ՀՀ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՀՐԱՄԱՆԸ ԱՆԵՍԹԵԶԻՈԼՈԳ-ԻՆՏԵՆՍԻՎ ԹԵՐԱՊԵՎՏԻ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ

«28» հուլիս 2025 թվականի N 84-Ն

Հ Ր Ա Մ Ա Ն

ԱՆԵՍԹԵԶԻՈԼՈԳ-ԻՆՏԵՆՍԻՎ ԹԵՐԱՊԵՎՏԻ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

Հիմք ընդունելով «Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 35-րդ կետը և 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետը.

Հրամայում եմ

1. Հաստատել անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտի մասնագիտական բնութագիրը համաձայն հավելվածի:

2. Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից։

28.07.2025 Ա. ԱվանեսՅԱՆ

Հավելված

Հայաստանի Հանրապետության

առողջապահության նախարարի

2025 թվականի հուլիս «28»-ի

N 84-Ն հրամանի

ԱՆԵՍԹԵԶԻՈԼՈԳ-ԻՆՏԵՆՍԻՎ ԹԵՐԱՊԵՎՏԻ

ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳԻՐ

1. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

1. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտն իրականացնում է մասնագիտական գործունեություն անեսթեզիոլոգիայի և ինտենսիվ թերապիայի ծառայություններում` հիվանդանոցային և արտահիվանդանոցային պայմաններում:

2. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտ կարող է համարվել այն անձը, ով ունի բարձրագույն բժշկական կրթություն և բժշկի որակավորում, անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտ (անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգ) մասնագիտությամբ հետդիպլոմային կրթություն (կլինիկական օրդինատուրա, ռեզիդենտուրա) և ում կրթական փաստաթղթերը ճանաչվում են Հայաստանի Հանրապետության կողմից։

3. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտը կարող է անցնել նեղ մասնագիտացում՝ Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի 2025 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ 23-Ն հրամանի։

2. ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԱՌՈՒՅԹՆԵՐԻ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

4. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտն առողջապահության բնագավառում կարող է ստանձնել հետևյալ պաշտոնները.

1) Հիվանդանոցային բժշկական հաստատության անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտ.

2) Հիվանդանոցային բժշկական հաստատության մանկական անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտ.

3) Անեսթեզիոլոգիայի և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքի վարիչ.

4) Բժշկական կազմակերպության գործադիր մարմնի ղեկավար (տնօրեն)

5) Մշտական և ժամանակավոր գործող բժշկական հանձնաժողովի անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտ.

6) Դատաբժշկական հանձնաժողովի բժիշկ-փորձագետ:

3. ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐ, ՈՒՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀՄՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

5. Բժշկական գիտելիքներ. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտը, ում գործունեությունն ուղղված է կրիտիկական իրավիճակում գտնվող պացիենտների ախտորոշմանը, բուժմանը, կենսապահովմանը, մշտադիտարկմանը և կառավարմանը, պետք է`

1) Ունենա վիրաբուժական և ներքին ախտաբանությունների ախտաբանությունների վերաբերյալ ընդհանուր գիտելիքներներ.

2) Տիրապետի անհրաժեշտ բոլոր հնարավոր հմտություններին մասնագիտական գործունեություն իրականացնելու համար.

3) Մանկական անեսթեզիոլոգիայում և ինտենսիվ թերապիայում տիրապետի մանկական անեսթեզիոլոգիայում մասնագիտական գործունեություն իրականացնելու համար անհրաժեշտ բոլոր հնարավոր հմտություններին.

4) Իմանա բժշկական հաստատությունում աշխատանքի անվտանգության կանոնները.

5) Իմանա ներհիվանդանոցային վարակների կանխարգելման և կառավարման սկզբունքները.

6) Ունենա աղետների բժշկության հիմնական գիտելիքներ և հմտություններ, մասնավորապես`

ա. իմանա արտակարգ իրավիճակների դասակարգումը և Հայաստանի Հանրապետության տարածքում հնարավոր արտակարգ իրավիճակների բժշկատակտիկական բնութագրերը.

բ. իրականացնի աղետի վայրի գնահատումն ու վերլուծությունը,

գ. կատարի տուժածների զննություն և վիճակի գնահատում, վնասվածքների նախնական ախտորոշում, բուժօգնության հերթականության ընտրություն (պլան), տեսակավորում (տրիաժ), շտապ դուրսբերում և տեղափոխում.

