքներով վաճառքի հանձնված ապրանքների արտացոլում 216 «Ապրանքներ»

7. Նախորդ ժամանակաշրջաններում ապրանքների գծով կատարված էական սխալների ուղղում և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արտացոլում

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»

216 «Ապրանքներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) ապրանքների արժեքի դուրս գրում 711 «Իրացված արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների ինքնարժեք»

2. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի օտարված ապրանքների արժեքի դուրս գրում 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

3. Անհատույց տրված ապրանքների հաշվեկշռային արժեքի արտացոլում 728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր»

4. Գույքագրմամբ հայտնաբերված ապրանքների պակասորդների և կորուստների արտացոլում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

5. Երաշխիքային վաճառքի դեպքում ապրանքների փոխարինում 543 «Ընթացիկ պահուստներ»

6. Որպես շնորհ ստացված ապրանքների հետ վերադարձ 541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

7. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով ապրանքների արժեքի դուրս գրում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

8. Մանրածախ առևտրի օբյեկտից կազմակերպության պահեստ ապրանքների հետ վերադարձի դեպքում առևտրային հավելագնի ճշգրտում 217 «Ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերություն»

9. Նախորդ ժամանակաշրջաններում ապրանքների գծով կատարված էական սխալների ուղղում և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արտացոլում

բ) երբ ներառվում է հաշվետու տարվա ֆինանսական արդյունքներում 741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»

Հաշիվ 217 «Ապրանքների վաճառքի գնի ԵՎ ինքնարժեքի տարբերություն»

217 «Ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերություն» հաշիվը նախատեսված է մանրածախ առևտրում ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերության (առևտրական հավելագին, անուղղակի հարկեր) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերությունը, ինչպես նաև իրացված ապրանքներին բաժին ընկնող տարբերության գումարը` ճշտանցման եղանակով, իսկ դեբետում` վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերության ճշգրտումը: Այս հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է մանրածախ առևտրում ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերության գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

217 «Ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերություն» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2171 «Առևտրական հավելագին», 2172 «Ավելացված արժեքի հարկ», 2173 «Ակցիզային հարկ»:

Ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերության վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ապրանքների խմբերի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

217 «Ապրանքների վաճառքի գնի ԵՎ ինքնարժեքի տարբերություն» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Մանրածախ առևտրում ստացված ապրանքների վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերության արտացոլում 216 «Ապրանքներ»

2. Իրացված ապրանքներին բաժին ընկնող վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերության արտացոլում` ճշտանցման եղանակով 711 «Իրացված արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների ինքնարժեք»

3. Գույքագրմամբ հայտնաբերված ապրանքների պակասորդներին և կորուստներին բաժին ընկնող վաճառքի գնի և ինքնարժեքի տարբերության արտացոլում` ճշտանցման եղանակով (եթե պակասորդները և կորուստները արտացոլվում են վաճառքի գներով) 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

217 «Ապրանքների վաճառքի գնի ԵՎ ինքնարժեքի տարբերություն» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Մանրածախ առևտրի օբյեկտից կազմակերպության պահեստ ապրանքների հետ վերադարձի դեպքում առևտրային հավելագնի ճշգրտում 216 «Ապրանքներ»

Հաշիվ 218 «Պաշարների արժեքի նվազում»

218 «Պաշարների արժեքի նվազում» հաշիվը նախատեսված է պաշարների արժեքի նվազման վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է պաշարների ինքնարժեքի` մինչև իրացման զուտ արժեք իջեցումները, իսկ դեբետում` այդ իջեցումների գումարների հակադարձումները: Այս հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպությունում առկա պաշարների արժեքի նվազման գումարները հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

218 «Պաշարների արժեքի նվազում» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2181 «Նյութերի արժեքի նվազում», 2182 «Աճեցվող և բտվող կենդանիների արժեքի նվազում», 2183 «Արագամաշ առարկաների արժեքի նվազում», 2184 «Անավարտ արտադրանքի արժեքի նվազում», 2185 «Արտադրանքի արժեքի նվազում», 2186 «Ապրանքների արժեքի նվազում»:

Պաշարների արժեքի նվազման վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ պաշարների խմբերի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

218 «Պաշարների արժեքի նվազում» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Պաշարների արժեքի նվազման արտացոլում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

218 «Պաշարների արժեքի նվազում» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Նախկինում ճանաչված նվազումների հակադարձում 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

ԽՈՒՄԲ 22 «ԳՈՐԾԱՌՆԱԿԱՆ ԵՎ ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ԴԵԲԻՏՈՐԱԿԱՆ ՊԱՐՏՔԵՐ»

22 «Գործառնական և այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր« խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով», 222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով», 223 «Վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստ», 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ», 225 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով», 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր», 227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով«, 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով» և 229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»:

Գործառնական և այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի կազմի, ձևավորման և դուրս գրման մոտեցումները նկարագրված են, մասնավորապես, ՀՀՀՀՍ 1 «Ֆինանսական հաշվետվությունների ներկայացում», ՀՀՀՀՍ 11 «Կառուցման պայմանագրեր», ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն», ՀՀՀՀՍ 18 «Հասույթ» և ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտներում:

Հաշիվ 221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով»

221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով» հաշիվը նախատեսված է վաճառքի գներով (ներառյալ անուղղակի հարկերը) արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների, այլ պաշարների, ֆինանսական ներդրումների, հիմնական միջոցների և այլ ակտիվների վաճառքների գծով դեբիտորական պարտքերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է վերը նշված գործառնություններից առաջացող դեբիտորական պարտքերի գումարը, իսկ կրեդիտում` այդ պարտքերի մարումները, դուրս գրումները: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է վաճառքների գծով ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2211 «Դեբիտորական պարտքեր արտադրանքի, ապրանքների վաճառքների գծով», 2212 «Դեբիտորական պարտքեր մատուցած ծառայությունների, կատարած աշխատանքների գծով», 2213 «Դեբիտորական պարտքեր այլ պաշարների վաճառքների գծով», 2214 «Դեբիտորական պարտքեր ֆինանսական ներդրումների վաճառքների գծով», 2215 «Դեբիտորական պարտքեր հիմնական միջոցների վաճառքների գծով», 2216 «Դեբիտորական պարտքեր այլ վաճառքների գծով»:

Վաճառքների գծով դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ դեբիտորների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառված ակտիվների (աշխատանքների, ծառայությունների) գծով դեբիտորական պարտքերի արտացոլում`

- բաց թողնման գներով (առանց անուղղակի հարկերի) 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

542 «Ընթացիկ պարտավորություններ հետաձգված հարկերի գծով»

2. Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների դիմաց պարտքերի արտացոլում 623 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումներից) և պարտավորությունների մարումներից եկամուտներ»

3. Արտարժույթով արտահայտված դեբիտորական պարտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

4. Վաճառքների գծով դուրս գրված անհուսալի դեբիտորական պարտքերի հակադարձում (երբ անհուսալի դեբիտորական պարտքերի մեծության չափով ուղղակիորեն նվազեցվում է դեբիտորական պարտքի գումարը) 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Դրամական միջոցների ստացում որպես պարտքերի մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվների բանկերում»

2. Գնորդների կողմից հետ վերադարձված արտադրանքի, ապրանքների արժեքների արտացոլում

- առանց անուղղակի հարկերի 612 «Իրացված արտադրանքի, ապրանքների հետ վերադարձումից և գների իջեցումից հասույթի ճշգրտում»

- անուղղակի հարկեր 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով»

3. Վաճառված արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների գների իջեցումների արտացոլում՝

- անուղղակի հարկեր 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

261 «Ընթացիկ ակտիկներ հետաձգված հարկերի գծով»

4. Ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի մարում, հաշվանցում (եթե դա թույլատրվում է ՀՀ հաշվապահական հաշվառման ստանդարտներով)

ա) մատակարարների և կապալառուների հանդեպ ունեցած կրեդիտորական պարտքերի հաշվին (փոխադարձ պահանջարկների գրանցման ճանապարհով հաշվարկների իրականացման դեպքում) 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

բ) ստացված կանխավճարների հաշվին 523 «Ստացված կանխավճարներ»

գ) աշխատակիցների աշխատավարձից պահումների հաշվին (կազմակերպությունից ձեռք բերված ապրանքների և ծառայությունների դիմաց) 527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

5. Արտարժույթով արտահայտված դեբիտորական պարտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

6. Վաճառքների գծով անհուսալի դեբիտորական պարտքերի դուրս գրում

ա) հնարավոր կորուստների պահուստի հաշվին 223 «Վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստ»

բ) ուղղակիորեն՝ ժամանակաշրջանի ծախսերի հաշվին 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

Հաշիվ 222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով»

222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով» հաշիվը նախատեսված է գործառնական վարձակալության, ստացվելիք շահաբաժինների (բացի բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներից ստացվելիք շահաբաժիններից), սկզբնական արժեքով հաշվառվող պարտքային արժեթղթերի դիմաց ստացվելիք տոկոսների, ապահովագրական հատուցումների, տույժերի, տուգանքների, նյութական վնասի փոխհատուցման և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է վերը նշված գործառնություններից առաջացող դեբիտորական պարտքերի գումարը, իսկ կրեդիտում` այդ պարտքերի մարումը, դուրս գրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպության այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2221 «Դեբիտորական պարտքեր գործառնական վարձակալության գծով», 2222 «Դեբիտորական պարտքեր ստացվելիք շահաբաժինների գծով», 2223 «Դեբիտորական պարտքեր սկզբնական արժեքով հաշվառվող պարտքային արժեթղթերի դիմաց ստացվելիք տոկոսների գծով», 2224 «Դեբիտորական պարտքեր ապահովագրական հատուցումների գծով», 2225 «Դեբիտորական պարտքեր տույժերի, տուգանքների գծով», 2226 «Դեբիտորական պարտքեր նյութական վնասի փոխհատուցման գծով», 2227 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով»:

Այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ դեբիտորների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Դեբիտորական պարտքերի արտացոլում`

- առանց անուղղակի հարկերի

ա) գործառնական վարձակալության գծով 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

բ) ստացվելիք շահաբաժինների, ինչպես նաև սկզբնական արժեքով հաշվառվող պարտքային արժեթղթերի դիմաց ստացվելիք տոկոսների գծով 627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

գ) ապահովագրական հատուցումների գծով 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

631 «Արտասովոր եկամուտներ»

ե) տույժերի, տուգանքների գծով 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

զ) նյութական վնասի փոխհատուցման գծով (այդ թվում` կազմակերպության աշխատակիցների կողմից ընդունված, կամ նրանցից դատավճռով գանձման ենթակա պակասորդները) 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

542 «Ընթացիկ պարտավորություններ հետաձգված հարկերի գծով»

4. Այլ եկամուտների գծով դուրս գրված դեբիտորական պարտքերի հակադարձում (երբ անհուսալի դեբիտորական պարտքերի մեծության չափով ուղղակիորեն նվազեցվում է դեբիտորական պարտքի գումարը) 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Դեբիտորական պարտքերի մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

2. Աշխատավարձից պահումներ նյութական վնասի փոխհատուցման համար 527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

3. Արտարժույթով արտահայտված դեբիտորական պարտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

4. Այլ եկամուտների գծով անհուսալի դեբիտորական պարտքերի դուրս գրում`

բ) ուղղակիորեն` ժամանակաշրջանի ծախսերի հաշվին 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

223 «Վաճառքների ԵՎ այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստ»

223 «Վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստ» հաշիվը նախատեսված է վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստի առկայության, ձևավորման և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են պահուստին կատարվող մասհանումները, իսկ դեբետում` անհուսալի ճանաչված դեբիտորական պարտքերի դուրս գրումները, հակադարձումները, ինչպես նաև մնացորդի ճշգրտումները: Այս հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է պահուստի չօգտագործված մնացորդը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ դեբիտորների, ձևավորման ժամկետների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

223 «Վաճառքների ԵՎ այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետեվյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստին մասհանումներ 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

223 «Վաճառքների ԵՎ այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստի հաշվին անհուսալի դեբիտորական պարտքերի դուրս գրում 221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով»

222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով»

2. Վաճառքների և այլ եկամուտների գծով դեբիտորական պարտքերի հնարավոր կորուստների պահուստի ճշգրտում և հակադարձում 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

Հաշիվ 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ» հաշիվը նախատեսված է ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար մատակարարներին (կապալառուներին) տրված կանխավճարների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է տրված կանխավճարների գումարները, իսկ կրեդիտում` ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերումը կամ այլ մարում: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերման համար տրված կանխավճարների մնացորդը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2241 «Տրված կանխավճարներ նյութեր ձեռք բերելու համար», 2242 «Տրված կանխավճարներ ապրանքներ ձեռք բերելու համար», 2243 «Տրված կանխավճարներ աշխատանքներ, ծառայություններ ձեռք բերելու համար», 2244 «Այլ նպատակներով տրված ընթացիկ կանխավճարներ»:

Տրված ընթացիկ կանխավճարների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ մատակարարների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերման համար մատակարարներին (կապալառուներին) տրված կանխավճարներ 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

2. Արտարժույթով տրված կանխավճարների գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Կանխավճարների դիմաց ստացված ընթացիկ ակտիվների և ծառայությունների արտացոլում`

առանց անուղղակի հարկերի 211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

712 «Իրացման ծախսեր»

713 «Վարչական ծախսեր»

ԱԱՀ 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

ակցիզային հարկ 261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով»

2. Գնումների գծով և այլ կրեդիտորական պարտքերի մարում (հաշվանցում) տրված կանխավճարների հաշվին 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

3. Ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերման համար տրված կանխավճարների հետ վերադարձ 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

4. Ընթացիկ ակտիվների ձեռք բերման համար տրված կանխավճարների դուրս գրում (երբ կանխավճարների դիմաց ստացվելիք ակտիվների և ծառայությունների ստացումը դառնում է անհավանական) 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

Հաշիվ 225 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով»

225 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով» հաշիվը նախատեսված է հարկերի, տուրքերի և այլ պարտադիր վճարների գծով բյուջեի հետ կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում բյուջե կատարված կանխավճարները, ինչպես նաև հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ բյուջեի նկատմամբ ունեցած գերավճարը, իսկ կրեդիտում` բյուջեի նկատմամբ կարճաժամկետ պարտավորությունների մարումը կանխավճարների, գերավճարի հաշվին, ինչպես նաև բյուջեից գերավճարի հետ ստացումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հարկերի և այլ պարտադիր վճարների գծով բյուջեի հետ կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

225 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2251 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր շահութահարկի գծով», 2252 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր ավելացված արժեքի հարկի գծով», 2253 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր ակցիզային հարկի գծով», 2254 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր այլ վճարների գծով»:

Բյուջեի գծով կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հարկերի և այլ պարտադիր վճարների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

225 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում բյուջե կատարված կանխավճարներ 252 «Հաշվարկային հաշիվ»

2. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում բյուջեի նկատմամբ ունեցած գերավճարի արտացոլում 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

225 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ բյուջեի գծով ընթացիկ պարտավորությունների մարում կանխավճարների, գերավճարների հաշվին 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

2. Բյուջեից գերավճարի հետ ստացում 252 «Հաշվարկային հաշիվ»

Հաշիվ 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր» հաշիվը նախատեսված է ձեռք բերված (ստացված) ակտիվների (աշխատանքների, ծառայությունների) գծով հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկերի գումարների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) ակտիվների (աշխատանքների, ծառայությունների) գծով հարկային հաշիվներում առկա և հաշվանցվող (փոխհատուցվող) ԱԱՀ-ի գումարները, ինչպես նաև անհուսալի դեբիտորական պարտքերի դուրս գրումից` նախկինում որպես պարտավորություն հաշվեգրված ԱԱՀ-ի փոխհատուցումը, իսկ կրեդիտում` բյուջեի նկատմամբ կարճաժամկետ պարտավորությունների մարումը, ինչպես նաև հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ մնացորդի (գերավճարի)` որպես բյուջեի գծով դեբիտորական պարտքի արտացոլումը: Այս հաշիվը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ մնացորդ չի ունենում:

Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ձեռք բերված (ստացված) ակտիվների (աշխատանքների, ծառայությունների) գծով հաշվանցվող (փոխհատուցվող) ԱԱՀ-ի գումարների արտացոլում, երբ ձեռք բերման (ստացման) և հաշվանցման (փոխհատուցման) պահերը

- համընկնում են 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում» 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

- չեն համընկնում 261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով»

2. Անհուսալի դեբիտորական պարտքերի դուրս գրումից` նախկինում որպես պարտավորություն հաշվեգրված ԱԱՀ-ի փոխհատուցում 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

3. Գնորդների կողմից հետ վերադարձված արտադրանքի, ապրանքների արժեքում և գների իջեցումից առաջացած գումարներում ներառված ԱԱՀ-ի արտացոլում 221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով»

251 «Դրամարկղ»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

4. Ակտիվների (աշխատանքների, ծառայությունների) փոխանակման դեպքում ԱԱՀ գումարների հաշվանցում 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Հաշվանցման ենթակա ԱԱՀ-ի դիմաց բյուջեի նկատմամբ կարճաժամկետ պարտավորությունների մարում 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

2. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա գումարի մնացորդի` որպես բյուջեի գծով դեբիտորական պարտք արտացոլում 225 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով»

Հաշիվ 227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով»

227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության աշխատակիցների պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով հաշվարկների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով գերավճարը, իսկ կրեդիտում` սոցիալական ապահովագրության մարմինների հետ հաշվարկների հաշվանցումը և սոցիալական ապահովագրության մարմինների կողմից պարտավորությունների մարումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում սոցիալական ապահովագրության մարմինների նկատմամբ ունեցած գերավճարի արտացոլում 525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով»

227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Սոցիալական ապահովագրության մարմինների կողմից պարտավորությունների մարում 252 «Հաշվարկային հաշիվ»

2. Գերավճարի հաշվին սոցիալական ապահովագրության վճարների գծով պարտքերի մարում 525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտադիր սոցիալական պարտքեր ապահովագրության գծով»

Հաշիվ 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով» հաշիվը նախատեսված է առհաշիվ տրված գումարների գծով ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է առհաշիվ տրված գումարների գծով դեբիտորական պարտքերը, իսկ կրեդիտում` հաշվետու անձանց կողմից ծախսված գումարները, ինչպես նաև այդ պարտքերի հետ վերադարձումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է առհաշիվ տրված գումարների գծով ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2281 «Առհաշիվ տրված գումարներ նյութեր ձեռք բերելու համար», 2282 «Առհաշիվ տրված գումարներ ապրանքներ ձեռք բերելու համար», 2283 «Առհաշիվ տրված գումարներ գործուղումների համար», 2284 «Այլ նպատակներով առհաշիվ տրված գումարներ»:

Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում յուրաքանչյուր աշխատողի գծով կրեդիտային մնացորդ առաջանալու դեպքում այն ձևակերպվում է որպես ընթացիկ կրեդիտորական պարտք:

Առհաշիվ տրված գումարների գծով ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ յուրաքանչյուր աշխատողի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Առհաշիվ գումարների տրամադրում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Արտարժույթով արտահայտված դեբիտորական պարտքերի գծով փոխարժեքային տարբերու- թյուններից եկամտի արտացոլում

625 «Փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտ»

3. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում յուրաքանչյուր աշխատակցի` առհաշիվ գործառնությունների գծով կրեդիտային մնացորդի ձևակերպումը որպես ընթացիկ կրեդիտորական պարտք 528 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատակիցներին այլ գործառնությունների գծով»

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Ծախսված (օգտագործված) առհաշիվ գումարների արտացոլում ըստ ուղղությունների՝

ա) ակտիվների ձեռք բերում 211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

256 «Դրամական փաստաթղթեր»

բ) ակտիվների ձեռք բերման (ստացման) հետ կապված ծախսումների արտացոլում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

122 «Ներդրումային գույք»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

516 «Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ Ֆինանսական պարտավորությունների գծով»

գ) առհաշիվ տրված գումարների ծախսագրում

712 «Իրացման ծախսեր» 713 «Վարչական ծախսեր»

714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

822 «Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

826 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ»

դ) առհաշիվ անձանց կողմից գնված ակտիվների (աշխատանքների, ծառայությունների) գծով փոխհատուցման ենթակա անուղղակի հարկերի արտացոլում 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

2. Հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբում յուրաքանչյուր աշխատակցի գծով կրեդիտային մնացորդի ձևակերպում 528 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատակիցներին այլ գործառնությունների գծով»

4. Առհաշիվ տրված գումարների հետ վերադարձում 251 «Դրամարկղ»

Հաշիվ 229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր» հաշիվը նախատեսված է աշխատանքի վարձատրության և աշխատակիցների հետ այլ գործառնությունների գծով դեբիտորական պարտքերի, բողոքարկումների գծով դեբիտորական պարտքերի, բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների դիմաց հայտարարված շահաբաժինների գծով դեբիտորական պարտքերի, ինչպես նաև այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է վերը նշված գործառնություններից առաջացող դեբիտորական պարտքերի գումարը, իսկ կրեդիտում` այդ պարտքերի մարումը, դուրս գրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպության այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2291 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր աշխատավարձի վճարման գծով», 2292 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր աշխատակիցների հետ այլ գործառնությունների գծով», 2293 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր բողոքարկումների գծով», 2294 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների դիմաց հայտարարված շահաբաժինների գծով»:

Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ յուրաքանչյուր աշխատակիցների, դեբիտորների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Աշխատակիցների` կազմակերպությանն ունեցած դեբիտորական պարտքերի արտացոլում (այն դեպքում, երբ կազմակերպությունը հատուցում է այլ առևտրային կազմակերպություններին իր աշխատակիցների ունեցած պարտքը) 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

2. Տրամադրված բնակարանային կոմունալ ծառայությունների դիմաց անձնակազմի դեբիտորական պարտքերի արտացոլում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում յուրաքանչյուր աշխատողի աշխատավարձի գծով գերավճարի տեղափոխում 527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

4. Բողոքարկումների գծով դեբիտորական պարտքերի արտացոլում 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

5. Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումների դիմաց հայտարարված շահաբաժինների գծով դեբիտորական պարտքերի արտացոլում 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

6. Ֆինանսական վարձակալության գծով երկարաժամկետ պարտքի ժամկետից շուտ մարման դեպքում ստացվելիք գումարների արտացոլում 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

7. Արտարժույթով արտահայտված դեբիտորական պարտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Աշխատակիցների գծով դեբիտորական պարտքերի մարում

ա) աշխատավարձից պահումների միջոցով 527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

բ) աշխատակիցների մուծումների հաշվին 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

2. Բողոքարկումների գծով դեբիտորական պարտքերի մարում 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

Արտարժույթով արտահայտված դեբիտորական պարտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

3. Անհուսալի դեբիտորական պարտքերի դուրս գրում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

ԽՈՒՄԲ 23-24 «ԸՆԹԱՑԻԿ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՆԵՐԴՐՈՒՄՆԵՐ»

23-24 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումներ« խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ», 232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ», 233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր», 234 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս», 235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր», 236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս», 237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս», 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով», 239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» և 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»:

Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների ճանաչման, չափման, ներկայացման, դասակարգման մոտեցումները նկարագրված են, մասնավորապես, ՀՀՀՀՍ 1 «Ֆինանսական հաշվետվությունների ներկայացում», ՀՀՀՀՍ 17 «Վարձակալություն», ՀՀՀՀՍ 32 «Ֆինանսական գործիքներ. բացահայտումը և ներկայացումը» և ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտներում:

Հաշիվ 231 «ԱռԵՎտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, մարված առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների արժեքը, արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ֆինանսական ակտիվների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

231 «ԱռԵՎտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերում

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, բանկային ծառայությունների դիմաց վճար և այլն) արտացոլում

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների ստացում մասնակիցներից (հիմնադիրներից) որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

4. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների ստացում

611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

5. Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճ 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

6. Առևտրական նպատակներով պահվող ածանցյալ • ֆինանսական պարտավորությունների վերածվելը ֆինանսական ակտիվների հաշվետու ամսաթվի դրությամբ (իրական արժեքով վերաչափումից առաջացած դեբետային մնացորդի չափով) 517 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական պարտավորություններ»

7. Առևտրական նպատակներով պահվող ածանցյալ ֆինանսական ակտիվների վերածվելը ֆինանսական պարտավորությունների հաշվետու ամսաթվի դրությամբ (իրական արժեքով վերաչափումից առաջացած կրեդիտային մնացորդի չափով) 517 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական պարտավորություններ»

8. Այլ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը որպես առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ հաշվեկշռային արժեքով

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

9. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

231 «ԱռԵՎտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) ֆինանսական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում 722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

3. Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

4. Առևտրական նպատակներով պահվող ածանցյալ գործիքների իրագործումը` այլ ֆինանսական ակտիվներ ձեռք բերելու (վաճառելու) նպատակով 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

5. Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը այլ ֆինանսական ակտիվների` հաշվեկշռային արժեքով 141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

6. Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

Հաշիվ 232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2321 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ», 2322 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ընթացիկ մաս»:

Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ֆինանսական ակտիվների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերում 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, բանկային ծառայությունների դիմաց վճար և այլն) արտացոլում

• 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ստացում մասնակիցներից (հիմնադիրներից)՝ որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

4. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ստացում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

5. Այլ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը որպես վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ՝ հաշվեկշռային արժեքով 144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

6. Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ընթացիկ մասի տեղափոխում 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

7. Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների՝ իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճ

ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին 322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների՝ իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»

8. Վաճառքի համար մատչելի իրական արժեքով վերաչափվող պարտքային արժեթղթերի գծով տոկոսային եկամուտների հաշվեգրում 627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում 722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը այլ ֆինանսական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքով 144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

3. Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազում

ա) երբ վերագրվում է սեփական կապիտալին 322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»

4. Վաճառքի համար մատչելի իրական արժեքով վերաչափվող պարտքային արժեթղթերի գծով հաշվեգրված տոկոսային եկամուտների մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

5. Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) դուրս գրում 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

Հաշիվ 233 «ՄինչԵՎ մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը նախատեսված է մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը, իսկ կրեդիտում` օտարված, մարված մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների հաշվեկշռային արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ներդրումների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

233 «ՄինչԵՎ մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների ձեռք բերում 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների ստացում մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

3. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների ստացում

• 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

4. Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի արտացոլում 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

5. Այլ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգումը որպես մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումներ` հաշվեկշռային արժեքով 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

6. Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով դուրս գրված անհուսալի պարտքերի հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

233 «ՄինչԵՎ մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Վաճառված (օտարված) մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում 722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

3. Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների վերադասակարգումը այլ ֆինանսական ակտիվների՝ հաշվեկշռային արժեքով 231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

4. Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

5. Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով կուտակված անհավաքագրելիության դուրս գրում 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

6. Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով անհուսալի պարտքերի դուրս գրում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր

Հաշիվ 234 «ՄինչԵՎ մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

234 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» հաշիվը նախատեսված է մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) կարճաժամկետ մասի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասը, իսկ կրեդիտում` մարված, օտարված մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի հաշվեկշռային արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ներդրումների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

234 «ՄինչԵՎ մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի տեղափոխում 144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

2. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումներից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով դուրս գրված անհուսալի պարտքերի հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

3. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

234 «ՄինչԵՎ մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների կարճաժամկետ մասի մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների օտարում` հաշվեկշռային արժեքով 722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

3. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումներից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

4. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումներից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով կուտակված անհավաքագրելիության դուրս գրում 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

5. Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումներից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով անհուսալի պարտքերի դուրս գրում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր

Հաշիվ 235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը նախատեսված է տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը, իսկ կրեդիտում` մարված, օտարված կարճաժամկետ փոխառությունների հաշվեկշռային արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ փոխառուների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Կարճաժամկետ փոխառությունների տրամադրում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի արտացոլում 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

3. Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով դուրս գրված անհուսալի պարտքերի հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների պահանջի իրավունքի զիջում 722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

3. Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

4. Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով կուտակված անհավաքագրելիության դուրս գրում 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

5. Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով անհուսալի պարտքերի դուրս գրում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր

Հաշիվ 236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» հաշիվը նախատեսված է տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) կարճաժամկետ մասի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասը, իսկ կրեդիտում` մարված, օտարված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի հաշվեկշռային արժեքը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ փոխառուների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի տեղափոխում 145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

2. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառություններից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով դուրս գրված անհուսալի պարտքերի հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների կարճաժամկետ մասի մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների կարճաժամկետ մասի պահանջի իրավունքի զիջում 722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

3. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառություններից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

4. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառություններից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով կուտակված անհավաքագրելիության դուրս գրում 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

5. Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառություններից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով անհուսալի պարտքերի դուրս գրում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր

Հաշիվ 237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» հաշիվը նախատեսված է ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր ստացվելիք մուտքերի անվանական (չզեղչված) արժեքը) կարճաժամկետ մասի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասը, իսկ կրեդիտում` դրանց մարումը, դուրս գրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ վարձակալների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի տեղափոխում 146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

2. Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասին վերաբերող դուրս գրված անհուսալի պարտքերի հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

3. Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասին վերաբերող չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

4. Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասին վերաբերող կուտակված անհավաքագրելիության դուրս գրում 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

5. Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասին վերաբերող պարտքերի դուրս գրում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

Հաշիվ 238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշիվը նախատեսված է ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի (ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի և դրանց զեղչված արժեքի տարբերությունը) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ընդ որում, չվաստակած ֆինանսական եկամտի գումարը որոշելիս գործարքի հետ կապված ծախսումները հանվում են:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամուտը, իսկ դեբետում` գործարքի հետ կապված ծախսումները, ինչպես նաև չվաստակած ֆինանսական եկամտի հաշվեգրումը եկամուտներին: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է չվաստակած ֆինանսական եկամտի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2381 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով», 2382 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների կարճաժամկետ մասի գծով», 2383 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով», 2384 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների կարճաժամկետ մասի գծով», 2385 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ֆինանսական վարձակալության կարճաժամկետ մասի գծով»:

Ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ փոխառուների, վարձակալների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Չվաստակած ֆինանսական եկամտի արտացոլում 233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

2. Երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվներից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով չվաստակած եկամտի վերադասակարգումը որպես կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամուտ 147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Գործարքի հետ կապված ծախսումների արտացոլում

•

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Չվաստակած ֆինանսական եկամտի հաշվեգրում եկամուտներին 627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

3. Օտարված, մարված, վերադասակարգված ֆինանսական ակտիվների գծով չվաստակած ֆինանսական եկամտի մնացորդի դուրս գրում 233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

234 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

Հաշիվ 239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը նախատեսված է որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է ձեռք բերված (ստացված) որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճը, իսկ կրեդիտում` օտարված, իրագործված որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը, իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ հեջավորման գործիքների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերում 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, բանկային ծառայությունների դիմաց վճար և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների ստացում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

4. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերադասակարգում որպես ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ 148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

5. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական պարտավորությունների վերածվելը ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների՝ հաշվետու ամսաթվի դրությամբ (իրական արժեքով վերաչափումից առաջացած դեբետային մնացորդի չափով) 518 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

6. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վերածվելը ընթացիկ ֆինանսական պարտավորությունների հաշվետու ամսաթվի դրությամբ (իրական արժեքով վերաչափումից առաջացած կրեդիտային մնացորդի չափով) 518 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

7. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճ՝

8. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառված (օտարված) որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում 722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

2. Հեջավորման գործիքների մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

3. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազում`

4. Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների կուտակված արժեզրկման դուրս գրում 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

5. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

Հաշիվ 241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշիվը նախատեսված է ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների գծով ճանաչված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարները, իսկ դեբետում` օտարված, մարված, վերադասակարգված ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների գծով կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարների դուրս գրումը, ինչպես նաև նախկինում ճանաչված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարների հակադարձումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է կազմակերպությունում առկա ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների գծով կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2411 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում», 2412 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)», 2413 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների անհավաքագրելիություն», 2414 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների կարճաժամկետ մասի անհավաքագրելիություն», 2415 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների անհավաքագրելիություն», 2416 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների կարճաժամկետ մասի անհավաքագրելիություն», 2417 «Ֆինանսական վարձակալության գծով համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի անհավաքագրելիություն»:

Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն) 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

2. Երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվներից ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մասի գծով արժեզրկման (անհավաքագրելիության) տեղափոխում 149 «Ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)»

241 «Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկում (անհավաքագրելիություն)» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Օտարված, մարված, վերադասակարգված ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների կուտակված արժեզրկման (անհավաքագրելիության) դուրսգրում 231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

2. Ընթացիկ ֆինանսական ներդրումների արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

ԽՈՒՄԲ 25 «ԴՐԱՄԱԿԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐ»

25 «Դրամական միջոցներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 251 «Դրամարկղ», 252 «Հաշվարկային հաշիվ», 253 «Արտարժութային հաշիվ», 254 «Այլ հաշիվներ բանկերում», 255 «Դրամական միջոցներ ճանապարհին», 256 «Դրամական փաստաթղթեր» և 257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»:

Այս խմբի հաշիվներում հաշվառումը վարվում է դրամաշրջանառությունը կարգավորող օրենսդրությանը համապատասխան:

Հաշիվ 251 «Դրամարկղ»

251 «Դրամարկղ» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպությունների դրամարկղերում ազգային արժույթով և արտարժույթով դրամական միջոցների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է կազմակերպության դրամարկղ մուտք եղած դրամական միջոցները, իսկ կրեդիտում` դրամարկղից ելք եղած դրամական միջոցները: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է դրամարկղում առկա դրամական միջոցների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

251 «Դրամարկղ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2511 «Ազգային արժույթի դրամարկղ», 2512 «Արտարժույթի դրամարկղ», 2513 «Սառեցված գումարներ դրամարկղում»:

Դրամարկղի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ արժույթների, դրամարկղերի գտնվելու վայրերի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

251 «Դրամարկղ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Դրամական միջոցների մուտքագրում դրամարկղ՝

ա) բանկային հաշիվներից 252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

բ) դեբիտորական պարտքերի մարումից 221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով»

222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով»

228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»

գ) ակտիվների (ծառայությունների, աշխատանքների) վաճառքներից առանց դեբիտորական պարտքի ձևավորման.

- վաճառքի գներով (առանց անուղղակի հարկերի) 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

623 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) և պարտավորությունների մարումներից եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

դ) այլ եկամուտներից (գործառնական վարձակալություն, նյութական վնասի փոխհատուցում, տույժեր, տուգանքներ և այլն) առանց դեբիտորական պարտքի ձևավորման.

- առանց անուղղակի հարկերի 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

ե) կանխավճարների ստացումից 523 «Ստացված կանխավճարներ»

զ) տրված կանխավճարների հետ վերադարձումից 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

է) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)՝ որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

ը) տեղաբաշխված բաժնետոմսերի վաճառքի գնի և անվանական արժեքի դրական տարբերությունից (էմիսիոն եկամուտ) 314 «էմիսիոն եկամուտ»

թ) որպես սեփական կապիտալի գործիք դասակարգված ածանցյալ գործիքների տեղաբաշխումից 352 «Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյաւ գործիքներ»

ժ) ներդրումների մարումից 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

235 «Տրւսմադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

ժա) փոխառություններից 412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

513 «Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

ժբ) վարկերի ստացումից 411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

ժգ) հետ գնված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) վաճառքից 313 «Հետ գնված կապիտալ»

314 «էմիսիոն եկամուտ»

ժդ) անհատույց ստացումից 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

ժե) դուրս գրված դեբիտորական պարտքերի մարումից՝

- առանց անուղղակի հարկերի 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

ժզ) գույքագրմամբ հայտնաբերված ավելցուկից 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

ժէ) ճանապարհին գտնվող դրամական միջոցների ստացումից 255 «Դրամական միջոցներ ճանապարհին»

ժթ) արտասովոր դեպքերի հետևանքների վերացման նպատակով՝ որպես փոխհատուցում ստացված 631 «Արտասովոր եկամուտներ»

2. Արտարժույթով դրամական միջոցների փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

251 «Դրամարկղ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Դրամական միջոցների մուտքագրումը բանկային հաշիվներ 252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253«Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

2. Կրեդիտորական պարտքերի մարում՝

ա) աշխատակիցներին 527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

բ) գնումների գծով 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

գ) բանկային վարկերի, փոխառությունների և ֆինանսական վարձակալության գծով

•

411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

413 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

512 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

513 «Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

514 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

515 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

727 «Վարկերի և փոխառությունների գծով ծախսեր»

դ) այլ գործառնությունների գծով 517 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական պարտավորություններ»

518 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

ե) ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի պարտավորությունների գծով պարտավորության մարման գումարի և հաշվեկշռային արժեքի դրական տարբերության չափով 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

3. Գնորդների կողմից հետ վերադարձված արտադրանքի, ապրանքների դիմաց վճարում 612 «Իրացված արտադրանքի, ապրանքների հետ վերադարձումից և գների իջեցումից հասույթի ճշգրտում»

4. Ակտիվների ձեռք բերման նպատակով կանխավճարների տրամադրում 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

5. Ստացված կանխավճարների հետ վերադարձում 523 «Ստացված կանխավճարներ»

6. Աշխատավարձի գծով կանխավճարների, առհաշիվ գումարների, փոխառությունների տրամադրում աշխատակիցներին 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»

527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

7. Շահաբաժինների վճարում մասնակիցներին (հիմնադիրներին) 529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)

8. Փոխառությունների տրամադրում 145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

9. Ձեռք բերված ակտիվների, ստացված ծառայությունների, ինչպես նաև դրանց ձեռք բերման (ստացման) հետ կապված ծախսումների վճարում՝

- առանց ԱԱՀ-ի և ակցիզային հարկի

• •

•

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

122 «Ներդրումային գույք»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

256 «Դրամական փաստաթղթեր»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

415 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

543 «Ընթացիկ պահուստներ»

- ԱԱՀ 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

- ակցիզային հարկ 261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով»

10. Բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) հետ գնում 313 «Հետ գնված կապիտալ»

11. Դրամարկղից վճարում այն ծառայությունների համար, որոնք վերագրված են ծախսերին և ծախսումներին

- առանց ԱԱՀ-ի և ակցիզային հարկի 712 «Իրացման ծախսեր»

713 «Վարչական ծախսեր»

714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

822 «Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ» 826 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ»

- ԱԱՀ 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

12. Սահմանված հատուցումների պլաններին մասհանումներ 153 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ»

13. Կազմակերպության հաշվարկային կամ այլ հաշիվներ մուտքագրելու համար (սակայն դեռևս չմուտքագրված) բանկերի, փոստային բաժանմունքների դրամարկղեր կամ խնայդրամարկղեր մուտքագրված դրամական միջոցներ 255 «Դրամական միջոցներ ճանապարհին»

14. Դրամական միջոցների անհատույց տրամադրում 728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր»

15. Որպես շնորհ ստացված դրամական միջոցների հետ վերադարձ 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

16. Գույքագրմամբ հայտնաբերված պակասորդի արտացոլում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

17. Արտասովոր (արտակարգ) դեպքերի և իրադարձությունների հետևանքով կանխիկ դրամական միջոցների կորստի արտացոլում 731 «Արտասովոր ծախսեր»

18. Արտարժույթով դրամական միջոցների փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

19. Արտարժույթի փոխանակման հետ կապված ծախսեր (փոխանակման փոխարժեքի և հաշվարկային փոխարժեքի տարբերությունից) 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

Հաշիվ 252 «Հաշվարկային հաշիվ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ» հաշիվը նախատեսված է բանկում` կազմակերպության հաշվարկային հաշվում ազգային արժույթով դրամական միջոցների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է հաշվարկային հաշիվ մուտք եղած դրամական միջոցները, իսկ կրեդիտում` ելք եղած դրամական միջոցները: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հաշվարկային հաշվում առկա դրամական միջոցների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

252 «Հաշվարկային հաշիվ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2521 «Հաշվարկային հաշիվ«, 2522 «Սառեցված գումարներ հաշվարկային հաշվում»: Հաշվարկային հաշվի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ բանկերի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

252 «Հաշվարկային հաշիվ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Դրամական միջոցների մուտքագրում հաշվարկային հաշիվ`

ա) դրամարկղից և այլ հաշիվներից 251 «Դրամարկղ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

բ) դեբիտորական պարտքերի մարումից 221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով»

222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով»

229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»

գ) ակտիվների (ծառայությունների, աշխատանքների) վաճառքներից առանց դեբիտորական պարտքի ձևավորման.

- վաճառքի գներով (առանց անուղղակի հարկերի) 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

դ) այլ եկամուտներից (գործառնական վարձակալություն, նյութական վնասի փոխհատուցում, տույժեր, տուգանքներ և այլն)՝ առանց դեբիտորական պարտքի ձևավորման.

- առանց անուղղակի հարկերի 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

ե) բյուջեի կողմից գերավճարի մարումից 225 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով»

զ) սոցիալական ապահովագրության մարմինների կողմից գերավճարի մարումից 227 «Կարճաժամկետ դեբիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով»

Է) կանխավճարների ստացումից 523 «Ստացված կանխավճարներ»

ը) տրված կանխավճարների հետ վերադարձումից 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

թ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

ժ) տեղաբաշխված բաժնետոմսերի վաճառքի գնի և անվանական արժեքի դրական տարբերությունից (Էմիսիոն եկամուտ) 314 «էմիսիոն եկամուտ»

ժա) որպես սեփական կապիտալի գործիք դասակարգված ածանցյալ գործիքների տեղաբաշխումից 352 «Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքներ»

ժբ) ներդրումների մարումից 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

ժգ) փոխառություններից 412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

513 «Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

ժդ) վարկերի ստացումից 411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

ժե) հետ գնված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) վաճառքից 313 «Հետ գնված կապիտալ»

314 «էմիսիոն եկամուտ»

ժզ) անհատույց ստացումից 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ» 541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

ժէ) դուրս գրված դեբիտորական պարտքերի մարումից

- առանց անուղղակի հարկերի 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

ժը) ճանապարհին գտնվող դրամական միջոցների ստացումից 255 «Դրամական միջոցներ ճանապարհին»

ժթ) արտասովոր դեպքերի հետևանքների վերացման նպատակով` որպես փոխհատուցում ստացված 631 «Արտասովոր եկամուտներ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Դրամական միջոցների մուտքագրումը դրամարկղ և այլ հաշիվներ 251 «Դրամարկղ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

2. Կրեդիտորական պարտքերի մարում՝

ա) գնումների գծով 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

բ) բյուջեի գծով 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

գ) սոցիալական ապահովագրության գծով

525 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր պարտադիր սոցիալական ապահովագրության գծով»

ե) բանկային վարկերի, փոխառությունների և ֆինանսական վարձակալության գծով 411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

413 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

512 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

513 «Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

514 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

515 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

727 «Վարկերի և փոխառությունների գծով ծախսեր»

զ) այլ պարտավորությունների գծով 517 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական պարտավորություններ»

518 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

5. Ստացված կանխավճարների հետ վերադարձում 523 «Ստացված կանխավճարներ»

6. Առհաշիվ տրված գումարներ 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

7. Աշխատավարձ և աշխատակիցներին տրամադրված փոխառություններ 229 «Այլ ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր»

527 «Կրեդիտորական պարտքեր աշխատավարձի և աշխատակիցների այլ կարճաժամկետ հատուցումների գծով»

8. Շահաբաժինների վճարում մասնակիցներին (հիմնադիրներին) 529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)

9. Բյուջե վճարված կանխավճարներ 225 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր բյուջեի գծով»

10. Փոխառությունների տրամադրում 145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

11. Ձեռք բերված ակտիվների, ստացված ծառայությունների, ինչպես նաև դրանց ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների վճարում`

- առանց ԱԱՀ-ի և ակցիզային հարկի

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

122 «Ներդրումային գույք»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

256 «Դրամական փաստաթղթեր»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

415 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

543 «Ընթացիկ պահուստներ»

- ԱԱՀ 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

- ակցիզային հարկ 261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով»

12. Բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) հետ գնում 313 «Հետ գնված կապիտալ»

13. Հաշվարկային հաշվից վճարում այն ծառայությունների համար, որոնք վերագրված են ծախսերին և ծախսումներին

- առանց ԱԱՀ-ի

712 «Իրացման ծախսեր»

713 «Վարչական ծախսեր»

714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

822 «Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

826 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ»

- ԱԱՀ 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

14. Սահմանված հատուցումների պլաններին մասհանումներ 153 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ»

15. Դրամական միջոցների անհատույց տրամադրում 728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր»

16. Շնորհների վերադարձում`

- չմարված (դեռևս եկամուտ չճանաչված) մասը 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

- չմարված (դեռևս եկամուտ չճանաչված) մնացորդը գերազանցող գումարով 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

729 «Ոչ գործառնական այլ ծախսեր»

17. Արտարժույթի փոխանակման հետ կապված ծախսեր (փոխանակման փոխարժեքի և հաշվարկային փոխարժեքի տարբերությունից) 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

Հաշիվ 253 «Արտարժութային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ» հաշիվը նախատեսված է Հայաստանի Հանրապետության և արտերկրի բանկերում կազմակերպության արտարժութային հաշիվներում դրամական միջոցների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Արտարժույթով գործարքների կատարման և փոխարժեքային տարբերությունների արտացոլման հաշվապահական հաշվառման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 21 «Արտարժույթի փոխանակման փոխարժեքի փոփոխությունների հետևանքները» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, դեբետում արտացոլվում է արտարժութային հաշիվ մուտք եղած դրամական միջոցները, իսկ կրեդիտում` ելք եղած դրամական միջոցները: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է արտարժութային հաշվում առկա դրամական միջոցների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

253 «Արտարժութային հաշիվ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2531 «Արտարժութային հաշիվ երկրի ներսում», 2532 «Արտարժութային հաշիվ արտերկրում», 2533 «Սառեցված գումարներ արտարժութային հաշվում»:

Արտարժութային հաշվի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ բանկերի, արտարժույթների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

253 «Արտարժութային հաշիվ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Դրամական միջոցների մուտքագրում արտարժութային հաշիվ՝

ա) դրամարկղից և այլ հաշիվներից 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

բ) դեբիտորական պարտքերի մարումից 221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով»

222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով»

գ) ակտիվների (ծառայությունների, աշխատանքների) վաճառքներից` առանց դեբիտորական պարտքի ձևավորման.

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

դ) այլ եկամուտներից (գործառնական վարձակալության, նյութական վնասի փոխհատուցում, տույժեր, տուգանքներ և այլն)` առանց դեբիտորական պարտքի ձևավորման.

- առանց անուղղակի հարկերի 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

ե) կանխավճարների ստացումից 523 «Ստացված կանխավճարներ»

զ) տրված կանխավճարների հետ վերադարձումից 162 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

է) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

թ) որպես սեփական կապիտալի գործիք դասակարգված ածանցյալ գործիքների տեղաբաշխումից 352 «Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքներ»

ժ) ներդրումների մարումից

•

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

145 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

146 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

236 «Տրամադրված երկարաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

237 «Ֆինանսական վարձակալության գծով ստացվելիք համախառն մուտքերի կարճաժամկետ մաս»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

ժա) փոխառություններից

412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

513 «Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

ժբ) վարկերի ստացումից

411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

ժգ) հետ գնված բաժնետոմսերի բաժնեմասերի, փայերի) վաճառքից 313 «Հետ գնված կապիտալ»

314 «էմիսիոն եկամուտ»

ժդ) անհատույց ստացումից 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

ժե) դուրս գրված դեբիտորական պարտքերի մարումից

- առանց անուղղակի հարկերի 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

- անուղղակի հարկեր 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

ժզ) ճանապարհին գտնվող դրամական միջոցների ստացումից 255 «Դրամական միջոցներ ճանապարհին»

ժէ) արտասովոր դեպքերի հետևանքների վերացման նպատակով՝ որպես փոխհատուցում ստացված 631 «Արտասովոր եկամուտներ»

2. Առևտրական նպատակներով պահվող ածանցյալ գործիքների իրագործումը` արտարժույթ ձեռք բերելու նպատակով 231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

3. Փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

253 «Արտարժութային հաշիվ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Դրամական միջոցների մուտքագրումը դրամարկղ և այլ հաշիվներ 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

2. Կրեդիտորական պարտքերի մարում`

ա) գնումների գծով 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

բ) բանկի վարկերի, փոխառությունների և ֆինանսական վարձակալության գծով 411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

413 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

512 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

513 «Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

514 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

515 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

727 «Վարկերի և փոխառությունների հետ կապված ծախսեր»

գ) այլ պարտավորությունների գծով 517 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական պարտավորություններ»

518 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

դ) ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի պարտավորությունների գծով՝ պարտավորության մարման գումարի և հաշվեկշռային արժեքի դրական տարբերության չափով 723 «Ընդհատվող գործառնությանը վերագրելի ակտիվների վաճառքների (օտարումների) և պարտավորությունների մարումների ծախսեր»

224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

5. Առհաշիվ տրված գումարներ 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

6. Ստացված կանխավճարների հետ վերադարձում 523 «Ստացված կանխավճարներ»

7. Շահաբաժինների վճարում մասնակիցներին (հիմնադիրներին) 529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)»

235 «Տրամադրված կարճաժամկետ փոխառությունների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

9. Ձեռք բերված ակտիվների, ստացված ծառայությունների, ինչպես նաև դրանց ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների վճարում

- առանց ԱԱՀ-ի և ակցիզային հարկի

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

122 «Ներդրումային գույք»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

256 «Դրամական փաստաթղթեր»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

415 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

543 «Ընթացիկ պահուստներ»

- ԱԱՀ 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

- ակցիզային հարկ 261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով»

10. Բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) հետ գնում 313 «Հետ գնված կապիտալ»

11. Սրտարժութային հաշվից վճարում այն ծառայությունների համար, որոնք վերագրված են ծախսերին և ծախսումներին

- առանց ԱԱՀ-ի

712 «Իրացման ծախսեր»

713 «Վարչական ծախսեր»

714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

811 «Հիմնական արտադրություն»

812 «Օժանդակ արտադրություն»

813 «Անուղղակի արտադրական ծախսումներ»

814 «Խոտան և դրա շտկման ծախսումներ»

821 «Հիմնական միջոցների կառուցման (ստեղծման) ծախսումներ»

822 «Սարքավորումների տեղակայման ծախսումներ»

823 «Հիմնական միջոցների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

824 «Ոչ նյութական ակտիվների ներստեղծման ծախսումներ»

825 «Ոչ նյութական ակտիվների վրա կապիտալացվող հետագա ծախսումներ»

826 «Այլ ոչ ընթացիկ ակտիվների ստեղծման ծախսումներ»

- ԱԱՀ 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

12. Սահմանված հատուցումների պլաններին մասհանումներ 153 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ»

13. Դրամական միջոցների անհատույց տրամադրում• 728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր»

14. Շնորհների վերադարձում 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ» 541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

15. Փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

16. Արտարժույթի փոխանակման հետ կապված ծախսերի արտացոլում (փոխանակման փոխարժեքի և հաշվարկային փոխարժեքի տարբերությունից) 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

Հաշիվ 254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում» հաշիվը նախատեսված է Հայաստանի Հանրապետության և արտերկրի բանկերում` կազմակերպության ակրեդիտիվներում, չեկային (վճարագիր) գրքույկներում և այլ հաշիվներում ազգային արժույթով և արտարժույթով դրամական միջոցների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում են մուտք եղած դրամական միջոցները, իսկ կրեդիտում` ելք եղած դրամական միջոցները: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է այլ հաշիվներում առկա դրամական միջոցների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում« հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 2541 «Ակրեդիտիվներ», 2542 «Չեկային գրքույկներ», 2543 «Այլ հաշիվներ բանկերում»: Այս հաշվի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ բանկերի, արժույթների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Դրամական միջոցների մուտքագրում բանկային այլ հաշիվներ

ա) դրամարկղից, հաշվարկային և արտարժութային հաշիվներից (ակրեդիտիվներ, չեկային գրքույկներ, ապառիկ (կրեդիտային) և մագնիսային քարտեր և այլն) 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

բ) դեբիտորական պարտքերի մարումից 221 «Դեբիտորական պարտքեր վաճառքների գծով»

222 «Դեբիտորական պարտքեր այլ եկամուտների գծով»

գ) վարկերի ստացումից 411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

դ) մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

ե) տեղաբաշխված բաժնետոմսերի վաճառքի գնի և անվանական արժեքի դրական տարբերության արտացոլում 314 «էմիսիոն եկամուտ»

զ) հետ գնված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) վաճառքից 313 «Հետ գնված կապիտալ»

314 «էմիսիոն եկամուտ»

է) անհատույց ստացումից 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

2. Արտարժութային միջոցների գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Դրամական միջոցների մուտքագրումը դրամարկղ, հաշվարկային և արտարժութային հաշիվներ 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Կրեդիտորական պարտքերի մարում`

ա) գնումների գծով 521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

բ) բանկային վարկերի գծով 411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

511 «Կարճաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

512 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

3. Ձեռք բերված ակտիվների, ստացված ծառայությունների, ինչպես նաև դրանց ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների վճարում`

- առանց ԱԱՀ-ի և ակցիզային հարկի

111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

119 «Ֆինանսական վարձակալությամբ ստացված հիմնական միջոցներ»

122 «Ներդրումային գույք»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

147 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

238 «Չվաստակած ֆինանսական եկամուտ ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող կարճաժամկետ ֆինանսական ակտիվների գծով»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

415 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

543 «Ընթացիկ պահուստներ»

- ԱԱՀ 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

- ակցիզային հարկ 261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով»

4. Որպես շնորհ ստացված դրամական միջոցների հետ վերադարձ 421 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներ»

541 «Եկամուտներին վերաբերող շնորհներ»

5. Սահմանված հատուցումների պլաններին մասհանումներ 153 «Սահմանված հատուցումների պլանների ակտիվներ»

6. Արտարժութային միջոցների գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

Հաշիվ 255 «Դրամական միջոցներ ճանապարհին»

255 «Դրամական միջոցներ ճանապարհին» հաշիվը նախատեսված է ճանապարհին գտնվող ազգային արժույթով և արտարժույթով դրամական միջոցների, այսինքն` կազմակերպության հաշվարկային կամ այլ հաշիվներ մուտքագրելու համար (սակայն դեռևս չմուտքագրված) խնայողական բանկ, փոստային բաժանմունքներ մուտքագրված դրամական միջոցների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում են ճանապարհին գտնվող դրամական միջոցները, իսկ կրեդիտում` համապատասխան հաշիվներ մուտք եղած դրամական միջոցները: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է ճանապարհին գտնվող դրամական միջոցների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Այս հաշվի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ արժույթի տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

255 «Դրամական միջոցներ ճանապարհին» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Ճանապարհին գտնվող դրամական միջոցների արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

255 «Դրամական միջոցներ ճանապարհին» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Ճանապարհին գտնվող դրամական

միջոցների մուտքագրումը հաշվարկային

և արտարժութային հաշիվներին 252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

Հաշիվ 256 «Դրամական փաստաթղթեր»

256 «Դրամական փաստաթղթեր» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության դրամարկղում գտնվող դրամական փաստաթղթերի (փոստային նամականիշեր, վճարված տրանսպորտային տոմսեր, հանգստյան տների և առողջարանների ուղեգրեր և այլն) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում են մուտք եղած դրամական փաստաթղթերը, իսկ կրեդիտում` դրանց ելքագրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է դրամական փաստաթղթերի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Դրամական փաստաթղթերի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ փաստաթղթերի տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

256 «Դրամական փաստաթղթեր» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Դրամական փաստաթղթերի ձեռք բերում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր անձնակազմի հետ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Գույքագրմամբ հայտնաբերված դրամական փաստաթղթերի ավելցուկի մուտքագրում 614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

256 «Դրամական փաստաթղթեր» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Դրամական փաստաթղթերի օգտագործում 713 «Վարչական ծախսեր»

714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

2. Գույքագրմամբ հայտնաբերված

դրամական փաստաթղթերի պակասորդի

արտացոլում 714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

Հաշիվ 257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ» հաշիվը նախատեսված է դրամական միջոցների համարժեքների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական ակտիվների` որպես դրամական միջոցների համարժեքներ դասակարգման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 7 «Հաշվետվություն դրամական միջոցների հոսքերի մասին» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է դրամական միջոցների համարժեքների ձեռք բերումը, իսկ կրեդիտում` դրանց օտարումը, մարումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է դրամական միջոցների համարժեքների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Դրամական միջոցների համարժեքների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ դրամական միջոցների համարժեքների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Դրամական միջոցների համարժեքների ձեռք բերում 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

2. Դրամական միջոցների համարժեքների ձեռք բերման հետ կապված ծախսումների (միջնորդավճարներ, բանկային ծառայությունների դիմաց վճար և այլն) արտացոլում 228 «Ընթացիկ դեբիտորական պարտքեր առհաշիվ տրված գումարների գծով»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Դրամական միջոցների համարժեքների ստացում մասնակիցներից (հիմնադիրներից)` որպես ներդրում կանոնադրական կապիտալում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ»

4. Այլ ակտիվների հետ փոխանակման կարգով դրամական միջոցների համարժեքների ստացում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

5. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Դրամական միջոցների համարժեքների մարում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Վաճառված դրամական միջոցների համարժեքների հաշվեկշռային արժեքի դուրսգրում 722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

3. Արտարժույթով արտահայտված մուտքերի գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

ԽՈՒՄԲ 26 «ԱՅԼ ԸՆԹԱՑԻԿ ԱԿՏԻՎՆԵՐ»

26 «Այլ ընթացիկ ակտիվներ» խումբն իր մեջ ներառում է 261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով» հաշիվը:

Հաշիվ 261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով»

261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով» հաշիվը նախատեսված է հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա այն անուղղակի հարկերի գծով ընթացիկ ակտիվների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար, որոնց հաշվանցման (փոխհատուցման) պահը հետաձգված է:

Հաշիվն ակտիվային է, մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում են անուղղակի հարկերի գծով առաջացած ընթացիկ ակտիվների գումարը, իսկ կրեդիտում` դրանց դուրս գրումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հարկերի գծով ընթացիկ ակտիվների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Հետաձգված հարկերի գծով ընթացիկ ակտիվների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ առաջացման, դուրս գրման ժամկետների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ձեռք բերված (ստացված) ակտիվների,

ծառայությունների, աշխատանքների գծով

հարկային հաշիվներում առկա և հաշվանցվող (փոխհատուցվող) ԱԱՀ-ի

գումարների արտացոլում, երբ ձեռք

բերման (ստացման) և հաշվանցման

(փոխհատուցման) պահերը չեն համընկնում 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

2. Ձեռք բերված (ստացված) ակտիվների,

ծառայությունների, աշխատանքների գծով

հաշվանցվող (փոխհատուցվող) ակցիզային հարկի գումարների արտացոլում, երբ ձեռք բերման

(ստացման) և հաշվանցման (փոխհատուցման) պահերը չեն համընկնում 224 «Տրված ընթացիկ կանխավճարներ»

251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

261 «Ընթացիկ ակտիվներ հետաձգված հարկերի գծով» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. ԱԱՀ-ի գծով ընթացիկ ակտիվների դուրս գրում 226 «Հաշվանցման (փոխհատուցման) ենթակա անուղղակի հարկեր»

2. Ակցիզային հարկի գծով ընթացիկ ակտիվների դուրս գրում 524 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր բյուջեին»

ԴԱՍ 3 «ՍԵՓԱԿԱՆ ԿԱՊԻՏԱԼ»

Այս դասի հաշիվները, բացառությամբ կարգավորող և ակտիվապասիվային հաշիվների, պասիվային են և նախատեսված են սեփական կապիտալի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: 3 «Սեփական կապիտալ» դասն իր մեջ ներառում է հետևյալ խմբերը` 31 «Կանոնադրական կապիտալ և էմիսիոն եկամուտ», 32 «Վերագնահատումից և վերաչափումից տարբերություններ», 33 «Ֆինանսական արդյունք», 34 «Չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)» և 35 «Սեփական կապիտալի այլ հոդվածներ»:

ԽՈՒՄԲ 31 «ԿԱՆՈՆԱԴՐԱԿԱՆ ԿԱՊԻՏԱԼ ԵՎ ԷՄԻՍԻՈՆ ԵԿԱՄՈՒՏ»

31 «Կանոնադրական կապիտալ և էմիսիոն եկամուտ« խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ», 312 «Չվճարված կապիտալ», 313 «Հետ գնված կապիտալ» և 314 «Էմիսիոն եկամուտ»:

Հաշիվ 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության կանոնադրական կապիտալի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Կանոնադրական կապիտալի ձևավորման կարգը կարգավորվում է Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ և կազմակերպության հիմնադիր փաստաթղթերով:

Հաշիվը պասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում են կազմակերպության կանոնադրական կապիտալը և դրա հետագա ավելացումները, իսկ դեբետում` նվազեցումները: Այս հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է կանոնադրական կապիտալի մեծությունը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 3111 «Հասարակ բաժնետոմսեր», 3112 «Արտոնյալ բաժնետոմսեր», 3113 «Բաժնեմասեր», 3114 «Փայեր»:

Կանոնադրական կապիտալի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ մասնակիցների (հիմնադիրների) և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Կանոնադրական կապիտալի ձևավորում`

ա) դրամական միջոցներով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

բ) այլ ակտիվներով 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

122 «Ներդրումային գույք»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

2. Կանոնադրական կապիտալի հետագա ավելացում`

ա) երբ ավելացման (տեղաբաշխման) և ներդրման (վճարման) պահերը չեն համընկնում 312 «Չվճարված կապիտալ»

բ) երբ ավելացման (տեղաբաշխման) և ներդրման (վճարման) պահերը համընկնում են`

- դրամական միջոցներով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

- այլ ակտիվներով կամ պարտավորությունների մարմամբ 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

122 «Ներդրումային գույք»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

513 «Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

514 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)»

3. Կանոնադրական կապիտալի ավելացում սեփական կապիտալի այլ տարրերի հաշվին 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

351 «Պահուստային կապիտալ»

4. Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքների իրագործում 352 «Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքներ»

311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Կանոնադրական կապիտալի նվազեցում`

ա) հետ գնված և շրջանառությունից հանված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) հաշվին 313 «Հետ գնված կապիտալ»

բ) թողարկված, բայց չտեղաբաշխված բաժնետոմսերի հաշվին 312 «Չվճարված կապիտալ»

գ) նախորդ տարիների վնասի ծածկման նպատակով 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

Հաշիվ 312 «Չվճարված կապիտալ»

312 «Չվճարված կապիտալ» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության չվճարված կապիտալի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է մասնակիցների (հիմնադիրների) պարտքը կազմակերպության կապիտալում ներդրումների գծով, ինչպես նաև բաժնետիրական ընկերությունների թողարկած, բայց չտեղաբաշխված բաժնետոմսերի անվանական արժեքը, իսկ կրեդիտում` այդ պարտքի մարումը, չմարված պարտքերի կամ թողարկված, բայց չտեղաբաշխված բաժնետոմսերի հաշվին կապիտալի նվազեցումը: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ մասնակիցների (հիմնադիրների) պարտքը կազմակերպության կապիտալում ներդրումների գծով և տեղաբաշխված, բայց չվճարված բաժնետոմսերի անվանական արժեքը: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

312 «Չվճարված կապիտալ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 3121 «Թողարկված և չտեղաբաշխված կապիտալ», 3122 «Տեղաբաշխված և չվճարված կապիտալ»:

Չվճարված կապիտալի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ մասնակիցների (հիմնադիրների) և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

312 «Չվճարված կապիտալ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Բաժնետիրական ընկերությունների կողմից

թողարկված, բայց չտեղաբաշխված բաժնետոմսերի

անվանական արժեքի, ինչպես նաև տեղաբաշխված

(բայց ամբողջովին կամ մասամբ չվճարված)

բաժնետոմսերի անվանական արժեքի և դրանց դիմաց վճարված գումարի տարբերության արտացոլում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

2. Հետ գնված բաժնետոմսերի վաճառք, երբ վաճառքի

և վճարման պահերը չեն համընկնում 313 «Հետ գնված կապիտալ»

3. Տեղաբաշխված, բայց չվճարված բաժնետոմսերի

վաճառքի գնի և անվանական արժեքի դրական

տարբերության արտացոլում 314 «Էմիսիոն եկամուտ»

4. Հետ գնված բաժնետոմսերի վաճառքի գնի և

հետգնման գնի դրական տարբերության արտացոլում 314 «Էմիսիոն եկամուտ»

312 «Չվճարված կապիտալ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Կապիտալում ներդրումների գծով մասնակիցների (հիմնադիրների) պարտքերի մարում

ա) դրամական միջոցներով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

257 «Դրամական միջոցների համարժեքներ»

բ) այլ ակտիվներով 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

122 «Ներդրումային գույք»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

141 «Բաժնեմասնակցության մեթոդով հաշվառվող ներդրումներ»

143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

144 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող երկարաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

211 «Նյութեր»

212 «Աճեցվող և բտվող կենդանիներ»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

216 «Ապրանքներ»

231 «Առևտրական նպատակներով պահվող ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

233 «Մինչև մարման ժամկետը պահվող կարճաժամկետ ներդրումների գծով ստացվելիք համախառն մուտքեր»

412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

513 «Կարճաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

514 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)»

2. Կանոնադրական կապիտալի նվազեցում թողարկված, բայց չտեղաբաշխված բաժնետոմսերի հաշվին 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

Հաշիվ 313 «Հետ գնված կապիտալ»

313 «Հետ գնված կապիտալ» հաշիվը նախատեսված է մասնակիցներից (հիմնադիրներից) հետ գնված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է մասնակիցներից (հիմնադիրներից) հետ գնված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) արժեքը, իսկ կրեդիտում` դրանց մարումը և վերավաճառքը: Հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հետ գնված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) արժեքը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

313 «Հետ գնված կապիտալ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 3131 «Հետ գնված հասարակ բաժնետոմսեր», 3132 «Հետ գնված արտոնյալ բաժնետոմսեր», 3133 «Հետ գնված բաժնեմասեր», 3134 «Հետ գնված փայեր»:

Հետ գնված կապիտալի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

313 «Հետ գնված կապիտալ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Հետ գնված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) արտացոլում` գնման գնով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

531 «Այլ ընթացիկ պարտավորություններ»

313 «Հետ գնված կապիտալ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Շրջանառությունից հանված և մարված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) արտացոլում`

- մինչև անվանական արժեքը 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

- անվանական արժեքը գերազանցող մասը 314 «Էմիսիոն եկամուտ»

2. Հետ գնված բաժնետոմսերի վաճառք, երբ վաճառքի և վճարման պահերը համընկնում են`

ա) երբ վաճառքի գինը բարձր է հետգնման գնից` հետգնման գնով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

բ) երբ վաճառքի գինը ցածր է հետգնման գնից`

- վաճառքի գնով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

- վաճառքի գնի և հետգնման գնի բացասական տարբերության չափով 314 «Էմիսիոն եկամուտ»

3. Հետ գնված բաժնետոմսերի վաճառք, երբ վաճառքի և վճարման պահերը չեն համընկնում`

ա) երբ վաճառքի գինը բարձր է հետգնման գնից` հետգնման գնով 312 «Չվճարված կապիտալ»

բ) երբ վաճառքի գինը ցածր է հետգնման գնից`

- վաճառքի գնով 312 «Չվճարված կապիտալ»

- վաճառքի գնի և հետգնման գնի բացասական տարբերության չափով 314 «Էմիսիոն եկամուտ»

Հաշիվ 314 «Էմիսիոն եկամուտ»

314 «Էմիսիոն եկամուտ» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության էմիսիոն եկամտի առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է տեղաբաշխված բաժնետոմսերի վաճառքի գնի և անվանական արժեքի դրական տարբերությունը, իսկ դեբետում` բացասական տարբերությունը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է: Դեբետային մնացորդի առաջացման դեպքում այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Էմիսիոն եկամտի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

314 «Էմիսիոն եկամուտ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Տեղաբաշխված բաժնետոմսերի վաճառքի

գնի և անվանական արժեքի դրական տարբերության արտացոլում`

ա) երբ տեղաբաշխման և վճարման պահերը համընկնում են 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

բ) երբ տեղաբաշխման և վճարման պահերը չեն համընկնում 312 «Չվճարված կապիտալ»

2. Հետգնված բաժնետոմսերի վաճառքի գնի և հետգնման գնի դրական տարբերության արտացոլում`

ա) երբ վաճառքի և վճարման պահերը համընկնում են 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

բ) երբ վաճառքի և վճարման պահերը չեն համընկնում 312 «Չվճարված կապիտալ»

314 «Էմիսիոն եկամուտ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառված բաժնետոմսերի վաճառքի գնի և հետգնման գնի բացասական տարբերության արտացոլում 313 «Հետ գնված կապիտալ»

2. Հետ գնված և շրջանառությունից հանված ու մարված բաժնետոմսերի (բաժնեմասերի, փայերի) անվանական արժեքը գերազանցող մասով էմիսիոն եկամտի նվազեցում 313 «Հետ գնված կապիտալ»

ԽՈՒՄԲ 32 «ՎԵՐԱԳՆԱՀԱՏՈՒՄԻՑ ԵՎ ՎԵՐԱՉԱՓՈՒՄԻՑ ՏԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ»

32 «Վերագնահատումից և վերաչափումից տարբերություններ« խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ», 322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ» և 323 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ»:

Հաշիվ 321 «Ոչ ընթացիկ նյութական ԵՎ ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ»

321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ» հաշիվը նախատեսված է հիմնական միջոցների, բնական ռեսուրսների և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար (եթե կազմակերպությունն ընտրել է հիմնական միջոցները, բնական ռեսուրսները և ոչ նյութական ակտիվները վերագնահատված արժեքով հաշվառելու քաղաքականություն): Հիմնական միջոցների, բնական ռեսուրսների և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի հաշվապահական հաշվառման մեջ արտացոլման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 16 «Հիմնական միջոցներ» և ՀՀՀՀՍ 38 «Ոչ նյութական ակտիվներ» ստանդարտներում:

Հաշիվը պասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է հիմնական միջոցների, բնական ռեսուրսների և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճը, իսկ դեբետում` այդ աճի նվազումը, վերագրումը չբաշխված շահույթին: Այս հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է հիմնական միջոցների և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

321 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 3211 «Հիմնական միջոցների վերագնահատումից արժեքի աճ», 3212 «Ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ», 3213 «Բնական ռեսուրսների վերագնահատումից արժեքի աճ»:

Հիմնական միջոցների և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

321 «Ոչ ընթացիկ նյութական ԵՎ ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Հիմնական միջոցների, բնական ռեսուրսների և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի արտացոլում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

2. Ակտիվների վերագնահատումից արժեքի նվազման դեպքում կուտակված մաշվածության (ամորտիզացիայի) գումարի նվազեցում 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն»

117 «Բնական ռեսուրսների սպառում»

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա»

3. Ակտիվների վերագնահատումից արժեքի նվազման (նախկինում ճանաչված վերագնահատումից արժեքի աճի հակադարձման) հետևանքով հետաձգված հարկային պարտավորության նվազում 422 «Հետաձգված հարկային պարտավորություններ»

321 «Ոչ ընթացիկ նյութական ԵՎ ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի նվազման արտացոլում 111 «Շահագործման մեջ գտնվող մաշվող հիմնական միջոցներ»

113 «Շահագործման մեջ չգտնվող հիմնական միջոցներ»

115 «Հողամասեր»

116 «Բնական ռեսուրսներ»

118 «Անավարտ ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվներ»

131 «Ոչ նյութական ակտիվներ»

2. Ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի դեպքում կուտակված մաշվածության (ամորտիզացիայի) գումարի ավելացում 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

114 «Ժամանակավորապես շահագործումից հանված հիմնական միջոցների մաշվածություն»

117 «Բնական ռեսուրսների սպառում»

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա»

3. Ակտիվների մաշվածությանը (ամորտիզացիային) զուգընթաց, ինչպես նաև օտարվող ակտիվներին վերաբերող` վերագնահատումից արժեքի աճի վերագրումը չբաշխված շահույթին 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

4. Ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի հետևանքով հետաձգված հարկային պարտավորության առաջացում 422 «Հետաձգված հարկային պարտավորություններ»

Հաշիվ 322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ ԵՎ վնասներ»

322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ» հաշիվը նախատեսված է վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների (բացի հեջի հաշվառման նպատակներով որպես հեջավորված հոդված նախատեսված վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվներից` իրական արժեքի հեջի դեպքում)` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների և վնասների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար (եթե կազմակերպությունն ընտրել է վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթները և վնասները սեփական կապիտալում ճանաչելու քաղաքականություն): Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների և վնասների հաշվապահական հաշվառման մեջ արտացոլման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվապասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթները, չիրացված վնասների վերագրումը ֆինանսական արդյունքներին, իսկ դեբետում` վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասները, չիրացված շահույթների վերագրումը ֆինանսական արդյունքներին: Այս հաշվի կրեդիտային մնացորդն իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթները, իսկ դեբետային մնացորդը` չիրացված վնասները: Դեբետային մնացորդի դեպքում այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 3221 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ», 3222 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասներ»:

Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների և վնասների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ ԵՎ վնասներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների արտացոլում 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

3. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասների վերագրումը ֆինանսական արդյունքներին 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

4. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների վերաչափումից` իրական արժեքով արժեքի նվազման հետևանքով հետաձգված հարկային ակտիվի առաջացում 151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ»

5. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազման հետևանքով հետաձգված հարկային պարտավորության նվազում (երբ վերաչափումից նվազումը հակադարձում է նախկին վերաչափումից արժեքի աճը) 422 «Հետաձգված հարկային պարտավորություններ»

322 «Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ ԵՎ վնասներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասների արտացոլում 143 «Վաճառքի համար մատչելի ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

232 «Վաճառքի համար մատչելի ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

2. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների վերագրումը ֆինանսական արդյունքներին 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

3. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճի հետևանքով հետաձգված հարկային պարտավորության առաջացում 422 «Հետաձգված հարկային պարտավորություններ»

4. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճի հետևանքով հետաձգված հարկային ակտիվի նվազում (երբ վերաչափումից աճը հակադարձում է նախկին վերաչափումից արժեքի նվազումը) 151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ»

Հաշիվ 323 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ ԵՎ վնասներ»

323 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ» հաշիվը նախատեսված է դրամական հոսքերի հեջի ժամանակ որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ֆինանսական ակտիվների` որպես արդյունավետ հեջ որոշված մասի գծով իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների և վնասների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների և վնասների հաշվապահական հաշվառման մեջ արտացոլման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ. ճանաչումը և չափումը» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվապասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթները, չիրացված վնասների վերագրումը ֆինանսական արդյունքներին և դրանց ներառումը ակտիվների կամ պարտավորությունների սկզբնական արժեքում, եթե հեջավորված կայուն պարտավորվածությունը կամ կանխատեսված գործարքը հանգեցնում է ակտիվի կամ պարտավորության ճանաչմանը, իսկ դեբետում` որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասները, չիրացված շահույթների վերագրումը ֆինանսական արդյունքներին և դրանց ներառումը ակտիվների կամ պարտավորությունների սկզբնական արժեքում, եթե հեջավորված կայուն պարտավորվածությունը կամ կանխատեսված գործարքը հանգեցնում է ակտիվի կամ պարտավորության ճանաչմանը: Այս հաշվի կրեդիտային մնացորդը իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթները, իսկ դեբետային մնացորդը` չիրացված վնասները: Դեբետային մնացորդի դեպքում այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

323 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ և վնասներ» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 3231 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ», 3232 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասներ»:

Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների և վնասների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

323 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ ԵՎ վնասներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների արտացոլում 148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

415 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

518 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

2. Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասների վերագրումը ֆինանսական արդյունքներին 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից(անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

3. Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասների ներառումը ակտիվների և պարտավորությունների սկզբնական արժեքում Թղթակցում է ակտիվները և պարտավորությունները հաշվառող համապատասխան հաշիվների հետ

4. Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազման հետևանքով հետաձգված հարկային ակտիվի առաջացում 151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ»

5. Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի նվազման հետևանքով հետաձգված հարկային պարտավորության նվազում (երբ վերաչափումից նվազումը հակադարձում է նախկին վերաչափումից արժեքի աճը) 422 «Հետաձգված հարկային պարտավորություններ»

323 «Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթներ ԵՎ վնասներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված վնասների արտացոլում 148 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

239 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական ակտիվներ»

415 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

518 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»

2. Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների վերագրումը ֆինանսական արդյունքներին 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

3. Հեջավորման գործիքների` իրական արժեքով վերաչափումից չիրացված շահույթների ներառումը ակտիվների և պարտավորությունների սկզբնական արժեքում Թղթակցում է ակտիվները և պարտավորությունները հաշվառող համապատասխան հաշիվների հետ

4. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճի հետևանքով հետաձգված հարկային պարտավորության առաջացում 422 «Հետաձգված հարկային պարտավորություններ»

5. Վաճառքի համար մատչելի ֆինանսական ակտիվների` իրական արժեքով վերաչափումից արժեքի աճի հետևանքով հետաձգված հարկային ակտիվի նվազում (երբ վերաչափումից աճը հակադարձում է նախկին վերաչափումից արժեքի նվազումը) 151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ»

ԽՈՒՄԲ 33 «ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔ»

33 «Ֆինանսական արդյունք» խումբն իր մեջ ներառում է 331 «Ֆինանսական արդյունք» հաշիվը:

Հաշիվ 331 «Ֆինանսական արդյունք»

331 «Ֆինանսական արդյունք» հաշիվը նախատեսված է կազմակերպության հաշվետու տարվա գործունեության ֆինանսական արդյունքի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Կազմակերպության գործունեության ֆինանսական արդյունքը (շահույթ կամ վնաս) ներառում է արտադրանքի (ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների) իրացումից, գործառնական այլ գործունեությունից, ոչ գործառնական գործունեությունից, արտասովոր դեպքերից, հաշվետու տարում հայտնաբերված նախորդ տարիների եկամուտներն ու ծախսերը, շահութահարկի գծով ծախսը:

Հաշվի կրեդիտում արտացոլվում են կազմակերպության գործունեության եկամուտները, ինչպես նաև զուտ վնասի դուրս գրումը, իսկ դեբետում` ծախսերը և զուտ շահույթի դուրս գրումը: Այս հաշիվը տարեվերջի մնացորդ չի ունենում: Հաշվետու տարվա զուտ արդյունքը տեղափոխվում է 343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)» հաշվին:

331 «Ֆինանսական արդյունք» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 3311 «Գործառնական գործունեությունից ֆինանսական արդյունք», 3312 «Ոչ գործառնական գործունեությունից ֆինանսական արդյունք», 3313 «Արտասովոր դեպքերից ֆինանսական արդյունք»:

331 «Ֆինանսական արդյունք» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ կուտակված եկամուտների արտացոլում 611 «Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից հասույթ»

614 «Գործառնական այլ եկամուտներ»

621 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

622 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքներից (օտարումներից) եկամուտներ»

624 «Ոչ ընթացիկ նյութական ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից եկամուտներ»

625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

627 «Ֆինանսական ներդրումներից եկամուտներ»

628 «Ակտիվներին վերաբերող շնորհներից եկամուտներ»

629 «Ոչ գործառնական այլ եկամուտներ»

631 «Արտասովոր եկամուտներ»

641 «Նախորդ տարիների եկամուտներ»

2. Շահութահարկի գծով փոխհատուցման արտացոլում (երբ հաշվետու տարվա արդյունքներով առաջացել է հարկի գծով փոխհատուցում) 751 «Շահութահարկի գծով ծախս (փոխհատուցում)»

3. Հաշվետու ժամանակաշրջանի զուտ վնասի տեղափոխում 343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)»

331 «Ֆինանսական արդյունք» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Հաշվետու տարվա վերջի դրությամբ կուտակված ծախսերի հավաքագրում ըստ կազմակերպության գործունեության տեսակների 711 «Իրացված արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների ինքնարժեք»

712 «Իրացման ծախսեր»

713 «Վարչական ծախսեր»

714 «Գործառնական այլ ծախսեր»

721 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

722 «Ընթացիկ ֆինանսական ակտիվների վաճառքների (օտարումների) ծախսեր»

724 «Ոչ ընթացիկ ակտիվների և ոչ նյութական ակտիվների վերաչափումից ծախսեր»

725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

727 «Վարկերի և փոխառությունների գծով ծախսեր»

728 «Անհատույց տրված ակտիվների գծով ծախսեր»

729 «Ոչ գործառնական այլ ծախսեր»

731 «Արտասովոր ծախսեր»

741 «Նախորդ տարիների ծախսեր»

751 «Շահութահարկի գծով ծախս (փոխհատուցում)»

2. Հաշվետու ժամանակաշրջանի զուտ շահույթի տեղափոխում 343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)»

ԽՈՒՄԲ 34 «ՉԲԱՇԽՎԱԾ ՇԱՀՈՒՅԹ (ՉԾԱԾԿՎԱԾ ՎՆԱՍ)»

34 «Չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում», 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)», 343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)» և 344 «Միջանկյալ շահաբաժիններ»:

Հաշիվ 341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում»

341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում» հաշիվը նախատեսված է նախորդ ժամանակաշրջաններին վերաբերող գործառնությունների գծով հաշվետու ժամանակաշրջանում հայտնաբերված էական սխալների ուղղումների և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում առաջացած ճշգրտումների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար (եթե կազմակերպությունն ընտրել է այնպիսի քաղաքականություն, ըստ որի էական սխալների ուղղումների և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքները ճշգրտում են չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդը): Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 8 «Հաշվետու ժամանակաշրջանի զուտ շահույթ կամ վնաս, էական սխալներ և փոփոխություններ հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության մեջ» ստանդարտում:

Հաշիվն ակտիվապասիվային է, կրեդիտում արտացոլվում է էական սխալների ուղղումների և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում առաջացած ճշգրտման գումարը, որը պետք է ավելացվի չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդին, իսկ դեբետում` էական սխալների ուղղման և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում առաջացած ճշգրտման գումարը, որը պետք է նվազեցվի չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդից: Այս հաշվի դեբետային և կրեդիտային շրջանառությունների տարբերությունը հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջում դուրս է գրվում` ճշտելով չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդը: Էական սխալների ուղղումների և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների հետևանքով առաջացող գումարները պետք է արտացոլվեն հաշվետու ժամանակաշրջանի հաշվետվությունում` ճշտելով չբաշխված շահույթի և համապատասխան հաշվեկշռային հաշիվների սկզբնական մնացորդները: Համեմատելի տեղեկատվությունը պետք է ներկայացվի, քանի դեռ դա իրագործելի է:

341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում» հաշվին կից կարող են բացվել հետևյալ երկրորդ կարգի հաշիվները` 3411 «Էական սխալների ուղղման արդյունքում առաջացած ճշգրտում», 3412 «Հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում առաջացած ճշգրտում»:

341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Նախորդ ժամանակաշրջաններին վերաբերող գործառնությունների գծով հաշվետու ժամանակաշրջանում հայտնաբերված էական սխալների ուղղումների և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում առաջացած ճշգրտման արտացոլում, որոնք պետք է ավելացվեն չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդին 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա»

211 «Նյութեր»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

215 «Արտադրանք»

216 «Ապրանքներ»

և ակտիվներն ու պարտավորությունները հաշվառող այլ համապատասխան հաշիվներ

2. Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտման հետևանքով առաջացած շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային ակտիվների արտացոլում, երբ այդ հետևանքը ճշգրտում է չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդը 151 «Հետաձգված հարկային ակտիվներ»

3. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ դեբետային և կրեդիտային շրջանառությունների դրական տարբերության դուրս գրում (չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդի նվազեցում) 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների

բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Նախորդ ժամանակաշրջաններին վերաբերող գործառնությունների գծով հաշվետու ժամանակաշրջանում հայտնաբերված էական սխալների ուղղումների և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում առաջացած ճշգրտման արտացոլում, որոնք պետք է նվազեցվեն չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդից 112 «Շահագործման մեջ գտնվող հիմնական միջոցների մաշվածություն»

132 «Ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիա»

211 «Նյութեր»

213 «Արագամաշ առարկաներ»

215 «Արտադրանք»

216 «Ապրանքներ»

և ակտիվներն ու պարտավորությունները հաշվառող այլ համապատասխան հաշիվներ

2. Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտման հետևանքով առաջացած շահութահարկի գծով հետաձգված հարկային պարտավորությունների արտացոլում, երբ այդ հետևանքը ճշգրտում է չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդը 422 «Հետաձգված հարկային պարտավորություններ»

3. Հաշվետու ժամանակաշրջանի վերջի դրությամբ դեբետային և կրեդիտային շրջանառությունների բացասական տարբերության դուրս գրում (չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդի ավելացում) 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

Հաշիվ 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)» հաշիվը նախատեսված է նախորդ տարիների չբաշխված շահույթի (չծածկված վնասի) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվապասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է նախորդ տարվա չբաշխված շահույթը, ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի` չբաշխված շահույթին վերագրումը, նախորդ տարիների վնասների ծածկումը պահուստային կապիտալի հաշվին, իսկ դեբետում` չբաշխված շահույթի օգտագործումը, նախորդ տարվա չծածկված վնասը: Այս հաշվի կրեդիտային մնացորդն իրենից ներկայացնում է հաշվետու ամսաթվի դրությամբ նախորդ տարիների չբաշխված շահույթը, իսկ դեբետային մնացորդը` չծածկված վնասը: Դեբետային մնացորդի դեպքում այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Նախորդող տարվա զուտ շահույթի տեղափոխում 343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)»

2. Հիմնական միջոցների, բնական ռեսուրսների և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճի` չբաշխված շահույթին վերագրումը 321 «Ոչ ընթացիկ նյութական և ոչ նյութական ակտիվների վերագնահատումից արժեքի աճ»

3. Նախորդ տարիների վնասների ծածկումը պահուստային կապիտալի հաշվին 351 «Պահուստային կապիտալ»

4. Կանոնադրական կապիտալի նվազեցում` նախորդ տարիների վնասների ծածկման նպատակով 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

5. Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդի ավելացում (էական սխալների ուղղման և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում) 341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում»

342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Նախորդող տարվա զուտ վնասի տեղափոխում 343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)»

2. Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթի հաշվին`

ա) պահուստային կապիտալին հատկացումներ 351 «Պահուստային կապիտալ»

բ) շահաբաժինների հայտարարում 529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)»

գ) կանոնադրական կապիտալի ավելացում 311 «Կանոնադրական կապիտալ»

3. Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթի սկզբնական մնացորդի նվազեցում (էական սխալների ուղղման և հաշվապահական հաշվառման քաղաքականության փոփոխությունների արդյունքում) 341 «Նախորդ տարիների ֆինանսական արդյունքների ճշգրտում»

Հաշիվ 343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)»

343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)» հաշիվը նախատեսված է հաշվետու տարվա զուտ շահույթի (վնասի) վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվապասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է հաշվետու տարվա զուտ շահույթը, ինչպես նաև զուտ վնասի տեղափոխումը, իսկ դեբետում` հաշվետու տարվա զուտ վնասը, ինչպես նաև զուտ շահույթի տեղափոխումը: Այս հաշվի կրեդիտային մնացորդն իրենից ներկայացնում է հաշվետու տարվա զուտ շահույթը, իսկ դեբետային մնացորդը` զուտ վնասը: Դեբետային մնացորդի դեպքում այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Հաշվետու տարվա զուտ շահույթի արտացոլում 331 «Ֆինանսական արդյունք»

2. Նախորդող տարվա զուտ վնասի տեղափոխում 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

343 «Հաշվետու տարվա զուտ շահույթ (վնաս)» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Հաշվետու տարվա զուտ վնասի արտացոլում 331 «Ֆինանսական արդյունք»

2. Նախորդող տարվա զուտ շահույթի տեղափոխում 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

Հաշիվ 344 «Միջանկյալ շահաբաժիններ»

344 «Միջանկյալ շահաբաժիններ» հաշիվը նախատեսված է հաշվետու տարվա ընթացքում հայտարարված միջանկյալ շահաբաժինների վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվն ակտիվային է, կարգավորող: Մասնավորապես, դեբետում արտացոլվում է հայտարարված միջանկյալ շահաբաժինների գումարը, իսկ կրեդիտում` հաշվետու տարվա արդյունքներով հայտարարված շահաբաժինների մարումը միջանկյալ շահաբաժինների հաշվին: Այս հաշվի մնացորդը դեբետային է և իրենից ներկայացնում է հայտարարված միջանկյալ շահաբաժինների գումարը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ: Այն դասի ընդհանուր գումարում ներառվում է բացասական նշանով:

Հայտարարված միջանկյալ շահաբաժինների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ մասնակիցների (հիմնադիրների) և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

344 «Միջանկյալ շահաբաժիններ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Միջանկյալ շահաբաժինների հայտարարում 529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)»

344 «Միջանկյալ շահաբաժիններ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Հաշվետու տարվա արդյունքներով շահաբաժինների հայտարարումից հետո հայտարարված միջանկյալ շահաբաժինների դուրս գրում 529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)»

ԽՈՒՄԲ 35 «ՍԵՓԱԿԱՆ ԿԱՊԻՏԱԼԻ ԱՅԼ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ»

35 «ՍԵփական կապիտալի այլ հոդվածներ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 351 «Պահուստային կապիտալ» և 352 «Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքներ»:

Հաշիվ 351 «Պահուստային կապիտալ»

351 «Պահուստային կապիտալ» հաշիվը նախատեսված է օրենսդրությամբ սահմանված պահուստային կապիտալի ձևավորման և օգտագործման վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է պահուստային կապիտալին հատկացումները, իսկ դեբետում` օգտագործումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է պահուստային կապիտալի չօգտագործված մնացորդը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Պահուստային կապիտալի վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ կազմակերպության կողմից հաստատված ուղղությունների:

351 «Պահուստային կապիտալ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

Պահուստային կապիտալին կատարվող հատկացումներ 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

351 «Պահուստային կապիտալ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

Պահուստային կապիտալի օգտագործում`

- վնասների ծածկման նպատակով 342 «Նախորդ տարիների չբաշխված շահույթ (չծածկված վնաս)»

- շահաբաժինների վճարման նպատակով 529 «Կարճաժամկետ կրեդիտորական պարտքեր մասնակիցներին (հիմնադիրներին)»

- կանոնադրական կապիտալի ավելացման նպատակով 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

Հաշիվ 352 «Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքներ»

352 «Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքներ» հաշիվը նախատեսված է որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքների (րայթեր, բաժնետոմսերի օպցիոններ և վարանտներ, բաղադրյալ պարտքային գործիքում պարունակվող բաժնետոմսերի փոխարկման իրավունքներ և այլն) առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար:

Հաշիվը պասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է տեղաբաշխված որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքների արժեքը, դրանց արժեքի աճը, իսկ դեբետում` իրագործումը, արժեքի նվազումը: Հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքների մնացորդը հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ ածանցյալ գործիքների տեսակների և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

352 «Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքների տեղաբաշխում 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

2. Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքների արժեքի աճի արտացոլում 726 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկումից (անհավաքագրելիությունից) ծախսեր»

352 «Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքների իրագործում 311 «Կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալ»

2. Որպես սեփական կապիտալի գործիքներ դասակարգված ածանցյալ գործիքների արժեքի նվազման արտացոլում 626 «Ոչ գործառնական ֆինանսական գործիքների վերաչափումից և արժեզրկման (անհավաքագրելիության) հակադարձումից եկամուտներ»

ԴԱՍ 4 «ՈՉ ԸՆԹԱՑԻԿ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ»

Այս դասի հաշիվները, բացառությամբ կարգավորող և ակտիվապասիվային հաշիվների, պասիվային են և նախատեսված են ոչ ընթացիկ պարտավորությունների առկայության և շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: 4 «Ոչ ընթացիկ պարտավորություններ» դասն իր մեջ ներառում է հետևյալ խմբերը` 41 «Երկարաժամկետ ֆինանսական պարտավորություններ» և 42 «Այլ ոչ ընթացիկ պարտավորություններ»:

Պարտավորությունների` ոչ ընթացիկին վերագրման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 1 «Ֆինանսական հաշվետվությունների ներկայացում« ստանդարտում:

ԽՈՒՄԲ 41 «ԵՐԿԱՐԱԺԱՄԿԵՏ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ»

41 «Երկարաժամկետ ֆինանսական պարտավորություններ» խումբն իր մեջ ներառում է հետևյալ առաջին կարգի (սինթետիկ) հաշիվները` 411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ», 412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ», 413 «Ֆինանսական վարձակալության գծով վճարվելիք համախառն գումարներ», 414 «Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների գծով» և 415 «Որպես հեջավորման գործիք նախատեսված ոչ ընթացիկ ֆինանսական պարտավորություններ»:

Հաշիվ 411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ» հաշիվը նախատեսված է Հայաստանի Հանրապետության և արտերկրի բանկերից ստացված երկարաժամկետ (հաշվետու ամսաթվի դրությամբ մեկ տարուց ավել մարման ժամկետ ունեցող) վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների (տոկոսների և հիմնական գումարի գծով բոլոր վճարումների անվանական (չզեղչված) արժեքը) առկայության ու շարժի վերաբերյալ տեղեկատվության ընդհանրացման համար: Ֆինանսական պարտավորությունների ճանաչման և չափման մոտեցումները նկարագրված են ՀՀՀՀՍ 39 «Ֆինանսական գործիքներ» ճանաչումը և չափումը» ստանդարտում:

Հաշիվը պասիվային է, մասնավորապես, կրեդիտում արտացոլվում է ստացված երկարաժամկետ վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարները, իսկ դեբետում` դրանց մարումը կամ կարճաժամկետ մասի տեղափոխումը: Այս հաշվի մնացորդը կրեդիտային է և իրենից ներկայացնում է երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարները հաշվետու ամսաթվի դրությամբ:

Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների վերլուծական հաշվառումը տարվում է ըստ վարկատուների, մարման ժամկետների, առանձին վարկերի և կազմակերպության կողմից հաստատված այլ ուղղությունների:

411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ» հաշիվը կրեդիտով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների դեբետ

1. Բանկային վարկերի ստացում դրամական միջոցներով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

2. Բանկային վարկերի ստացում, որոնք անմիջապես ուղղվում են կրեդիտորական պարտքերի մարմանը կամ դեբիտորական պարտքերի առաջացմանը 152 «Կանխավճարներ ոչ ընթացիկ ակտիվներ ձեռք բերելու համար»

521 «Կրեդիտորական պարտքեր գնումների գծով»

3. Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով չկրած տոկոսային ծախսերի արտացոլում 414 «Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների գծով»

4. Արտարժույթով արտահայտված վճարումների գծով փոխարժեքային տարբերություններից ծախսի արտացոլում 725 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից ծախսեր»

411 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարներ» հաշիվը դեբետով թղթակցում է հետԵՎյալ հաշիվների հետ

Տնտեսական գործառնությունների բովանդակությունը Հաշիվների կրեդիտ

1. Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մասի տեղափոխում 512 «Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով վճարվելիք համախառն գումարների կարճաժամկետ մաս»

2. Երկարաժամկետ բանկային վարկերի մարում` ժամկետից շուտ`

- փաստացի վճարված գումարի չափով 251 «Դրամարկղ»

252 «Հաշվարկային հաշիվ»

253 «Արտարժութային հաշիվ»

254 «Այլ հաշիվներ բանկերում»

- հաշվեկշռային արժեքի և փաստացի վճարված գումարի բացասական տարբերության չափով 727 «Վարկերի և փոխառությունների գծով ծախսեր»

3. Երկարաժամկետ բանկային վարկերի գծով չկրած տոկոսային ծախսերի մնացորդի դուրս գրում 414 «Չկրած տոկոսային ծախսեր ամորտիզացված արժեքով հաշվառվող երկարաժամկետ ֆինանսական պարտավորությունների գծով»

4. Արտարժույթով արտահայտված վճարումների գծով փոխարժեքային տարբերություններից եկամտի արտացոլում 625 «Արտարժույթի փոխարժեքային տարբերություններից եկամուտներ»

Հաշիվ 412 «Երկարաժամկետ փոխառությունների գծով վճարվելիք համախառն գումարներ»

Underscore-ի հետ