դ. տեղեկացված լինի արտակարգ իրավիճակներում բուժտարհանման միջոցառումներին.

7) Տիրապետի աղետների բժշկության հիմնական գործնական հմտություններին.

ա. աղետից տուժածներին բուժօգնության տրամադրման ժամանակ կարողանա իրականացնել հիմնական բուժական մանիպուլյացիաներ և վերակենդանացման միջոցառումներ.

բ. տիրապետի տուժածների դուրս բերման և տեղափոխման, ինչպես նաև հատուկ փրկարարական հմտությունների որոշակի ծավալի.

8) Տիրապետի ապացուցողական բժշկության հիմունքներին.

9) Տիրապետի Հիվանդությունների միջազգային դասակարգմանը (ՀՄԴ-10).

10) Տեղյակ լինի բժշկական օգնության որակի և անվտանգության ապահովման ժամանակակից մոտեցումներին.

11) Տիրապետի թիմային աշխատանքի սկզբունքներին, կարևորությանը, պացիենտների և գործընկերների հետ ճիշտ հաղորդակցման հիմունքներին.

12) Տիրապետի սարքավորումների հետ անվտանգ աշխատելու հմտություններին.

13) Տիրապետի ներհիվանդանոցային վարակների կանխարգելման և կառավարման հմտություններին.

14) Տիրապետի հիվանդության պատմագրերի և այլ փաստաթղթերի պատշաճ լրացման հմտություններին․

15) Ունենա հիմնական, նպատակային ծրագրերի մասին ընդհանուր տեղեկացվածություն.

16) Կարողանա կազմել պացիենտի վարման անհատական պլան՝ ըստ ապացուցողական բժշկության արդի ընթացակարգերի և գործելակարգերի․

17) Կարողանա ճանաչել, ախտորոշել և համապատասխան բուժօգնություն ցուցաբերել հետևյալ իրավիճակների ժամանակ`

ա. շնչառության սուր խանգարումների․

բ. շնչուղիների անցանելիության խանգարումների (ասֆիքսիա).

գ. ջրահեղձման, հոսանքահարման կամ կայծակնահարման.

դ. կոմատոզ վիճակների.

ե. արնահոսությունների.

զ. շոկերի.

թ. մարմնի տարբեր հատվածների վերքերի, բաց և փակ վնասվածքների.

ժ. քիմիական այրվածքների, գերսառեցման և ցրտահարության.

18) Կարողանա խորհրդատվություն տրամադրել բժշկական օգնության մատուցման գործող չափորոշիչներին համապատասխան:

6. Բժշկական հատուկ գիտելիքներ. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտը պետք է տիրապետի`

1) բուժկանխարգելիչ և սանիտարալուսավորչական աշխատանքներ կատարելու հմտություններին.

2) բժշկական օգնության և սպասարկման որակի և պացիենտի անվտանգությանը ներկայացվող պահանջներին.

3) առաջին և շտապ բուժօգնության տրամադրմանն անհետաձգելի իրավիճակներում.

4) բուժտարհանման միջոցառումներին արտակարգ իրավիճակներում:

4. ԱՅԼ ՀՄՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

7. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտը պետք է ունենա`

1) հաղորդակցման հմտություններ.

2) վեճերի լուծման հմտություններ.

3) բժշկական օգնության ու սպասարկման ոլորտի օրենսդրության իմացություն:

5. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՈՒՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

8. Բուժաշխատողի մասնագիտական էթիկայի կանոններ. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտը պետք է տիրապետի բուժաշխատողի մասնագիտական էթիկայի կանոններին՝ համաձայն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2022 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ 182-Ն որոշման։

9. Տեխնիկական հմտություններ. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտը պետք է կարողանա.

1) պահպանել տեղեկատվական անվտանգության կանոնները.

2) իրականացնել բժշկական վիճակագրական տեղեկատվության վերլուծություն.

3) կատարել համապատասխան բժշկական փաստաթղթավարում.

4) տիրապետել թվային առողջապահության հիմունքներին.

5) տիրապետել տեղակատվական և հաղորդակցման տեխնոլոգիաների հիմունքներին` իր մասնագիտական գործունեությունում այն օգտագործելու նպատակով.

6) աշխատել բժշկական սարքավորումների հետ:

6. ՄԻՋՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ, ԹԻՄԱՅԻՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ՀՄՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ

10. Անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտը պետք է կարողանա`

1) իրականացնել թիմային աշխատանք և առաջնորդություն․

2) համագործակցել ոլորտի այլ մասնագետների հետ։

7․ ԱՆԵՍԹԵԶԻՈԼՈԳ-ԻՆՏԵՆՍԻՎ ԹԵՐԱՊԵՎՏԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԸ ԵՎ ՊԱՐՏԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

11. «Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» օրենքով սահմանված բուժաշխատողների իրավունքները և պարտականությունները տարածվում են անեսթեզիոլոգ-ինտենսիվ թերապևտի վրա։

8. ԿՈՄՊԵՏԵՆՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱԿԱՐԴԱԿՆԵՐԸ` ՄԱՆԿԱԿԱՆ ԵՎ ՄԵԾԱՀԱՍԱԿՆԵՐԻ ԱՆԵՍԹԵԶԻՈԼՈԳԻԱ ԵՎ ԻՆՏԵՆՍԻՎ ԹԵՐԱՊԻԱ ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՄԲ ՀԵՏԲՈՒՀԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՌՈՒԹՅԱՆ (ԿԼԻՆԻԿԱԿԱՆ ՕՐԴԻՆԱՏՈՒՐԱ, ՌԵԶԻԴԵՆՏՈՒՐԱ) ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ

12. Մասնագիտական ուսումնառության (կլինիկական օրդինատուրայի, ռեզիդենտուրայի) ընթացքում ախտորոշիչ և բուժական կոմպետենտությունների մակարդակները ցույց են տալիս ուսումնառողի ժամանակի կառավարման, խնդիրների լուծման և առանց մշտական հսկողության կամ առաջնորդության ինքնուրույն մասնագիտական գործունեությունն իրականացնելու պատրաստակամությունն ու կարողությունը` ըստ Աղյուսակի:

13. Ախտորոշիչ և բուժական կոմպետենտությունների մակարդակներ են`

1) Մակարդակ 1. Օպտիմալ ախտորոշման կամ բուժական մեթոդիընտրության և դրա արդյունքների ճիշտ մեկնաբանման կամ հետազոտության և բուժման հետագա մարտավարությունը որոշելու փորձ: Այս մակարդակը չի ենթադրում միջամտության ինքնուրույն կատարում, սակայն ընթացակարգին մասնակցելը կարող է օգտակար լինել:

2) Մակարդակ 2. Բացի 1-ին մակարդակից նաև, գործնական հմտություններ ենպահանջվում (բայց ոչ որպես անկախ մասնագետ): Ղեկավարի հսկողության և ղեկավարության ներքո հատուկ ընթացակարգերին աջակցելու փորձը պարտադիր է: Այս մակարդակը ենթադրում է նաև որոշ միջամտություններ ինքնուրույն կատարելու ունակություն, բայց ստանդարտ ցուցումների համար և ոչ բարդ իրավիճակներում:

3) Մակարդակ 3. Բացի 2-րդ մակարդակից նաև, անհրաժեշտ է ինքնուրույնորոշել ցուցումները, կատարել ընթացակարգը, մեկնաբանել դրա արդյունքները և կառավարել հնարավոր բարդությունները (իր ղեկավար բժիշկ մասնագետի հսկողությամբ):

Աղյուսակ

Բժշկական

միջամտություն Կոմպետենտության

աստիճան Կոմպետենտության մակարդակ

1. Իրականացվող բոլոր բժշկական միջամտությունների դիտորդ կլինիկական օրդինատոր, ռեզիդենտ Դիտորդ 1

2. Իրականացվող բոլոր բժշկական միջամտություններին հսկողության ներքո մասնակից կլինիկական օրդինատոր, ռեզիդենտ Ոչ լիարժեք կամ մասնակի կոմպետենտություն 2

3. Իրականացվող բոլոր բժշկական միջամտությունները հսկողության ներքո ինքնուրույն կատարող կլինիկական օրդինատոր, ռեզիդենտ Լիարժեք կոմպետենտություն 3

Պաշտոնական հրապարակման օրը՝ 1 օգոստոսի 2025 թվական: