ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՀՀ ՍՅՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«Վավերացնում եմ»

Հայաստանի Հանրապետության

Նախագահ Ռ. Քոչարյան

30 հունվարի 2006 թ.

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

29 դեկտեմբերի 2005 թվականի N 2322-Ն

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍՅՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ու պատմական միջավայրի պահպանության և օգտագործման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 13-րդ հոդվածին համապատասխան` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը` համաձայն հավելվածի:

2. Ուժը կորցրած ճանաչել Հայկական ՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի 1983 թվականի հուլիսի 4-ի «Հայկական ՍՍՀ տարածքում պետական պահպանության տակ վերցված պատմության և կուլտուրայի հուշարձանների և նրանց պահպանական գոտիների ցուցակը հաստատելու մասին» N 377 որոշման 1-ին կետը՝ Գորիսի, Կապանի, Սիսիանի և Մեղրու շրջանների պատմության և կուլտուրայի հուշարձանների նախկին ցուցակի մասով։

3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից:

Հայաստանի Հանրապետության

վարչապետ Ա. Մարգարյան

2006 թ. հունվարի 19

Երևան

Հավելված

ՀՀ կառավարության 2005 թվականի

դեկտեմբերի 29-ի N 2322-Ն որոշման

Պ Ե Տ Ա Կ Ա Ն Ց ՈՒ Ց Ա Կ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ

8. ՍՅՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶ*

8.1 ԿԱՊԱՆ քաղաք

Հու-շար-ձանի հա-մարը Հուշարձանի ենթահամարը (ենթահամար-ները) Հուշարձանախումբը,

հուշարձանը Ժամա-նակը Տեղը բնակավայրի նկատմամբ, հասցեն Նշանա-կությունը. հանրա-պետական

/տեղական Ծանոթա-գրություն

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ԿԱՏԱՐԱՎԱՆՔ 10-18 դդ. քաղաքից 5 կմ ամ, Ողջի գետի աջ ափին, նախկին Ջրախոր գյուղի մոտ, «Տանձու լենջ» վայրում Հ կիսավեր է

1.1 Դիտակետ 10-12 դդ. Ողջի գետի ձախ ափին Հ կիսավեր է

1.2 Շինություններ օժանդակ 10-11 դդ. ամրոցի տարածքի ամ և

հվ-ամ կողմերում Հ ավերված է

1.3 Պալատական համալիր 10-12 դդ. Հ ավերված է

2 ԱՐՁԱՆ «ԶԱՆԳԵԶՈՒՐՑԻ ԱՂՋԻԿԸ» 1978 թ. ավտոկայարանամերձ հրապարակում Հ քանդ.` Ս.

Բաղդասարյան

3 ԱՐՁԱՆ «ՔԱՋԱՐԱՆԻ ԲԱՆԱԼԻՆ» 1966 թ. Կապան-Քաջարան մայրուղու ձախ կողմում, Ողջի գետի աջ ափին Հ քանդ.`

Մ. Նուրիջանյան

4 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 1 հազ. քաղաքից 5 կմ հս-ամ, Ողջի գետի ձախ ափին, ձորում Հ ավերված է

5 ԲՆԱԿԵԼԻ ԹԱՂԱՄԱՍ ԱՉԱՂՈՒ (ՀԱՄԼԵՏԱՎԱՆ) քաղաքից 5-6 կմ հս-ամ նախկին գյուղը

մտել է քաղաքի շրջագծի մեջ

5.1 Ամրոց Կկոց քար 10 դ. Բաղաբերդ ամրոցից աե Հ ավերված է

5.2 Գյուղատեղի Աչաղու 10-18 դդ. թաղամասի հս կողմում, անտառապատ լեռնալանջին Հ ավերված է

5.2.1 Գերեզմանոց 13-14 դդ. Հ ավերված է

5.2.2 Եկեղեցի 17-18 դդ. գերեզմանոցի տարածքում Հ միանավ սրահ

5.3 Հուշարձան՝ ազատամարտիկ Համլետ Քոչարյանի 1991 թ. թաղամասի ամ եզրին Տ թաղամասը Համլետավան է վերանվանվել ի հիշատակ

Հ. Քոչարյանի

5.4 Մատուռ 17-18 դդ. Դ. Հարությունյանի տնամերձ հողամասում Հ կիսավեր է

6 ԲՆԱԿԵԼԻ ԹԱՂԱՄԱՍ ԲԱՂԱԲՈՒՐՋ քաղաքից հվ-ամ, բարձրադիր վայրում նախկին գյուղը քաղաքի շրջագծի մեջ է մտել 1958 թ.

6.1 Գյուղատեղի 11-17 դդ. թաղամասից 1.5 կմ ամ, անտառապատ վայրում Հ Գյուղատեղի Ղուշչի (Ղուրճիկ). ավերված է

6.1.1 Եկեղեցի 11 դ. Հ փոքր, ավերված

6.1.2 Խաչքար 11 դ. եկեղեցու մոտ Հ տեղահանված է

6.1.3 Տապանաքար 11 դ. եկեղեցու մոտ Հ արձանագիր

6.2 Գյուղատեղի Վանք միջնադար թաղամասից 2 կմ հվ, անտառապատ բարձունքի վրա Հ տարածքի

մեծ մասը մելիորացված է

6.2.1 Եկեղեցի 17-18 դդ. Հ պատերը տեղ-տեղ պահպանվել են մինչև 2.5 մ բարձրությամբ

6.2.

1.1 Տապանաքար 1462 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

6.2.2 Խաչքար 10-11 դդ. եկեղեցու ամ պատի մոտ Հ վերնամասը բացակայում է

6.3 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 1 հազ. թաղամասի տարածքում Հ

6.4 Եկեղեցի Սբ. Հռիփսիմե 1891 թ. թաղամասի կենտրոնում Հ կառուցվել է հին եկեղեցու հիմքերի վրա

6.4.1 Գերեզմանոց 13-15դդ., 19-20 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է

6.4.2 Տապանաքար Արղունի 1436 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, հորիզոնական դիրքով Հ հին եկեղեցին կառուցողի տապանաքարն է

6.5 Հուշաղբյուր՝ Երկրորդ աշխարհամարտում Բաղաբուրջ և Բարաբաթում գյուղերի զոհվածներին 2001 թ. թաղամասից 1.6 կմ

հվ-ամ, անտառապատ վայրում, ճանապարհի եզրին Տ

6.6 Հուշարձան՝ Գարեգին Նժդեհի 2001 թ. թաղամասից 1 կմ

հվ-ամ, սարալանջին, անտառի բացատում Հ

6.7 Հուշարձան՝ Գարեգին Նժդեհի 2001 թ. թաղամասից 1.5 կմ

հվ-ամ, դաշտամիջյան ճանապարհի եզրին Հ

6.8 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1970 թ. թաղամասի կենտրոնում Տ տարածքը պատնեշվել է տեղում եղած և ավերված գերեզմանոցի տապանա-քարերով

7 ԲՆԱԿԵԼԻ ԹԱՂԱՄԱՍ ԲԱՐԱԲԱԹՈՒՄ

7.1 Գերեզմանոց 19-20 դդ. թաղամասից 300 մ աե, «Խաչի խութ» վայրում Տ

7.2 Եկեղեցի Սբ. Հռիփսիմե 17-18 դդ. թաղամասի կենտրոնում Հ միանավ սրահ

7.2.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է

7.3 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1968 թ. թաղամասի կենտրոնում Տ

7.3.1 Խաչքար Արցախյան պատերազմում զոհված ազատա-մարտիկներին 1994 թ. Տ

8 ԲՆԱԿԵԼԻ ԹԱՂԱՄԱՍ ԲԵԽ քաղաքից հս-ամ, Խուստուփ լեռան լանջին նախկին գյուղը քաղաքի շրջագծի մեջ է մտել 1963 թ.

8.1 Ամրոց Հալիձոր (Հալիձորի բերդ) 10-18 դդ. Ողջի գետի բարձրադիր աջ ափին, ՀԷԿ-ի մոտ Հ կառուցվել է որպես կուսանոց անապատ. բերդի դիմաց եղել են Բեխ գյուղի Մելիք-Փար-սադանյանների պղնձահանքն ու պղնձաձուլա-րանը

8.1.1 Դամբարան 17 դ. ամրոցի հս կողմում Հ քառամույթ, գմբեթավոր

8.1.2 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 17 դ. Հ 1723 թ. վերակառուցվել է Դավիթ Բեկի կողմից

8.1.3 Խաչքար՝ հայր Վարդանի 982 թ. ամրոցի տարածքում Հ

8.1.4 Շինություններ բնակելի 17 դ. Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն կից են հվ-ից և հս-ից Հ երկհարկ

8.1.5 Սեղանատուն 17 դ. ամրոցի հս կողմում Հ

8.2 Գյուղատեղի Հալիձոր միջնադար Հալիձորի բերդի հվ-աե կողմում Հ ավերված է

8.2.1 Գերեզմանոց 10-18 դդ. գյուղատեղիի եկեղեցու մոտ Հ

8.2.2 Եկեղեցի 17 դ. գյուղատեղիում, Հալիձորի բերդից մոտ 25 մ աե Հ միանավ սրահ

8.2.

2.1 Խաչքար 14-15 դդ. ագուցված է եկեղեցու աե պատին Հ

8.2.3 Շինություն տնտեսական 19 դ. գյուղատեղիում Հ կանգուն է

8.3 Եկեղեցի Սբ. Գևորգ 17 դ. թաղամասի կենտրոնում Հ միանավ սրահ` վերակառ. 1903 թ.

8.3.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Տ

8.3.

1.1 Խաչքար 17-18 դդ. Տ պարզունակ է

8.3.2 Տապանաքար՝ Բալի զորավարի 1791 թ. ագուցված է եկեղեցու

հվ ճակատին Հ Բալի Մելիք -Փարսադանյան` Դավիթ Բեկի զորավարներից

8.3.3 Տապանաքար` Դավիթ-Բեկ Փարսադանյանցի 1864 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ Դավիթ-Բեկ Փարսադանյանց` ռուսական բանակի զորավար

8.3.4 Տապանաքար տեր Սարգիս Մելիք-Փարսադանյանցի 1842 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Տ

8.4 Եկեղեցի Սբ. Մինաս 17-18 դդ. թաղամասի գործող գերեզմանոցի աե մասում, մուտքի մոտ Հ պահպանվել է աե պատը` 70 սմ բարձրությամբ

8.5 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1975 թ. գյուղի մեջ Տ

8.6 Մատուռ 10-11 դդ. թաղամասից 1 կմ ամ, Վահանավանքից մոտ

2 կմ հվ Հ

8.6.1 Տապանաքար Տիկնանունի 1019 թ. մատուռի մոտ Հ

8.7 Շինություն 17-19 դդ. թաղամասի գործող գերեզմանոցի հս-ամ կողմում, ձորեզրին Տ թաղածածկ

8.8 Վանական համալիր Բեխի անապատ (Տանձափարախի անապատ, Արիստակես անապատ) 10-17 դդ. թաղամասից 4 կմ

հվ-աե, բարձր լեռան աե լանջին, անտառի մեջ Հ վերակառուցվել է 17 դ. 20-ական թթ. Արիստակես վարդապետի կողմից. ավերված է. կարծիք կա, որ Փառարտովանքն է

8.8.1 Գավիթ 17 դ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ պահպանվել են հիմքերը

8.8.2 Գերեզմանոց 11-18 դդ. համալիրի աե կողմում, լեռնալանջին Հ

8.8.3 Եկեղեցի 17 դ. համալիրի կենտրոնում Հ

8.8.

3.1 Խաչքար 10-11 դդ. եկեղեցու մեջ Հ երկատված է

8.8.

3.2 Խաչքար՝ տեր Հակոբի 1757 թ. եկեղեցու մեջ Հ

8.8.4 Միաբանության խցեր 17 դ. կից են ամ պարսպապատին Հ ավերված են

8.8.5 Պարիսպ 17 դ. համալիրի շուրջը Հ պահպանվել են հիմքերը

8.8.6 Սեղանատուն 17 դ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Հ կիսավեր

8.8.

6.1 Խաչքար 1116 թ. Հ ստորին կես

8.8.

6.2 Խաչքար Մակարի 1054 թ. Հ

8.8.7 Սրահ 17 դ. կից է սեղանատան ամ պատին Տ պահպանվել են հիմքերը

9 ԲՆԱԿԵԼԻ ԹԱՂԱՄԱՍ ՇՂԱՐՇԻԿ (ՇՀԱՐՋԻԿ) քաղաքից հս-ամ պատմական Շեկք գյուղն է. քաղաքի շրջագծի մեջ է մտել 1970-ական թթ.

9.1 Գերեզմանոց 15-16 դդ. թաղամասի հվ կողմում Հ ավերված է. տարածքում մահմեդա-կանները կառուցել են սրբավայր` օգտագործելով հայկական տապանաքարերը

9.2 Գյուղատեղի 10-13 դդ. թաղամասի դիմաց, Ողջի գետի աջափնյա անտառապատ ձորակում, Վահանավանքի աե կողմում Հ ավերված է

9.3 Գյուղատեղի Խնկանց 10-17 դդ. թաղամասից 1 կմ աե Հ ավերված է

9.3.1 Գերեզմանոց 10-13 դդ. Հ

9.3.2 Եկեղեցի «Խնկոց վանք» 17 դ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ Եկեղեցի Կարաքիլիսե. միանավ սրահ

9.3.

2.1 Խաչքար 10-11 դդ. տեղադրված է եկեղեցու հս ավանդատան լուսամուտի մեջ Հ արձանագիր

9.3.

2.2 Խաչքար 14-15 դդ. ընկած է եկեղեցու մեջ Հ

9.4 Դամբարանադաշտ Ք.ա.

7-6 դդ. Վահանավանքից 1 կմ հս-ամ, «Էլեկտրոն» ճամբարի տարածքում Հ ավերված է

9.5 Կամուրջ 17-18 դդ. թաղամասից 1 կմ հվ-ամ, Վահանավանք տանող կամրջից 500 մ ամ, Ողջի գետի վրա Հ պահպանվել է աջափնյա խելը

9.6 Մետաղաձուլարան Ք.ա.

14-13 դդ. Վահանավանքից մոտ

1 կմ հս Հ հայտնաբերվել է դաշույնի կաղապար

9.7 Վանական համալիր Վահանավանք 10-11 դդ. թաղամասի դիմաց, Ողջի գետի աջափնյա անտառապատ սարալանջին Հ կիսավեր է, հիմնա-դրել է Սյունյաց Ձագիկ իշխանի որդի Վահանը

9.7.1 Աղբյուր Խիկարի 10-11 դդ. համալիրից մոտ 200 մ աե Հ վերանորոգվել է 1968 թ.

9.7.

1.1 Խաչքար՝ հայր Խիկարի 970 թ. տեղադրված է աղբյուրի վրա Հ

9.7.2 Աղբյուր Վահանի 10-11 դդ. համալիրից 70 մ աե, ճանա-պարհի աջ կողմում Հ

9.7.

2.1 Խաչքար 11 դ. ագուցված է աղբյուրի պատին Հ

9.7.3 Գավիթ 10 դ. կից է Սբ. Գրիգոր եկեղեցուն ամ-ից Հ ավերված է

9.7.

3.1 Տապանաքար՝ Գևորգ Պահլավունու 1101 թ. գավթում Հ

9.7.

3.2 Տապանաքար՝ Խուշուշի 11 դ. գավթի աե մուտքի մոտ Հ հարթ

9.7.

3.3 Տապանաքար՝ Կատայի 10-11 դդ. գավթում Հ Կատա` դուստր Աշոտի

9.7.

3.4 Տապանաքար՝ Կյուրիկեի 1099 թ. գավթում, եկեղեցու մուտքի մոտ Հ Կյուրիկե` որդի Սենեքերիմ թագավորի

9.7.

3.5 Տապանաքար՝ Հովհաննեսի 1317 թ. գավթի աե որմնասյան մոտ Հ

9.7.

3.6 Տապանաքար՝ Վահան նախաշինողի 10 դ. գավթում Հ

9.7.4 Գավիթ 10-11 դդ. կից է Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն ամ-ից Հ ավերված է

9.7.

4.1 Հուշակոթող 11 դ.

2-րդ կես գավթից եկեղեցի տանող մուտքի աջակողմում Հ Աղվանից Ստեփանոս կաթողիկոսի արձանա-գրությամբ

9.7.5 Գերեզմանոց 10-13 դդ. վանքի բակում և շրջակայքում Հ տարածքում կան Ք.ա. 13-11 դդ. դամբարաններ

9.7.

5.1 Խաչքար 957 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց աե, սարալանջին Հ բեկոր. պատվիրատու` Ստեփանոս

9.7.

5.2 Խաչքար Աղվանից Սոփի թագուհու 1081 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց մոտ 25 մ աե Հ վերին աջ անկյունը կոտրված է

9.7.

5.3 Խաչքար Անդրեաս քահանայի 1007 թ. վանքի բակի հս կողմում Հ

9.7.

5.4 Խաչքար Գրիգորի և Սմբատիկի 12 դ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց հս-աե Հ Սենեքրիմ թագավորի որդիներ Գրիգորն ու Սմբատիկը մահացել են 1166 թ.

9.7.

5.5 Խաչքար՝ Գևորգ երեցի 1056 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց 10 մ հս-աե Հ

9.7.

5.6 Խաչքար՝ Գևորգ քահանայի 1051 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց աե, սարալանջին Հ

9.7.

5.7 Խաչքար՝ Դլվստահի 1084 թ. վանքի բակի հվ կողմում Հ

9.7.

5.8 Խաչքար՝ Հակոբ երեցի 998 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց աե, սարալանջին Հ

9.7.

5.9 Խաչքար՝ Համամի 10 դ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց աե, սարալանջին Հ

9.7.

5.10 Խաչքար՝ հայր Եղուտի 1094 թ. վանքի բակում, ավերված շինության մոտ Հ

9.7.

5.11 Խաչքար՝ Հովհաննես վանահոր 997 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց աե, սարալանջին Հ

9.7.

5.12 Խաչքար՝ Հրահատի 954 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց աե, սարալանջին Հ

9.7.

5.13 Խաչքար՝ Մուսեի 1049 թ. վանքի բակի հվ կողմում Հ

9.7.

5.14 Խաչքար՝ Ստեփանոսի 965 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց աե, սարալանջին Հ

9.7.

5.15 Խաչքար՝ Ստեփանոսի 966 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց աե, սարալանջին Հ

9.7.

5.16 Խաչքար՝ Ստեփանոս եկեղեցպանի 1033 թ. վանքի բակի հս կողմում Հ

9.7.

5.17 Խաչքար՝ Վահանիկի 1100 թ. վանքի բակի հս կողմում Հ

9.7.

5.18 Տապանաքար 11 դ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց մոտ 10 մ հս, ընկուզենու տակ Հ արձանագիր

9.7.

5.19 Տապանաքար՝ Գրիգոր Երիցու-վանեցու 1102 թ. վանքի բակի հվ կողմում Հ

9.7.

5.20 Տապանաքար՝ Գևորգ եկեղեցպանի 1091 թ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց մոտ 17 մ հս-աե Հ հարթ

9.7.

5.21 Տապանաքար՝ Զուիթայի 1101 թ. վանքի բակի հվ կողմում Հ

9.7.

5.22 Տապանաքար՝ Խատատունի 11 դ. վանքի բակի հվ կողմում Հ

9.7.

5.23 Տապանաքար՝ Հասանի 11 դ. վերջ սյունասրահի հվ ճակատի մոտ Հ հարթ

9.7.

5.24 Տապանաքար՝ Մամուկի 1050 թ. վանքի բակի հվ կողմում Հ

9.7.

5.25 Տապանաքար՝ Պետրոսի 10 դ. Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց աե, սարալանջին Հ

9.7.

5.26 Տապանաքար՝ Ռահիբի 11 դ. վերջ սյունասրահի մոտ Հ

9.7.

5.27 Տապանաքար՝ Սողոմոն Մարեջրեցու 1084 թ. համալիրի հվ կողմում Հ

9.7.

5.28 Տապանաքար՝ Վարդուկի 11 դ. համալիրի հվ կողմում Հ

9.7.

5.29 Տապանաքար՝ Քուրդիկ Մարեջրեցու 1076 թ. համալիրի հվ կողմում Հ

9.7.6 Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր 911 թ. համալիրի հս կողմում Հ գլխավոր եկեղեցին է, կառուցել է Սյունյաց Ձագիկ իշխանի որդի Վահանը. ավերված է

9.7.7 Եկեղեցի - տապանատուն

Սբ. Աստվածածին 1086 թ. համալիրի բակի հվ մասում Հ երկհարկ է, կառուցել են Շահանդուխտ թագուհին և իր քույր Կատան

9.7.8 Շինություն 10-11 դդ. կից է Սբ. Գրիգոր եկեղեցու հս-աե անկյանը Հ ավերված է

9.7.9 Շինություն 10-11 դդ. սյունասրահից մոտ 2 մ հվ-ամ Հ կիսավեր է, ենթադրվում է, որ վանքի սեղանատունն է

9.7.

9.1 Խաչքար 1042 թ. ագուցված է շինության ամ լուսամուտի մեջ Հ պարզունակ է, պատվիրատու` Սարգիս կրոնավոր

9.7.10 Սյունասրահ 10 դ. կից է Սբ. Գրիգոր եկեղեցուն և գավթին հվ-ից Հ ավերված է, կառուցել է Վահան Բ - ն

9.7.

10.1 Տապանաքար՝ Աղվանից Սոփի թագուհու 1081 թ. սյունասրահի հվ-աե անկյան մոտ, ներքուստ Հ հարթ

9.7.

10.2 Տապանաքար՝ Աշոտիկ իշխանի 10 դ. սյունասրահի հվ մասում Հ Աշոտիկ` Սմբատ Բ և Գրիգոր Ա Սյունյաց թագավորների հայր

9.7.

10.3 Տապանաքար՝ Գրիգոր թագավորի 1072 թ. սյունասրահի հս պատի մոտ Հ Գրիգոր Ա` Սյունյաց թագավոր, որդի Աշոտիկ իշխանի

9.7.

10.4 Տապանաքար՝ Գրիգորի 11 դ. սյունասրահում Հ ենթադրվում է, որ Սյունյաց Գրիգոր եպիսկոպոսի տապանաքարն է

9.7.

10.5 Տապանաքար՝ Գևորգի 11 դ. վերջ սյունասրահում Հ Գևորգ` որդի Մեհևանի

9.7.

10.6 Տապանաքար՝ Դինարի 11 դ. սյունասրահի հս պատի մոտ Հ հարթ

9.7.

10.7 Տապանաքար՝ Խաղբակի 1061 թ. սյունասրահում Հ

9.7.

10.8 Տապանաքար՝ Կատայի 11 դ. վերջ սյունասրահում Հ Կատա` քույր Շահանդուխտ թագուհու

9.7.

10.9 Տապանաքար՝ Հրանուշի 11 դ. սյունասրահում Հ ենթադրվում է, որ Հրանուշը Սյունյաց Սմբատ Բ թագավորի կինն է

9.7.

10.10 Տապանաքար՝ Ջվանշերի 10 դ. սյունասրահում Հ Ջվանշեր` ավագ որդի Ձագիկ գահակալ իշխանի

9.7.

10.11 Տապանաքար՝ Սմբատ Բ թագավորի 1051 թ. սյունասրահի հվ պատի մոտ, ներքուստ Հ

9.7.

10.12 Տապանաքար՝ Սևադայի 11 դ. սյունասրահում Հ

10 ԲՆԱԿԵԼԻ ԹԱՂԱՄԱՍ ՎԵՐԻՆ ՎԱՉԱԳԱՆ քաղաքի հվ-ամ կողմում, բարձրադիր անտառապատ վայրում

10.1 Գերեզմանոց 17-20 դդ. թաղամասի հվ-ամ եզրին Տ

10.1.1 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1968 թ. Տ

10.2 Գյուղատեղի Վաչագան միջնադար թաղամասից 4 կմ ամ, Խուստուփ լեռան ստորոտին Հ գյուղատեղի Քոլվա

10.2.1 Եկեղեցի 10-11 դդ. Հ կանգուն է

10.2.2 Քարայր - ուխտատեղի Հ մուտքի մոտ կան խաչքարեր

10.3 Եկեղեցի

Սբ. Աստվածածին 17 դ. թաղամասի կենտրոնում Հ միանավ սրահ

10.4 Կամուրջ 871 թ. թաղամասից 1 կմ աե Հ միաթռիչք, հետագայում քանիցս վերանորոգվել է

10.5 Հուշաղբյուր՝ Արցախյան պատերազմում զոհվածներին 1995 թ. թաղամաս կենտրոնում Տ

11 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-20 դդ. քաղաքից 5-6 կմ հս-աե Հ Բաշքենդ գյուղն է` լքված 1957 թ., ապրել են հույն պղնձագործներ

11.1 Եկեղեցի 1765 թ. Հ հունական

11.1.1 Զանգակատուն 1765 թ. կից է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

11.2 Դամբարան 18 դ. եկեղեցու ամ կողմում Հ եկեղեցու շինարարի դամբարանն է

12 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. քաղաքի գործող գերեզմանոցի տարածքում Հ Սովխոզի գերեզմանոցի դամբարանա-դաշտն է. պարբերաբար ավերվում է նորագույն թաղումների հետևանքով

13 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ՝ ԹԵՂՈՒՏԻ Ք.ա. 2 հազ. կեսեր քաղաքի Չերյոմուշկա թաղամասի տարածքում Հ

14 ԽԱՉՔԱՐ 1046 թ. Երկրագիտական թանգարանում Հ տեղափոխվել է Վահանավանքից

15 ԽԱՉՔԱՐ՝ ԱՐՑԱԽՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐԻՆ 1993 թ. քաղաքի մեջ Տ

16 ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ 1970-1990-ական թթ. քաղաքից 200 մ հվ, Բաղաբուրջ տանող ճանապարհի ձախակողմյան բարձունքին Տ

16.1 Գերեզմանոց՝ Արցախյան պատերազմում զոհված կապանցիների 1992-1994 թթ. հուշահամալիրի երրորդ հարթակում Տ

16.2 Խաչքար՝ Անհայտ զինվորի 2005 թ. հուշահամալիրի երկրորդ հարթակում Տ

16.3 Հուշակոթող՝ Մեծ եղեռնի, 1988 թ. Սումգայիթի և Բաքվի զոհերին 1990 թ. հուշահամալիրի առաջին հարթակում Տ հեղ.`

Յու. Գևորգյան

16.4 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների 1987 թ. հուշահամալիրի չորրորդ հարթակում Տ հեղ.`

Ց. Արմենյան,

Ռ. Դանիելյան

17 ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ՝ ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀԻ 2001 թ. քաղաքի ամ եզրին, Ողջի գետի աջ ափին Հ հեղ.`

Գ. Գևորգյան

18 ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ՝ ԴԱՎԻԹ ԲԵԿԻ 1983 թ. հրապարակի հս-աե եզրին Հ ճարտ.` Ս. Բաղդասարյան

19 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ՀԱՅ -ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ԸՆԴՀԱՐՈՒՄՆԵՐԻ ԺԱՄԱՆԱԿ ԶՈՀՎԱԾ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻՆ 1992 թ. քաղաքի մեջ Տ

20 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ՀՈՒՆԱՆ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ 1959 թ. քաղաքի կենտր. զբոսայգում Հ քանդ.` Ս. Բաղդասարյան

21 ՔԱՂԱՔԱՏԵՂԻ ԿԱՊԱՆ 5-11 դդ. Կապան-Քաջարան ճանապարհին, Ողջի գետի բարձրադիր աջ ափին Հ ավերված է

21.1 Գերեզմանոց 10-12 դդ. քաղաքատեղիում, «Գանձասար» ճամբարից մոտ 300 մ հս Հ

21.2 Գերեզմանոց 10-12 դդ. քաղաքատեղիում, «Տանձու լենջ» վայրում Հ ավերված է

21.3 Գերեզմանոց 10-15 դդ. քաղաքատեղիում, «Գանձասար» ճամբարի հս-ամ եզրին Հ տարածքում նկատելի են մատուռի ավերակներ

21.4 Դամբարանաբլուր Ք.ա. 2-1 հազ. «Գանձասար» ճամբարից մոտ 300 մ հս տարածվող գերեզմանոցում Հ

21.5 Կամուրջ 10-12 դդ. քաղաքատեղիում, Ողջի գետի վրա Հ պահպանվել է ձախափնյա խելը

_____________________

* Հուշարձանների պետական ցուցակը կազմելիս հիմք է ընդունվել «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կառուցվածքը մարզի և բնակավայրերի նույն համարակալմամբ:

8.2 ԱԳԱՐԱԿ քաղաք (Մեղրու)

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԽԱՉՔԱՐ՝ ԱՐՑԱԽՅԱՆ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐԻՆ 1994 թ. քաղաքային հրապարակում Տ պատվիրատու` գնդապետ Ղ. Հովհաննիսյան

2 ԿԻՍԱՆԴՐԻ՝ ՍՏԵՓԱՆ ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻ 1977 թ. քաղաքային հրապարակում, մշակույթի տան մուտքի ձախ կողմում Տ

3 ԿԻՍԱՆԴՐԻ՝ ՍՈՒՐԵՆ ՍՊԱՆԴԱՐՅԱՆԻ 1977 թ. քաղաքային հրապարակում, մշակույթի տան մուտքի աջ կողմում Տ

4 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1977 թ. քաղաքային հրապաակի հս-ամ մասում Տ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ՀՈԿՏԵՄԲԵՐՅԱՆ ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅԱՆ

60 - ԱՄՅԱԿԻՆ 1977 թ. քաղաքային զբոսայգում Տ

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ «ՓԱՌՔ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻՆ» 1980 թ. քաղաքային հրապարակում, պղնձամոլիբդենային կոմբինատի վարչական շենքի մոտ Տ

7 ՔԱՐԱՎԱՆԱՏՈՒՆ 17 դ. քաղաքի հվ-աե եզրին, Արաքս գետի ձախ ափին, Մեղրի-Ագուլիս-Ջուղա հին ճանապարհի վրա Հ վերակառուց-վել է, այժմ` «Արաքս» ռեստորան

8.3 ԳՈՐԻՍ քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ ԲԱԲԱԽԱՆԻ ԿԱԼԵՐ Ք.ա. 2-1 հազ. քաղաքից 1 կմ հս-ամ Հ ավերված է

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ - ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ՀԻՆ ԳՈՐԻՍ (ԿՅՈՐԵՍ) Ք.ա.

1 հազ. –

Ք. հ.- 20 դ. սկիզբ քաղաքից աե, Վարարակն գետի ձախ ափին Հ անձավային բնակավայր է

2.1 Ամրոց Ձագեձոր 10-20 դդ. գյուղատեղիի աե եզրին, Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց հս-աե, քարաժայռի վրա Հ պահպանվել է միջնաբերդը

2.1.1 Բնակելի քարայր 10-20 դդ. ամրոց-քարաժայռի ստորին մասում Հ

2.2 Բնակելի տուն 19 դ. գյուղատեղիի եկեղեցուց 200 մ հվ-ամ Տ միահարկ է

2.3 Բնակելի տուն 19 դ. Խաչերի ձոր թաղում, Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց 100 մ հվ-ամ Տ կից` ժայռափոր երկսրահ կիսավեր բաժանմունքն է

2.4 Բնակելի տուն 19 դ. 50-ական թթ. Խաչերի ձոր թաղում Տ Շալունց Հրանտի տունը, միահարկ, կից ունի ժայռափոր բաժանմունք

2.5 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Խաչերի ձոր թաղում Տ Միրզա Զենալյանի տունը, երկհարկ է, կից ունի ժայռափոր բաժանմունք

2.6 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Խաչերի ձոր թաղում Տ Արշալույս Ղուկասյանի տունը, միահարկ է, կից ունի ժայռափոր բաժանմունք

2.7 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ-20 դ. սկիզբ Խաչերի ձոր թաղում, գերեզմանոցի մոտ Տ միահարկ է

2.8 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ-20 դ. սկիզբ Խաչերի ձոր թաղում, գործող գերեզմանոցից մոտ 80 մ հս Տ միահարկ է,

ունի ժայռափոր բաժանմունք

2.9 Բնակելի տուն 20 դ. սկիզբ Խաչերի ձոր թաղում, Արշալույս Ղուկասյանի տնից 20 մ հս Տ երկհարկ է, կիսավեր, կից ունի ժայռափոր երկսրահ բաժանմունք

2.10 Բնակելի տուն 20 դ. սկիզբ Խաչերի ձոր թաղում Տ Սայունց Ժորայի տունը, կից ունի ժայռափոր բաժանմունք

2.11 Բնակելի քարաբուրգերի համալիր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիում Հ բաղկացած է մոտ երկու տասնյակ բնակելի ժայռափոր համալիրներից

2.12 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիում Հ երկսրահ է

2.13 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիի եկեղեցուց 800 մ հվ-ամ, գործող գերեզմանոցից 50-60 մ հեռու Հ երկհարկ է

2.14 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիի մեծ եկեղեցուց 500 մ հս-ամ Հ միասրահ է

2.15 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիում Հ երկսրահ է

2.16 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիում, Արշալույս Ղուկասյանի տնից 20 մ հվ Հ երկսրահ է

2.17 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիի հվ մասում, Վարարակն գետի բարձրադիր ձախ ափին Հ երկսրահ է

2.18 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Վարարակն գետի բարձրադիր ձախ ափին Հ երկսրահ է

2.19 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Վարարակն գետի բարձրադիր ձախ ափին Հ միասրահ է

2.20 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Ա. Սաթյանի նրբանցքում Հ եռասրահ է

2.21 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, Շալունց Հրանտի տնից մոտ 200 մ աե Հ հվ-ից կից է թաղակապ նախասրահը

2.22 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, Շալունց Հրանտի տնից 250 մ աե Հ եռասրահ է, ունի բազալտե շարվածքով նախասրահներ

2.23 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղի

հս-ամ եզրին Հ երկսրահ է

2.24 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղի ձիթհանից մոտ 40 մ

հս-ամ Հ եռասրահ է

2.25 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, եկեղեցուց 40 մ հս-ամ Հ եռասրահ է

2.26 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, եկեղեցուց 70 մ հս, ամենաբարձր ժայռի մեջ Հ միասրահ է

2.27 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, եկեղեցուց 150 մ հվ-ամ, Արշալույս Ղուկասյանի տնամերձ հողամասում Հ երկսրահ է

2.28 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, եկեղեցուց 150 մ հվ-ամ, Արշալույս Ղուկասյանի տնամերձ հողամասում Հ երկսրահ է

2.29 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, եկեղեցուց մոտ 200 մ

հվ-ամ, Արշալույս Ղուկասյանի տնից 70 մ աե Հ միասրահ է

2.30 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում,

Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց մոտ 100 մ աե Հ եռասրահ է

2.31 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում,

Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց մոտ 100 մ հվ-ամ Հ երկսրահ է

2.32 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում,

Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց 180 մ հս-աե Հ երկսրահ է,

հվ-ից կցակառուցված է երկու շինություն

2.33 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում,

Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց 200 մ հեռու Հ եռասրահ է

2.34 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում,

Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց 200 մ հս-ամ, Ճաղարյանների տան բակում Հ երկսրահ է

2.35 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում,

Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց մոտ 250 մ հվ-աե Հ միասրահ է

2.36 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում,

Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց մոտ 500 մ հս-ամ Հ միասրահ է

2.37 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում,

Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց մոտ 500 մ հս-ամ,

Ս. Ճաղարյանի տան մոտ Հ միասրահ է

2.38 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում,

Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց հվ-աե, գերեզմանոցից քիչ վերև Հ երկսրահ է

2.39 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղի գերեզմանոցից 10 մ հս Հ երկսրահ է

2.40 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղի գերեզմանոցից հս, բլրակի աե լանջին Հ միասրահ է

2.41 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, Արշալույս Ղուկասյանի տնից 10 մ աե Հ միասրահ է

2.42 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, Արշալույս Ղուկասյանի տնից 40 մ աե Հ երկսրահ է` բազալտե շարվածքով նախասրահներով

2.43 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, Արշալույս Ղուկասյանի տնից 60 մ աե Հ երկսրահ է`

հվ-ից կից շինություններով

2.44 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, Արշալույս Ղուկասյանի տնից 80 մ աե Հ միասրահ է

2.45 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, եկեղեցուց 250 մ հվ-ամ, Արշալույս Ղուկասյանի տնից 80 մ աե Հ երկսրահ է` հվ-ից կից 2 թաղակապ սենյակով

2.46 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Խաչերի ձոր թաղի «Արմենի սար» վայրում Հ միասրահ է` հս-ից կից 3 փոքր բաժանմունքով

2.47 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Խաչերի ձոր թաղի «Արմենի սար» վայրում, Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց 500 մ հվ-աե Հ երկսրահ է, մեծ սրահին կից 3 փոքր բաժանմունքով

2.48 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Խաչերի ձոր թաղում, գետի ձախ ափին Հ երկսրահ է

2.49 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Ղաթրինի ձոր թաղում, եկեղեցուց 50 մ հս-ամ Հ երկսրահ է

2.50 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Ղաթրինի ձոր թաղում, Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց մոտ 70 մ հս Հ միասրահ է

2.51 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Չոփունց ձոր թաղում, դպրոցից մոտ 200 մ աե Հ միասրահ է

2.52 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Չոփունց ձոր թաղում, դպրոցից մոտ 150 մ հվ-աե Հ միասրահ է

2.53 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Չոփունց ձոր թաղի

հվ-ամ մասում Հ երկսրահ է

2.54 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Չոփունց ձոր թաղի

հվ-ամ մասում Հ երկսրահ է

2.55 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Չոփունց ձոր թաղում Հ եռասրահ է

2.56 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Չոփունց ձոր թաղում, Թամարա Բախշյանի տնամերձ հողամասում Հ եռասրահ է

2.57 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Չոփունց ձոր թաղում, բրգաձև ժայռախմբի հվ կողմում, Երվանդ Սի-

մոնյանի հողամասում Հ եռասրահ է

2.58 Բնակելի քարայր միջնադար- 20 դ. Չոփունց ձոր թաղում, Երվանդ Սիմոնյանի հողամասում Հ միասրահ է

2.59 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Չոփունց ձոր թաղում, Երվանդ Սիմոնյանի հողամասում Հ հողաբուրգի մեջ

2.60 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիի հս-ամ եզրին Հ ամրացված մեկուսի քարաժայռի մեջ փորված այրերի երկհարկ խումբ է

2.61 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղի

հս-աե եզրին Հ երկհարկ է

2.62 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնադար-

20 դ. Խաչերի ձոր թաղի ծայր աե մասում, «Արմենի սար» հողաբուրգի մեջ Հ բաղկացած է 9 սրահից

2.63 Բրուտանոց 19-20 դդ. Ղաթրինի ձոր թաղում Հ ժայռափոր

2.64 Գերեզմանոց 18-20 դդ. գյուղատեղիի աե եզրին Տ գործող

2.65 Եկեղեցի Սբ. Հռիփսիմե 17 դ. գյուղատեղիի հվ մասում, բլրալանջին Հ

2.65.1 Տապանաքար Բաբուռի 1803 թ. եկեղեցու հվ պատի տակ, արտաքուստ Տ

2.66 Եկեղեցի «Մելիքների» 17 դ. գյուղատեղիի աե եզրին, գերեզմանոցում Հ

2.66.1 Գերեզմանոց 17-20 դդ. Հ

2.66.1.1 Խաչքար 17-18 դդ. Հ

2.66.1.2 Խաչքար Մելիք Հովանի 1771 թ. Հ

2.66.1.3 Տապանաքար 17-18 դդ. Հ բարձր է, քանդակազարդ

2.66.1.4 Տապանաքար՝ Բաղդասարի 1846 թ. Տ

2.66.1.5 Տապանաքար՝ Երիցանց Հարությունի 1851 թ. Տ

2.66.1.6 Տապանաքար՝ Մալխասի և Միրի 1572 թ. Հ

2.66.1.7 Տապանաքար՝ Մանուչար Ուզբաշովի 1849 թ. Տ

2.66.1.8 Տապանաքար՝ Մաշունց Պապույի 1836 թ. Տ

2.66.1.9 Տապանաքար՝ Մարիի 1839 թ. Տ

2.66.1.10 Տապանաքար՝ Մելիք Հովանի 1771 թ. Հ սեղանաձև

2.66.1.11 Տապանաքար՝ Պողոսի 1813 թ. Տ օրորոցաձև

2.66.2 Տապանաքար՝ Մելիք Ուսիի 1822 թ. եկեղեցու մեջ Հ

2.67 Խաչքար 9-10 դդ. գյուղատեղիում, գործող գերեզմանոց տանող ճանապարհի եզրին Հ

2.68 Խաչքար 10-11 դդ. գյուղատեղիի հս-աե եզրին, Սբ. Մարտիրոս մատուռից հվ, բարձրադիր լանջին Հ

2.69 Խաչքար 10-11 դդ. գյուղատեղիի հս-աե եզրին, Սբ. Մարտիրոս մատուռից հվ, բարձրադիր լանջին Հ

2.70 Խաչքար 11-12 դդ. գյուղատեղիի հս-աե եզրին, Սբ. Մարտիրոս մատուռից հվ, բարձրադիր լանջին Հ

2.71 Կամուրջ 19 դ. Վարարակն գետի վրա Տ միաթռիչք է, պահպանվել են խելերը

2.72 Հուշաղբյուր 1881 թ. գյուղատեղիի հվ-ամ եզրին, Վարարակն գետի բարձրադիր ձախ ափին Տ թաղածածկ է, կամարակապ. վերակառուցվել է 1973 թ.

2.73 Ձիթհան 19 դ. վերջ Խաչերի ձոր թաղում, եկեղեցուց մոտ 100 մ հվ Տ կից ջրաղացով

2.74 Մատուռ վերա-կառ.

19 դ. գյուղատեղիի աե եզրին, գերեզմանոցում Տ թաղակապ

2.74.1 Գերեզմանոց 19-20 դդ. մատուռի շուրջը Տ

2.74.2 Տապանաքար՝ տեր Հակոբ քահանայի 1857 թ. մատուռի մեջ Տ

2.75 Մատուռ «Խաչին աղբյուր» միջնադար գյուղատեղիում, Ըմբովի ձորի աե մասում Հ վերակառ. 19 դ.

2.75.1 Արձանագիր ժայռաբեկոր 1091 թ. մատուռից մոտ 2 մ աե Հ

2.76 Մատուռ Սբ. Մարտիրոս 9-10 դդ. գյուղատեղիի հս-աե եզրին, բարձունքի վրա Հ կիսաժայռափոր է` վերակառ.

1703 թ.

2.76.1 Խաչքար 10-11 դդ. մատուռի մոտ Հ կանգնեցված է գլխիվայր

2.76.2 Տապանաքար՝ տեր Մաթեոսի 1771 թ. Հ

2.77 Քարանձավային թատրոն («Ամֆիթատրոն») 18-20 դդ. գյուղատեղիի «Թթենիների տակ» վայրում Հ ժայռափոր է, գործել է մինչև

20 դ. սկիզբը

2.78 Քարավանատուն 17-18 դդ. գյուղատեղիում, գետափին Հ պահպանվել է աե պատը

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1890- ական թթ. Անկախության փող. 7 Տ

4 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Անկախության փող. 9 Տ Մ. Տատինցյանի տունը, երկհարկ է

5 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1898 թ. Անկախության փող. 12 Տ Տ. Աբրահամյանի տունը, երկհարկ է

6 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1900 թ. Անկախության փող. 16 Տ Կ. Միրզաթունյանի տունը, երկհարկ է

7 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1880 թ. Անկախության փող. 17 Տ

8 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1900-

ական թթ. Անկախության փող. 18 Տ

9 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1910 թ. Անկախության փող. 19 Տ

10 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Անկախության փող. 20 Տ երկհարկ է

11 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Անկախության փող. 21 Տ

12 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1887 թ. Անկախության փող. 22 Տ

13 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Անկախության փող. 23-25 Տ

14 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1901 թ. Անկախության փող. 24 Տ

15 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Անկախության փող. 28 Տ նախկինում` դպրոցի շենք

16 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Անկախության փող. 29 Տ

17 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1870-

ական թթ. Անկախության փող. 30 Տ Ս. Զաքարյանի տունը, երկհարկ է

18 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1904 թ. Անկախության փող. 32 Տ

19 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Անկախության փող. 33 Տ

20 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1904 թ. Անկախության փող. 34 Տ

21 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Անկախության փող. 35 Տ

22 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1900 թ. Անկախության փող. 38 Տ

23 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Անկախության փող. 39 Տ

24 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Անկախության փող. 40 Տ

25 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Անկախության փող. 41 Տ

26 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Անկախության փող. 42 Տ

27 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1911 թ. Անկախության փող. 43 Տ

28 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1920-

ական թթ. Անկախության փող. 45 Տ

29 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1920-

ական թթ. Անկախության փող. 47 Տ

30 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Անկախության փող. 48 Տ

31 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Անկախության փող. 49 Տ երկհարկ է

32 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1901 թ. Անկախության փող. 51 Տ Մ. Սյուջոյանի տունը, երկհարկ է

33 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Անկախության փող. 52 Տ

34 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1939 թ. Անկախության փող. 53 Տ

35 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1920-

ական թթ. Անկախության փող. 58 Տ

36 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1910 թ. Անկախության փող. 60 Տ

37 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1931 թ. Անկախության փող. 67 Տ

38 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ-20դ. սկիզբ Գր. Տաթևացու փող. 3 Տ

39 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Գր. Տաթևացու փող. 11-13 Հ նախկինում` ուսումնարան և հանրակացարան, երկհարկ է

40 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. Գր. Տաթևացու փող. 12 Տ Ս. Մկրտչյանի տունը, երկհարկ է

41 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Գր. Տաթևացու փող. 16 Տ

42 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Գուսան Աշոտի փող. Տ երկհարկ է, առաջին հարկում` խանութներ, երկրորդ հարկը նախկինում եղել է հյուրանոց

43 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Գուսան Աշոտի փող. 5 Տ երկհարկ է, կիսավեր

44 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Գուսան Աշոտի փող. 7 Տ

45 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1900-

ական թթ. Գուսան Աշոտի փող. 14 Տ

46 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Գուսան Աշոտի փող. 16 Հ

47 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Գուսան Աշոտի փող. 17 Տ

48 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Գուսան Աշոտի փող. 19-19 ա Տ երկհարկ է, նախկինում` Յոլյանների հյուրանոց

49 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Գուսան Աշոտի փող. 23 Տ

50 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Գուսան Աշոտի փող.

23 ա Տ երկհարկ է, առաջին հարկում` խանութներ

51 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1906 թ. Գուսան Աշոտի փող. 39 Տ

52 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1880-

ական թթ. Դավիթ Բեկի փող. 6 Տ Ռ. Միքայելյանի տունը, երկհարկ է

53 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Զորավար Անդրանիկի փող. 11 Տ Ե. Հովհաննիսյանի տունը, երկհարկ է

54 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Զորավար Անդրանիկի փող. 19 Տ

55 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1926 թ. Զորավար Անդրանիկի փող. 24 Տ

56 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1800-

ական թթ. Մ. Խորենացու փող.

36-38 Տ

57 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Մ. Խորենացու փող. 51 Տ «Ճիլեի» տունը

58 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1883 թ. Կոմիտասի փող. 10 Հ

59 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Կոմիտասի փող. 11 Հ

60 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Կոմիտասի փող. 12 Տ

61 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Կոմիտասի փող. 17 Տ Վ. Անթանոսյանի տունը, երկհարկ է

62 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1900 թ. Կոմիտասի փող. 20-26 Հ

63 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մակիչի փող.

(առանց համարի է) Տ եռահարկ է, նախկինում` բաղնիք, դպրոց, ծննդատուն, այժմ` կիսավեր

64 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մակիչի փող. 9-11 Տ

65 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Մ. Մաշտոցի փող. 4 Տ երկհարկ է

66 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 8,

Գր. Տաթևացու փող. 7 Հ Պետրոս բեյի տունը, հետագայում` ռուսական դպրոց, ուսումնարան, զին. մաս, այժմ` բնակելի, վթարային է

67 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 10 Տ երկհարկ է, առաջին հարկում` խանութներ

68 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1898 թ. Մ. Մաշտոցի փող. 11 Տ

69 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 13 Տ

70 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 15 Հ

71 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Մ. Մաշտոցի փող. 17 Տ երկհարկ է

72 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1900 թ. Մ. Մաշտոցի փող. 19 Հ Ղ. Մալինցյանի տունը, երկհարկ է, այս տանը 1918-1919 թթ. հան-գրվանել է զորավար Անդրանիկը

72.1 Հուշարձան Անդրանիկի 1989 թ. բնակելի տան առջև Հ քանդ.`

Ա. Պետրոսյան

73 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1903-

1904 թթ. Մ. Մաշտոցի փող. 21 Տ

74 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 22 Տ

75 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1903 թ. Մ. Մաշտոցի փող. 23 Տ

76 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 25 Տ

77 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Մ. Մաշտոցի փող. 27 Տ Ս. Բաղիրյանի տունը

78 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Մ. Մաշտոցի փող. 30 Տ

79 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1895 թ. Մ. Մաշտոցի փող. 31 Տ

80 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1905 թ. Մ. Մաշտոցի փող. 32 Հ Ա. Հայիրյանի տունը, միահարկ

81 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 35 Հ

82 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 39 Տ

83 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 40 Տ Ա. Ամսարյանի տունը, երկհարկ է

84 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1894 թ. Մ. Մաշտոցի փող. 45 Տ Ակ. Բակունցի հորեղբոր`

Հ. Բակունցի տունը

85 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1900-

1913 թթ. Մ. Մաշտոցի փող. 46 Տ

86 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1909 թ. Մ. Մաշտոցի փող. 48 Տ Կ. Դանիելյանի տունը, երկհարկ է

87 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 50 Տ

88 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1890-ական թթ. Մ. Մաշտոցի փող. 52 Տ

89 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Մ. Մաշտոցի փող. 54 Տ Ս. Մինասյանի տունը, երկհարկ է

90 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. Մ. Մաշտոցի փող . 60 Տ Յ. Մաշուրյանի տունը, երկհարկ է

91 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Մ. Մաշտոցի փող. 62 Տ Ս. Հասրաթյանի տունը.

միահարկ է

92 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Մ. Մաշտոցի փող. 70 Տ

93 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1901 թ. Մ. Մաշտոցի փող. 76 Տ

94 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ Սայաթ-Նովայի փող. 16 Տ

95 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1909 թ. Սյունիքի փող. 4 Տ Ա. Խուրշուդյանի տունը, երկհարկ է

96 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1880 թ. Սյունիքի փող. 7 Տ Հ. Շահումյանի տունը, երկհարկ է

97 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Սյունիքի փող. 10 Տ Գ. Պողոսյանի տունը, երկհարկ է

98 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Սյունիքի փող. 15 Հ նախկինում` զինկոմիսարիատ

99 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1891 թ. Սյունիքի փող. 17 Տ երկհարկ է

100 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Սյունիքի փող 18 Տ երկհարկ է

101 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Սյունիքի փող. 20 Տ Հ. Գրիգորյանի տունը, երկհարկ է

102 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1890-

ական թթ. Սյունիքի փող. 23 Տ

103 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1920-

ական թթ. Սյունիքի փող. 24 Տ

104 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1900-

ական թթ. Սյունիքի փող. 25 Տ

105 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Սյունիքի փող. 29 Տ երկհարկ է

106 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1893 թ. Սյունիքի փող. 40 Տ Ա. Տորազյանցի տունը, երկհարկ է

107 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1870 թ. Սյունիքի փող. 41 Տ

108 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1894 թ. Սյունիքի փող. 44 Տ Հովհաննիսյանների տունը

109 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Սյունիքի փող. 50 Տ

110 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Սյունիքի փող. 54 Տ Մ. Պետրոսյանի տունը, երկհարկ է, 2-րդ հարկը կառուցվել է

1956 թ.

111 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1872 թ. Սյունիքի փող. 60 Տ Գ. Աթայանի տունը,

երկհարկ է

112 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Վարդան Մամիկոնյան փող. 44 Հ բժիշկ Ակունցների տունը, հետագայում` հակատուբերկուլոզային դիսպանսեր, այժմ` բնակելի

113 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Օրբելյանների փող. 4 Տ

114 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Օրբելյանների փող. 10, Օրբելյանների և Կոմիտասի փողոցների խաչմերուկում Տ Մ. Սարգսյանի տունը

115 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1904 թ. Օրբելյանների փող.

9-11, Օրբելյանների և Կոմիտասի փողոցների խաչմերուկում Տ

116 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1892 թ. Օրբելյանների փող. 12 Տ երկհարկ է

117 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Օրբելյանների փող. 14, Օրբելյանների և Գուսան Աշոտի փողոցների խաչմերուկում Տ

118 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Օրբելյանների փող. 19, Գուսան Աշոտի փող. 21 Տ

119 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ Օրբելյանների փող. 21, Օրբելյանների և Գուսան Աշոտի փողոցների խաչմերուկում Տ

120 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1911 թ. Օրբելյանների փող. 29 Տ

121 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1887 թ. Օրբելյանների փող. 31 Տ

122 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1892 թ. Օրբելյանների փող. 33 Տ

123 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 9-18 դդ. քաղաքից 1.5 կմ հս-ամ, «Սինդարա» վայրում Հ ավերված է

123.1 Եկեղեցի 17-18 դդ. գյուղատեղիում Հ կիսավեր է

123.2 Մատուռ «Խաչեր»

(«Սինդարայի խաչ») 17-18 դդ. գյուղատեղիի հս կողմում Հ ավերված է

123.2.1 Խաչքար 9 դ. մատուռի մեջ Հ

123.2.2 Խաչքար՝ թևավոր 9 դ. մատուռի մեջ Հ

124 ԵԿԵՂԵՑԻ միջնադար քաղաքի հս-ամ կողմում, «Վանքի տափ» վայրում Հ պահպանվել է ամ պատից մի հատված

125 ԵԿԵՂԵՑԻ միջնադար քաղաքի հս-աե եզրին, Ավանգարդ թաղամասում, գործող գերեզմանոցի մոտ, «Խաչեր» վայրում Հ ժայռափոր է

125.1 Խաչքար 10 դ. եկեղեցու մոտ Հ պարզունակ է

125.2 Խաչքար 10 դ. եկեղեցու մոտ, գործող գերեզմանոցի տարածքում Հ պարզունակ է

125.3 Խաչքար 14-15 դդ. եկեղեցու մոտ Տ պարզունակ է

125.4 Խաչքար 14-15 դդ. եկեղեցու մոտ Տ պարզունակ է

125.5 Խաչքար 14-15 դդ. եկեղեցու մոտ, գործող գերեզմանոցի տարածքում Տ պարզունակ է

125.6 Խաչքար 14-15 դդ. եկեղեցու մոտ, գործող գերեզմանոցի տարածքում Տ պարզունակ է

126 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳՐԻԳՈՐ ԼՈՒՍԱՎՈՐԻՉ 1903 թ. քաղաքի կենտրոնում Հ եռանավ գմբեթա-վոր սրահ, 1932-

1947 թթ.` պահեստ, 1947-1988 թթ.` գա-վառագիտական թանգարան, այժմ` գործող

126.1 Խաչքար 11-12 դդ. եկեղեցու բակում Հ

126.2 Խաչքար՝ Երիցակ վանականի 991 թ. եկեղեցու բակում Հ

126.3 Խաչքար՝ Մարկոսի 1581 թ. եկեղեցու բակում Հ տեղափոխվել է Վերիշենից

126.4 Խաչքար՝ Ովանեսի 1581 թ. եկեղեցու բակում Հ տեղափոխվել է Վերիշենից

126.5 Խաչքար՝ տեր Հովհաննեսի 1271 թ. եկեղեցու բակում Հ

126.6 Հուշարձան՝ հայրե-նիքի համար զոհված հայորդիներին 2005 թ. եկեղեցու բակում Տ ճարտ.`

Ս. Զաքարյան

126.7 Շենք՝ առաջնորդարանի 19 դ. վերջ եկեղեցու բակում Հ մինչև 2001 թ.` բնակելի տուն

126.7.1 Խաչքար 9-10 դդ. ագուցված է առաջնորդարանի հվ ճակատին Հ

126.8 Տապանաքար 17 դ. եկեղեցու բակում Հ ձիակերպ

126.9 Տապանաքար՝ Բարոնի 1699 թ. եկեղեցու բակում Հ տեղափոխվել է Վերիշենից, սեղանաձև է` կենցաղային տեսարանով

126.10 Տապանաքար՝ Ղազարի 1708 թ. եկեղեցու բակում Հ տեղափոխվել է Վերիշենից, ուղղանկյունաձև

է` կենցաղային տեսարանով

127 ԽԱՉՔԱՐ՝ ՄԵՍՐՈՊԻ 1273 թ. քաղաքի հս կողմում, Դպրոցականների պալատի մոտ Հ

128 ԽԱՉՔԱՐ՝ ՊՈՂՈՍԻ ԵՎ ԱՆԱՀՈՐ 10 դ. Երկրագիտական թանգարանի բակում Հ

129 ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ՝ ՖԻԴԱՅԻՆԵՐԻ 1990 թ. քաղաքի հս կողմում, զին. մասի տարածքում Հ համալիրը բաղկացած է Ս. Թեհ-լերյանի, Մախլուտոյի, Արաբոյի,

Գ. Չաուշի, Քեռու, հրետանաձիգ Սիմոնի, Աղբյուր Սերոբի, Գ. Նժդեհի, Անդրանիկի կիսանդրիներից

130 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1946 թ. քաղաքային զբոսայգու տարածքում Հ ճարտ.`

Ռ. Իսրայելյան

131 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝

ԱԿՍԵԼ ԲԱԿՈՒՆՑԻ 1960-

ական թթ. քաղաքի մեջ, Բակունցի անվ. հրապարակում Հ քանդ.`

Ա. Հարությունյան

132 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝

ԳՈՒՍԱՆ ԱՇՈՏԻ 2005 թ. քաղաքի կենտրոնում, Գուսան Աշոտի անվ. մշակույթի պալատի դիմաց Հ քանդ.`

Գ. Բաղդասարյան

133 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. քաղաքի հս կողմում Հ հեղինակներ`

Ս. Զաքարյան,

Յա. Խաչյան

134 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝

ՍԵՐՈ ԽԱՆԶԱԴՅԱՆԻ 2004 թ. Ս. Խանզադյանի անվ. դպրոցի բակում Հ քանդ.`

Գ. Բաղդասարյան

135 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԽՈՐՀՐԴԱՅԻՆ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՍՏԱՏՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1960 թ. քաղաքային պուրակում Տ

136 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝

ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀԻ 1991 թ. Արզումանյան փող. Հ

137 ՇԵՆՔ՝ ԲԱՆԿԻ 19 դ. վերջ Օրբելյանների փող. 1 Տ նախկինում` տպարան, այժմ` սեփականաշնորհված կառույց

138 ՇԵՆՔ՝ «ԶԱՆԳԵԶՈՒՐ» ԿԻՆՈԹԱՏՐՈՆԻ 1956 թ. քաղաքի կենտրոնում Տ այժմ` Հայէկոնոմբանկի շենք

139 ՇԵՆՔ՝ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ԱՐՎԵՍՏԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ 1936 թ. Մ. Մաշտոցի փող. 14 Տ նախկինում` բանկի շենք

140 ՇԵՆՔ՝ ԽԱՆՈՒԹՆԵՐԻ ԵՎ ԱՐՀԵՍՏԱՆՈՑ-ՆԵՐԻ 20 դ. սկիզբ Գուսան Աշոտի փող. 24-26 Տ

141 ՇԵՆՔ՝ ԽԱՆՈՒԹՆԵՐԻ «ՊԱՍԱԺ» 19 դ. վերջ Մխիթար սպարապետի անվ. հրապարակում Հ միահարկ է` բաց սյունասրահով և նկուղային թաղակապ հարկաբաժնով

142 ՇԵՆՔ՝ ԽԱՆՈՒԹՆԵՐԻ «ՊԱՍԱԺ» 19 դ. վերջ Անկախության փող. 3 Տ նախկինում` տրիկոտաժի ֆաբրիկա,

միահարկ է` նկուղային հարկաբաժնով

143 ՇԵՆՔ՝ ՎԱՐՉԱԿԱՆ 1912 թ. Անկախության և Գուսան Աշոտի փողոցների խաչմերուկում Տ երկհարկ է, առաջին հարկում` դեղատուն, խանութներ, երաժշտական դպրոց

144 ՇԵՆՔ՝ ՔԱՂԱՔԱՊԵՏԱՐԱՆԻ 1960-

ական թթ. քաղաքի կենտրոնում Տ նախկինում` կուսշրջկոմի շենք, այժմ` «Սյունիք» բժշկական կենտրոն

145 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. քաղաքի աե եզրին,

ձորում, գետի աջ ափին Տ թաղակապ է

146 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. քաղաքի աե եզրին,

ձորում, գետի աջ ափին Տ կիսավեր է

147 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. քաղաքի աե եզրին,

ձորում, գետի աջ ափին Տ թաղակապ է

148 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. քաղաքի հս-աե կողմում, ձորի մեջ, մարզադաշտի մոտ Տ

149 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. քաղաքի հվ-աե եզրին, գետի աջ ափին,

Գ. Ֆադունցի տնամերձ հողամասում Տ գործել է մինչև

1950-ական թթ.

150 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. Կարապետյան փող. 6,

Գ. Ֆադունցի տնամերձ հողամասում Հ գործել է մինչև

1930-ական թթ.

151 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 16-17 դդ. Երկրագիտական թանգարանի բակում Հ տեղափոխվել է

Հին Գորիսից, օրորոցաձև է` կենցաղային տեսարանով

152 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 16-17 դդ. Երկրագիտական թանգարանի բակում Հ խոյաձև է, տեղափոխված Խնձորեսկից

153 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 16-17 դդ. Երկրագիտական թանգարանի բակում Հ խոյաձև է, տեղափոխված Խնձորեսկից

154 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ՝ ԴՈՎԼԱԹԻ 1605 թ. Երկրագիտական թանգարանի բակում Հ օրորոցաձև է

155 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ՝ ՍԱՐԳՍԻ 1581 թ. Երկրագիտական թանգարանի բակում Հ տեղափոխվել է hին Գորիսից, օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

156 ՏՈՒՆ - ԹԱՆԳԱՐԱՆ՝

ԱԿՍԵԼ ԲԱԿՈՒՆՑԻ 1892-

1905 թթ. Մ. Մաշտոցի փող. 41 Հ թանգարանը գործում է

1970-ից

156.1 Խաչքար 1999 թ. թանգարանի բակում Տ կանգնեցվել է Բակունցի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ,

ճարտ.`

Ս. Զաքարյան, քանդ.`

Ռ. Արզումանյան

157 ՈՒՍՈՒՑՉԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ Գուսան Աշոտի փող. 32 Տ նախկինում` բնակելի տուն

8.4 ԴԱՍՏԱԿԵՐՏ քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ ուշ միջ-նադար քաղաքի հս կողմում Հ միասրահ է

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ ուշ միջ-նադար քաղաքի հս կողմում Հ միասրահ է

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ ուշ միջ- նադար քաղաքի հս-աե եզրին, բարձրադիր վայրում Հ ավերված է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ քաղաքից 2 կմ հս-ամ, «Քյուր ձոր» վայրում Հ

5 ԽԱՉՔԱՐ 1320 թ. քաղաքից 2 կմ հս Հ

6 ԽԱՉՔԱՐ՝ ՂԱՀՊԱՀ ՎԱՐԴԱՊԵՏԻ 13-14 դդ. Տորունիք տանող ճանապարհին Հ

7 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ՝ ԱՍԼԱՆԻ 16 դ. քաղաքի կենտրոնում Հ հարթ

8.5 ՄԵՂՐԻ քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ԹԱՂԱՄԱՍ ՄԵԾ ԹԱՂ 17-20 դդ. Մեղրագետի ձախափնյակում Հ թաղի ստորին մասը կոչվել է Միջնաթաղ

1.1 Աղբյուր 19 դ.

2-րդ կես Փարամազի փող. Տ

1.2 Ամրոց Մեղրի (Մեղրու բերդ) 10 դ. վերջ-

11 դ. սկիզբ Մեծ թաղի հս կողմում Հ հիմնովին վերակառուցվել է 18 դ.

1.2.1 Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի հս-աե կողմում Հ կլոր է, երկհարկ

1.2.2 Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի հս-աե կողմում Հ ուղղանկյուն է, երկհարկ

1.2.3 Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի ամ կողմում Հ կլոր է, երկհարկ

1.2.4 Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի հս-ամ կողմում Հ ուղղանկյուն է, երկհարկ

1.2.5 Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի ամ կողմում Հ կլոր

1.2.6 Աշտարակ 18 դ. Մեծ թաղի հս-ամ կողմում Հ կլոր

1.3 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ-

20 դ. սկիզբ Մեծ թաղի աե եզրին Հ երկհարկ է, կիսավեր, տեղացիների վկայությամբ 1920-1921 թթ. Գ. Նժդեհն այստեղ հրավիրել է խորհրդակցություններ

1.4 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Գործարանային փող. 3 Տ Ա. Ղազարյանի տունը, միահարկ

1.5 Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես-1960-ական թթ. Գործարանային փող. 5 Հ Ս. Թումանյանի տունը

1.6 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ-

20 դ. սկիզբ Գործարանային փող. 7 Տ միահարկ

1.7 Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես-20 դ. սկիզբ Խաչատրյան փող. 1 Տ Մ. Ծատուրյանի տունը, միահարկ

1.8 Բնակելի տուն 19 դ. Խաչատրյան փող. 7 Տ Հ. Մանուչարյանի տունը.

երկհարկ

1.9 Բնակելի տուն 19 դ. Խաչատրյան փող. 10 Տ Ա. Խաչատրյանի տունը, երկհարկ

1.10 Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես- 19 դ. վերջ Խաչատրյան փող. 12 Տ Հ. Ղազարյանի տունը.

երկհարկ

1.11 Բնակելի տուն 19-20 դդ. Խաչատրյան փող. 14 Տ Բ. Հայրապետյանի տունը, բնակելի երկհարկ համակառույց է

1.12 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեղրաձորի փող. 5 Տ Սարգսյանների տունը, միահարկ

1.13 Բնակելի տուն 19 դ. Մեղրաձորի փող. 7-9 Տ Ռ. Կարապետյանի տունը, երկհարկ

1.14 Բնակելի տուն 19 դ.

2-րդ կես Մեղրաձորի փող. 12 Տ Վ. Օհանեսյանի տունը, երկհարկ

1.15 Բնակելի տուն 19 դ.

2-րդ կես Փարամազի փող. 8 ա Տ միահարկ

1.16 Բնակելի տուն 19 դ. Փարամազի փող. 30 Տ Ա. Սարգսյանի տունը, բնակելի երկհարկ համակառույց է

1.17 Բնակելի տուն 19 դ.

2-րդ կես Փարամազի փող. 34 Տ Ս. Խոնդյանի տունը, 2-րդ հարկն ավեր-

ված է

1.18 Բնակելի տուն 1960-

ական թթ. Փարամազի փող., 2-րդ փակ., 2 Տ Վ. Մանուչարյանի տունը, երկհարկ

1.19 Բնակելի տուն 19 դ. 2-րդ կես-1960-ական թթ. Փարամազի փող., 2-րդ փակ., 6 Տ Վ. Ադամյանի տունը, երկհարկ է, 1960-ական թթ. կառուցվել է երկրորդ հարկը

1.20 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ-

20 դ. սկիզբ Փարամազի փող., 2-րդ փակ., 8 Տ Դ. Սիմոնյանի տունը, եռահարկ

1.21 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ-

20 դ. սկիզբ Փարամազի փող., 2-րդ փակ. 14 Տ Ս. Ահարոնյանի տունը, երկհարկ

1.22 Բնակելի տուն 19 դ. Փարամազի փող., 2-րդ փակ. 15 Տ Ա. Պողոսյանի տունը, երկհարկ է, աե հատվածն ավերված

1.23 Գերեզմանոց 18-20 դդ. Մեծ թաղի աե եզրին, գոմերի մոտ գտնվող եկեղեցուց 200 մ հս-աե Տ գործող

1.24 Եկեղեցի

Սբ. Աստվածածին 1673 թ. Մեծ թաղի հս կողմում Հ գմբեթավոր բազիլիկ` 19 դ. որմնանկարներով

1.24.1 Գավիթ 17 դ. եկեղեցու ամ կողմում Հ պահպանվել են մնացորդները

1.24.2 Խաչքար Հովհաննեսի 17 դ. հենած է եկեղեցու ամ պատին Հ

1.24.3 Խաչքար Մելիքի 17 դ. հենած է եկեղեցու ամ պատին, արտաքուստ Հ վերնամասը կոտրված է

1.24.4 Տապանաքար 17 դ. վերջ-

18 դ. սկիզբ եկեղեցու ամ կողմում Հ եզրերը ջարդոտված են, արձանագրությունը՝ վնասված

1.25 Շենք՝ դպրոցի (Ազարիա Ադելյանի անվան) 1882 թ. Մեծ թաղում Հ երկհարկ է, հետագայում օգտագործվել է «Արևիք» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանի կողմից

1.25.1 Կիսանդրի

Ազարիա Ադելյանի 1903 թ. դպրոցում Տ

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ԹԱՂԱՄԱՍ ՓՈՔՐ ԹԱՂ Մեղրագետի աջափնյա լանջին Հ

2.1 Բնակելի տուն 1880 թ. Փոքր թաղում Տ Ալ. Ծովյանի տունը. երկհարկ

2.2 Բնակելի տուն 1895 թ. Փոքր թաղում, հին հիվանդանոցի մոտ Տ «Շահուց տներ», երկհարկ

2.3 Բնակելի տուն 19 դ. կես Փոքր թաղի վերին փողոցում Տ Ա. Ավետիսյանի տունը, երկհարկ

2.4 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Փոքր թաղում Տ Վ. Սիմոնյանի տունը, երկհարկ

2.5 Բնակելի տուն 1891 թ. Մեժլումյան փող. 4 Տ միահարկ է, նկուղով, նախապես` բնակելի տուն, հետագայում` հիվանդանոց, այժմ` բնակելի տուն

2.6 Բնակելի տուն 20 դ. սկիզբ Մեժլումյան փող. 7 Տ Լ. Խաչատրյանի տունը, միահարկ

2.7 Բնակելի տուն 19 դ.

2-րդ կես Մեժլումյան փող. 12 Տ Ս. Շահբազյանի տունը. երկհարկ

2.8 Բնակելի տուն 1896 թ. Մեժլումյան փող. 14 Տ Հարությունյանների տունը, երկհարկ

2.9 Բնակելի տուն 1870-

ական թթ. Մեժլումյան փող. 15, եկեղեցուց հս-աե Տ Առաքելյանների տունը

2.10 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 16 Տ Կ. Փարսադանյանի տունը, միահարկ

2.11 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 18 Տ միահարկ է,

նախկինում Ծովյանների տունն էր, այժմ`

Լ. Սարգսյանի

2.12 Բնակելի տուն 19 դ.

2-րդ կես Մեժլումյան փող. 19 Տ Ա. Ղազարյանի տունը, տան մի կեսը երկհարկ է, մյուս կեսը` եռահարկ

2.12.1 Խաչքար 1624 թ. հենած է տան պատին Հ տեղափոխել են Փոքր թաղի եկեղեցուց

2.13 Բնակելի տուն 19 դ. սկիզբ Մեժլումյան փող. 22 Հ Կարապետ Մեժլումյանի (նրա անվամբ կոչել են փողոցը և քաղաքային հիվանդանոցը) տունը, երկհարկ

2.14 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 22 ա Տ տեր Խաչատուրի տունը, եռահարկ է, կիսավեր

2.15 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ-1920-

ական թթ. Մեժլումյան փող. 22 բ Տ Վ. Մարտիրոսյանի տունը, երկհարկ

2.16 Բնակելի տուն 1866 թ. Մեժլումյան փող. 24 Տ կառուցել է

Մ. Մկրտումյանը,

երկհարկ

2.17 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 26 Տ Խ. Համբարձումյանի տունը, միահարկ

2.18 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 28 Տ Ստեփանյանների տունը, միահարկ

2.19 Բնակելի տուն 19 դ. վերջ Մեժլումյան փող. 30 Տ Խաչիենց ազգի տներից է,

երկհարկ

2.20 Եկեղեցի Սբ. Սարգիս 17 դ. Փոքր թաղում Հ եռանավ բազիլիկ` 17 դ. որմնանկարներով

2.20.1 Գավիթ - սրահ 17 դ. վերջ եկեղեցու հվ կողմում Հ պահպանվել են հիմքերը

2.20.2 Խաչքար 17 դ. ագուցված է եկեղեցու մուտքի աջակողմում Հ ստորին աջ անկյու-նը կոտրված է

2.20.3 Խաչքար 17 դ. եկեղեցու հվ պատի մոտ Հ երկատված է, արձանագիր

2.20.4 Խաչքար 17 դ. եկեղեցու հվ պատի մոտ Հ ջարդոտված է

2.20.5 Խաչքար՝ Հանեսի 17 դ. եկեղեցու բակում Հ

2.20.6 Շինություն՝ տնտեսական 17 դ. վերջ եկեղեցու հվ-ամ անկյան մոտ Հ ծածկը քանդված է

1

2.20.7 Պարիսպ 17-18 դդ. եկեղեցու հվ կողմում Հ կիսավեր է

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 17-18 դդ. քաղաքի հս-աե եզրին, գոմերի մոտ Հ կիսավեր է, օգտագործվում է որպես պահեստ

3.1 Խաչքար 1504 թ. ընկած է եկեղեցու մեջ Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ (ՄԵՂՐՈՒ ՎԱՆՔ) 17 դ. քաղաքի հս մասում Հ քառամույթ գմբեթավոր բազիլիկ

4.1 Գավիթ - սրահ 17 դ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ եռակամար բաց սրահ է, նշմարվում են հիմքերը

4.2 Գերեզմանոց 16-20 դդ. վանքի հվ կողմում, բարձունքի ստորոտին Հ

4.2.1 Խաչքար 1586 թ. Հ ընկած է

4.2.2 Խաչքար՝ Մանվելի 1726 թ. Հ ընկած է

4.2.3 Խաչքար Մարխաթունի 1599 թ. Հ ընկած է

4.2.4 Խաչքար՝ Պապի 1527 թ. եկեղեցու մուտքի դիմաց Հ ընկած է փլատակների մեջ

4.2.5 Խաչքար՝ տեր Ոնեսի 16 դ. եկեղեցու մուտքի մոտ Հ պարզունակ է, տեղահանված

4.2.6 Կառույցներ օժանդակ 17-18 դդ. եկեղեցու ամ և հվ կողմերում Հ ավերված են

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐ՝ ՆԱԽԿԻՆ ՎԱՆՔ ԵՎ ԿԱԼԵՐ ԳՅՈՒՂԵՐԻ

5.1 Գերեզմանոց 10-18 դդ. նախկին Վանք գյուղի հս-աե մասում Հ ավերված է

5.1.1 Խաչքար 918 թ. Հ խրված է գետնի մեջ, արձանագրու-թյունը եղծված է

5.2 Գերեզմանոց 13-17 դդ. նախկին Վանք գյուղից 500 մ հս, լքված Կալեր գյուղ տանող ճանապարհից աջ, Կալեր գետակի ձախ ափին Հ

5.2.1 Խաչքար 1292 թ. Հ

5.3 Գերեզմանոց 17-20 դդ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 4 կմ հս-աե, լքված Կալեր գյուղի հս եզրին Հ գործող

5.3.1 Խաչքար 1621 թ. Հ պարզունակ է, կիսով չափ հողի մեջ խրված

5.4 Գյուղատեղի Նուշանց 16-20 դդ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 4 կմ հս-աե, լքված Կալեր գյուղի հս մասում՝ «Նուշանց ձոր»-ում Հ ավերված է

5.4.1 Գերեզմանոց 16-20 դդ. «Նուշանց ձոր»-ի աջ կողմում, եկեղեցուց հս Հ տապանաքարերի մի մասը քայքայ-ված է

5.4.2 Եկեղեցի 1903 թ. Հ միանավ սրահ

5.4.3 Եկեղեցի 17 դ. գյուղատեղիի հս մասում Հ պահպանվել են հս պատը և հս-աե ավանդատունը

5.4.4 Խաչքար 9 դ. լքված Կալեր գյուղից մոտ 600 մ հս-ամ, «Նուշանց ձոր»-ի ձախ կողմում, դաշտի մեջ Հ

5.5 Եկեղեցի 17-18 դդ. նախկին Վանք գյուղի կենտրոնում Հ միանավ սրահ

5.5.1 Խաչքար՝ Մուսեսի 851 թ. հորիզոնական դիրքով ագուցված է եկեղեցու ամ պատին Հ պարզունակ է

5.6 Եկեղեցի

Սբ. Աստվածածին 17 դ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 4 կամ հս-աե, լքված Կալեր գյուղում Հ միանավ սրահ

5.6.1 Խաչքար 1651 թ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ պարզունակ է

5.7 Կամուրջ 17 դ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 500 մ հս-աե, Կալեր գետակի վրա Հ միաթռիչք

5.8 Կամուրջ 17 դ. նախկին Վանք գյուղից 2 կմ հվ-ամ, գյուղ տանող ճա-նապարհի սկզբնամասում Հ միաթռիչք

5.9 Կամուրջ 19-20 դդ. նախկին Վանք գյուղից 2 կմ հվ-ամ, գյուղ տանող ճանապարհի սկզբնամասում, նախորդից մոտ 20 մ հվ Հ

5.10 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1968 թ. նախկին Վանք գյուղից մոտ 4 կմ հս-աե, լքված Կալեր գյուղի հս-ամ եզրին Տ քանդ.`

Ս. Սարգսյան,

Ց. Հարոյան

5.11 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1982 թ. նախկին Վանք գյուղի կենտրոնում, եկեղեցուց մոտ 15 մ ամ Տ

8.6 ՍԻՍԻԱՆ քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ բրոնզի դար քաղաքի հս-աե եզրին, Որո-տան գետի ձախակողմյան բարձր քարափին, Սիսիան-Աղիտու ճանապարհի ամենաբարձր հատվածում, Սյունի բերդից մոտ 20 մ աե Հ մասնակի ավերված է

2 ԱՄՐՈՑ ԾԱԿ ՔԱՐ միջնադար քաղաքի արևմտյան մասում, Սբ. Հովհաննես եկեղեցու հարևանությամբ Հ

3 ԱՄՐՈՑ ՍՅՈՒՆԻ (ՍՅՈՒՆԻ ԲԵՐԴ) վաղ միջնադար քաղաքի հս-աե եզրին, Որո-տան գետի ձախակողմյան բարձր քարափին, Սիսիան-Աղիտու ճանապարհի ամե-նաբարձր հատվածում Հ ավերված է

4 ԱՄՐՈՑ ՔԱՐԱԲԵՐԴ Ք.ա. 2-

1 հազ. քաղաքի հս-ամ եզրին Հ

4.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-

1 հազ. Հ

5 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2-

1 հազ. Որոտանի բարձրադիր ձախ ափին, Սբ. Հովհաննես եկեղեցու մոտ տարածվող գերեզմանոցից հս-աե Հ ավերված է

6 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ

ԶՈՐԱՑ ՔԱՐԵՐ Ք.ա.

3 հազ. վերջ –

1 հազ.

2-րդ կես քաղաքից 3 կմ հս, ընդար-ձակ հրվանդանի վրա Հ «Ղոշուն դաշ», ավերված է

6.1 Աստղադիտարան Քարահունջ Հ մենաքարերի խումբ, վերանվանվել է ՀՀ Կառավարության 29.07.04 թ. N 1095-Ն որոշմամբ

6.2 Դամբարանադաշտ Ք.ա.

3 հազ. վերջ –1 հազ.

2-րդ կես Հ

6.2.1 «Արքայական» դամբարան Ք.ա.

2 հազ.

1-ին կես դամբարանադաշտի բարձրադիր` աե մասում Հ

7 ԴԱՄԲԱՐԱՆ Ք.ա. 2-

1 հազ. Սբ. Հովհաննես եկեղեցուց մոտ 800 մ հս, սարալանջին Հ

8 ԴԱՄԲԱՐԱՆ Ք.ա. 1 դ.

կես քաղաքի աե թաղամասում, պանրագործարանի մոտ Հ իշխանական դամբարան

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆ Ք.հ. 1 դ. սկիզբ քաղաքի աե թաղամասում, իշխանական դամբարանից մոտ 150 մ հս-աե Հ վաղ երկաթեդար-

յան դամբարանում կատարված երկրորդական թաղում

10 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա.

2 հազ. սկիզբ-

1 հազ.

2-րդ կես Որոտանի ձախ ափին, Սիսիան, Ղզլջուղ և Անգեղակոթ բնակավայրե-րի միջև Հ առանձին դամբարանա-

բլուրներ են

11 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա.

1 հազ. սկիզբ քաղաքից մոտ 4 կմ հս, Սիսիան-Գորիս մայրուղու երկարությամբ Հ

12 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ ՍԻՍԻԱՆ - 1 Ք.ա.

2 հազ.-

9-8 դդ. փորձակայանի տարածքում Հ ավերված է

13 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ ՍԻՍԻԱՆ - 2 Ք.ա.

2 հազ. սկիզբ-

Ք.ա 1 հազ. 1-ին կես քաղաքի աե մատույց-ներում, աղբանոցի տարածքում Հ Որոտանի կիրճի եզրից ձգվում է մինչև Սյունի բերդ

14 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ (ՍԻՍԱՎԱՆԻ ՍԲ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԵԿԵՂԵՑԻ, ՍՅՈՒՆԻ ՎԱՆՔ) 670-689 թթ. քաղաքի ամ կողմում Հ գործող. հռիփսիմեա-

տիպ կառույց է

14.1 Գերեզմանոց 10-20 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ տարածքում և շրջակայքում նկատելի են բնակատեղիի հետքեր

14.1.1 Խաչքար 10 դ. եկեղեցուց հս Հ կիսագետնաթաղ է

14.1.2 Խաչքար 10 դ. եկեղեցուց հս Հ կիսագետնաթաղ է

14.1.3 Խաչքար 10-11 դդ. Հ ընկած է

14.1.4 Խաչքար 10-11 դդ. Հ երկատված է, ընկած

14.1.5 Խաչքար 11-12 դդ. Հ ընկած է

14.1.6 Խաչքար Էհանեսի, Թաթարի 1307 թ. Հ երկատված է, ընկած

14.1.7 Տապանաքար 1607 թ. եկեղեցուց մոտ 15 մ հվ Հ առյուծի և ցլի կռվի տեսարանով

14.2 Հուշարձան՝ Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկներին 1993 թ. Տ ճարտ.` Մ.

Համբարձումյան

14.3 Հուշարձան՝ Մեծ Եղեռնի զոհերին 1993 թ. Տ ճարտ.` Մ.

Համբարձումյան

15 ԿԱՄՈՒՐՋ միջնա-դար Սյունի թաղամասում, Որոտան և Գիժ գետերի միախառնման վայրի մոտ, քաղաքը Ույծ գյուղի հետ կապող ներկայիս անշուք կամրջից գետի հոսանքով

մի քանի մետր ցած, բան-ջարանոցի տարածքում Հ հայտնի է Զարե, Խանքյոփրի անվանաձևերով, եղել է երկթռիչք,

պահպանվել է ձախափնյա

խելը

16 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾ ԲՈՒԺԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻՆ 1992 թ. քաղաքի հվ կողմում, հիվանդանոցի բակում Տ

17 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1945 թ. քաղաքապետարանի մոտ Հ ճարտ.`

Ռ. Իսրայելյան

18 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝

ՀԱՅ ԵՎ ՌՈՒՍ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴՆԵՐԻ ԲԱՐԵԿԱՄՈՒԹՅԱՆ 1970-ական թթ. քաղաքի հս եզրին, Սիսիան-Շաքի ճանապարհի աջ կողմում Տ

19 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ՀԱՅՐԵՆԱԿԱՆ ՄԵԾ ՊԱՏԵՐԱԶՄՈՒՄ ՏԱՐԱԾ ՀԱՂԹԱՆԱԿԻ

40 - ԱՄՅԱԿԻՆ 1985 թ. Դուրյան փող. Հ ճարտ.`

Ռ. Իսրայելյան

20 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ «ԱՐԾԻՎ» (ՔԱՂԱՔԻ ՄՈՒՏՔԸ) 1975 թ. Շաքի-Սիսիան ճանապարհի աջ կողմում Տ

20.1 Խաչքար 17 դ. հուշարձանից մոտ 50 մ աե Տ պարզունակ է

21 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ 1988 թ. ԵՐԿՐԱՇԱՐԺԻ ԶՈՀԵՐԻՆ 1990 թ. Շիրակի փող., Սիսիան - Աշոտավան ճանապարհի խաչմերուկում Տ

22 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ

ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1960-ական թթ. Շիրվանզադեի փող., զինվորական պարետա-

տան շենքի մոտ Տ

23 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ

ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. քաղաքի հս եզրին, Սբ. Հովհաննես եկեղեցուց աե, բարձունքի վրա Հ ճարտ.` Ա. Բաղդասարյան

24 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԽՈՐՀՐ- ԴԱՅԻՆ ԿԱՐԳԵՐԻ ՀԱՍՏԱՏՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ԸՆԿԱԾ ՄԱՐՏԻԿՆԵՐԻՆ 1961 թ. Դուրյան փող. Տ քանդ.`

Կ. Մեծատուրյան

25 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԱՇՈՏ ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆԻ 2005 թ. քաղաքի մեջ Տ քանդ.` Գ. Բաղդասարյան

26 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝

ՍՏԵՓԱՆ ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻ 1970 թ. Գեղարվեստի դպրոցի դիմաց Տ

27 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝

ՀԱՄՈ ՍԱՀՅԱՆԻ 2004 թ. քաղաքի կենտրոնում Տ ճարտ.` Մ. Համբարձումյան, քանդ.` Գ. Բաղդասարյան

28 ՇԵՆՔ ԳՐԱԴԱՐԱՆԻ 1935 թ. քաղաքի կենտրոնում Տ

29 ՊՈՐՏԱՔԱՐ Սիսիան-Գորիս խճուղու ձախ կողմում Հ

30 ՔԱՂԱՔԱՏԵՂԻ ՇԱՀՐԻՍՏԱՆ 5-15 դդ. քաղաքի աե եզրին,

Պ. Սևակի փող. Հ ավերված է

30.1 Խաչքար 1056 թ. Հ

30.2 Խաչքար 11 դ. Հ

30.3 Կոթող 1071 թ. Հ փոքր

31 ՔԱՆԴԱԿ «ԿՏՐԻՃ» 1988 թ. քաղաքի աջափնյակում, կինոթատրոնի դիմաց Տ քանդ.` Գ. Բաղդասարյան

32 ՔԱՐԱԴԱՐԱՆ 1972 թ. քաղաքի կենտրոնում Հ

32.1 Ժայռապատկեր Ք.ա. 5-2 հազ. քարադարանի բակում Հ տեղափոխվել է Ուղտասարից

32.2 Ժայռապատկեր Ք.ա. 5-2 հազ. քարադարանի բակում Հ տեղափոխվել է Ուղտասարից

32.3 Ժայռապատկեր Ք.ա. 5-2 հազ. քարադարանի բակում Հ տեղափոխվել է Ուղտասարից

32.4 Ժայռապատկեր Ք.ա. 5-2 հազ. քարադարանի բակում Հ տեղափոխվել է Ուղտասարից

32.5 Ժայռապատկեր Ք.ա. 5-2 հազ. քարադարանի բակում Հ տեղափոխվել է Ուղտասարից

32.6 Ժայռապատկեր Ք.ա. 5-2 հազ. քարադարանի բակում Հ տեղափոխվել է Ուղտասարից

32.7 Ժայռապատկեր Ք.ա. 5-2 հազ. քարադարանի բակում Հ տեղափոխվել է Ուղտասարից

32.8 Խաչքար 9-10 դդ. քարադարանի բակում Հ

32.9 Խաչքար 14-15 դդ. քարադարանի բակում Հ

32.10 Խաչքար 1549 թ. քարադարանի բակում Հ տեղափոխվել է Անգեղակոթից, քարգործ` Ակոբ նկարող

32.11 Խաչքար 16-17 դդ. քարադարանի բակում Հ

32.12 Խաչքար՝ Թոդոսի 1459 թ. քարադարանի բակում Հ

32.13 Խաչքար՝ Խումարի 1423 թ. քարադարանի բակում Հ

32.14 Խաչքար՝ Շահրիարի 1420 թ. քարադարանի բակում Հ

32.15 Խաչքար՝ Շմավոն քահանայի 1424 թ. քարադարանի բակում Հ

32.16 Հուշարձան՝ Նիկողայոս Ադոնցի 1993 թ. քարադարանի մոտ Հ քանդ.`

Ա. Հովսեփյան

32.17 Տապանաքար 15-16 դդ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև

32.18 Տապանաքար 15-16 դդ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև

32.19 Տապանաքար 15-16 դդ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև, արձանագիր, պատվիրատու` Նելիճան

32.20 Տապանաքար 15-16 դդ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև

32.21 Տապանաքար 15-16 դդ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև, արաբատառ արձանագրությամբ

32.22 Տապանաքար 15-16 դդ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև, արաբատառ արձանագրությամբ

32.23 Տապանաքար 15-16 դդ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև, արաբատառ արձանագրությամբ

32.24 Տապանաքար 15-16 դդ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև, արաբատառ արձանագրությամբ

32.25 Տապանաքար 15-16 դդ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև, արաբատառ արձանագրությամբ

32.26 Տապանաքար՝ Իսախանի 1569 թ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև

32.27 Տապանաքար՝ Սարգսի 1661 թ. քարադարանի բակում Հ խոյաձև

33 ՔԱՐԱՅՐ - ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐ քարի դար քաղաքի հս-ամ եզրին, Սիսիան-Շաքի ճանապար-

հից աջ Հ 4 քարայր

34 ՔԱՐԱՅՐ - ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐ քարի դար քաղաքի հս կողմում, Սբ. Հովհաննես եկեղեցուց աե, «Գեղի գլուխ» վայրում Հ 3 քարայր

8.7 ՔԱՋԱՐԱՆ քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ՆԱՊԱՏ Ք.ա.

2 հազ. քաղաքից 4 կմ ամ Հ

2 ԱՄՐՈՑ ՇԼՈՐՈՒՏ միջնադար Վերին Հանդ թաղամասից

1-1.5 կմ հս, Շլորուտ գյուղատեղիի մոտ, «Շիրմաք» հանդամասի մերձակայքում Հ Սյունյաց թագավորության նշանավոր ամրոցներից էր, ավերել են սել-ջուկները 1152 թ.

3 ԱՐՁԱՆ «ՀԱՆՔԱԳՈՐԾ» Հանքագործների մշակույթի պալատի մուտքի աջ կողմում Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՇԼՈՐՈՒՏ 5-13 դդ. Վերին Հանդ թաղամասից

1 կմ հս Հ ավերված է

4.1 Գերեզմանոց միջնադար գյուղատեղիի աե եզրին Հ ավերված է

4.2 Եկեղեցի 1912 թ. Հ կառուցվել է հին եկեղեցու հիմքերի վրա

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ Տ

8.8 ԱԳԱՐԱԿ գյուղ (Կապանի)

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-13 դդ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ, Կապան տանող ճանապարհի աջ կողմում, սարի ստորոտին Հ հվ-ամ կողմում կան, հավանաբար, մատուռի ավերակներ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 15-17 դդ. գյուղից 1 կմ ամ Հ

2.1 Եկեղեցի 17 դ. Հ միանավ կիսավեր սրահ է

3 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1830 թ. գյուղի կենտրոնում Հ միանավ սրահ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ

«ՍԱՐԴԱՐԱՆՑ» 10-11 դդ. գյուղից 1 կմ աե Հ միանավ, կիսավեր սրահ է

4.1 Գերեզմանոց 10-13 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿ-ՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐ-ՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1960 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

6 ՄԱՏՈՒՌ - ՍՐԲԱՏԵՂԻ «ՋՈՒԽՏԱԿ ՄԱՆԴՈՒՌ» գյուղից 3 կմ հվ, բարձր

բլրագագաթին Տ

6.1 Խաչքար 11 դ. սրբատեղիի աե պատին Հ արձանագիր է, պարզունակ

6.2 Խաչքար 11 դ. սրբատեղիի աե պատին Հ արձանագիր է, պարզունակ

8.9 ԱԼԴԱՐԱ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-20 դդ. գյուղից 1 կմ հս-ամ, լքված Մալև գյուղի

հս-ամ մասում Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՂԱՎՆԱՁՈՐ 16-19 դդ. գյուղից 7.5 կմ հս-ամ Հ ավերված է, լքվել է 1830-ական թթ.

2.1 Գերեզմանոց 16-19 դդ. գյուղատեղիի ամ մասում, եկեղեցուց ամ Հ ավերված է

2.2 Եկեղեցի 17-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ քանդվել է թաղի ամ հատվածը

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՓԿԵՍ 10-20 դդ. գյուղից 15 կմ հս-ամ Հ ավերված է, լքվել է 1939 թ.

3.1 Գերեզմանոց 17-20 դդ. գյուղատեղիի հս-ամ մասում Հ

3.2 Գերեզմանոց 17-20 դդ. գյուղատեղիի հս մասում Հ

3.2.1 Խաչքար 17-18 դդ. գերեզմանոցում Տ պարզունակ է

3.2.2 Խաչքար՝ Մոսեսի 17-18 դդ. գերեզմանոցում Հ պարզունակ է

3.3 Եկեղեցի 17-18 դդ. գյուղատեղիի հվ եզրին Հ միանավ սրահ

3.3.1 Խաչքար 17-18 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս ճակատին Տ պարզունակ է

3.3.2 Խաչքար 17-18 դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ պարզունակ է, արձանագիր

3.3.3 Խաչքար 17-18 դդ. եկեղեցու մեջ Տ պարզունակ է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԹՈՍ 10-19 դդ. գյուղից 9.5 կմ հս-ամ Հ ավերված է, լքվել է 1860-1865 թթ.

4.1 Եկեղեցի 17-18 դդ. գյուղատեղիում Հ

4.1.1 Խաչքար 9-10 դդ. եկեղեցու մեջ Հ պարզունակ է

4.1.2 Խաչքար 11-12 դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ պարզունակ է, արձանագիր

4.1.3 Խաչքար 11-12 դդ. եկեղեցու մեջ Հ պարզունակ է

4.1.4 Խաչքար 17-18 դդ. եկեղեցու մեջ Տ պարզունակ է

4.1.5 Խաչքար 17-18 դդ. եկեղեցու մեջ Տ պարզունակ է

4.1.6 Խաչքար 17-18 դդ. ագուցված է եկեղեցու

հվ ճակատին Հ պարզունակ է, արձանագիր

4.1.7 Խաչքար 17-18 դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ պարզունակ է, արձանագիր

4.1.8 Խաչքար 17-18 դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատի վերնամասում Տ պարզունակ է

4.1.9 Խաչքար՝ Ղուկաս դպիրի 17 դ. ագուցված է եկեղեցու հս ճակատին Հ պարզունակ է

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԻՔԻՍ (ՔԻՍ) 10-15 դդ. գյուղից 4.5 կմ հս-ամ Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՎԵՐԻՆ ՄԱԼԵՎ (ՄԱԼԻՔ, ՄԱՆԼԵՎ) 14-20 դդ. գյուղից 12.5 կմ հս-ամ Հ

6.1 Գերեզմանոց 14-20 դդ. գյուղատեղիի հվ-աե մասում Հ

6.2 Եկեղեցի Սբ. Հակոբ 17-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ կիսավեր է

6.3 Եկեղեցի «Հանգած» 10 դ. գյուղատեղիի հս-ամ եզրին Հ ավերված է, նկատելի են հիմքերը

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՔՈՒՋԵՐԹ 10-17 դդ. Մեղրի քաղաքից 10 կմ հս-ամ, Մալև գետի ձորում Հ

7.1 Գերեզմանոց Հ

7.2 Եկեղեցի միջնադար Հ ավերված է

8 ԴԻՏԱԿԵՏ - ԱՇՏԱՐԱԿ 19 դ.

սկիզբ գյուղից 1.5 կմ հս, լքված Մալև գյուղի հս բարձունքի հվ գագաթին Հ օգտագործվել է

նաև 1988-1989 թթ. հայ-ադրբեջանա-կան ընդհարում-ների ժամանակ

9 ԴԻՏԱԿԵՏ - ԱՇՏԱՐԱԿ 19 դ.

սկիզբ գյուղից 1.5 կմ հս, լքված Մալև գյուղի հս բարձունքի կենտր. գագաթին Հ

10 ԴԻՏԱԿԵՏ - ԱՇՏԱՐԱԿ 19 դ. վերջ գյուղից 1.5 կմ հս, լքված Մալև գյուղի հս բարձունքի ամ գագաթին Հ

11 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՀԱԿՈԲ 19 դ.

կես գյուղից մոտ 800 մ հս, լքված Մալև գյուղի կենտրոնում Հ միանավ սրահ, կիսավեր է

12 ԽԱՉՔԱՐ 17-18 դդ. գյուղից 1 կմ հս, լքված Մալև գյուղի Կիզողանց թաղում Հ ագուցված է ավերված բնակելի տներից մեկի պատին,

պարզունակ է

13 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1966 թ. գյուղից մոտ 800 մ հս-աե, լքված Մալև գյուղի հս-աե եզրին, գետակի մոտ Տ

14 ՋՐԱՂԱՑ 18-19 դդ. գյուղից մոտ 1.5 կմ հս-աե, լքված Մալև գյուղից 0.5 կմ հս-աե, Մալև գետի ձախակողմում, ձորի մեջ Տ կիսավեր է

15 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. վերջ գյուղից մոտ 1 կմ հս-աե, լքված Մալև գյուղից մոտ 200 մ հս-աե, Մալև գետի աջ ափին Տ պահպանվել են պատերի ստորին շարքերը

16 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ԿՈՒՍԱՆԱՑ ԱՆԱՊԱՏ 17-18 դդ. գյուղից 16 կմ հս-ամ Հ

16.1 Եկեղեցի 17 դ. Հ եռանավ բազիլիկ

16.1.1 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու մուտքի աջ կողմում Տ հարթ է, ծառայում է իբրև եզրաքար

16.2 Շինություններ՝ օժանդակ 17-18 դդ. վանքի պարսպափակ բակում Հ ավերված են

16.3 Պարիսպ 17-18 դդ. Հ ավերված է

8.10 ԱԽԼԱԹՅԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ ուշ միջ-նադար գյուղից մոտ 500 մ հվ Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱԽԼԱԹՅԱՆ միջնադար-

20 դ. գյուղից մոտ 500 մ ամ, Այրիգետի աջ ափին Հ ավերվել է

1931 թ. երկրաշարժից

2.1 Գերեզմանոց 11-19 դդ. գյուղատեղիի Սբ. Սարգիս եկեղեցուց հվ և ամ Հ ավերված է

2.1.1 Խաչքար 11 դ. Հ ընկած է

2.2 Գերեզմանոց միջնա-դար-20 դ. սկիզբ գյուղատեղիի Սբ. Սարգիս եկեղեցուց մոտ 100 մ աե, բարձունքի վրա Հ

2.2.1 Խաչքար 9-10 դդ. Հ ընկած է

2.2.2 Խաչքար՝ 1003 թ. Հ

2.2.3 Խաչքար Մարիամի 11-12 դդ. Հ ընկած է

2.2.4 Տապանաքար 1674 թ. Հ բարձր է, պատկերաքանդակներով

2.2.5 Տապանաքար՝ Գրիգորի 1581 թ. Հ օրորոցաձև է, տեղահանված

2.2.6 Տապանաքար՝ Տողանի 1601 թ. Հ բարձր է, պատկերաքանդակներով

2.3 Գերեզմանոց 17-19 դդ. գյուղատեղիի

Սբ. Սարգիս եկեղեցուց մոտ 80 մ հս, բլրի վրա Հ ավերված է

2.3.1 Խաչքար՝ Մարտիրոսի և Շամնամի 1674 թ. Հ

2.4 Եկեղեցի Սբ. Սարգիս 17 դ. Հ կիսավեր է

2.4.1 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու մեջ Հ

2.4.2 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու մեջ Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՐԱՎՈՒՍ միջնա-դար գյուղից 2 կմ հվ, Այրիգետի ձախ ափին Հ ավերված է

3.1 Գերեզմանոց միջնա-դար գյուղատեղիում, բլրի գագաթին Հ մեծ է, ավերված

3.1.1 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

3.1.2 Խաչքար 11-12 դդ. Հ ընկած է

3.2 Գերեզմանոց միջնա-դար գյուղատեղիում, թմբի վրա Հ փոքր է, ավերված

3.2.1 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

3.2.2 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

3.2.3 Խաչքար 10 դ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

3.2.4 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

3.2.5 Խաչքար 10-11 դդ. Հ արձանագիր է, ընկած

3.2.6 Խաչքար 11-12 դդ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

3.2.7 Խաչքար 1211 թ. Հ ընկած է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԽԱՉԻ ԳՅՈՒՂ 15-17 դդ. գյուղից հս, Տոլորս տանող ճանապարհին Հ

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 3-1 հազ. Այրիգետի ձախ ափին, «Ջաղացի գլուխ» («Ջաղացատեղ») բարձրադիր վայրում Հ ավերված է

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 3-1 հազ. գյուղի շրջակայքում, հիմնականում` Ախլաթյան-Տոլորս ճանապարհի ուղղությամբ Հ ավերված է

7 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 16-17 դդ. գյուղի մեջ, Կ. Մովսիսյանի տնամերձ հողամասում Հ խոյաձև է, տեղափոխել են Սբ. Սարգիս եկեղեցուց 100 մ աե տարածվող գերեզմանոցից

8.11 ԱՂԻՏՈՒ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ 1702 թ. գյուղի մեջ Հ

2 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 3 հազ. վերջ-Ք.ա.1 հազ. գյուղի հվ մասում Հ ամրոց Աղիտու

2.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 3 հազ. վերջ-Ք.ա.1 հազ. Հ

2.2 Քարայր - կացարան Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ վաղ միջնադար գյուղի մեջ Հ միանավ է, կիսավեր

3.1 Գերեզմանոց վաղ միջնա-դար-

17 դ. Հ ավերված է

3.1.1 Խաչքար 15 դ. Հ

3.1.2 Խաչքար 16 դ. Հ ընկած է

3.1.3 Խաչքար 16 դ. Հ արձանագիր է, պատվիրատու` Ստեփանոս

3.1.4 Խաչքար՝ Աղմուրի 16 դ. սկիզբ Հ ընկած է

3.1.5 Խաչքար՝ Սարգիս երեցի 1023 թ. Հ ընկած է

3.1.6 Կոթող 6 դ. Հ

3.1.7 Տապանաքար 1518 թ. Հ քանդակազարդ բեկոր

3.1.8 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, քանդակներով

3.1.9 Տապանաքար՝ Ակոբի 1328 թ. Հ հարթ

3.1.10 Տապանաքար՝ Մարտիրոսի 16-17 դդ. Հ կենցաղային տեսարանով

3.1.11 Տապանաքար՝ Ուլուխանի 16-17 դդ. Հ քանդակազարդ բեկոր

8.12 ԱՂՎԱՆԻ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2 հազ. վերջ-1 հազ. 1-ին կես գյուղի հվ և հվ-աե եզրին, անասնագոմերի տարածքում Հ

2 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 400 մ հս-աե,

Երևան-Կապան մայրուղու երկու կողմի սարալանջերին Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ վաղ երկաթի դար գյուղի ամ եզրին, սարալանջի վրա Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 17-18 դդ. գյուղի ամ մասում, կառուցապատված միջավայրում Հ ավերված է

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 17-18 դդ. գյուղի հվ եզրին Հ ավերված է

5.1 Գերեզմանոց 17-18 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1982 թ. գյուղի մեջ Տ

8.13 ԱՆԳԵՂԱԿՈԹ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲԱՑՕԹՅԱ ԿԱՅԱՆ «ԾԱՂԿԻ ՍՈՒՐԲ» քարի դար գյուղի հվ-աե եզրին, Որոտանի կիրճի ձախ ափին, հրվանդանի վրա և լանջերին Հ

1.1 Մատուռ «Ծաղկի սուրբ» միջնադար Հ ավերված է

1.1.1 Տապանաքար 1322 թ. մատուռի մոտ Հ

1.2 Քարայր «Ծաղկի սուրբ» միջնադար մատուռից մոտ 200 մ աե, ձոր իջնող ճանապարհի եզրին Հ Քարայր Փլված զաղա

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա.

2 հազ. սկիզբ գյուղի հվ եզրին, Որոտանի կիրճի ձախափնյա դարավանդաձև լանջերին Հ ավերված է

2.1 Գյուղատեղի Անգեղակոթ վաղ միջնա-դար-19 դ. վերջ գյուղից հվ Հ բրոնզեդարյան բնակատեղիի տարածքում է

2.1.1 Գերեզմանոց 15-16 դդ. գյուղատեղիի հս եզրին, ջրավազանի մոտ Հ ավերված է

2.1.

1.1 Խաչքար 15-16 դդ. Հ արձանագիր ստորին կես

2.1.

1.2 Խաչքար՝ տեր Բարսեղի 1489 թ. Հ տեղահանված է

2.1.

1.3 Խաչքար՝ տեր Միքայելի 1525 թ. Հ տեղահանված է

2.1.2 Գերեզմանոց 16-17 դդ. գյուղատեղիում, «Նոյնու» աղբյուրի մոտ Հ ավերված է

2.1.

2.1 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, խնջույքի տեսարանով

2.1.

2.2

Տապանաքար Ալթունի 1609 թ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

2.1.3 Գերեզմանոց 16-19 դդ. գյուղատեղիի հվ մասում Հ ավերված է

2.1.

3.1

Տապանաքար 17 դ. Հ օրորոցաձև է, տեղահանված, խնջույքի տեսարանով

2.1.

3.2

Տապանաքար 17 դ. Հ օրորոցաձև է, տեղահանված, խնջույքի տեսարանով

2.1.

3.3 Տապանաքար՝ Հարութի 1716 թ. Հ կենցաղային տեսարանով

2.1.4 Ջրաղաց 19 դ. Տ

2.1.

4.1 Խաչքար 14 դ. ջրաղացի մոտ Հ

2.1.

4.2 Խաչքար 15-16 դդ. ջրաղացի մոտ Հ

2.1.

4.3 Խաչքար 16-17 դդ. ջրաղացի մոտ Հ արձանագիր

3 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա.

1 հազ.

2-րդ կես գյուղից 1.5 կմ հս-ամ, Սբ. Վարդան եկեղեցուց հս Հ

3.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա.

1 հազ.

2-րդ կես բնակատեղիի աե մասում Հ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ վաղ միջ-

նադար-

20 դ. գյուղի հս եզրին, բարձունքի վրա Հ

4.1 Խաչքար 1284 թ. Հ ցածր պատվանդանի վրա

4.2 Խաչքար 14-15 դդ. Հ մասնատված է

4.3 Խաչքար 14-15 դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.4 Խաչքար 15 դ. Հ պատվանդանի վրա

4.5 Խաչքար 15 դ. Հ երկատված է, պատվանդանի վրա

4.6 Խաչքար 15 դ. Հ երկատված է, պատվանդանի վրա

4.7 Խաչքար 15 դ. Հ պատվանդանի վրա

4.8 Խաչքար 15 դ. Հ պատվանդանի վրա

4.9 Խաչքար 15 դ. Հ ցածր պատվանդանի վրա

4.10 Խաչքար 15 դ. Հ արձանագիր վերին բեկոր

4.11 Խաչքար 15 դ. Հ պատվանդանի վրա

4.12 Խաչքար 15 դ. Հ երկատված է, ընկած

4.13 Խաչքար 15-16 դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.14 Խաչքար 15-16 դդ. Հ ընկած է

4.15 Խաչքար 15-16 դդ. Հ երկատված է, ընկած

4.16 Խաչքար 15-16 դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.17 Խաչքար 15-16 դդ. Հ երկատված է

4.18 Խաչքար 16-17 դդ. կանգնեցված է 5 դ. կոթողի վրա Հ

4.19 Խաչքար 16-17 դդ. կանգնեցված է 5 դ. կոթողի բազմաստիճան պատվանդանի վրա Հ

4.20 Խաչքար Աթաբեկի 1431թ. գերեզմանոցի հս եզրին Հ պատվանդանի վրա

4.21 Խաչքար՝ Ամիրի և Գինեկի 1418 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

4.22 Խաչքար՝ Գրիգոր քահանայի 1415 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

4.23 Խաչքար՝ Խաչատուրի 15 դ. Հ ստորին բեկոր

4.24 Խաչքար՝ Մարտիրոսի 1357 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ երկատված է, ընկած

4.25 Խաչքար՝ Մուրադի 15 դ. Հ երկատված է, պատվանդանի վրա

4.26 Խաչքար՝ Յուսուփի 1421 թ. Հ մասնատված է

4.27 Խաչքար՝ Սուլդանի 1425 թ. Հ պատվանդանի վրա

4.28 Կոթող 5 դ. Հ կանգնեցված է բազմաստիճան պատվանդանից առանձին

4.29 Մատուռ միջնադար գերեզմանոցի հին թաղումների հատվածի հվ մասում Տ պահպանվել են հիմքերը

4.29.1 Խաչքար 12 դ. մատուռի խորանում Հ վերնամասը կոտրված է

4.30 Մատուռ միջնադար գերեզմանոցի հին թաղումների հատվածի հվ մասում Տ պահպանվել են հիմքերը

4.31 Տապանաքար 1491 թ. Հ քանդակազարդ է, երկթեք վերնամասով

4.32 Տապանաքար 16 դ. Հ օրորոցաձև է, քանդակներով

4.33 Տապանաքար՝ Ալեքսանոսի 1550 թ. Հ խնջույքի տեսարանով

4.34 Տապանաքար՝ Ալթունի 16 դ. Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

4.35 Տապանաքար՝ Աստվածատուր քահանայի 1405 թ. Հ օրորոցաձև

4.36 Տապանաքար՝ Բաղդասարի 1526 թ. Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

4.37 Տապանաքար՝ Զազիկի և Դիլշատի 15-16 դդ. Հ օրորոցաձև

4.38 Տապանաքար՝ Իսկանդարի 1569 թ. Հ խնջույքի տեսարանով

4.39 Տապանաքար՝ Հայրապետի 1536 թ. Հ որսի տեսարանով

4.40 Տապանաքար՝ Ղազարի 1558 թ. Հ օրորոցաձև է, քանդակներով

4.41 Տապանաքար՝ Մուրադի 15-16 դդ. Հ որսի տեսարանով, քարգործ` Սարգիս շինող

4.42 Տապանաքար՝ Նազխաթունի 17 դ. Հ հարթ

4.43 Տապանաքար՝ Շապանի 16-17 դդ. Հ խնջույքի տեսարանով

4.44 Տապանաքար՝ Փիրնտարի 1549 թ. Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-19 դդ. գյուղի կենտրոնում, Մշակույթի տան մոտ Հ ավերված է

5.1 Խաչքար 9 դ. հենած է Մշակույթի տան պատին Հ տեղահանված է

5.2 Խաչքար 10 դ. հենած է մոտակա բնակելի տան պատին Հ տեղահանված է, ստորին աջ անկյունը` կոտրված

5.3 Խաչքար 14-15 դդ. գերեզմանոցում Հ

5.4 Խաչքար 14-15 դդ. գերեզմանոցում Հ

5.5 Խաչքար 15-16 դդ. գերեզմանոցում Հ

5.6 Խաչքար՝ Բայի և Փաշաբեկի 1606 թ. գերեզմանոցում Հ ընկած է, կազմող` Ղուկաս

5.7 Խաչքար՝ Նավռուզի 1425 թ. գերեզմանոցում Հ

5.8 Խաչքար՝ Պողոսի 1283 թ. գերեզմանոցում Հ պատվանդանի վրա

5.9 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցում Հ խնջույքի տեսարանով

5.10 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցում Հ սեղանաձև է, վար ու ցանքի տեսարանով

5.11 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցում Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

5.12 Տապանաքար՝ Առուստամի (Ըռըստամի) 1683 թ. գերեզմանոցում Հ խնջույքի տեսարանով

5.13 Տապանաքար՝ Թաթարի 16-17 դդ. գերեզմանոցում Հ օրորոցաձև է

5.14 Տապանաքար՝ Քաբաբի 1656 թ. գերեզմանոցում Հ օրորոցաձև է, խնջույքի և որսի տեսարանով

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-11 դդ. գյուղի հվ-աե եզրին, «Սառենց սուրբ» մատուռից աե Հ ավերված է

6.1 Խաչքար 10 դ. գերեզմանոցում Հ ընկած է

6.2 Մատուռ «Սառենց սուրբ» միջնա-դար Հ ավերված է

6.2.1 Խաչքար 10 դ. մատուռում Հ

6.2.2 Խաչքար 10 դ. մատուռում Հ

6.2.3 Խաչքար 10 դ. մատուռում Հ

6.2.4 Խաչքար 10 դ. մատուռում Հ

6.2.5 Խաչքար 10 դ. մատուռում Հ

6.2.6 Խաչքար 10-11 դդ. ագուցված է մատուռի հս պատին Հ

6.2.7 Խաչքար 11 դ. մատուռում Հ

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-17 դդ. գյուղի մեջ, Սբ. Աստվածածին եկեղեցուց աե Հ ավերված է

7.1 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

7.2 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է, ստորին ձախ անկյունը` կոտրված

7.3 Խաչքար 11 դ. Հ վերին եզրը կոտրված է

7.4 Խաչքար 16-17 դդ. Հ արձանագիր է, կիսով չափ հողի մեջ խրված

7.5 Խաչքար 1611 թ. Հ

8 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19 դ. գյուղի մեջ, մանկապարտեզի մոտ Տ փոքր է, ավերված

9 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19 դ. վերջ-20 դ. սկիզբ գյուղի մեջ, Անգեղակոթ-Շաղատ ճանապահի աջ կողմում Տ

10 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ՎԵՐԻՆ ԳՈԴԵՁՈՐ միջնադար գյուղից մոտ 5 կմ հս-ամ, Որոտանի կիրճում, գետի ձախ ափին Հ ավերված է

10.1 Եկեղեցի միջնադար Հ կիսավեր է

11 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 9-

8 դդ. գյուղից մոտ 1 կմ ամ Հ պեղվել է քարարկղային 8 դամբարան

12 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ ԳՈՒԹԱՆԱՍԱՐ (ԳՈՒԹԱՆԱԲԼՈՒՐ) Ք.ա. 2-

1 հազ. գյուղից 0.5-1.5 կմ

հս-ամ, Անգեղակոթ-Երևան հին ճանապարհի երկու կողմում Հ

12.1 Քարայր - կացարան Արյունի անձավ վաղ շրջան-միջնադար գյուղից 1.5 կմ հս-ամ, Գութանասարի դամբարանադաշտի ամ եզրին Հ Քարայր

Արյունի զաղա

13 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ ՈՐՈՏԱՆ Ք.ա. 2-

1 հազ. գյուղից 0.2-1.5 կմ ամ Հ

14 ԵԿԵՂԵՑԻ միջնադար գյուղի կենտրոնում Հ կիսավեր է

14.1 Գերեզմանոց ուշ միջ-նադար-19 դ. եկեղեցու հվ և ամ կողմերում Հ ավերված է

15 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 17 դ. գյուղի մեջ Հ եռանավ բազիլիկ

15.1 Գերեզմանոց ուշ միջ-նադար եկեղեցուց հս-ամ Հ ավերված է. Ակոբ վարպետի 1549 թ. խաչքարը գերեզմանոցից տեղափոխել են Սիսիան

15.1.1 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, խնջույքի տեսարանով

15.2 Գերեզմանոց 19 դ. վերջ-20 դ. սկիզբ եկեղեցու հս կողմում Տ

16 ԵԿԵՂԵՑԻ

«ՀԱԶԱՐԱՓՐԿԻՉ» ուշ միջ-նադար գյուղի հվ կողմում, քարի մշակման արտադրամասի մոտ Հ կիսավեր է. հս պատի դեր է կատարում խաչերով հարդարված ժայռը

16.1 Գավիթ ուշ միջ-նադար կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ ավերված է

16.1.1 Խաչքար 12 դ. Հ

16.1.2 Խաչքար 15-16 դդ. Հ արձանագիր է, կիսագետնաթաղ

16.1.3 Խաչքար 1526 թ. կամ

1536 թ. Հ

16.1.4 Խաչքար 16 դ. Հ

16.1.5 Խաչքար 16 դ. Հ վերին եզրը կոտրված է

16.1.6 Խաչքար 16 դ. Հ

16.1.7 Խաչքար 17 դ. Հ

17 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՍՏԵՓԱՆՈՍ 1708 թ. գյուղի մեջ Հ միանավ

17.1 Գավիթ 18 դ. սկիզբ կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ ավերված է

17.2 Գերեզմանոց 9 դ.- ուշ միջնա-դար եկեղեցուց հվ Հ ավերված է

17.2.1 Խաչքար 9 դ. Հ պահպանվել է կիսով չափ

17.2.2 Խաչքար 12-13 դդ. գերեզմանոցում, եկեղեցու ամ պատի մոտ Հ

17.2.3 Խաչքար 12-13 դդ. Հ պատվիրատու` Սարգիս

17.2.4 Խաչքար 16-17 դդ. Հ ստորին կես

17.2.5 Տապանաքար 16 դ. Հ օրորոցաձև է, կազմող` Պախշայիշ

17.2.6 Տապանաքար՝ Պարեք աղայի 16 դ. Հ օրորոցաձև է, կազմող` Պախշայիշ

17.3 Խաչքար 10 դ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

17.4 Խաչքար 1283 թ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ պատվիրատու` Օհանես

17.5 Խաչքար 16 դ. ագուցված է եկեղեցու մուտքից վեր Հ

17.6 Խաչքար՝ Թունիի 15-16 դդ եկեղեցու հվ պատի խորշում Հ

17.7 Խաչքար՝ Մուլքիի 1542 թ. հենած է եկեղեցու հվ պատին, ներքուստ Հ

18 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՎԱՐԴԱՆ 13 դ. գյուղից 0.5 կմ ամ, Անգեղակոթ-Շաղաթ ճանապարհից աջ Հ

18.1 Գավիթ 13 դ. կից է Սբ. Վարդան եկեղեցուն ամ-ից Հ կիսավեր է

18.1.1 Խաչքար 11-12 դդ. գավթում Հ

18.1.2 Խաչքար 13 դ. գավթում Հ

18.1.3 Խաչքար՝ Ամիրշատի 1300 թ. գավթում Հ

18.1.4 Խաչքար՝ Խոցադեղի 1298 թ. գավթում Հ

18.2 Գերեզմանոց 5-16 դդ. եկեղեցու հվ կողմում Հ ավերված է

18.2.1 Խաչքար 10 դ. Հ տեղահանված է

18.2.2 Խաչքար 10 դ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

18.2.3 Խաչքար 11 դ. Հ տեղահանված է

18.2.4 Կոթող 5 դ. Հ ենթադրվում է, որ Վարդան Մամիկոնյանի մահարձանն է, պահպանվել են խոյակը և բեկորներ

18.2.5 Տապանաքար՝ Ջանիբեկի 1550 թ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

18.3 Շինություններ՝ օժանդակ 13 դ. Հ ավերված են

18.3.1 Խաչքար 10 դ. եկեղեցուց հվ, ավերված շինության մեջ Հ կիսով չափ հողի մեջ է

18.3.2 Խաչքար 10 դ. եկեղեցուց հվ, ավերված շինության մեջ Հ

18.4 Քարայր - կացարան միջնադար կից է գավթի հս պատին Հ

19 ԺԱՅՌԱՊԱՏԿԵՐՆԵՐ Ք.ա. 5-

4 հազ. Ուղտասարում Հ

20 ԽԱՉՔԱՐ ԳՈՒԼՆԱԶԻ 1324 թ. գյուղից մոտ 500 մ աե, դաշտում Հ ընկած է

21 ՀՆԱՎԱՅՐ «ՊՈԼԻԳՈՆ» Ք.ա.

6 հազ. վերջ – միջնադար գյուղից 1.5-2 կմ ամ, Որոտանի ձախ ափին Հ տարածքի մի մասը պատկանում է գյուղին, մյուս մասը` անտառտնտեսությանը, մեծ մասը վերածվել է քարհանքի

21.1 Բնակատեղի Ք.ա.

6 հազ. վերջ –

4 հազ. գյուղից 2 կմ ամ, Որոտանի կիրճում, գետի ձախ ափին, Ներքին Գոդեձոր տեղամասում Հ զբաղեցնում է ընդարձակ տարածք

21.1.1 Բարձրաքանդակ նշաններ բրոնզի դար, միջնադար Ներքին Գոդեձորի հս մասում, աղբյուրի մոտ, քարացրոններում Հ

21.1.2 Ժայռապատկեր Ք.ա. 5-

4 հազ. բնակատեղիի անտառապատ հատվածում Հ

21.1.3 Փորածո նշաններ բրոնզի դար, միջնադար գյուղից 1 կմ ամ, քարացրոններում Հ

21.2 Բնակատեղի անտիկ շրջան- միջնա-դար Անգեղակոթ-Շաղաթ ճանապարհից աջ, Ներքին Գոդեձոր տեղամասում, հանրակացարանի շենքի շրջակայքում Հ զբաղեցնում է ընդարձակ տարածք

21.2.1 Եկեղեցի վաղ միջ-նադար Հ ավերված է

21.2.2 Խաչքար 9 դ. ավերված եկեղեցու մոտ Հ տեղահանված է

21.2.3 Ջրամբար անտիկ շրջան Հ կիսավեր է

22 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի մեջ, դպրոցի մոտ Տ

23 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՕԶԱՆՅԱՆԻ 1991թ. գյուղի կենտրոնում, Մշակույթի տան մոտ Հ քանդ.`

Հ. Մուրադյան, Լ. Գրիգորյան

24 ՁԻԹՀԱՆ 19 դ. գյուղի մեջ, Սբ. Աստվածածին եկեղեցուց հս Հ

25 ՄԱՏՈՒՌ ուշ միջնադար գյուղի մեջ, Սբ. Աստվածածին եկեղեցուց մոտ 150 մ աե, Սեյրան Մկրտչյանի տան մոտ Հ ավերված է

25.1 Խաչքար 16 դ. Հ

25.2 Խաչքար 16 դ. Հ

25.3 Խաչքար 16 դ. Հ

25.4 Տապանաքար՝ Սարգիս սարկավագի 1529 թ. Հ հարթ

26 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ՝ ՂԱՐԱԲԵԿԻ 16-17 դդ. գյուղի մեջ, մանկապարտեզի բակում Հ

27 ՔԱՐԱՅՐ - ԿԱՑԱՐԱՆ միջնադար գյուղից 0.5 կմ ամ,

Սբ. Վարդան եկեղեցուց

40 մ ամ Հ

28 ՔԱՐԱՅՐ - ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐ միջնադար գյուղի հվ-ամ եզրին, Սբ. Աստվածածին եկեղեցու մոտ Հ 4 քարայր

29 ՔԱՐԱՅՐ - ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐ միջնադար գյուղից աե Հ 8 քարայր

ԱՆԴՈԿԱՎԱՆ գյուղ (Կապանի)

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ԲԱՂԱԲԵՐԴ (ԴԱՎԻԹ ԲԵԿԻ ԲԵՐԴ) 4-18 դդ. քաղաքից ամ, Քաջարան տանող մայրուղուց ձախ, Ողջի գետի և նրա ձախ վտակ Գիրաթաղ գետակի միջև, բարձունքի վրա Հ Սյունիքի նշանավոր ամրոցներից էր, կիսավեր է

2 ԱՄՐՈՑ ԲԱՂԱԿՈՒ ՔԱՐ 4-18 դդ. Բաղաբերդից 700-800 մ աե, Ողջի գետի աջ ափին Հ Սյունիքի նշանավոր ամրոցներից էր, ավերված է

2.1 Եկեղեցի «Բաղակու վանք» 10-13 դդ. ամրոցի տարածքում Հ

3 ԱՄՐՈՑ ԶԵՎՈՒ

(ԶԵՎՈՒ ԲԵՐԴ) 10 դ. գյուղից հս-աե, Ողջի և Գեղի գետերի միախառնման վայրում, Քաջարանի պղնձամոլիբդենային կոմբինատից ոչ հեռու Հ

3.1 Մզկիթ 17-18 դդ. Հ

3.2 Պալատ 17-18 դդ. Հ ավերված է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնա-դար Հ գյուղատեղի Զեյվա

4.1 Գերեզմանոց 10-13 դդ. Հ

4.2 Կամուրջ 10 դ., վերակառ. 17-18 դդ. Գեղի գետի վրա Հ պահպանվել է ձախափնյա խելը

5 ՇԵՆՔ՝ ՋՐԱԽՈՐԻ ՀԻԴՐՈԷԼԵԿՏՐԱԿԱՅԱՆԻ 1906 թ. գյուղից 0.5 կմ հվ-աե Հ

8.14 ԱՆՏԱՌԱՇԱՏ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ գյուղից 3 կմ ամ Հ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՀՌԻՓՍԻՄԵ 10 դ. գյուղից ամ Հ

2.1 Գերեզմանոց 10-14 դդ. Հ

3 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1970 թ. գյուղ մտնող ճանապարհի

աջակողմում Տ

8.15 ԱՇՈՏԱՎԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՇՈՏԱՎԱՆ 19-20 դդ. գյուղից մոտ 500 մ

հվ-աե, ջրամբարի մոտ Տ այլ անվանում` Աղքենդ, տարածքի մեծ մասը և եկեղեցին մնացել են Տոլորսի ջրամբարի տակ

1.1 Գերեզմանոց 19-20 դդ. Տ

1.1.1 Խաչքար 1342 թ. Հ կազմող` Փոփխիկ, տեղափոխել են մոտակա Կիրակոսիկ գյուղատեղիից

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԿԻՐԱԿՈՍԻԿ 13-19 դդ. գյուղից մոտ 1 կմ հվ-աե, ջրամբարի մոտ, թեքադիր տեղանքում Հ այլ անվանում` Աղքենդ, ավերված է

2.1 Գերեզմանոց 13 դ.– ուշ միջնադար Հ ավերված է

2.1.1 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է` վիշապամարտի տեսարանով

2.1.2 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ բարձր է, քանդակազարդ

2.1.3 Տապանաքար՝ Շաքանի 16-17 դդ. Հ սեղանաձև է

2.1.4 Տապանաքար՝ Տողանի 1601 թ. Հ բարձր է, խնջույքի և որսի տեսարանով

2.2 Գերեզմանոց 19 դ. գյուղատեղիից Տոլորս տանող արահետի միջնամասում Հ

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1972 թ. գյուղի մեջ, բարձունքի վրա Տ

8.16 ԱՌԱՋԱՁՈՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-18 դդ. գյուղի մեջ Հ

1.1 Եկեղեցի Սբ. Ստեփանոս 1430 թ. գերեզմանոցում Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-19 դդ. գյուղի հս եզրին Հ

2.1 Մատուռ 19 դ. Հ կառ.`

Սմբատ Մելիք-Ստեփանյան

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԿՌԱՊԱՇՏ միջնադար գյուղից 1 կմ ամ Հ

3.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

3.2 Եկեղեցի 10 դ. Հ

4 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ

ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1985 թ. գյուղի մեջ Տ

8.17 ԱՐԱՎՈՒՍ գյուղ (Գորիսի)

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐ 17-19 դդ. գյուղից մոտ 2.5 կմ

հս-աե Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 14-18 դդ. գյուղից 1 կմ հվ-աե, ճանապարհից աջ Հ ավերված է

2.1 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

2.2 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

2.3 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

2.4 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 18-19 դդ. գյուղից 500 մ աե, ճանապարհից աջ Տ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20 դդ. գյուղի հս եզրին Տ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ վերակառ.

19 դ. գյուղի մեջ Հ միանավ սրահ

5.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է,

տապանաքարերի

մի մասը տեղահանված է

5.1.1 Տապանաքար 1687 թ. եկեղեցու մոտ, հենապատի մեջ Հ

5.2 Խաչքար 14-15 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

8.18 ԱՐԾՎԱՆԻԿ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնադար գյուղի ամ կողմում, կիրճում Հ 1 մեծ և 2 փոքր սրահներ են

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-16 դդ. գյուղի ամ եզրին, բլրալանջին Հ

2.1 Խաչքար 10-11 դդ. Հ

2.2 Խաչքար՝ Ամիրճանի 1483 թ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

2.3 Խաչքար՝ Մինախաթունի 1483 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

2.4 Հուշարձան երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1968 թ. գերեզմանոցում Տ

2.5 Տապանաքար 15-16 դդ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Հ արձանագիր է, օրորոցաձև, կազմող` Սահակ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-20 դդ. գյուղից 0.5 կմ հվ-ամ Հ գործող

3.1 Եկեղեցի

Սբ. Աստվածածին 13 դ. Հ միանավ սրահ

3.1.1 Խաչքար 1050 թ. ընկած է եկեղեցու մեջ Հ բեկոր

3.1.2 Խաչքար 11 դ. եկեղեցու խորանում Հ արձանագիր է, ծառայում է որպես վեմքար

3.1.3 Խաչքար 11-12 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին, ներքուստ Հ

3.1.4 Խաչքար՝ Գրիգորի և Ստեփանոս երեցի 11-12 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին, ներքուստ Հ

3.2 Խաչքար 15-16 դդ. գերեզմանոցում, եկեղեցուց մոտ 4 մ հվ Հ արձանագիր է, կիսով չափ հողի մեջ խրված

3.3 Տապանաքար՝ Առստամի 1609 թ. գերեզմանոցում, եկեղեցուց մոտ 10 մ հս Հ օրորոցաձև է, վարպետ` Ավագ

3.4 Տապանաքար՝ Մարտիրոսի և Գրիգորի 17 դ. գերեզմանոցում, եկեղեցուց մոտ 10 մ հս Հ օրորոցաձև է, երկլեզվյան արձանագրությամբ, վարպետ` Ավագ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից աե, գոմերի հարևանությամբ Հ մասնակիորեն ավերվել է շինարարության հետևանքով

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-

1 հազ. գյուղից 2 կմ աե, «Հում հողեր» վայրից 0.6 կմ հվ Հ ձգվում է մինչև «Զկրուտի դաշտ»

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա.1 հազ. գյուղից հվ-ամ, «Արնաձոր» հեղեղատի ափին Հ մասնակիորեն ավերվել է շինարարության հետևանքով

7 ԵԿԵՂԵՑԻ 1855 թ. գյուղի մեջ Հ եռանավ բազիլիկ

8 ԽԱՉՔԱՐ 1017 թ. գյուղի երկրագիտական թանգարանում Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ 1263 թ. գյուղի երկրագիտական թանգարանում Հ

10 ԽԱՉՔԱՐ՝ ԴԱՎԹԻ 10-11 դդ. գյուղի երկրագիտական թանգարանում Հ

11 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1906 թ. գյուղի մեջ Տ

12 ՄԱՏՈՒՌ 11 դ. գյուղից 3 կմ հվ-աե Հ ժայռափոր

13 ՄԱՏՈՒՌ «ՃԳՆԱՎՈՐԻ» 11-13 դդ. գյուղից 3 կմ հվ-ամ Հ

14 ՇԵՆՔ՝ ԴՊՐՈՑԻ 1871 թ. գյուղի մեջ Հ գյուղի հին դպրոցի շենքն է

15 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ԵՐԻՑԱՎԱՆՔ 6-11 դդ. գյուղից 3 կմ աե, բարձր սարահարթի վրա Հ կիսավեր է, հիմնադրել է Սյունյաց Երիցակ մետրոպոլիտը

15.1 Գավիթ 10-11 դդ. կից է զանգակատանն ամ-ից Հ պահպանվել է հվ պատը

15.2 Գերեզմանոց 6-19 դդ. համալիրի հս կողմում Հ

15.3 Եկեղեցի Սբ. Ստեփանոս Նախավկա 6 դ. Հ միանավ թաղածածկ սրահ

15.4 Զանգակատուն 10-11 դդ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ կիսավեր է

15.5 Մատուռ 10-11 դդ. համալիրի հս կողմում Հ կիսավեր է

15.6 Շինություն 15-17 դդ. համալիրի հվ-աե եզրին Հ ժայռափոր է, ավերված

15.7 Պարիսպ համալիրի շուրջը Հ պահպանվել է աե պարսպապատից մի հատված

15.8 Սրահ 6 դ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Հ ավերված է

15.9 Քարայրերի համալիր միջնադար վանքի հս-ամ կողմում Հ 4 մեծ և մի քանի փոքր բնական այրեր են

16 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 15-16 դդ. գյուղի երկրագիտական թանգարանում Հ խոյաձև

8.19 ԱՐԵՎԻՍ գյուղ (Սիսիանի)

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ գյուղից 10-12 կմ հվ Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԹԱՆԱՀԱՏ 5 դ.- ուշ միջնա-

դար գյուղից 3 կմ հս Հ ավերված է

2.1 Եկեղեցի Թանահատի

Սբ. Ստեփանոս (Թանահատի վանք) 491 թ. Սիսիան գետի վերին հոսանքի աջափնյակում Հ այլ անվանում`

Կարմիր վանք, Ղըզըլ վանք,

միանավ, հվ-ից կից ունեցել է սրահ

2.1.1 Գերեզմանոց 5 դ.- ուշ միջնա-դար Հ ավերված է, տարածքից

հայտնաբերվել է Արգիշտի Բ-ի սեպագիր

արձանագրությունը

(Ք.ա. 7 դ.), որն այժմ

պահվում է Երևանի «Էրեբունի» թանգարանում

2.1.

1.1 Դամբարան Ք.ա. 1 հազ. վանքի ամ կողմում, բլրակի վրա Հ

2.1.

1.2 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

2.1.

1.3 Խաչքար 10-11 դդ. Հ

2.1.

1.4 Խաչքար 10-11 դդ. Հ

2.1.

1.5 Խաչքար՝ Գրիգոր երեցի 14-15 դդ. Հ

2.1.

1.6 Խաչքար՝ Գրիգորիկ երեցի 986 թ. Հ ընկած է

2.1.

1.7 Խաչքար՝ Հովսեփի (Հուսեփի) 1271 թ. Հ ընկած է

2.1.

1.8 Տապանաքար՝ հայր Գրիգորի 6-7 դդ. Հ

8.20 ԲԱԼԱՔ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 7-4 դդ. գյուղից 1.5 կմ աե, Որոտանի աջ ափին Հ

1.1 Դամբարանադաշտ վաղ երկաթի դար-Ք.ա. 6-4 դդ. ամրոց-բնակատեղիից հվ և աե, դարավանդի վրա Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-19 դդ. գյուղի հվ եզրին, գործող գերեզմանոցի մոտ Հ ավերված է

2.1 Խաչքար 10 դ. Հ տեղահանված է

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20 դդ. գյուղի հվ-աե եզրին Հ գործող

3.1 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1971-1972 թթ. գերեզմանոցի հս եզրին Տ ճարտ.` Վ. Մնացականյան

4 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ 17 դ. գյուղի մեջ Հ

4.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. Հ

4.1.1 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցում Հ խոյաձև

8.21 ԲԱՐՁՐԱՎԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղից 1 կմ ամ Հ

1.1 Խաչքար 11-12 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ ընկած է

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար-

20 դ. գյուղի հս-ամ եզրին Հ գործող

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀԻՆ ԲԱՐՁՐԱՎԱՆ 10-20 դդ. գյուղի հս-աե եզրին, Որոտանի աջ ափին Հ ավերվել է

1931 թ. երկրաշարժից

3.1 Եկեղեցի վերակառ. 1866 թ. գյուղատեղիի հս-աե եզրին Հ միանավ սրահ

3.1.1 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու մեջ Հ արձանագիր

3.1.2 Խաչքար 1324 թ. կանգնեցված է եկեղեցու կտուրին Հ արձանագիր պատվանդանի վրա

3.2 Քարավանատուն 17-18 դդ. գյուղատեղիի հս եզրին Հ կիսավեր է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՊԱՇԱՐԱՋՈՒՐ (ԲԱՇԱՐԱՋՈՒՐ) 14-19 դդ. գյուղից մոտ 3 կմ

հս-աե Հ ավերված է

4.1 Գերեզմանոց 14-18 դդ. գյուղատեղիի եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է

4.1.1 Խաչքար 1454 թ. գերեզմանոցում, եկեղեցուց մոտ 30 մ հվ-աե Հ

4.2 Եկեղեցի Սբ. Հռիփսիմե 17-18 դդ. գյուղատեղիում Հ կանգուն է

5 ԵԿԵՂԵՑԻ ՔՐԱՏԱԿԻ ՍԲ. ՄԻՆԱՍ 1321 թ. գյուղից 1.5- 2 կմ հս-ամ, Որոտան իջնող ձորալանջի անտառածածկ հարթության վրա Հ կանգուն է

5.1 Գերեզմանոց 14-16 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է

5.1.1 Խաչքար 10-11 դդ. եկեղեցուց հս-աե Հ

5.1.2 Խաչքար 12-13 դդ. եկեղեցուց 8 մ հս-ամ Հ հենած է քարաբեկորին, քիվն արձանագիր է

5.1.3 Խաչքար 1261 թ. եկեղեցուց 15 մ հս-աե Հ

5.1.4 Խաչքար 1305 թ. եկեղեցուց 2 մ հս Հ պատվիրատու`

Անանիա

5.1.5 Խաչքար 14 դ. եկեղեցու մուտքի մոտ Հ արձանագիր է, ընկած

5.1.6 Խաչքար 14 դ. եկեղեցու հս կողմում Հ

5.1.7 Խաչքար 14-15 դդ. հենած է եկեղեցու ամ ճակատին Հ արձանագիր

5.1.8 Խաչքար 14-15 դդ. հենած է եկեղեցու ամ ճակատին Հ արձանագիր

5.2 Կառույցներ՝ օժանդակ 14-16 դդ. եկեղեցուց ամ Հ ավերված են

6 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1954 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1974 թ. գյուղից 1 կմ հվ-աե, բլրի վրա Տ

8 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ԲՂԵՆՈ ՆՈՐԱՎԱՆՔ 936-1062 թթ. գյուղից 3 կմ աե, Շուռնուխ տանող ճանապարհից ձախ, եռանկյունաձև հրվանդանի վրա Հ 1957-1962 թթ. կատարվել են վերականգնման աշխատանքներ

8.1 Գավիթ 1062 թ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ

8.2 Եկեղեցի 1058-1062 թթ. Հ ճակատները հարդարված են Հիսուս Քրիստոսի կյանքը պատկերող բարձրաքանդակներով

8.2.1 Խաչքար 13-14 դդ. հենած է եկեղեցու հվ պատին Հ

8.3 Մատուռ - դամբարան 1058-1062 թթ. կից է եկեղեցուն հս-ից Հ

8.4 Մատուռ - դամբարան 1058-1062 թթ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Հ

8.22 ԲՆՈՒՆԻՍ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20 դդ. գյուղի հս եզրին Հ

1.1 Խաչքար 12-13 դդ. Հ

1.2 Խաչքար 1331 թ. Հ որմնափակ է, ճարտ.` Գրիգորիկ վարդպետ. վերջինիս մակագրությունը կրող շարվածքի քարերից մեկը հետագայում օգտագործվել է որպես շիրմաքար

1.3 Խաչքար՝ թևավոր 16-17 դդ. Հ բեկոր

1.4 Տապանաքար 1422 թ. որմնափակ խաչքարի մոտ Հ հարթ

1.5 Տապանաքար 1549 թ. որմնափակ խաչքարից մի քանի մետր աե Հ օրորոցաձև է, առյուծի և ցլի կռվի տեսարանով

1.6 Տապանաքար 1645 թ. Հ սեղանաձև է, խնջույքի տեսարանով

1.7 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ բարձր է, քանդակազարդ

1.8 Տապանաքար 16-17 դդ. որմնափակ խաչքարից մի քանի մետր հվ-ամ Հ բարձր է, վար ու ցանքի տեսարանով

1.9 Տապանաքար 16-17 դդ. որմնափակ խաչքարից մի քանի մետր աե Հ բարձր է, խնջույքի տեսարանով

1.10 Տապանաքար 17 դ. Հ սեղանաձև է, կենցաղային տեսարանով

1.11 Տապանաքար 1727 թ. Հ պատվիրատու` Գալուստ,

վար ու ցանքի և խնջույքի տեսարաններով

1.12 Տապանաքար՝ Էխանիսի 1604 թ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

1.13 Տապանաքար՝ Խաթունշինի 15 դ. որմնափակ խաչքարի մոտ Հ հարթ

1.14 Տապանաքար՝ Կարապետ քահանայի 1414 թ. որմնափակ խաչքարի մոտ Հ հարթ

1.15 Տապանաքար՝ Մարտիրոսի 1451 թ. որմնափակ խաչքարից մի քանի մետր աե Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ ուշ միջ-նադար գյուղի հվ եզրին, բարձունքի վրա, Սբ. Մարիամ Աստվածածին նորաշեն սրբատեղիի մոտ Տ ավերված է

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՂԱՀԻ միջնա-դար-20 դ. սկիզբ գյուղից 2 կմ ամ Հ

3.1 Գերեզմանոց միջնա-դար-20 դ. սկիզբ Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԶԱԲԱԶԱՏՈՒՐ

(ԶՈՐԲԱ ԾԱՏՈՒՐ) 10-20 դ. սկիզբ գյուղից 3 կմ ամ, Բնունիս և Թասիկ գյուղերի սահմանագլխին Հ ավերված է

4.1 Գերեզմանոց 10-17 դդ. «Խաչքարի հանդամաս»-ում Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՋԱՆՂՈՒԹԱՐԱՆ 10-17 դդ. գյուղից 500 մ հվ-ամ Հ

5.1 Գերեզմանոց 10-17 դդ. Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ վերա-կառ.19 դ. գյուղի մեջ Հ

6.1 Գերեզմանոց 14-19 դդ. եկեղեցուց հվ Հ տապանաքարերն ագուցված են եկեղեցու պատերին

6.1.1 Մատուռ «Նահատակի» 19 դ. եկեղեցուց հվ Հ կիսագետնափոր է

6.1.2 Տապանաքար 1559 թ. գերեզմանոցում, եկեղեցուց 10 մ հվ Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

6.2 Խաչքար 1290 թ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ

6.3 Խաչքար 1432 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

6.4 Խաչքար 1432 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից ձախ Հ

6.5 Խաչքար 15 դ. եկեղեցու մկրտության ավազանի խորշում Հ

6.6 Խաչքար 15-16 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից աջ Հ

6.7 Խաչքար 15-16 դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ արձանագիր վերին բեկոր

6.8 Խաչքար 15-16 դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատի վերնամասում Հ արձանագիր վերին կես

6.9 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս-աե ավանդատան մուտքից վեր Հ արձանագիր է, պատվիրատու` Աղա

6.10 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ վերին կես

6.11 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ-աե ավանդատան մուտքից վեր Հ խնջույքի տեսարանով

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1974 թ. գյուղի մեջ Տ ճարտ.`

Վ.Դոլուխանյան

7.1 Խաչքար 15-16 դդ. հուշարձանի մոտ, նորաշեն սրբատեղիում Հ

8.23 ԲՌՆԱԿՈԹ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ «ԹՈՒՄԻ» 1640 թ., վերակառ. 1989 թ. գյուղի մեջ Հ

1.1 Խաչքար 10-11 դդ. աղբյուրի մոտ Հ

2 ԱՄՐՈՑ ՈՐՁԱԲԵՐԴ - 1 Ք.ա.1 հազ. կեսեր գյուղից 500 մ հս Հ

3 ԱՄՐՈՑ ՈՐՁԱԲԵՐԴ - 2 (ԾԱՂԿԱՎԱՆ) Ք.ա. 1 հազ. 2-րդ կես-միջնադար գյուղից 1.5 կմ հս-աե Հ

4 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐ ուշ միջ-նադար գյուղից 1-2 կմ հս-աե, «Ծակերի ձոր» վայրում Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնա-դար-

20 դ. գյուղի ամ կողմում Հ աե կողմում Ադոնցների, կենտ-րոնում` Մելիք-Թանգյանների տոհմական գերեզ-մանատներն են

5.1 Խաչքար 11 դ. Հ

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար-

20 դ. գյուղի հս եզրին, բարձունքի վրա Տ

6.1 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

6.2 Տապանաքար՝ Կիլիի 1683 թ. Հ խնջույքի տեսարանով

6.3 Տապանաքար՝ Սիլիմանի 1683 թ. Հ խնջույքի տեսարանով

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար-

20 դ. գյուղի հս-աե կողմում, Բռնակոթ-Սիսիան ճանապարհից ձախ Տ

7.1 Խաչքար 9-10 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԿԼԵՎԱՆՍ 15-19 դդ. գյուղից 2 կմ հս Հ այլ անվանումներ` Գայլոց վանք, Կիլեվանց

9 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԿՈՐՈՎԻ միջնադար-19 դ. սկիզբ գյուղից 1 կմ ամ Հ այլ անվանում` Կրով, ավերված է

10 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳՐԻԳՈՐ 1704 թ. գյուղի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ

10.1 Գավիթ 1848 թ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Հ կառ.` Մելիք Թանգի Բ

10.1.1 Խաչքար 1358 թ. ագուցված է գավթի աե պատին, ներքուստ Հ

10.1.2 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է գավթի աե պատին, ներքուստ Հ

10.1.3 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է գավթի ամ պատին, ներքուստ Հ

10.1.4 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է գավթի հս պատին, ներքուստ Հ կենցաղային տեսարանով

10.2 Գերեզմանոց 19 դ. եկեղեցուց հվ Հ

10.3 Խաչքար 11 դ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

10.4 Խաչքար 12 դ. ագուցված է եկեղեցու

հս ճակատին Հ

10.5 Խաչքար 12-13 դդ. ագուցված է եկեղեցու

հվ պատին, մուտքից աջ Հ

10.6 Խաչքար 12-13 դդ. եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հվ խորշում Հ

10.7 Խաչքար 1554 թ. եկեղեցու հվ-աե ավանդատնից թաքստոց տանող բացվածքում Հ

10.8 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հս խորշում Հ

10.9 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու հվ-աե ավանդատնից թաքստոց տանող բացվածքում Հ

10.10 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հվ խորշում Հ

10.11 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հս խորշում Հ

10.12 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու երկրորդ հարկի հվ-աե ավանդատան հս խորշում Հ արձանագիր

10.13 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու հս-աե ավանդատնից թաքստոց տանող բացվածքում Հ

10.14 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու հս-աե ավանդատնից թաքստոց տանող բացվածքում Հ

10.15 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու խորանի հվ խորշում Հ

10.16 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու խորանի հվ խորշում Հ

10.17 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու խորանի հվ խորշում Հ

10.18 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին Հ

10.19 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին, մուտքից ձախ Հ

10.20 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին, մուտքից ձախ Հ

10.21 Խաչքար՝ Աղամի 1551 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, մուտքից ձախ Հ

10.22 Խաչքար՝ Աղաջանի 16-17 դդ. եկեղեցու խորանի հս խորշում Հ բեկոր

10.23 Տապանաքար 1428 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին Հ բարձր է, քանդակներով

10.24 Տապանաքար 1541 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին Հ որսի տեսարանով

10.25 Տապանաքար 1563 թ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին, մուտքից աջ Հ խաչաքանդակներով

10.26 Տապանաքար 1571 թ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին Հ բարձր է, խաչաքանդակներով

10.27 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին Հ վար ու ցանքի տեսարանով

10.28 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին Հ արձանագիր է, խաչաքանդակներով

10.29 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

10.30 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս ճակատին Հ խնջույքի տեսարանով

10.31 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս ճակատին Հ վար ու ցանքի տեսարանով

10.32 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

10.33 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ առյուծի և ցլի մարտի տեսարանով

10.34 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ քանդակազարդ է

10.35 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ արձանագիր է, խաչաքանդակներով

10.36 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ արձանագիր է, խաչաքանդակներով

10.37 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ որսի տեսարանով

11 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1946 թ. գյուղի կենտրոնում Հ

12 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1950 թ. գյուղի մեջ Հ

12.1 Խաչքար 10-11 դդ. հուշարձանի մոտ Հ

12.2 Խաչքար 11 դ. հուշարձանի մոտ Հ

12.3 Տապանաքար 16-17 դդ. հուշարձանի մոտ Հ խոյաձև

13 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1988 թ. գյուղի կենտրոնում Հ ճարտ.`

Ա. Իսրայելյան,

քանդ.` Գ. Բաղդասարյան

14 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԿՈՄԻՏԱՍԻ գյուղի մեջ, բլրագագաթին Հ

15 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ՍԱՄՍՈՆ ՄԿՐՏՈՒՄՅԱՆԻ ԵՎ ԼԻՊԱՐԻՏ ԻՍՐԱՅԵԼՅԱՆԻ 1970-ական թթ. գյուղի մեջ Տ

16 ՄԱՏՈՒՌ միջնադար գյուղից մոտ 2 կմ աե, «Խաչեր» վայրում Հ ընդգծվում են աե, հվ և մասամբ` հս պատերի հիմքերը

16.1 Խաչքար 10-11 դդ. ավերված մատուռում Հ արձանագիր

17 ՇԵՆՔ՝ ԴՊՐՈՑԻ 1882 թ. գյուղի մեջ Հ շրջանի առաջին դպրոցն է

8.24 ԲՌՈՒՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2-1 հազ.-միջնադար գյուղից 0.5 կմ հս-ամ, «Գելաքերծ» («Ղոշաքար» վայրում) Հ ավերված է

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀԻՆ ԱԿՆԵՐ միջնադար-

20 դ. գյուղի հս-ամ եզրին, ձորի ձախափնյա լանջին Հ ավերված է

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի գերեզմանոցի մոտ, բարձունքի վրա Տ ճարտ.`

Ռ. Բալյան, քարտաշ-քանդակագործ`

Ա. Առաքելյան

4 ՔԱՐԱՅՐ - ԿԱՑԱՐԱՆ միջնադար-

20 դ. գյուղից 1 կմ հս-ամ Հ այժմ` սրբատեղի

8.25 ԳԵՂԱՆՈՒՇ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ 1968 թ. գյուղի մոտ Տ թաղակապ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 700 մ հվ-աե, «Ներքին Խաչին արտ» վայրում Հ

2.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19-20 դդ. գյուղի մեջ Տ Ավագյանների տունը, երկհարկ

4 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19-20 դդ. գյուղի հս մասում Տ Թ. Պետրոսյանի տունը. երկհարկ է, կիսավեր

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-19 դդ. գյուղի աե կողմում Հ

5.1 Եկեղեցի Սբ. Հռիփսիմե 1870 թ. գերեզմանոցում Հ եռանավ բազիլիկ, վերանորոգված 1987թ.

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղից 1.5 կմ հվ-աե, «Շինատեղ» վայրում Հ ավերված է

6.1 Գերեզմանոց միջնադար եկեղեցուց հվ Հ ավերված է

6.2 Եկեղեցի միջնա-դար Հ պահպանվել են հիմքերը

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՍՐՀԱԿ (ՍՐԱՀԱԿ, ՎԵՐԻՆ ՍՐՀԱԿ) 10-17 դդ. գյուղից 4 կմ ամ, Գեղանուշ գետի ձախ ափին, լեռան հարավահայաց լանջին Հ ավերված է

7.1 Գերեզմանոց 10-17 դդ. գյուղատեղիի հս-աե մասում Հ

7.2 Եկեղեցի «Կարմիր» 10-13 դդ. գյուղատեղիի ամ մասում Հ ավերված միանավ սրահ է

7.3 Եկեղեցի «Հանգած եկեղեցի» 17 դ. գյուղատեղիի աե մասում Հ կիսավեր միանավ սրահ է` ներքուստ հնգանիստ խորանով

7.3.1 Խաչքար 10-11 դդ. եկեղեցու խորանում Հ արձանագիր

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՏԱՆՁՈՒՏ միջնադար գյուղից 2 կմ ամ Հ

8.1 Եկեղեցի միջնադար Հ

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի մեջ, դպրոցամերձ այգում և հարակից տնամերձ հողամասերում Հ

10 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2 հազ. կեսեր «Վերին խաչին արտ» վայրում Հ

11 ԵԿԵՂԵՑԻ 9-10 դդ., վերակառ.

17 դ. գյուղի աե կողմում Հ միանավ սրահ` վերանորոգված 1986-1988 թթ.,

նախ. հեղ.`

Ա. Հովսեփյան

12 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1959 թ. գյուղի մեջ Տ

13 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ՄՈՒՇԵՂ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ 2000 թ. գյուղի դպրոցի բակում Տ Մ. Հարությունյան` ԽՍՀՄ հերոս

8.26 ԳԵՂԻ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ԳԵՂԻ 10 դ. Գեղվա ձորում Հ ավերված է

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 4 հազ. վերջ-3 հազ. կես «Արամազդ» հանքավայրի մուտքի մոտ, ժայռոտ երկարավուն բլրի

ստորոտին Հ

2.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 4 հազ. վերջ-3 հազ. կես Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10 դ. գյուղի ամ մասում Հ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-17 դդ. գյուղի հս եզրին, Գեղի

գետի աջ ափին Հ ավերվել է

ադրբեջանցիների

կողմից տարածքում կատարված նոր

թաղումների հետևանքով

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի հվ-աե եզրին Հ ավերված է,

կառուցվել է 10 դ. եկեղեցու հիմքերի վրա

8.26.2 ԿԱՐԴ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ 12 դ. գյուղի մոտ Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղի ամ կողմում Տ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՎԵՐԻՆ ԿԱՐԴ ուշ միջ-նադար-

20 դ. գյուղից 5 կմ հս-ամ, ջրմուղի ավազանի մոտ Հ գյուղատեղի Վերին Գյարդ, գյուղը լքվել է 1985 թ.

3.1 Եկեղեցի 17 դ. գյուղատեղիի հս կողմում Հ եռանավ բազիլիկ

3.1.1 Գերեզմանոց ուշ միջ-նադար եկեղեցու շուրջը Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի մեջ Հ ավերված է, բեմի տակից բխում է հանքային ջրի աղբյուր

8.27 ԳԵՏԱԹԱՂ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի մեջ, բլրի վրա Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ պատահականորեն բացվել է Ք.ա. 8-7 դդ. դամբարան

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ ուշ միջ-նադար գյուղից մոտ 5.5 կմ հս, Բահարլու տանող ճանապարհին Հ

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ ուշ միջ-նադար գյուղից մոտ 6 կմ հս, Բահարլու տանող ճանապարհին Հ երկհարկ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-19 դդ. գյուղի հվ-ամ կողմում Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱԿՆՈՒՏ 15-19 դդ. գյուղից մոտ 500 մ աե Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՏԱՆՁԱՏԱՓ 15-19 դդ. գյուղից մոտ 1.5 կմ ամ Հ

6.1 Մատուռ 16-17 դդ. Հ պատերը պահպանվել են 0.8-1 մ բարձրությամբ

7 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի հս եզրին Հ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1651-1652 թթ. գյուղի մեջ Հ եռանավ բազիլիկ

8.1 Գերեզմանոց միջնա-դար-

19 դ. եկեղեցուց հվ Հ ավերված է, խաչքարերն ագուցված են եկեղեցու պատերին

8.2 Խաչքար 12-13 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից ձախ Հ

8.3 Խաչքար 14-15 դդ. եկեղեցու մեջ Հ ընկած է

8.4 Խաչքար 14-15 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ պատին Հ

8.5 Խաչքար 1451 թ. ագուցված է եկեղեցու հս-աե ավանդատան ամ պատին, մուտքից վեր Հ

8.6 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

8.7 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու բեմի ճակատին Հ

8.8 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու մկրտարանի խորշում Հ արձանագիր

8.9 Խաչքար՝ Թովմասի 15-16 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս-աե ավանդատան աե պատին Հ

8.10 Խաչքար՝ Վարդանի 13 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ-աե ավանդատան պատին, մուտքից ձախ Հ

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի մեջ Տ

8.28 ԳՈՐԱՅՔ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 3-1 հազ. գյուղից 0.5 կմ ամ Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 3-1 հազ. Հ

2 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1992 թ. գյուղի հվ եզրին, Վայք-Սիսիան ավտոճանապարհի

ձախ կողմում Տ

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ «ԶԱՆԳԵԶՈՒՐԻ ԴԱՐՊԱՍՆԵՐ» 1987 թ. գյուղից ամ, Սիսիանի

լեռնանցքի ամենաբարձր կետում, Վայք -Սիսիան մայրուղու երկու կողմում Հ ժող. անվանումը` «Զանգեր», ճարտ.`

Ա. Իսրայելյան, քանդ.` Գ. Բաղդասարյան, Գ. Ղարիբյան

8.29 ԳՈՒԴԵՄՆԻՍ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ գյուղի մեջ, գրասենյակի մոտ Տ Քնարիկ Հովհաննիսյանի տունը, եռահարկ է

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ գյուղի մեջ, գրասենյակի մոտ Տ Բենիկ Ստեփանյանի տունը, երկհարկ է

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19-20 դդ. գյուղի մեջ Տ Սիրվարդ Բաղդասարյանի տունը, եռահարկ է, 3-րդ հարկը կառուցվել է 1917 թ.

4 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1908-1910 թթ. գյուղի մեջ Տ Օնիկ Հովհաննիսյանի տունը, երկհարկ է

5 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ գյուղի հվ-ամ եզրին Տ Մկրտիչ Կարապետյանի տունը, երկհարկ է, լքված

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-18 դդ. գյուղի հս եզրին, ճանապարհի երկու կողմում Հ ավերված է

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20 դդ. գյուղից 400 մ հս-ամ Հ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 17-18 դդ. գյուղի կենտրոնում Հ միանավ

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

8.30 ԴԱՎԻԹ ԲԵԿ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-17 դդ. գյուղից մոտ 1 կմ

հս-աե, «Քարին տակ» վայրում Հ ավերվել է անասնագոմեր կառուցելու հետևանքով

1.1 Գերեզմանոց Շիխ 16-17 դդ. Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԲԵՐԴԻԿ 9-17 դդ. գյուղից 4 կմ ամ, անտառապատ վայրում Հ ավերված է

2.1 Գերեզմանոց 13-17 դդ. գյուղատեղիի մեծ եկեղեցուց մոտ 150 մ հս Հ

2.2 Եկեղեցի 9-10 դդ. բարձր բլրի գագաթին Հ միանավ փոքր կիսավեր սրահ է

2.3 Եկեղեցի 17 դ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ միանավ մեծ կիսավեր սրահ է

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՏԱԽՆ (ԴԱԽ) 10-19 դդ. գյուղից 3 կմ հվ, անտառապատ վայրում Հ բնակիչները տեղափոխվել են Դավիթ Բեկ գյուղ 19 դ. վերջերին

3.1 Գերեզմանոց 10-19 դդ. գյուղատեղիի աե մասում Հ

3.1.1 Խաչքար 10-11 դդ. եկեղեցու հվ պատի մոտ Հ վերնամասը ջարդոտված է

3.1.2 Խաչքար 15-16 դդ. եկեղեցու հս պատի մոտ Հ երկատված է

3.2 Եկեղեցի 15-17 դդ. գերեզմանոցում Հ միանավ կիսավեր սրահ է

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղից 6 կմ հս-ամ Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ ԿԱՐԱՆԻ 9-10 դդ. գյուղից 1 կմ հս Հ միանավ սրահ

5.1 Գերեզմանոց Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՍՏԵՓԱՆՈՍ 1868 թ. գյուղի հս-աե մասում Հ միանավ սրահ

6.1 Տապանաքար՝ տեր Ավետիսի 1686 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

7 ԿԱՄՈՒՐՋ 1909 թ. գյուղից մոտ 1 կմ հս-աե Տ միաթռիչք

8 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1953 թ. գյուղի մեջ Տ

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1973 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

8.31 ԴԱՐԲԱՍ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐ միջնադար գյուղի հս եզրին Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20 դդ. գյուղի ամ մասում, բլրի վրա Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-15 դդ. գյուղից մոտ 2 կմ

հս-աե, «Փարվանց» վայրում, բլրալանջին Հ ավերված է

3.1 Խաչքար 13-14 դդ. Հ արձանագիր է, ընկած

3.2 Խաչքար 14-15 դդ. Հ ընկած է

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-20 դդ. գյուղի հս կողմում, բլրի վրա Հ

4.1 Խաչքար 1286 թ. Հ վերին կես

4.2 Խաչքար 1472 թ. Հ

4.3 Խաչքար 15-16 դդ. Հ ընկած է, աջակողմյան վերին հատվածը` կոտրված

4.4 Տապանաքար 1584 թ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

4.5 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, պատկերաքանդակներով

4.6 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

4.7 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, խնջույքի տեսարանով

4.8 Տապանաքար՝ Կոշոռի 1314 թ. Հ հարթ

4.9 Տապանաքար՝ Մանսուրի 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև

4.10 Տապանաքար՝ Մկրտչի 1697 թ. Հ օրորոցաձև

4.11 Տապանաքար՝ Պարաթի 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

4.12 Տապանաքար՝ Ջհանգիրի 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, խնջույքի տեսարանով

5 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1272 թ., վերակառ. 1677 թ. գյուղի մեջ Հ կառ.` Տարսայիճ Օրբելյան և Մինախաթուն, ավերված է

5.1 Գերեզմանոց 13-20 դդ. եկեղեցու մոտ Հ

5.2 Խաչքար՝ Մելիքսեթ քահանայի 1571 թ. եկեղեցու ավերակների մեջ Հ

5.3 Խաչքար՝ Պահոնի 1581 թ. եկեղեցու ավերակների մեջ Հ

5.4 Խաչքար՝ Սեթ քահանայի 1287 թ. եկեղեցու ավերակների մեջ Հ

5.5 Խաչքար՝ Վահրամի 1288 թ. եկեղեցու ավերակների մեջ Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՍՏԵՓԱՆՈՍ 17 դ. գյուղի մեջ Հ պահպանվել է խորանի հատվածը

7 ԽԱՉՔԱՐ 12-13 դդ. գյուղի մեջ,

Մ. Խաչատրյանի տնամերձ հողամասում Հ կիսով չափ հողի մեջ է

8 ԽԱՉՔԱՐ «ՀԱԶԱՐԱՓՐԿԻՉ» 14-15 դդ. գյուղի մեջ,

Ռ. Պետրոսյանի տնամերձ հողամասում Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ-ՈՒՂԵՑՈՒՅՑ 13 դ. գյուղից հս, Շամբ-Լծեն-Վաղատին-Դարբաս գյուղերի ճանապարհների խաչմերուկում, բլրալանջին Հ

10 ԿԱՄՈՒՐՋ «ԱՐԶՈՒՄԱՆԻ» 1675 թ. գյուղից աե, Լորագետի վրա Հ միաթռիչք

11 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1965 թ. գյուղի մեջ Տ

8.31.1 ՇԱՄԲ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ ուշ միջնադար Շամբ-Դարբաս-Լծեն

խաչմերուկի մոտ Հ կավե շերտի մեջ, քառասրահ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-15 դդ. գյուղի հվ-աե եզրին,

ջրամբարի մոտ Հ ավերված է

2.1 Խաչքար 10 դ. Հ

2.2 Խաչքար 14 դ. Հ պարզունակ է

3 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից 1 կմ ամ,

Դարբաս տանող

խաչմերուկից 100 մ հեռու Հ ստորին եզրը ջարդված է

8.33 ԵՂԵԳ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԵՂԵԳՆԱՎԱՆՔ 10-17 դդ. գյուղից 1 կմ հս-աե, սարալանջին Հ գյուղատեղի Աղքիլիսա, ավերված է

1.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ ավերված է

1.2 Եկեղեցի 10 դ. Հ ավերված է

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի մեջ Հ ավերված է

8.34 ԵՂՎԱՐԴ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 14-15 դդ. գյուղից 1 կմ աե, «Խաչ» վայրում Հ ավերված է

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՇԻՆԱՏԵՂ միջնադար գյուղից մոտ 2 կմ աե, բարձր ձորակողին Հ բնակիչները տեղափոխվել են Եղվարդ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՍՊԻՏԱԿ ԽԱՉԻ ԱՂԲՅՈՒՐ» միջնադար գյուղից 1 կմ հս Հ ավերված է

3.1 Գերեզմանոց 12-13 դդ. եկեղեցու մոտ Հ փոքր

3.2 Գերեզմանոց 12-13 դդ. Հ մեծ

3.2.1 Խաչքար 1056 թ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Հ վերնամաս

3.2.2 Խաչքար 1240 թ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

3.2.3 Խաչքար՝ Պատոն վարդապետի 1203 թ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

3.2.4 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1970 թ. Տ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1700 թ. գյուղի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ

4.1 Գերեզմանոց 10-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

4.1.1 Տապանաքար 1646 թ. գերեզմանոցի հվ մասում Հ կենցաղային տեսարանով

4.1.2 Տապանաքար՝ Թորոս իշխանի և նրա երկու զինակիցների 1724 թ. գերեզմանոցի հվ եզրին Հ կազմող` Բագրատ. օրորոցաձև է` թվագրված 1654-ով, 1724 թ. Թորոս իշխանի սպանության ստույգ տարեթիվն է

4.2 Խաչքար՝ Ղարախանի 16 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

4.3 Տապանաքար՝ Ղազարի 15-16 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին Հ

8.36 ԹԱՍԻԿ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20 դդ. գյուղի հս-ամ եզրին, սարալանջին Տ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-18 դդ. գյուղից 2 կմ հս-ամ,

«Կամնի» և «Տեր Վարդան» լճակների մոտ, «Խազխազ» վայրում Հ ավերված է

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. գյուղի աե եզրին, Սիսիան-Թասիկ ճանապարհից աջ Տ

8.37 ԼԵՀՎԱԶ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-20 դդ. գյուղից 1 կմ հս-աե Հ ավերված է

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀԻՆ ԼԵՀՎԱԶ 17-19 դդ. գյուղի ամ եզրին, Մեղրի գետի աջ ափին Հ ավերված է

2.1 Խաչքար 17-18 դդ. գյուղատեղիի աե մասում, բլրի վրա Հ

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի կենտրոնում, բլրի վրա Տ

4 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. գյուղի հվ-աե եզրին, Մեղրի գետի աջ ափին Տ

5 ՋՐԱՆՑՔ 17-18 դդ. սկիզբ է առնում Վահրավար գետակից Հ

8.38 ԼԵՌՆԱՁՈՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ էնեոլիթ-վաղ բրոնզի դար գյուղի գոմերի տարածքում Հ ավերված է

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 4 հազ. վերջ-3 հազ. կես Հ ավերված է

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-18 դդ. Կաթնառատ գյուղատեղիից 2 կմ հս-աե Հ գյուղատեղի Հին Փիրմազրա

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-20 դդ. Կաթնառատ գյուղատեղիից 4 կմ հվ-աե, ձորալանջին, անտառապատ վայրում Հ նախկին Բողաջըղ գյուղն է` լքված 1919-1920 թթ.

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԿԱԹՆԱՌԱՏ 10 դ.-1969 թ. գյուղից 4 կմ հվ-աե, անտառապատ լեռնալանջին Հ այլ անվանում` Փիրմազրա

4.1 Գերեզմանոց 10-20 դդ. Հ ավերված է

4.2 Եկեղեցի 17 դ. Հ ավերված եռանավ սրահ է

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀԻՆ ԼԵՌՆԱՁՈՐ 17-18 դդ. գյուղից 1-2 կմ հս-ամ Հ

5.1 Գերեզմանոց 17-18 դդ. Հ

5.2 Եկեղեցի

Սբ. Աստվածածին 1661 թ. Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՔՈԼԱԳԵՂ միջնադար գյուղի մոտ, Ողջի և Փախրուտ գետերի միախառնման վայրում Հ ավերված է

6.1 Եկեղեցի Սբ. Գևորգ 12 դ. Հ

7 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2 հազ. կեսեր գյուղի տարածքում Հ

8 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 7-6 դդ. գյուղի աե մատույցներում, Կապան-Քաջարան ճանապարհի եզրին Հ ավերվել է ճանապարհաշինական աշխատանքների ժամանակ

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի մեջ Տ

8.38.2 ՄՈՒՍԱԼԼԱՄ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-14 դդ. Ավսարլու գետակի ափին Տ գյուղատեղի Հին Ավսարլու,

ավերված է

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 11-13 դդ. Հ

8.39 ԼԻՃՔ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20 դդ. գյուղի հվ եզրին, Մշակույթի պալատից մոտ 30 մ հվ Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԶՎԱՐ 10-19 դդ. գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, համանուն գետի հովտում Հ ավերված է

2.1 Եկեղեցի Զվարավանք 17 դ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ միանավ, եկեղեցու շուրջը նկատելի են գերեզմանոցի հետքեր

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՄՆԱՇՈՒ (ՄՆԱՇՈՒԻ ԿԱԼԱՏԵՂ) 16-20 դդ. գյուղից 5 կմ հվ-աե Հ տարածքի զգալի մասը մելիորացված է, եկեղեցին` հիմնովին ավերված

3.1 Գերեզմանոց 16-20 դդ. գյուղատեղիից մոտ

500 մ հվ-աե, բլրի վրա և լանջերին Հ ավերված է

3.1.1 Խաչքար 17-18 դդ. գերեզմանոցի ամ եզրին Հ ունի խիստ հողմնահարված արձանագրություն

3.1.2 Խաչքար 17-18 դդ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

3.1.3 Խաչքար՝ Ուստիանի 17-18 դդ. գերեզմանոցում Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 1658 թ. գյուղի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ

4.1 Գերեզմանոց 16-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է, տապանաքարերն ու խաչքարերը տեղահանված են

4.1.1 Խաչքար 17 դ. եկեղեցու աե ճակատի մոտ Տ պարզունակ է

4.2 Տապանաքար 17 դ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ հարթ է, պատկերաքանդակներով

4.3 Տապանաքար 17 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ հարթ է, պատկերաքանդակներով

5 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1963 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1967 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

7 ՋՐԱՂԱՑ «ՄԱՐՏԻՐՈՍԻ» 18-19 դդ. գյուղի ամ եզրին Տ գործել է մինչև 1950-ական թթ.

8.40 ԼԾԵՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 3 հազ. սկիզբ, Ք.ա. 1 հազ. կեսեր գյուղի հս-աե մասում Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-14 դդ. գյուղից 1.5 կմ ամ, անտառի եզրին, «Հուռում խաչ» վայրում Հ ավերված է

2.1 Խաչքար 9-10 դդ. Հ տեղահանված է

2.2 Խաչքար 13-14 դդ. Հ տեղահանված է

2.3 Խաչքար 14-15 դդ. Հ տեղահանված է

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 14-20 դդ. գյուղի ամ եզրին Հ

3.1 Խաչքար 14 դ. Հ արձանագիր

3.2 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1978 թ. Տ ճարտ.`

Հ. Արզումանյան

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 12-15 դդ. գյուղից 1.5 կմ ամ,

անտառապատ լեռնալանջին Հ ավերված է

4.1 Մատուռ Անապատ 1347 թ. Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՍՏԵՓԱՆՈՍ 19 դ. գյուղի կենտրոնում Հ միանավ սրահ

5.1 Գերեզմանոց 19 դ. եկեղեցու շուրջը Տ

5.2 Խաչքար 13-14 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, մուտքից աջ Հ

5.3 Խաչքար 14-15 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ պատին Հ արձանագիր

5.4 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին Հ կենցաղային տեսարանով

6 ԽԱՉՔԱՐ «ՄԵԾ ԴԱԼԻ ԽԱՉ» Տաթև տանող ճանապարհին Հ

8.41 ԼՈՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 1 հազ. գյուղի հս կողմում, «Շլորուտ» վայրում Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 1 հազ. Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-20 դ. սկիզբ գյուղի հս եզրին Հ

2.1 Խաչքար «Լորիկի խաչ» («Սպիտակ խաչ») 1271 թ. Հ որմնափակ

2.2 Տապանաքար 13-14 դդ. Հ հարթ է, արձանագիր

2.3 Տապանաքար՝ Դոնդիկի 1327 թ. Հ հարթ

2.4 Տապանաքար՝ Միսրաղի 1663 թ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-20 դդ. գյուղից 100 մ հս-ամ Հ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 դդ. գյուղից 0.5 կմ հվ,

Ծառու Սբ. Հովհաննես եկեղեցուց 50 մ հս Հ ավերված է

5 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ 1666 թ. գյուղի մեջ Հ եռանավ բազիլիկ

5.1 Գերեզմանոց 16-19 դդ. Հ ավերված է

5.2 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու խորանի խորշում Հ

5.3 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու խորանի խորշում Հ

5.4 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու հս պատի խորշում Հ

5.5 Խաչքար 16-17 դդ. եկեղեցու հս պատի խորշում Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ ԾԱՌՈՒ ՍԲ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ 1686 թ. գյուղից 0.5 կմ հվ, հիմնովին ավերված Մարդակայր գյուղատեղիում, բլրալանջին Հ հվ-ից կից ունեցել է գավիթ

6.1 Խաչքար 1423 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

6.2 Խաչքար 15 դ. եկեղեցու մեջ Հ վերնամասը կոտրված է

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1971 թ. գյուղի մեջ Հ քարգործ վարպետ`

Զ. Վարդանյան

8 ՄԱՏՈՒՌ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ («ՍԱՐԳՍԻ ԽԱՉԵՐ») 1345 թ. գյուղից 300-500 մ

հս-ամ Հ կիսագետնափոր է

9 ՄԱՏՈՒՌ «ԴՌՆԱՊԱՆ» 12-13 դդ. գյուղից մոտ 1 կմ աե, գետակի աջ ափին Հ կիսավեր է

9.1 Խաչքար՝ Դավթի 12-13 դդ. Հ

8.43 ԽԴՐԱՆՑ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղից 1 կմ հս-ամ Հ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 1899 թ. գյուղի մեջ Հ

3 ՎԱՆՔ «ՉՈՐԵՔԴՌՆԻ»

(«ՉՈՐԵՔԴՌՆԵ») 10-11 դդ. գյուղից 2 կմ աե Հ ունեցել է 3 եկեղեցի, որոնցից 2-ն ավերված են

3.1 Եկեղեցի 10-11 դդ. Հ կանգուն է

3.2 Խաչքար 13-14 դդ. եկեղեցու մուտքի մոտ Հ արձանագիր

3.3 Պարիսպ վանքի շուրջը Հ պահպանվել է հատվածաբար

8.44 ԽՆԱԾԱԽ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 2.5 կմ հս-աե, «Բինա» անասնապահական ամառանոցի տարածքում Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 1 հազ. ամրոցից մոտ 200 մ ամ Հ

2 ԱՊԱՐԱՆՔ՝ ՄԵԼԻՔ ՀԱԽՆԱԶԱՐ Ա-Ի 16 դ. գյուղի մեջ, ձորամիջյան ճանապարհի եզրին, կառուցապատված միջավայրում Հ

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 3 կմ հվ-աե, «Վանքի ձոր» վայրում Հ

4 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հվ, հվ-ամ և

հվ-աե մասերում Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-18 դդ. գյուղից 3 կմ հվ-աե, «Վանքի ձոր» վայրում Հ ավերված է

5.1 Մատուռ 17 դ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ ժայռափոր

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ ԴԱՇՏՈՒՆ ԽԱՉԵՐ 10-17 դդ. գյուղից 4 կմ հվ-ամ, «Վանքի ձոր» վայրում Հ ավերված է

6.1 Խաչքար 9-10 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ ընկած է

6.2 Խաչքար 1452 թ. գերեզմանոցի հս մասում Հ պատվանդանի վրա

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ ԽԱՉԵՐ 9-17 դդ. գյուղից 1 կմ հվ, «Խաչի խութ» բլրի հս լանջին Հ ավերված է

7.1 Խաչքար 9-10 դդ. Հ ընկած է

7.2 Խաչքար 9-10 դդ. Հ ընկած է

7.3 Խաչքար 11-12 դդ. Հ ընկած է

7.4 Խաչքար 17-18 դդ. Հ ընկած է

8 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 3 կմ հս-աե, Քաշաթաղ տանող ճանապարհի ձախ եզրին Հ

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղի ամ եզրին, գործող գերեզմանոցի տարածքում Հ

9.1 Գերեզմանոց 12-20 դդ. Հ պատմական հատվածը գործող գերեզմանոցի հվ-աե մասում է

9.1.1 Խաչքար 12-13 դդ. Հ

9.1.2 Խաչքար 12-13 դդ. Հ

9.1.3 Խաչքար 13-14 դդ. Հ

9.1.4 Խաչքար 14 դ. Հ

9.1.5 Խաչքար 14 դ. Հ

9.1.6 Խաչքար 14 դ. Հ արձանագիր

9.1.7 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

9.1.8 Խաչքար 17-18 դդ. Հ

9.1.9 Խաչքար՝ Մելիք Հայկազի 1652 թ. Հ

9.1.10 Տապանաքար 17 դ. Հ 3 գավազանա-քանդակով

10 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 1 կմ հվ, «Խաչի խութ» բլրի հվ լանջին Հ ավերված է

11 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՀՌԻՓՍԻՄԵ 1625 թ. գյուղի մեջ Հ եռանավ բազիլիկ

11.1 Գավիթ 1701 թ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ

12 ԽԱՉՔԱՐ 9-10 դդ. գյուղից 2.5 կմ հս-ամ, Խնածախ-Խոզնավար ճանապարհի աջ եզրին Հ

13 ԽԱՉՔԱՐ 1620 թ. գյուղի աե բարձունքին Հ պատվանդանի վրա

14 ԽԱՉՔԱՐ 1623 թ. գյուղի հվ-աե բարձունքին Հ պատվանդանի վրա

15 ԽԱՉՔԱՐ՝

ԵՍԱՅԻ ՔԱՀԱՆԱՅԻ 1301 թ. գյուղի հս մասում,

Ա. Բաղդասարյանի տնամերձ հողամասում Հ

16 ԽԱՉՔԱՐ՝ ՀԱԽՆԱԶԱՐԻ 1621 թ. գյուղի հս բարձունքին Հ վերին կես

17 ԽԱՉՔԱՐ՝ ՂՈՒԼԻԻ 16 դ. գյուղի հս բարձունքին Հ պատվանդանի վրա

18 ԿԱՄՈՒՐՋ 19-20 դդ. գյուղի մեջ Հ միաթռիչք

19 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1960 թ. գյուղի հվ եզրին Տ

20 ՄԱՏՈՒՌ 17 դ. գյուղի մեջ, Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց 20 մ հվ-աե, Վ. Հունանյանի տնամերձ հողամասում Հ

21 ՄԱՏՈՒՌ «ԲՀԱՎԵՐԻ» 13-14 դդ. գյուղից 2 կմ հվ-աե, սարի գագաթին Հ կիսավեր է

22 ՋՐԱՄԲԱՐ 19-20 դդ. գյուղի հս-աե մասում Տ վերանորոգվել է 2003 թ.

8.45 ԽՆՁՈՐԵՍԿ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ

ԱՂՋԿԱ ԲԵՐԴ միջնադար գյուղից 5.5 կմ հվ-աե Հ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 3.5 կմ հս-ամ, Քարաշեն տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ

2.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. Քարաշեն տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆ՝

ՍՈՒՐԵՆ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ 1981 թ. գյուղի մեջ,

Սուրեն Այվազյանի տան բակում Հ Սուրեն Այվազյան` գրող, արձակագիր

3.1 Խաչքար 10-11 դդ. ագուցված է

արձակագրի տան պատին Հ

3.2 Խաչքար 12 դ. ագուցված է

նույն տան պատին Հ արձանագիր վերին բեկոր

3.3 Խաչքար 16-17 դդ. նույն տան բակում, Ս. Այվազյանի գերեզմանից ոչ հեռու Հ արձանագիր է` տեղափոխված Մեղրու ենթատարածքից, 1977-1978 թթ.

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20 դդ. գյուղի հվ եզրին, գյուղի և Խնձորեսկ գյուղատեղիի միջակայքում Տ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԽՆՁՈՐԵՍԿ միջնադար-

20 դ. գյուղից հս-աե, ձորի զառիթափ լանջերին Հ անձավային բնակավայր է

5.1 Աղբյուր 1819 թ. գյուղատեղիում, Անապատ եկեղեցի տանող ճանապարհին Տ կամարակապ բաց սրահ է

5.2 Աղբյուր «Ինի մանուկ» 19 դ. Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց 110 մ աե, «Պիճի ձոր»-ում Տ թաղակապ է

5.3 Աղբյուր «Ծլլան» 19 դ. «Ակնի» աղբյուրից

150 մ աե Տ

5.4 Ամրոց՝ Մխիթար Սպարապետի (Խնձորեսկի բերդ) 1727 թ. ձորի սկզբնամասում Հ դժվարամատչելի քարայրերի համալիր է

5.5 Բնակելի թաղամաս Ակնի գյուղատեղիի հվ

մասում

5.5.1 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

30 մ հվ Հ

5.5.2 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

35 մ հվ Հ

5.5.3 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

40 մ հվ Հ

5.5.4 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

45 մ հվ Հ

5.5.5 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

50 մ հվ Հ

5.6 Բնակելի թաղամաս Թելունց թաղ «Պիճի ձոր»-ից ամ

5.6.1 Աղբյուր «Թելունց» 19 դ. Թելունց թաղի աե մասում, ձորի մեջ Տ վերանորոգվել է 1989 թ.

5.6.2 Բնակելի տուն 19-20 դդ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց

350 մ հվ Տ ամ-ից կից է եռասրահ քարայրը

5.6.3 Բնակելի տուն 19-20 դդ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց

350 մ հվ, ձորի աջ կողմում Տ հս-ից կից է 3 քարայր

5.6.4 Բնակելի տուն 19-20 դդ. Սայունց ժայռից 350 մ հվ, ձորի ձախ կողմում Տ երկհարկ է` կից 2 քարայրով

5.6.5 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից դեպի գետ իջնող ձորի աջ կողմում, 200 մ հվ Հ բրգաձև ժայռի մեջ, երկսրահ

5.6.6 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից դեպի գետ իջնող ձորի աջ կողմում, 250 մ հեռավորության վրա Հ երկսրահ է

5.6.7 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից մոտ 280 մ հվ, ձորի ձախ կողմում Հ երկսրահ է

5.6.8 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից մոտ

300 մ հվ, ձորի ձախ կողմում Հ միասրահ է

5.6.9 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից

100 մ հվ, ձորակում Հ եռասրահ է, կից պահպանվել են բնակելի տան ավերակներ

5.6.10 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից

100 մ հվ, ձորում Հ տարբեր մակարդակների վրա փորված 7 քարայր է

5.6.11 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից

100-120 մ հվ, ձորի

աջ կողմում Հ 4 քարայր

5.6.12 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից

120 մ հվ-ամ Հ 4 քարայր

5.6.13 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից

200 մ հվ-ամ Հ 4 քարայր

5.6.14 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սայունց ժայռից 300-350 մ հվ, ձորի ձախակողմյան բարձրադիր մասում Հ 3 քարայր

5.6.15 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 300 մ հվ, հրվանդանի եզրին Հ քառասրահ է, համալիրին կցակառուցված բնակելի տունն ավերված է

5.6.16 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 300 մ հվ-աե Հ եռասրահ է

5.6.17 Բնակելի քարայրերի համալիր Սայունց ժայռ միջնա-դար-

20 դ. Թելունց թաղում Հ ընդարձակ այր է` բաղկացած 4 փոքր համալիրներից և նրանց առջև կառուցված բնակելի տներից

5.7 Բնակելի թաղամաս Ծտի թաղ գյուղատեղիի ամ մասում

5.7.1 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

140 մ հս Հ

5.7.2 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

150 մ հս Հ

5.7.3 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

160 մ հս Հ

5.7.4 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

200 մ հս Հ

5.7.5 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

210 մ հս, դարավանդի վերնամասում Հ

5.7.6 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

210 մ հս, դարավանդի ստորին մասում Հ

5.7.7 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

215 մ հս Հ

5.7.8 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

220 մ հս Հ

5.7.9 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

225 մ հս Հ

5.7.10 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

280 մ հս Հ

5.8 Բնակելի թաղամաս Ներքին թաղ գյուղատեղիի հվ-աե մասում

5.8.1 Բնակելի տուն 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 45 մ ամ Տ

5.8.2 Բնակելի տուն 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 45 մ հվ-ամ Տ Մելիք -Օհանջանյանների տունը

5.8.3 Բնակելի տուն 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 50 մ ամ Տ

5.8.4 Բնակելի տուն 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 55 մ ամ Տ

5.8.5 Բնակելի տուն 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 60 մ հվ-ամ Տ Մելիք -Օհանջանյանների տունը

5.8.6 Բնակելի տուն 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 60 մ հվ-ամ Տ

5.8.7 Բնակելի տուն 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 115 մ հս Տ

5.8.8 Բնակելի տուն 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 125 մ հս-աե Տ

5.8.9 Բնակելի տուն 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 130 մ հս-աե Տ

5.8.10 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 17 մ հս-ամ Հ

5.8.11 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 20 մ ամ Հ

5.8.12 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 30 մ ամ Հ

5.8.13 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 35 մ հս-ամ Հ

5.8.14 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 35 մ հս-ամ Հ

5.8.15 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 35 մ հս-ամ Հ

5.8.16 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 35 մ հս-աե Հ

5.8.17 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 35 մ հս-աե Հ

5.8.18 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 40 մ հս-ամ Հ

5.8.19 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 80 մ հս Հ

5.8.20 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 80 մ հս Հ

5.8.21 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 85 մ հս Հ

5.8.22 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 90 մ հս Հ

5.8.23 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 115 մ հս Հ

5.8.24 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 120 մ հս-աե Հ

5.8.25 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 130 մ հվ-աե Հ

5.8.26 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 140 մ հս-աե Հ

5.8.27 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 150 մ հվ-աե Հ

5.8.28 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 150 մ հս-աե Հ

5.8.29 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 155 մ հս-աե Հ

5.8.30 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 160 մ հս-աե Հ

5.8.31 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 160 մ հս-աե Հ

5.8.32 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 160 մ հս-աե Հ

5.8.33 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 165 մ հս-աե Հ

5.8.34 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 170 մ հվ-աե Հ Շաբունցների քարայր

5.8.35 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 170 մ հս-աե, «Փոլատի փոս» վայրում Հ

5.8.36 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 190 մ հս-աե, ժայռի ստորոտին Հ

5.8.37 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 190 մ հս-աե, ժայռի վերնամասում Հ

5.8.38 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 200 մ հս Հ

5.8.39 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 200 մ հս, դարավանդի վերնամասում Հ

5.8.40 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 200 մ հս-աե Հ

5.8.41 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 230 մ հս-աե Հ

5.8.42 Ձիթհան 19-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 22 մ հս-ամ Հ

5.8.43 Ջրամբար 17-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 10 մ հվ Հ ժայռափոր է

5.8.44 Ջրամբար 17-20 դդ. «Չռանի գլխի աղբյուր»-ից 10 մ հվ-աե Հ ժայռափոր է

5.9 Բնակելի թաղամաս Չահլուկ (Չայլուկ) գյուղատեղիի հվ-ամ մասում Խնձորեսկի հնագույն թաղամասն է

5.9.1 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի 1819 թ. աղբյուրից 150 մ աե Հ

5.9.2 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի 1819 թ. աղբյուրից 165 մ աե Հ

5.9.3 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի 1819 թ. աղբյուրից 180 մ աե Հ

5.10 Բնակելի թաղամաս Ջանունց թաղ գյուղատեղիի հս-աե եզրին

5.10.1 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի հս-աե մասում Հ «Ջանունց բերդ»

5.10.2 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ջանունց բերդ»-ից

140 մ հս Հ

5.10.3 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ջանունց բերդ»-ից

150 մ հս Հ

5.10.4 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ջանունց բերդ»-ից

155 մ հս Հ

5.10.5 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ջանունց բերդ»-ից

170 մ հս Հ

5.10.6 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ջանունց բերդ»-ից

190 մ հս-ամ Հ

5.10.7 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ջանունց բերդ»-ից

230 մ հս-ամ Հ

5.10.8 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ջանունց բերդ»-ից

250 մ հս-ամ Հ

5.10.9 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ջանունց բերդ»-ից

280 մ հս-ամ Հ

5.10.10 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ջանունց բերդ»-ից

280 մ հս Հ

5.11 Բնակելի թաղամաս Վերին թաղ գյուղատեղիի հս և

հս-ամ մասերում

5.11.1 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Հ բաղկացած է 2 մեծ, 2 փոքր սրահից և առջևի մոտ 50 մ2 տարածքով հարթակից

5.11.2 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Հ 5 քարայր

5.11.3 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. թաղի հս մասում Հ բաղկացած է տարբեր մակարդակներում

փորված տարաչափ այրերից

5.11.4 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. թաղի հս-ամ բարձրադիր մասում Հ բաղկացած է տարբեր մակարդակներում

փորված տարաչափ այրերից

5.11.5 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. լեռնալանջին, մոտ 25 մ բարձրությամբ քարաժայռի ամ մասում Հ երկհարկ է

5.12 Բնակելի թաղամաս Տափլակ թաղ

5.12.1 Ապարանք՝ Մելիք Քասու 1836 թ. Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցուց 100 մ հս Հ Մելիք Քասի` որդի Մելիք Փարամազի

5.12.2 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

130 մ հս-աե Հ

5.12.3 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից

195 մ աե Հ

5.12.4 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. «Ակնի աղբյուր»-ից 200 մ աե Հ

5.13 Բնակելի թաղամաս Փռթոսի թաղ

5.13.1 Բնակելի տուն 19 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց հս Տ

5.13.2 Բնակելի տուն 20 դ. սկիզբ գյուղատեղիի հս մասում, Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 50-60 մ հեռու, բլրի հարթեցված լանջին Տ միահարկ է, ավերված

5.13.3 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 38 մ հս-աե, բլրալանջին Հ միասրահ է

5.13.4 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. ձոր իջնող արահետի ձախ կողմում,

Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 100 մ ամ, հողաբուրգի հիմնամասում Հ երկսրահ է

5.13.5 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 150 մ հս Հ միասրահ է

5.13.6 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի հս մասում, Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 150 մ հս-աե Հ ընդարձակ է` նախասրահով

5.13.7 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի հս-աե բարձունքին, Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 160 մ հս-աե Հ

5.13.8 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 200 մ աե Հ միասրահ է

5.13.9 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 200 մ աե Հ միասրահ է

5.13.10 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 200 մ աե Հ միասրահ է

5.13.11 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 200 մ աե Հ միասրահ է

5.13.12 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի հս-աե եզրին, Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 200 մ հս-աե Հ միասրահ է

5.13.13 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի ամ մասում, Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 250 մ աե, բարձունքի վրա Հ

5.13.14 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 250 մ աե, ճանապարհից քիչ վեր Հ միասրահ է

5.13.15 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 250 մ հս Հ միասրահ է

5.13.16 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի հս մասում, Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 300 մ ամ Հ եռասրահ է

5.13.17 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի հս մասում, Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 300 մ

հս-ամ Հ միասրահ է

5.13.18 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց մոտ 300 մ հս-ամ Հ միասրահ է

5.13.19 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց մոտ 300 մ հս-ամ Հ միասրահ է

5.13.20 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց մոտ 350 մ հս-ամ Հ երկսրահ է

5.13.21 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. թաղի աե եզրին,

Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 500 մ հս-աե Հ միասրահ է

5.13.22 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի հս-աե մասում, գյուղից հին Խնձորեսկ իջնող արահետի աջ կողմում, Սբ. Թադևոս եկեղեցուց քիչ հս Հ միասրահ է

5.13.23 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց քիչ հս Հ միասրահ է

5.13.24 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց քիչ հս Հ միասրահ է

5.13.25 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի հս-աե մասում, գյուղից հին Խնձորեսկ իջնող արահետի աջ կողմում, Սբ. Թադևոս եկեղեցուց քիչ հս Հ միասրահ է

5.13.26 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. ձոր իջնող ճանապարհից աջ, հողաբուրգի ամ կողմում Հ միասրահ է

5.13.27 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. ձոր իջնող ճանապարհից աջ, հողաբուրգի ստորին մակարդակում Հ միասրահ է

5.13.28 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. ձոր իջնող ճանապարհի ձախ կողմում, մեծ հողաբլրի մեջ Հ երկսրահ է` տարբեր մակարդակների վրա

5.13.29 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. թաղի ծայր հս բլրի

հս-ամ կողմում Հ միասրահ է` հվ-ից

կից փոքրիկ

բաժանմունքներով

5.13.30 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. թաղի ծայր հս հողաբուրգի ամ կողմում Հ միասրահ է

5.13.31 Բնակելի քարայր միջնա-դար-

20 դ. թաղի ծայր հս-ում բարձրացող ժայռի ամ կողմում Հ միասրահ է

5.13.32 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 25 մ հս-աե Հ բաղկացած է 2 քարայրից և թունելախորշից

5.13.33 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց մոտ 25 մ հս-աե Հ 4 քարայր

5.13.34 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 30 մ հս-աե, աղբյուրի մոտ Հ եռասրահ է, առջևի քարաշեն բնակարանը` ավերված

5.13.35 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 40 մ հս-աե Հ 4 քարայր

5.13.36 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 50 մ հս-աե Հ 7 քարայր` կից շինությամբ

5.13.37 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց մոտ 70 մ հս-աե Հ եռասրահ է

5.13.38 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 150 մ հս-աե Հ եռասրահ է

5.13.39 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 200 մ աե Հ եռասրահ է

5.13.40 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց մոտ 300 մ հս-աե Հ երկհարկ է` բաղկացած 5 քարայրից

5.13.41 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 300 մ հվ-աե Հ 5 քարայր

5.13.42 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. թաղի հս եզրին Հ եռասրահ է

5.13.43 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. թաղի ծայր հս-ամ մասում Հ երկհարկ է, երկրորդ հարկը` խիստ դժվարամատչելի

5.13.44 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. ձոր իջնող արահետից աջ, հողաբուրգի հվ և

ամ զառիթափ լանջերին Հ տարբեր մակարդակներում փորված 6 սրահներ են

5.13.45 Եկեղեցի Սբ. Թադևոս 17-18 դդ. թաղի կենտրոնում Հ միանավ սրահ

5.13.46 Ջրամբար 10-19 դդ. Սբ. Թադևոս եկեղեցուց 30 մ հս-աե Հ ժայռափոր

5.14 Գերեզմանոց 10-20 դդ. գյուղատեղիի հվ-աե եզրին, «Խաչի տակի ձոր» վայրում Հ «Ջանունց բերդ»-ից 1.8 կմ հվ-աե

5.14.1 Խաչքար 9-10 դդ. Հ

5.14.2 Խաչքար 10-11 դդ. Հ

5.14.3 Խաչքար 13-14 դդ. Հ

5.14.4 Խաչքար 14 դ. Հ

5.14.5 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

5.14.6 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

5.14.7 Խաչքար 15-16 դդ. Հ

5.14.8 Խաչքար 15-16 դդ. Հ

5.14.9 Տապանաքար 17 դ. Հ արձանագիր է, կենցաղային տեսարանով

5.14.10 Տապանաքար 17 դ. Հ արձանագիր է, կենցաղային տեսարանով

5.14.11 Տապանաքար 1793 թ. Հ արձանագիր է, կենցաղային տեսարանով

5.15 Գերեզմանոց 17-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնում, Անապատ եկեղեցի տանող ճանապարհին Հ ավերված է

5.16 Գերեզմանոց 17-19 դդ. գյուղատեղիի ամ եզրին, Արցախյան ազատամարտում զոհվածների հուշահամալիրից 150 մ ամ Հ

5.17 Գերեզմանոց 18-20 դդ. «Ակնի աղբյուր»-ից

110 մ հվ-ամ Հ

5.18 Եկեղեցի 9-10 դդ. գյուղատեղիի հվ-աե եզրին Հ ժայռափոր է

5.18.1 Գերեզմանոց 10-19 դդ. եկեղեցուց ամ Հ խիստ ավերված է

5.18.

1.1 Խաչքար 10 դ. Հ

5.18.

1.2 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

5.18.2 Խաչքար 1584 թ. եկեղեցու մեջ Հ

5.18.3 Կոթող 7 դ. եկեղեցու մեջ Հ

5.19 Եկեղեցի Անապատ 19 դ. գյուղատեղիի հվ մասում Հ կիսավեր է

5.19.1 Գերեզմանոց 16-19 դդ. եկեղեցու մոտ Հ

5.19.

1.1 Տապանաքար 1553 թ. եկեղեցուց հս-աե Հ

5.19.

1.2 Տապանաքար 17 դ. եկեղեցուց հս Հ կենդանիների պատկերներով

5.19.

1.3 Տապանաքար 17 դ. եկեղեցուց հս Հ կենցաղային տեսարանով

5.19.

1.4 Տապանաքար 17-18 դդ. եկեղեցուց հս Հ կենցաղային տեսարանով

5.19.

1.5 Տապանաքար 1762 թ. եկեղեցուց հս Հ արձանագիր

5.19.

1.6 Տապանաքար 1821 թ. եկեղեցուց հս-աե Հ

5.19.

1.7 Տապանաքար՝ Գասպարի (Քասբարի) 1727 թ. եկեղեցուց 8 մ հս-աե Հ

5.19.

1.8 Տապանաքար՝ Լալի 1762 թ. գերեզմանոցում Հ

5.19.

1.9 Տապանաքար՝ Կոխրճու 17-18 դդ. եկեղեցու հս կողմում, Մխիթար Սպարապետի տապանաքարից 1 մ հս Հ

5.19.

1.10 Տապանաքար՝ Հովսեփի 1722 թ. գերեզմանոցում Հ

5.19.

1.11 Տապանաքար՝ Մելիք Բարխուդարի 1748 թ. եկեղեցու հս պատի մոտ Հ արձանագրությունը չափածո է

5.19.

1.12 Տապանաքար՝ Մխիթար Սպարապետի 1727 թ. եկեղեցուց հս, մուտքի դիմաց Հ սպարապետի և հեծյալների քանդակներով, արձանագրությունը չափածո

5.19.

1.13 Տապանաքար՝ Սարգսի 1748 թ. գերեզմանոցում Հ

5.19.

1.14 Տապանաքար՝ տեր Բաղդասարի 18 դ. գերեզմանոցում Հ

5.19.

1.15 Տապանաքար՝ տեր Բարսեղի 1711 թ. գերեզմանոցում Հ

5.19.

1.16 Տապանաքար՝ Փարախանի 1734 թ. եկեղեցուց 6 մ հս-աե Հ

5.19.

1.17 Տապանաքար՝ Օհան վարդապետի 1748 թ. գերեզմանոցում Հ

5.19.2 Շենք դպրոցի 1840 թ. եկեղեցուց հվ-ամ Հ կիսավեր է

5.19.3 Պարիսպ 17 դ. եկեղեցու շուրջը Հ կիսավեր է

5.20 Եկեղեցի Սբ. Հռիփսիմե 1666 թ. գյուղատեղիի հս-ամ եզրին, Անապատ եկեղեցուց մոտ 320 մ հս-ամ Հ եռանավ բազիլիկ

5.20.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

5.20.2 Խաչքար 14 դ. մկրտարանի խորշում Հ

5.20.3 Պարիսպ 1663 թ. եկեղեցու շուրջը Հ կիսավեր է

5.20.4 Տապանաքար 17-18 դդ. եկեղեցու մեջ Հ արձանագիր է, կենցաղային քանդակներով

5.21 Ջրատար 19-20 դդ. «Խաշխաշ»-ի ձորում,

1819 թ. աղբյուրի մոտ Հ

6 ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ՝ ԱՐՑԱԽՅԱՆ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 2002 թ. գյուղից 300 մ հվ Տ մեկենաս`

Վ. Ղալդունց

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

8 ՋՐԱՏԱՐ միջնադար գյուղից 6 կմ հվ-աե, «Աղջկա բերդ» ամրոցի հանդիպակաց ժայռին Հ ժայռափոր

9 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 17 դ. գյուղի մեջ,

Գ. Մելիքյանի տան մոտ Հ խոյաձև

8.46 ԽՈԶՆԱՎԱՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 500 մ հս-ամ, «Բազարխանա» վայրում Հ ավերված է

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ 16-20 դդ. գյուղի հս մասում Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19 դ. գյուղի հս-աե մասում Տ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԽԱՉԵՐ 17-18 դդ. գյուղից 1 կմ ամ Հ ավերված է

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 700 մ հս-ամ, բնակատեղիից 200 մ աե Հ ավերված է

6 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՄԻՆԱՍ 1675 թ. գյուղի մեջ Հ կիսավեր եռանավ բազիլիկ

6.1 Գերեզմանոց 17-18 դդ. եկեղեցու մոտ Հ ավերված է

6.1.1 Տապանաքար 17-18 դդ. եկեղեցու հվ պատի տակ Տ սեղանաձև

6.1.2 Տապանաքար 18 դ. գերեզմանոցում Տ սեղանաձև տապանաքարի բեկոր է` հեծյալի պատկերաքան-դակով

6.2 Խաչքար 1563 թ. ագուցված է եկեղեցու հս ավանդատան մուտքի վերնամասում Հ

6.3 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու մկրտության ավազանի հս պատին Հ

7 ԽԱՉՔԱՐ ԹԵՎԱՎՈՐ 12-13 դդ. գյուղից 300 մ հս-ամ, «Բազարխանա» վայրում Հ

8 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1974 թ. գյուղի ամ եզրին Տ

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի ամ եզրին Տ

8.47 ԽՈՏ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2 հազ. վերջ- միջնադար գյուղից 1 կմ հվ-աե, «Բակատեղեր» վայրում,

ՀԷԿ-ի հարևանությամբ Հ ավերված է

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ ավերված է

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ ուշ անտիկ-միջնադար գյուղի ամ եզրին, «Վանքի տարածք» վայրում Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԽՈՏ 10-20 դդ. գյուղից 500 մ հվ, Որոտանի ձախ ափին, խիստ զառիթափ լեռնալանջին Հ գյուղը լքվել է

1960 թ.` ջրի սակավության պատճառով

3.1 Գերեզմանոց 10-20 դդ. գյուղատեղիի հվ-ամ եզրին Հ ավերված է

3.1.1 Եկեղեցի 17 դ. գերեզմանոցի հս մասում Հ ավերված է

3.1.2 Խաչքար 10-11 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

3.1.3 Խաչքար 12-13 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

3.1.4 Խաչքար 1289 թ. գերեզմանոցի հս եզրին Հ պատվիրատուներ` Գնդիկ և Հայրապետ

3.1.5 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ ընկած է

3.1.6 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի հս-աե մասում Հ ընկած է

3.1.7 Խաչքար 13-14 դդ. Հ պատվիրատու` Վարդան

3.1.8 Խաչքար 13-14 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ արձանագիր է, ընկած

3.1.9 Խաչքար՝ Ասադի 1306 թ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ երկատված է, բեկորներն ընկած են իրար մոտ

3.1.10 Խաչքար՝ Համի 1524 թ. գերեզմանոցի հս եզրին Հ ընկած է

3.1.11 Խաչքար՝ Մուրատի 13 դ. 2-րդ կես գերեզմանոցի աե եզրին Հ ընկած է, վերին աջ անկյունը` կոտրված

3.1.12 Խաչքար՝ Շրվաշահի 1282 թ. գերեզմանոցի հս-աե եզրին Հ ընկած է

3.1.13 Խաչքար՝ պարոն Սիմեոնի 1423 թ. Հ

3.1.14 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցի հս-աե մասում Հ խոյաձև է` խիստ վնասված արձանագրու-

թյամբ

3.1.15 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ խոյաձև է

3.1.16 Տապանաքար՝ Մուրատի 13 դ. 2-րդ կես գերեզմանոցի աե եզրին, Մուրադի խաչքարի մոտ Հ

3.2 Գերեզմանոց 15-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ ավերված է

3.3 Եկեղեցի 17-18 դդ. գերեզմանոցում Հ միանավ սրահ

3.3.1 Խաչքար 1409 թ. ագուցված է եկեղեցու ամ պատի մեջ Հ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղի հվ-ամ եզրին, «Խաչեր» հանդամասում Հ ավերված է

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի հվ եզրին, ավտոտնակի մոտ Հ պահպանվել է խորանը` 2 մ բարձրությամբ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՄՐԳԱՁՈՐԻ ԽԱՉ» 17 դ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ Հ միանավ սրահ

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1966 թ. գյուղի ամ եզրին Տ

8 ՄԱՏՈՒՌ 11-12 դդ. գյուղի հվ եզրին, «Խաչեր» հանդամասում Հ պահպանվել է խորանը

8.1 Խաչքար 13-14 դդ. մատուռից 15 մ հվ-աե Հ

8.2 Խաչքար 17-18 դդ. մատուռից 15 մ հվ-աե Հ

8.48 ԾԱՎ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ գյուղից 3 կմ հվ, Ծավ գետի բարձրադիր աջ ափին Հ ամրոց Ղազաղռան

2 ԱՄՐՈՑ

ԱՂՋԿԱ ԲԵՐԴ 10-13 դդ. գյուղից 2 կմ հվ-ամ, սարի գագաթին Հ ամրոց Ղըզղալա.

ավերված է

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար-

20 դ. գյուղից 5 կմ հեռու, բարձրադիր անտառապատ վայրում Հ գյուղատեղի Սանալու. լքվել է հավանաբար

1918-1920 թթ.

3.1 Գերեզմանոց միջնադար-

20 դ. Հ

3.2 Եկեղեցի միջնադար Հ ավերված է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԹԱՐԳՄԱՆՉԱՑ 10-13 դդ. գյուղից 1 կմ հս, անտառում Հ այլ անվանումներ` Թրջմնաց, Թնջումնաց, Թրջմոնանց, Թրջմունանք

4.1 Գերեզմանոց 10-13 դդ. Հ ավերված է

4.2 Եկեղեցի «Թարգմանչաց» 10-11 դդ. ? Հ կիսավեր է, թաղածածկ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԿԵՄԱՆՑ 1866-1939 թթ. գյուղից 4.5 կմ ամ, Ծավ-Շիշկերտ ճանապարհից աջ, անտառի բացատում Տ ավերված է

5.1 Գերեզմանոց 1866-1939 թթ. եկեղեցու մոտ Տ

5.1.1 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1966 թ. գյուղատեղիի գերեզմանոցում Տ հեղ.`

Վ. Արշակյան

5.2 Եկեղեցի 19 դ. 2-րդ կես գյուղատեղիի հս եզրին Հ միանավ կիսավեր սրահ է

5.3 Կամուրջ 17 դ. Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՆԱՎՍ միջնադար գյուղից 3 կմ հվ-ամ, Ծավ գետի աջ ափին, Նավսաքար լեռան լանջին Հ

6.1 Գերեզմանոց Հ

6.2 Եկեղեցի Հ կիսավեր է

7 ԵԿԵՂԵՑԻ միջնադար գյուղից 7 կմ հվ-ամ, Մթնաձորում Հ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ 17-18 դդ, վերակառ.

1907 թ. գյուղի մեջ Հ միանավ սրահ

8.1 Խաչքար 11 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, մուտքից վեր Հ եկեղեցու նորոգման տարեթիվը փորագրված է այս խաչքարի վրա

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1965 թ. գյուղի մեջ Տ

9.1 Խաչքար՝ Արցախյան պատերազմում Ծավ և Շիշկերտ գյուղերի զոհվածներին 1999 թ. Տ

10 ՇԻՆՈՒԹՅՈՒՆ 17-18 դդ. գյուղից 1.5 կմ ամ, Ծավ-Շիշկերտ ճանապարհից աջ, հիմնավեր Դալլաքլու գյուղատեղիում Հ թաղածածկ,

վայրը ներկայումս հայտնի է Խնձորուտ անվամբ

11 ՔԱՐԱՎԱՆԱՏՈՒՆ 16-17 դդ. գյուղից մոտ 1 կմ հվ-ամ, Ծավ գետի ափին Հ ավերված է

8.48.1 ՇԻՇԿԵՐՏ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 16-20 դդ. գյուղից 5 կմ հվ Հ գյուղատեղի Մազրա (Ներքին Մազրա), ապաբնակեցվել է 1939 թ.

1.1 Եկեղեցի 17 դ. Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՇԻՇԿԵՐՏ 17-20 դդ. գյուղից հս, սարալանջին Հ ավերված է

2.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. եկեղեցուց հս և հս-ամ Հ

2.2 Եկեղեցի Սբ. Հռիփսիմե 17 դ. Մեղրի տանող ճանապարհին Հ միանավ սրահ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղից 2 կմ հս-աե, գետի աջափնյակում, «Նատրի» վայրում Հ միանավ սրահ

4 ԿԱՄՈՒՐՋ Մազրա գետակի վրա Հ

5 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ՆԱՎԱՍԱՐԴ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻՆ 1990 թ. գյուղից 4 կմ աե, Շիշկերտ-Ծավ ճանապարհից ձախ Տ Ն. Հարությունյան` 21-րդ գվարդիական տանկային բրիգադի հրամանատար

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1967 թ. գյուղի աե եզրին Տ

8.49 ԾՂՈՒԿ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 3 հազ. վերջ -

2 հազ. գյուղից 1 կմ հյուսիս, սարահարթի վրա Հ Երևան-Գորիս մայրուղու եզրին կառուցված ռեստորանից վեր

1.1 Եկեղեցի միջնադար դամբարանադաշտի տարածքում Հ ավերված է

8.50 ԿԱՂՆՈՒՏ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. Գորիս-Կապան ճանապարհի եզրին Հ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ ԱՆԱՊԱՏ 17 դ. գյուղից 2 կմ աե Հ

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի մեջ Տ

8.51 ԿԱՐՃԵՎԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ 17-18 դդ. գյուղի հս-ամ եզրին Հ դիտակետ-ամրոց է, պատերը պահպանվել են մինչև 1 մ բարձրությամբ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-19 դդ. գյուղից 0.5 կմ հս-աե Հ

2.1 Խաչքար 17 դ. գերեզմանոցի հվ եզրին Հ արձանագիր է, պարզունակ, ընկած

2.2 Խաչքար՝ Ուստիանի 1654 թ. գերեզմանոցի հվ-աե եզրին Հ պարզունակ է, ընկած

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20 դդ. գյուղի հս-ամ եզրին Տ գործող

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԼԱՇՔԱՐ 14-18 դդ. գյուղից 5 կմ հս-ամ, «Ցուրտ աղբյուր»-ից մոտ 0.5 կմ հս-աե Հ ավերված է, տարածքում նկատելի են Ք.ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի հետքեր

4.1 Գերեզմանոց 14-18 դդ. գյուղատեղիից մոտ

300 մ հվ-աե Հ

4.1.1 Խաչքար 15-16 դդ. գերեզմանոցի հս մասում Հ պարզունակ է, արձանագիր

4.1.2 Խաչքար 16-17 դդ. Հ պարզունակ է, արձանագիր

4.1.3 Խաչքար 1654 թ. Հ պարզունակ է

4.1.4 Խաչքար 17 դ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Հ պարզունակ է

4.1.5 Խաչքար 17-18 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ պարզունակ է, արձանագիր

5 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 17-18 դդ. գյուղի կենտրոնում Հ ունի որմնանկարներ

5.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերվել է կառուցապատման հետևանքով

6 ԵԿԵՂԵՑԻ «ԿԾԱՎՈՒՐ ԽԱՉ» 17 դ. գյուղից մոտ 3.5 կմ

հս-ամ Հ միանավ սրահ

7 ԺԱՅՌԱԽԱՉ 1244 թ. գյուղից մոտ 0.5 կմ հս, «Քշնատափ» ձորակի աջ կողմում, գերեզմանոցից քիչ հս Հ

8 ՀՆՁԱՆ 1890 թ. գյուղի հս-ամ եզրին Տ

9 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԱԳԱՐԱԿԻ ՊՂՆՁԱՄՈԼԻԲԴԵՆԱՅԻՆ ԿՈՄԲԻՆԱՏԻ ԿԱՌՈՒՑՄԱՆԸ ՄԱՍՆԱԿՑԱԾ ԿԱՐՃԵՎԱՆՑԻՆԵՐԻՆ 1984 թ. գյուղապետարանի մոտ Տ

10 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1966 թ. գյուղապետարանի մոտ Տ

11 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԽԱՉ 17-18 դդ. գյուղից 4 կմ հս-ամ Հ ժայռափոր է

11.1 Գերեզմանոց 17-18 դդ. մատուռի մոտ Հ ավերված է

11.2 Խաչքար 1663 թ. մատուռում Հ պահպանվել է երկու բեկոր

11.3 Խաչքար 17 դ. մատուռում Հ արձանագիր

11.4 Խաչքար 1771 թ. մատուռում Հ պահպանվել է 3 բեկոր

11.5 Պարիսպ 17-18 դդ. Հ կիսավեր է

12 ՋՐԱՂԱՑ «ՀՈՎՈՒՆՑ» 18-19 դդ. գյուղից հս-ամ, ձորի հս կողմում Տ կիսավեր է

13 ՋՐԱՆՑՔ 17-18 դդ. սկիզբ է առնում գյուղից մոտ 1 կմ հս-ամ` Վահրավար գետակից Հ

14 ՍՐԲԱՏԵՂԻ «ՄԱՄԱԽԱՉ» 19-20 դդ. գյուղի հս-ամ եզրին Տ սրբացված ժայռ է

8.52 ԿՈՌՆԻՁՈՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-20 դդ. գյուղի հվ-աե եզրին Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԿՈՌՆԻՁՈՐ 17-20 դ. սկիզբ գյուղի հվ եզրին Հ անձավային բնակավայր է

2.1 Բնակելի քարայրեր 17-20 դդ. գյուղատեղիում Հ

2.2 Եկեղեցի 17-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ միանավ սրահ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից մոտ 2.5 կմ ամ, «Շուռնուխի խաչեր» հիմնովին ավերված գյուղատեղիում Հ

3.1 Խաչքար 10 դ. դամբարանաթմբի վրա Հ

3.2 Կուռք Ք.ա. 2-1 հազ. դամբարանաթմբի վրա Հ

4 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի կենտրոնում Տ քանդ.`

Վ. Պետրոսյան

8.53 ԿՈՒՐԻՍ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. կես գյուղի մեջ Տ Խուդի Մկրտչյանի տունը, երկհարկ է

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ գյուղի մեջ Տ Մարտին Խաչատրյանի տունը, երկհարկ է

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ գյուղի մեջ Տ Գրիգոր Գրիգորյանի տունը, երկհարկ է

4 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1916 թ. գյուղի մեջ Տ Լյուդվիգ Համբարձումյանի տունը, երկհարկ է

5 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ գյուղի մեջ, եկեղեցուց 100 մ հս Տ Արմենակ Գրիգորյանի տունը, երկհարկ է

6 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 20 դ. սկիզբ գյուղի մեջ, դպրոցից

20 մ աե Տ Կառլեն Սարգսյանի տունը, երկհարկ է

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20 դդ. գյուղի հս-ամ եզրին Հ կիսավեր է

7.1 Խաչքար 1503 թ. հենած է մատուռի պատին Հ պարզունակ է

7.2 Խաչքար 1556 թ. հենած է մատուռի պատին Հ պարզունակ է

7.3 Խաչքար 1559 թ. հենած է մատուռի պատին Հ պարզունակ է, ստորին ձախ անկյունը՝ կոտրված

7.4 Խաչքար 16 դ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ պարզունակ է, արձանագիր

7.5 Մատուռ 16-17 դդ. գերեզմանոցի ամ եզրին Հ ավերված է, հիմքերի վրա 1989 թ. կառուցվել է նոր մատուռ

7.6 Տապանաքար 1601 թ. Հ ընկած է առվակի մեջ

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱԳԱՐԱԿ 10-19 դդ. գյուղից 1.5 կմ հվ-աե Հ ավերված է

8.1 Գերեզմանոց 10-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է

8.2 Եկեղեցի Ամենափրկիչ 17 դ. գյուղատեղիի աե եզրին Հ միանավ սրահ

9 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 17 դ. գյուղի կենտրոնում Հ

10 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1984 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

11 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1966 թ. գյուղի հվ եզրին Տ

8.54 ՀԱԼԻՁՈՐ գյուղ (Գորիսի)

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱԳԱՐԱԿ ՎՆՍԱՐ (ԽԱՉԻ ԽՈՒԹ) 10-15 դդ. գյուղից 700 մ հվ, Հալիձոր գյուղատեղիից 1.2 կմ հս-աե, Շինուհայր տանող ճանապարհից աջ, ժայռոտ բլրի վրա Հ ավերված է

1.1 Գերեզմանոց 13-15 դդ. հիմնովին ավերված եկեղեցուց հս Հ ավերված է

1.1.1 Խաչքար 13 դ. վերջ Հ ըստ պատվանդանի արձանագրության Վնսար ագարակը Տարսայիճ Օրբելյան իշխանը նվիրել է Սիրանես ճարտարապետին

1.1.2 Խաչքար՝ Գոքի և Թենիկի 13 դ. Հ Սիրանես ճարտարապետի ծնողների խաչքարն է

1.1.3 Խաչքար՝ Խորմերի 1414 թ. Հ

1.2 Եկեղեցի 13 դ. բլրագագաթին Հ պահպանվել են հիմքերը

1.2.1 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու խորանում Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀԱԼԻՁՈՐ 9-20 դդ. Գորիսից 12 կմ հվ-ամ, գյուղից մոտ 3 կմ

հվ-ամ, Որոտանի ձորի ձախափնյա բարձրադիր լանջին Հ կիսավեր է, տնամերձ հողամասերը մինչ օրս մշակվում են

2.1 Աղբյուր 1831 թ. գյուղատեղիի կենտրոնում, եկեղեցուց 20 մ հս Հ

2.2 Գերեզմանոց 9-20 դդ. գյուղատեղիի ամ եզրին Հ

2.2.1 Խաչքար 9-10 դդ. Հ ընկած է

2.2.2 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

2.2.3 Խաչքար 10-11 դդ. Հ ընկած է

2.3 Եկեղեցի Սբ. Մինաս 1611 թ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ միանավ,

կանգուն

2.3.1 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից աջ Հ

2.3.2 Խաչքար՝ Շահանդուխտի 1215 թ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

3 ԶԱՆԳԱԿԱՏՈՒՆ -ՄԱՏՈՒՌ 1989 թ. գյուղից 3 կմ հվ-ամ, Հալիձոր-Տաթև ճանապարհից ձախ Տ

4 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ

ՎԱԶԳԵՆ Ա ԵՎ ԿԻԼԻԿԻՈ ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍՆԵՐԻ 1989 թ. գյուղից 3 կմ հս-ամ, Հալիձոր-Տաթև ճանապարհից ձախ Հ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1966 թ. գյուղի մեջ, գյուղապետարանի բակում Տ

6 ՀՈՒՇԱՔԱՐ՝ ԽՐԻՄՅԱՆ ՀԱՅՐԻԿԻ 1903 թ. գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, Հալիձոր-Տաթև ճանապարհից ձախ Հ

7 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՀԱՐԱՆՑ ԱՆԱՊԱՏ (ՍՅՈՒՆՅԱՑ ՄԵԾ ԱՆԱՊԱՏ) 1608-1613 թթ. գյուղից 5 կմ հվ, Հալիձոր գյուղատեղիի հանդեպ, Որոտանի աջ բարձրադիր ափին Հ հիմնադրել են Սաղմոսավանքի Սարգիս եպիսկոպոսը և Կիրակոս քահանա Տրապիզոնցին, տուժել է 1658 թ. երկրաշարժի, այնուհետև` սողանքների հետևանքով

7.1 Գավիթ 17 դ. կից է եկեղեցուն հս-ից Հ փոքր

7.2 Գավիթ 1717 թ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ կառ.` Սահակ աբեղա

7.3 Եկեղեցի 1608- 1613 թթ. համալիրի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ, 1658 թ. երկրաշարժից հետո սողանքի պատճառով նախկին տեղից 10 մ սահել-իջել է ներկայիս տեղը

7.3.1 Խաչքար 15-16 դդ. եկեղեցու մեջ Հ հենած է որմնամույթին

7.4 Մատուռ 17 դ. կից է եկեղեցուն

հս-աե-ից, փոքր գավթին` աե-ից Հ

7.5 Մատուռ

Սբ. Պողոս-Պետրոս 17 դ. Հարանց անապատից հս Հ

7.6 Պարիսպ 1717 թ. համալիրի հվ-ամ և ամ կողմերում Հ կառ.` Տաթևի վանքի առաջ-

նորդ Կիրակոս վարդապետ

7.7 Սեղանատուն 1717 թ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Հ կառ.` Սահակ աբեղա

8.55 ՀԱՐԹԱՇԵՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱԶԱՏԱՇԵՆ միջնա-դար-

20 դ. գյուղից 2 կմ հվ-աե Հ այլ անվանում` Ալիղուլի

1.1 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Հ

1.2 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Հ

1.3 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Հ

1.4 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Հ

1.5 Գերեզմանոց միջնա-դար-

20 դ. գյուղատեղիի աե եզրին, ձորալանջին Հ

1.5.1 Խաչքար 15-16 դդ. Հ

1.6 Եկեղեցի վերա-կառ.19 դ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ ըստ տեղացիների` Սբ. Նուբար

1.6.1 Գերեզմանոց 10-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

1.6.

1.1 Խաչքար 10 դ. եկեղեցու մուտքի մոտ Հ պարզունակ է, տեղահանված

1.6.

1.2 Խաչքար 10 դ. եկեղեցու մուտքի մոտ Հ պարզունակ է, տեղահանված

1.7 Ձիթհան 19 դ. գյուղատեղիի ամ ձորալանջին Հ ժայռափոր է

1.8 Ձիթհան 19 դ. գյուղատեղիի ամ ձորալանջին Հ ժայռափոր է

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՅԳԵՁՈՐ 16-20 դդ. գյուղից 5.7 կմ հվ Հ գյուղատեղի Մուղանջուղ

2.1 Գերեզմանոց 16-20 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

2.2 Եկեղեցի Սբ. Հռիփսիմե 16 դ. Հ

2.3 Հուշաղբյուր 1900 թ. Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՁՈՐԱՇԵՆ միջնա-դար-

20 դ. գյուղից 4.3 կմ հվ-աե Հ այլ անվանում` Գորու, Կերու, Կյորու. գյուղն ապաբնակեցվել է 1970-ական թթ.

3.1 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Հ

3.2 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Հ

3.3 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնա-դար-

20 դ. Հ

3.4 Գերեզմանոց 19-20 դդ. Հ

3.5 Եկեղեցի 19 դ. գյուղատեղիի կենտրոնում, բարձունքի վրա Հ միանավ սրահ

4 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղից 1 կմ հս, Այգեձոր տանող ճանապարհին Տ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1971 թ. գյուղից 1 կմ աե Տ քանդ.`

Գ. Կյորվեցի

5.1 Խաչքար 10-11 դդ. հուշարձանի մոտ Հ արձանագիր

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1972 թ. գյուղի մեջ Տ

8.56 ՀԱՐԺԻՍ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ՔԱՐԱԲԼՈՒՐ Ք.ա. 1-ին հազ. գյուղից 6 կմ հս, Երևան-Գորիս մայրուղուց Հարժիս թեքվող ճանապարհի սկզբնամասում, բլրագագաթին Հ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 1-ին հազ. գյուղից մոտ 3.7 կմ

հս-ամ, սարալանջին Հ ավերված է

3 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 1-ին հազ. գյուղից մոտ 4.3 կմ

հս-աե, հեղեղատի ձախ ափին Հ ավերված է

4 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 1-ին հազ.-վաղ միջնադար գյուղի հվ մատույցներում, Որոտանի կիրճի եզրին Հ արևելքից Որոտան թափվող հեղեղատի և գետի միջև եղած հրվանդանի վրա

4.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 1-ին հազ. կեսեր բնակատեղիի հս կողմում Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-19 դդ. գյուղի հվ եզրին, հին Հարժիս տանող ճանապարհից ձախ Հ ավերված է

5.1 Խաչքար 9-10 դդ. ագուցված է գերեզմանոցի հվ-աե մասում գտնվող նորաշեն սրբատեղիի աե պատին, ներքուստ Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-18 դդ. գյուղից մոտ 800 մ

հս-աե, ջրբաժանի վրա Հ գյուղատեղի Վերին Քրդեր, Վերին Քյուրդլար

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-18 դդ. գյուղից մոտ 3 կմ

հվ-ամ, Որոտանի ձախ ափին Հ գյուղատեղի

Ներքին Քրդեր, Ներքին Քյուրդլար

7.1 Գերեզմանոց 10-14 դդ. գյուղատեղիի ամ

եզրին, եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է

7.1.1 Խաչքար 9-10 դդ. գերեզմանոցի հս մասում Հ տեղահանված է, կերտված է վիշա-պաքարի վրա

7.2 Եկեղեցի

«Ալան թագավորի» 13-14 դդ. գյուղատեղիի ամ եզրին Հ կիսավեր է

7.2.1 Գավիթ 13-14 դդ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ կիսավեր է

7.2.

1.1 Խաչքար 13 դ. գավթում Հ

7.2.

1.2 Խաչքար 13-14 դդ. գավթում Հ

7.2.

1.3 Խաչքար 13-14 դդ. գավթում Հ

7.2.

1.4 Խաչքար 13-14 դդ. գավթում Հ

7.2.

1.5 Տապանաքար 1326 թ. գավթում Հ որսի տեսարանով

7.3 Խաչքար 13-14 դդ. գյուղատեղիի ավերակներից մոտ 100 մ ամ, գոմերի մոտ Հ

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀԻՆ ՀԱՐԺԻՍ 10-20 դդ. գյուղից մոտ 500 մ հվ, Որոտանի ձախ ափին Հ այլ անվանում` Յայջի, ավերվել է 1931 թ. երկրաշարժից

8.1 Գերեզմանոց 9-17 դդ. գյուղատեղիի հվ-ամ եզրին, հեղեղատի աջ ափին Հ

8.1.1 Խաչքար 9 -10 դդ. Հ

8.1.2 Խաչքար 12-13 դդ. Հ

8.2 Գերեզմանոց 16-20 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնում, եկեղեցու շուրջը Հ

8.2.1 Խաչքար 1606 թ. եկեղեցուց աե Հ

8.2.2 Խաչքար 17 դ. եկեղեցուց հվ Հ

8.2.3 Խաչքար 17 դ. եկեղեցուց հվ-աե Հ արձանագիր է, կազմող` Վարդան

8.2.4 Խաչքար 17 դ. եկեղեցուց հվ Հ

8.2.5 Տապանաքար 1588 թ. եկեղեցուց մոտ 25 մ ամ Հ խոյաձև է

8.2.6 Տապանաքար 16 դ. եկեղեցուց հվ-ամ Հ խնջույքի տեսարանով

8.3 Գերեզմանոց 19-20 դդ. գյուղատեղիի ամ եզրին, հեղեղատի աջ ափին Հ

8.4 Եկեղեցի Սբ. Մինաս 19 դ. Հ եռանավ բազիլիկ

8.4.1 Տապանաքար 18 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ-աե ավանդատան մուտքից վերև Հ կենցաղային պատկերներով

8.4.2 Տապանաքար 18 դ. ագուցված է եկեղեցու հս-աե ավանդատան մուտքի վերնամասում Հ

8.5 Մատուռ 17-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնում, եկեղեցուց 25 մ աե Հ

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի տարածքում Հ հայտնաբերվել են արձան-կոթողներ, եռադեմ մի քանդակ տեղափոխել են Գորիսի թանգարան

10 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 1.6 կմ հս-ամ, գյուղից մայրուղի տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ

11 ԿԱՄՈՒՐՋ 16-17 դդ. գյուղից 3.5 կմ հվ-աե, Ներքին Քրդեր գյուղատեղիից մոտ 400 մ հվ-աե, Որոտան գետի վրա Հ միաթռիչք

12 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1966 թ. գյուղի հս-ամ եզրին, բլրի վրա Տ

13 ՄԵՆԱՔԱՐ (ՄԵՆՀԻՐ) Ք.ա. 2 հազ. վերջ - 1 հազ. գյուղից 4.5 կմ հս-աե, գյուղից մայրուղի տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ շինության կենտրոնում

14 ՈՒՂԵՑՈՒՅՑ ՔԱՐ

(ՑԻՑ ՔԱՐ) 14 դ. գյուղից 4.3 կմ հս-ամ, քարավանատնից մոտ 850 մ ամ, Գորիս-Նախիջևան հին ճանապարհին Հ

15 ՈՒՂԵՑՈՒՅՑ ՔԱՐ

(ՑԻՑ ՔԱՐ) 14 դ. գյուղից 4.5 կմ հս-ամ, քարավանատնից մոտ

1 կմ ամ, Գորիս-Նախիջևան հին ճանապարհին Հ

16 ՔԱՐԱՎԱՆԱՏՈՒՆ «ԿՈՏՐԱԾ» 1319 թ. գյուղից մոտ 3.5 կմ

հս-ամ Հ «Կոտրած քարվանսարա», ավերված է

16.1 Ուղեցույց քար

(Ցից քար) 14 դ. քարավանատնից մոտ

10 մ հս-ամ Հ

8.57 ՀԱՑԱՎԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ՎԱՍԱԿԱԲԵՐԴ 5 դ. գյուղի հս կողմում, սարի գագաթին Հ ավերված է, սարի արևելահայաց լանջի փորվածքներից հնում արտահանել են արծաթի պաշարներ

1.1 Մատուռ 10 դ. Հ ավերված է

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 14-17 դդ. գյուղից 2 կմ հվ, Գիժ

գետի աջ ափին, լեռնալանջի թեքության վրա, «Գյոզալդարա» վայրում Հ տարածքի մեծ մասը մելիորացված է

2.1 Գերեզմանոց 14-17 դդ. Հ ավերված է

2.1.1 Խաչքար 14-15 դդ. Հ պարզունակ է, տեղահանված

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 16-18 դդ. գյուղի հս-ամ եզրին, Վասակաբերդը հս-ից շրջանցող գետակի ափին, գոմերի տարածքում Հ ավերված է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-18 դդ. գյուղից 500 մ աե, Գիժ գետի ձախ ափին Հ տարածքի մեծ մասը մելիորացված է

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի հս եզրին, Վասակաբերդի ստորոտին Հ

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1983 թ. գյուղի աե եզրին Տ

8.58 ՁՈՐԱՍՏԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԵՐՐՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ 1830 թ. գյուղի մեջ Հ կառ.` Մարտիրոս

և Ավետիս Տեր-Մինասյաններ, Գրիգոր Մարտիրոսյան

1.1 Տապանաքար՝ տանուտեր Գրիգոր

Տեր-Կարապետյանցի 1882 թ. Հ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ «ԿՈՏՐԱԾ ԵՂՑԻ» 17 դ. գյուղից 0.5 կմ հս, «Սալինքար» հանդամասում Հ

2.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. Հ

2.1.1 Տապանաքար՝ տեր Մինասի 1792 թ. գերեզմանոցում Հ

2.1.2 Տապանաքար՝ տեր Մկրտչի 19 դ. գերեզմանոցում Հ

3 ԿԱՄՈՒՐՋ 16-17 դդ. գյուղից 0.5 կմ ամ Հ

4 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. գյուղի մեջ Տ

5 ՄԱՏՈՒՌ 9-10 դդ. գյուղից 3.5 կմ հվ-ամ Հ

8.59 ՂԱՐԱՏՂԱ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀՈՌՈՄԱՆՑ 17-20 դդ. գյուղից 1 կմ հվ Հ գյուղը լքվել է 1926-ից հետո

1.1 Եկեղեցի 17 դ. Հ կանգուն է

8.60 ՂԶԼՋՈՒՂ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 0.5 կմ հս Հ ամրացված բնակատեղի է

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 1 հազ.-միջնադար գյուղի ամ եզրին Հ ամրացված բնակատեղի է

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ 17-20 դդ. գյուղի ամ եզրին, ձորակում Հ միասրահ է, ընդարձակ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից մոտ 300 մ ամ Հ ավերված է

5 ԽԱՉՔԱՐ 10 դ. գյուղի ամ եզրին, ֆերմաներ տանող ճանապարհից ձախ Հ

8.61 ՃԱԿԱՏԵՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ էնեոլիթ գյուղի մեջ Հ տարածքը վերածվել է բանջարանոցների

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-19 դդ. գյուղից 4.3 կմ աե, «Մեծ արտ» վայրում Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԳԼՄԵՇ (ԳՐՄԵՇ) ուշ միջնա-դար գյուղից 4 կմ ամ, անտառում Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԻՐԻԳԻՍ միջնադար գյուղից 3.5 կմ հվ-աե, Շիկահող տանող ճանապարհին, բարձրադիր վայրում Հ ավերված է. կարծիք կա, որ պատմական Եղեգիքն է

4.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. Հ գերեզմանոց Իրիգիսի բարահիր, ավերված է, անտառածածկ

4.2 Դամբարանադաշտ Ք.ա 1 հազ. գյուղատեղիի եզրին Հ արտաքին նշանները մասնակիորեն ավերված են

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՇՆԴՌԵՆ միջնադար-

20 դ. գյուղից 6-7 կմ հվ Հ ապաբնակեցվել է 1930-ական թթ.

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Կապան-Ճակատեն ճանապարհին, «Ուռած քար» վայրում Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ ուշ միջնա-դար գյուղից 2 կմ հվ-աե, հիմնավեր Գեղեցուխութ

գյուղատեղիում Հ ավերված է, պահպանվել են հս և հվ պատերից հատվածներ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի կենտրոնում Հ միանավ սրահ

8.1 Գերեզմանոց 19 դ. եկեղեցու շուրջը Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ՝ ԳԵՈՐԳԻ ԵՎ ՀԱՐԲԻ 1021 թ. գյուղից մոտ 1 կմ հվ-աե, «Համզաբակ» վայրում Հ

10 ԽԱՉՔԱՐ 11 դ. գյուղից մոտ 1 կմ հվ-աե, «Համզաբակ» վայրում Հ

11 ԿԱՄՈՒՐՋ 17 դ. գյուղի մոտ Հ ավերված է

12 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԱՐՑԱԽՅԱՆ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 2005 թ. գյուղի մեջ Տ

13 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1967 թ. գյուղի մեջ Տ

8.62 ՄՈՒՑՔ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20 դդ. գյուղի հս եզրին, բարձրադիր վայրում Հ

1.1 Խաչքար 10 դ. Հ

1.2 Խաչքար 12 դ. Հ ընկած է

1.3 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1968 թ. Տ ճարտ.`

Բ. Արզումանյան

1.4 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

2 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից մոտ 1 կմ աե Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից ամ, Սիսիանի լեռնանցքի մոտ Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1870 թ. գյուղի կենտրոնում Հ եռանավ կիսավեր սրահ է

8.64 ՆԵՐՔԻՆ ԽՈՏԱՆԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ

ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1960 թ. գյուղի հվ եզրին Տ

8.65 ՆԵՐՔԻՆ ՀԱՆԴ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19 դ. գյուղից հվ-ամ, Ներքին Հանդ լքված գյուղի

հս-աե կողմում Հ գյուղը լքվել է 1980-ական թթ.

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 18-19 դդ. գյուղից հվ-ամ, Ներքին Հանդ լքված գյուղում Հ միանավ սրահ

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1965 թ. գյուղից հվ-ամ, Ներքին Հանդ լքված գյուղի

հս-աե եզրին Տ

8.67 ՆՈՐԱՇԵՆԻԿ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2-րդ

հազ.-Ք.հ. 4 դ. Նորաշենիկ-Աղվանի խաչմերուկին հարող բլրի վրա, Աճանան գետի ափին Հ մասնակիորեն ավերվել է շինարարության հետևանքով

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-րդ

հազ.-Ք.հ. 4 դ. Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ՀԻՆ ՆՈՐԱՇԵՆԻԿ

(ՆԵՐՔԻՆ ՆՈՐԱՇԵՆԻԿ) միջնադար-

20 դ. գյուղից 0.5 կմ աե Հ գյուղը լքվել է 1930-ական թթ.

2.1 Գերեզմանոց միջնադար-

20 դ. Հ

2.2 Եկեղեցի 17 դ. Հ կիսավեր է

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի մեջ Հ վերանորոգ.` Բադալյաններ

4 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1976 թ. գյուղի մեջ Տ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1971 թ. գյուղի մեջ Տ

8.68 ՆՈՐԱՎԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ ԱՎԱԶԱՀԱՆՔԻ ԲԼՈՒՐ Ք.ա. 3-րդ հազ. վերջ-Ք.ա. 2-րդ հազ. վերջ գյուղի հս մատույցներից մինչև Երևան-Գորիս մայրուղու եզրին բարձրացող բլրաշարքի հվ փեշերը Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 3-րդ հազ. վերջ-

Ք.ա. 2-րդ հազ. վերջ Հ

8.69 ՇԱՂԱՏ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ՇԱՂԱՏ – 1 վաղ - միջին բրոնզի դարեր, Ք.ա.

6-4 դդ. գյուղի ամ եզրին Հ այլ անվանում` Խռնդուզ

1.1 Բնակատեղի վաղ - միջին բրոնզի դարեր, Ք.ա. 6-4 դդ. Հ հասնում է մինչև Շաղատ-3 ամրոց, տարածքը մասամբ մելիորացված է

1.2 Դամբարանադաշտ վաղ - միջին բրոնզի դարեր,

Ք.ա. 6-4 դդ. աե դարավանդի վրա Հ ավերված է, դամբարաններից մեկում հայտնաբերվել է ֆալաձև կոթող

2 ԱՄՐՈՑ ՇԱՂԱՏ – 2 վաղ բրոնզի դար-

միջնադար գյուղի աե եզրին, Որոտանի աջ ափին Հ այլ անվանում` Նարինկալա

3 ԱՄՐՈՑ ՇԱՂԱՏ – 3 Ք.ա. 6-4 դդ. գյուղի հս եզրին, սարավանդի վրա Հ մասնակի ավերված է

4 ԱՄՐՈՑ ՇԱՂԱՏ – 4 Ք.ա. 6-4 դդ. գյուղից մոտ1.5 կմ հս Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20 դդ. գյուղի մեջ, Սբ. Գևորգ եկեղեցու շուրջը Հ

5.1 Եկեղեցի Սբ. Գևորգ 1848 թ. գերեզմանոցում Հ

5.1.1 Խաչքար 10 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ արձանագիր

5.1.2 Խաչքար 12 դ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ

5.1.3 Խաչքար 12 դ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ

5.1.4 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու

հվ ճակատին Հ պատվիրատու` Ասլան,

կենցաղային տեսարանով

5.2 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցում Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

5.3 Տապանաքար՝ Ավագի 1663 թ. գերեզմանոցում, եկեղեցուց աե Հ բարձր է, կենցաղային տեսարանով

5.4 Տապանաքար՝ Բատիրի 1653 թ. գերեզմանոցում Հ բարձր է, քանդակազարդ, կազմող` ուստա Դավութ

5.5 Տապանաքար՝ Գոզալի 1704 թ. գերեզմանոցում Հ

5.6 Տապանաքար՝ Դատի 1653 թ. գերեզմանոցում, եկեղեցուց աե Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

5.7 Տապանաքար՝ Էդվարդի (Էդվարտի) 1705 թ. գերեզմանոցում Հ օրորոցաձև

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20 դդ. գյուղի ամ եզրին Հ

6.1 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

6.2 Խաչքար 12-13 դդ. Հ ընկած է

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20 դդ. գյուղի մեջ, ակումբի մոտ Տ

8 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20 դդ. գյուղի աե եզրին Տ

9 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղից մոտ 1 կմ

հս-ամ, ձորակում Հ ավերված է, կարծիք կա, որ Հին Շաղատն է

9.1 Գերեզմանոց միջնադար գյուղատեղից ամ, բլրի վրա Հ ավերված է

9.2 Գերեզմանոց միջնադար գյուղատեղից աե, բլրի վրա Հ նստած է բրոնզեդարյան դամբարանադաշտի վրա

9.2.1 Խաչքար Հ

9.2.2 Խաչքար Հ

9.2.3 Խաչքար Հ

9.2.4 Խաչքար Հ

9.2.5 Խաչքար Հ

9.2.6 Խաչքար Հ

9.2.7 Խաչքար Հ

9.3 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-

1 հազ. գյուղատեղի աե կողմում, բլրի վրա Հ ավերված է

10 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար-

20 դ. սկիզբ գյուղից մոտ 6 կմ

հս-ամ, Նախիջևան տանող ճանապարհին, Արագլի-ջուր գետի

ձախ ափին Հ գյուղատեղի Արեքլու, ավերված է, տարածքում տեղավորված է լեռնանցքը հսկող զինվորական վաշտերից մեկը

10.1 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

10.2 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

10.3 Խաչքար 10 դ. Հ ընկած է

11 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՇՈՔԱՐ միջնադար-

20 դ. սկիզբ գյուղից մոտ 2.5 կմ

հս-ամ Հ ավերված է

11.1 Գերեզմանոց միջնադար գյուղատեղիի հս-ամ եզրին, բլրի վրա Հ ավերված է

11.1.1 Խաչքար 10 դ. Հ արձանագիր

11.2 Ժայռապատկեր Ք.ա. 3-2 հազ. գյուղատեղիի հս եզրին Հ

12 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՓՈՒԼ 17-20 դդ. գյուղից 2 կմ հս, Որոտանի կիրճում, գետի աջ ափին Հ ավերված է

12.1 Գերեզմանոց 17 դ. գյուղատեղիի հս մասում, սարալանջին Հ ավերված է

12.1.1 Տապանաքար 17 դ. Հ օրորոցաձև է, որսի և խնջույքի տեսարաններով

12.1.2 Տապանաքար՝ Յանի 1650 թ. Հ հարթ

12.2 Գերեզմանոց 17 դ. գյուղատեղիի հվ մասում Հ ավերված է

12.2.1 Տապանաքար՝ Խուպանի 1681 թ. Հ հարթ

12.2.2 Տապանաքար՝ Մակարի 1683 թ. Հ հարթ

13 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ ՃԳՆԱՎՈՐԻ ՍԱՐ միջին բրոնզի դար գյուղից մոտ 1 կմ հվ Հ

13.1 Մատուռ 19 դ. սարի հվ բարձունքին Հ

14 ԿԱՄՈՒՐՋ 19 դ. գյուղից մոտ 1.5 կմ հս, Որոտան գետի վրա Հ կառուցել է Մելիք Թանգին, երկթռիչք է, ավերված

15 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի մեջ Տ

15.1 Պանթեոն՝ Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների Տ

16 ՁԻԹՀԱՆ 19 դ., վերակառ. 1970-ական թթ. գյուղի մեջ, Սբ. Գևորգ եկեղեցուց ամ Տ

8.70 ՇԱՔԻ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2 հազ. սկիզբ-ուշ անտիկ-վաղ միջնադար գյուղից 500 մ հվ, բլրի վրա Հ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2 հազ. վերջ-միջնադար գյուղից հս և աե, Սիսիան տանող ճանապարհից աե Հ Երևան-Գորիս մայրուղին անցնում է բնակատեղիի հս եզրով

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 5-17 դդ. գյուղից 1 կմ հվ-աե, Շաքի գետի ձախ ափին Հ ավերված է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-18 դդ. գյուղից 2 կմ հս, Սիսիան

տանող ճանապարհից

ձախ, «Թահնալու» վայրում Հ ավերված է

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-18 դդ. գյուղից 2.5 կմ հս, Երևան-Սիսիան ճանապարհի խաչմերուկի մոտ, «Գյուլլիբուլաղ» վայրում Հ ավերված է

6 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1957 թ. գյուղի կենտրոնում Տ վարպետ`

Ռ. Եղյան

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. գյուղի աե եզրին Տ վարպետ`

Ռ. Եղյան

8 ՄԱՏՈՒՌ 14 դ. գյուղից մոտ 1 կմ ամ, բլրի գագաթին Հ ավերված է

8.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

8.2 Խաչքար 14 դ. մատուռում Հ պարզ

9 ՋՐԱՂԱՑ 19-20 դդ. գյուղի աե եզրին, ձորում Տ վերանորոգվել է 1993 թ.

10 ՔԱՐԱՅՐ - ԿԱՑԱՐԱՆ ԼՈՒՅՍ ԱՆՁԱՎ միջնադար գյուղի աե եզրին Հ

11 ՔԱՐԱՅՐ - ԿԱՑԱՐԱՆ ՄՈՒԹ ԱՆՁԱՎ միջնադար գյուղի աե եզրին Հ

12 ՔԱՐԱՅՐ - ԿԱՑԱՐԱՆ ՈԶՆՈՒ ԲՈՒՅՆ միջնադար գյուղի աե եզրին Հ

8.71 ՇԵՆԱԹԱՂ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ միջնադար գյուղից 1 կմ հվ Հ ամրոց

Սագու ղալա

2 ԱՄՐՈՑ գյուղից 4 կմ հս Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20 դդ. գյուղի մեջ Հ

3.1 Եկեղեցի

Սբ. Աստվածածին 1860 թ. Հ եռանավ բազիլիկ

3.1.1 Խաչքար 15-16 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

3.2 Տապանաքար՝ պարոն Պարիքի 1509 թ. Հ պատկերաքան- դակներով

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 18-20 դդ. գյուղի մեջ, դպրոցի մոտ Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՀԱՎԻԶ միջնադար գյուղից մոտ 500 մ

հս-ամ Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՆԱՊԱՏ միջնադար-

19 դ. գյուղից մոտ 2 կմ

հս-ամ, բլրալանջին Հ ավերված է

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՄՐՈՑ 16-18 դդ. գյուղից մոտ 4 կմ ամ Հ ավերված է

7.1 Գերեզմանոց 16-18 դդ. գյուղատեղիի եկեղեցու մոտ Հ ավերված է

7.2 Եկեղեցի 16-17 դդ. բլրալանջին Հ ավերված է

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՇԼՈՐԴԱՑ միջնադար-

17 դ. գյուղից 2 կմ հվ, թեք տեղանքում Հ ավերված է

8.1 Գերեզմանոց միջնադար-

17 դ. գյուղատեղիի եկեղեցու մոտ Հ ավերված է

8.2 Եկեղեցի միջնադար Հ ավերված է

9 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՄԱՐՏԻՐՈՍ 1704 թ. գյուղի մեջ Հ

9.1 Խաչքար Ջանիկի 12-13 դդ. եկեղեցու աե ճակատի մոտ Հ արձանագիր պատվանդանի վրա

10 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ միջնադար գյուղի մեջ Հ

11 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի մեջ Տ

12 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի մեջ Տ

8.72 ՇԻԿԱՀՈՂ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ԿՈՆԱՍԱՐ գյուղից 2 կմ հվ Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ուշ միջնադար-20 դ. սկիզբ գյուղից 6-7 կմ աե Հ գյուղատեղի

Ղշլաղ.

ավերված է

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ԱՔԼՈՐԻ ՔԱՐ ուշ միջնա-դար գյուղից 6 կմ հս-ամ, Շիկահողի պետական արգելոցի տարածքում Հ ավերված է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԳԵՂՑԱՀԱՆԴ 10-19 դդ. գյուղից 4 կմ հվ-աե, ձորալանջին Հ ավերված է

4.1 Գերեզմանոց 18-19 դդ. Հ

4.2 Եկեղեցի «Ձորի»

(Ծերիգղեցի) ուշ միջ-նադար Հ ավերված է

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ՎԵՐԻՆ ԳԵՂՑԱՀԱՆԴ 10-18 դդ. գյուղից 3 կմ հվ-աե, ձորալանջին Հ ավերված է

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2 հազ. վերջ-

1 հազ. գյուղից 100 մ հս, «Սպիտակ հողեր» («Սալորի ձոր») հանդամասում Հ

7 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2 հազ. վերջ-

1 հազ. գյուղից 500 մ հս, «Կապեն արտ» վայրում Հ

8 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2 հազ. վերջ-

1 հազ. «Թթուջուր» վայրում Հ

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2 հազ. վերջ-

1 հազ. «Կարմիր հողեր» վայրում Հ

10 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 1.5-2 կմ ամ, Շիկահողի պետական արգելոց տանող ճանապարհին, անտառում, «Քարաղբյուր» վայրում Հ

11 ԵԿԵՂԵՑԻ ուշ միջնադար գյուղի մեջ, բարձունքի վրա Հ միանավ սրահ

11.1 Գերեզմանոց 17-20 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

11.1.1 Տապանաքար՝ Մովսես քահանա Մելիք-Նուբարյանցի 1841 թ. եկեղեցու մոտ Հ

12 ԿԱՄՈՒՐՋ 1886 թ. գյուղի աե եզրին, Շիկահող գետակի վրա Տ միաթռիչք

13 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԹԱՎԱԴ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ գյուղից 4 կմ հս, Շիկահող-Ճակատեն ճանապարհի ձախ կողմում Տ Թ. Բաղդասարյանը զոհվել է Բրեստում, 1941թ.

14 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի մեջ Տ

14.1 Խաչքար՝ Արցախում զոհված ազատամարտիկներին 1999 թ. Տ

15 ՋՐԱՂԱՑ «ՏԵՐՏԵՐԱՆՑ» 19 դ. գյուղից 2 կմ աե, Շիկահող գետակի ձախափնյա ձորալանջին Տ

8.73 ՇԻՆՈՒՀԱՅՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-18 դդ. գյուղից մոտ 6 կմ ամ, Հին Շինուհայր-Հին Հալիձոր ճանապարհի երկու կողմում Հ ավերված է, տարածքը` սեփականաշնորհված

1.1 Խաչքար 11-12 դդ. Ս. Ապրեսյանի հողամասում Հ

1.2 Խաչքար 11-12 դդ. Ս. Ապրեսյանի հողամասում Հ

1.3 Խաչքար 14-15 դդ. Ս. Ապրեսյանի հողամասում Հ

1.4 Խաչքար 16-17 դդ. Ժ. Գրիգորյանի հողամասում Հ

1.5 Խաչքար «Մկնատամու խաչ» 11-12 դդ. Ժ. Գրիգորյանի հողամասում Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՇԻՆՈՒՀԱՅՐ 10 դ. սկիզբ-1964 թ. գյուղից 3 կմ հվ, Որոտանի ձորում Հ

2.1 Գերեզմանոց Խաչեր 13-18 դդ. գյուղատեղիում, Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուց

200 մ հվ-աե Հ

2.1.1 Խաչքար 1274 թ. Հ

2.1.2 Խաչքար 14-15 դդ. Հ ընկած է

2.1.3 Խաչքար - կոթող 1261 թ. Հ եզակի է ձևով, պատվիրատու` Վարսիլ

2.1.4 Խաչքար՝ Վասակի և Օվասաբի 1252 թ. Հ

2.1.5 Խաչքար՝ Փանոս բեկի 16-17 դդ. Հ

2.1.6 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ խոյաձև է

2.1.7 Տապանաքար՝ Նասիպի 17 դ. Հ կենցաղային տեսարանով

2.1.8 Տապանաքար՝ Վրթանեսի 1725 թ. Հ օրորոցաձև է

2.2 Եկեղեցի Սբ. Ստեփանոս 17 դ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ

2.2.1 Խաչքար 13-14 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

2.2.2 Խաչքար 1366 թ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

2.2.3 Խաչքար 14 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից վեր Հ

2.2.4 Խաչքար 15 դ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

2.2.5 Խաչքար 16 դ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ ստորին եզրը կոտրված է

2.2.6 Խաչքար 16 դ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

2.2.7 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

2.2.8 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

2.3 Վանական համալիր Կուսանաց անապատ 17 դ. գյուղատեղիի հվ կողմում, ձորեզրին Հ

2.3.1 Գավիթ 17 դ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Հ թաղածածկ է

2.3.

1.1 Խաչքար 13 դ. ագուցված է գավթի աե ճակատին Հ

2.3.

1.2 Խաչքար 15 դ. ագուցված է գավթի հվ ճակատին Հ

2.3.

1.3 Խաչքար 1676 թ. ագուցված է գավթի հվ ճակատին, մուտքի մոտ Հ ջարդոտված է

2.3.2 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 1676 թ. Հ եռանավ բազիլիկ, կառ.` մահտեսի Ազարիա Ագուլեցի, ճարտ.` վասպուրականցի Մուրադ, վերանորոգվել է 1720 թ.

2.3.

2.1 Խաչքար 15 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից ձախ Հ

2.3.

2.2 Խաչքար՝ Խոցադեղի 1281 թ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

2.3.

2.3 Խաչքար Սմբատի և Թամամի 1281 թ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

2.3.3 Շենք՝ դպրոցի 19 դ. վերջ համալիրի հս-աե կողմում, պարսպին կից Հ

2.3.4 Պարիսպ 17 դ. 2-րդ կես համալիրի աե և հս կողմերում Հ

2.3.

4.1 Խաչքար 12-13 դդ. ագուցված է պարսպապատին, արտաքուստ Հ

2.3.

4.2 Խաչքար 13 դ. ագուցված է աե պարսպապատին, արտաքուստ Հ արձանագիր է, պատվիրատու` Վասակ

2.3.5 Սեղանատուն 1720 թ. համալիրի հվ կողմում Հ կառ.` ցղնեցի Հովհաննես և որդի Աստվածատուր

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից մոտ 6 կմ ամ, հին Շինուհայր-հին Հալիձոր ճանապարհից աջ Հ ավերված է

4 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՎԱՆՔ» ուշ միջնադար գյուղից մոտ 5 կմ հվ, Որոտան գետի ձախ ափին Հ վերափոխվել է բերդ-ամրոցի, կիսավեր է

4.1 Խաչքար ուշ միջնադար ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից վեր Հ

4.2 Խաչքար ուշ միջնադար ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին, լուսամուտից վեր Հ

4.3 Խաչքար ուշ միջնադար ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

4.4 Պարիսպ ուշ միջնադար եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է, տեղ-տեղ պահպանվել է 1.5-2.5 մ բարձրությամբ

5 ՀՆՁԱՆ 18-19 դդ. գյուղից 3.5 կմ հվ-աե Տ երկրորդ հարկն ավերված է

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի կենտրոնում, գյուղապետարանի մոտ Տ քանդ.` Վ. Մկրտչյան

7 ՄԱՌԱՆ 17-18 դդ. գյուղից 2.5 կմ հվ-աե,

Թ. Անտոնյանի հողամասում Հ թաղածածկ է

7.1 Խաչքար 17-18 դդ. ագուցված է մառանի

հվ ճակատին Հ պարզունակ է

7.2 Խաչքար 17-18 դդ. մառանից 5 մ հվ Հ պարզունակ է

8 ՄԱՏՈՒՌ 17 դ. գյուղից 1.2 կմ հվ-ամ, հին Շինուհայր տանող ճանապարհից աջ, «Մեծ նովեր» վայրում Հ

8.74 ՇՎԱՆԻՁՈՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ

ԲԵՐԴԻՆ ՔԱՐ միջնա-դար գյուղից 7- 8 կմ հս-աե, Վերին շեն գյուղատեղիի դիմաց, լեռնագագաթին Հ

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. 2-րդ կես գյուղի հս եզրին Տ Հենբրիկ և Պողոս Գալստյանների տունը,

երկհարկ է

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. վերջ-20 դ. սկիզբ գյուղի հս թաղամասի

2-րդ փողոցում Տ Շիրին Խաչատրյանի տունը, երկհարկ է

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-18 դդ. Մեղրի-Ղափան նոր ավտոճանապարհի

10-րդ կմ-ի աջ եզրին, բլրաշատ տեղանքում Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19 դ. սկիզբ-

20 դ. գյուղի ամ եզրին, ջրանցույցից մոտ

100 մ հս Տ հս հատվածում թաղումները շարունակվում են

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19 դ. 2-րդ կես-20 դ. սկիզբ գյուղի կենտրոնում, եկեղեցուց մոտ 100 մ աե, այգիների մեջ Տ

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-18 դդ. գյուղից 6 կմ հս-աե, Վերին շեն տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ ավերված է

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԳՈՄԵՐԱՆՑ 17-20 դդ. գյուղից 16 կմ հս-աե, Շվանիձորի սկզբնամասում, Ափկես գյուղատեղի տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ անտառտնտեսության տարածքում, գյուղը լքվել

է 1950-ական թթ.

8.1 Գերեզմանոց 17-20 դդ. գյուղատեղիից 500 մ հս-աե Հ

8.2 Եկեղեցի 17-18 դդ. Հ

9 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ԹՈՂՈՒՏ (ԹԵՂՈՒՏ, ԹՈՒՂՈՒՏ) 17-18 դդ. գյուղից 3 կմ հս-աե, Մեղրի-Կապան ճանապարհից աջ Հ ավերված է, աե կողմում՝ ձորակի մեջ, պահպանվել են ջրաղացների ավերակներ

9.1 Եկեղեցի ուշ միջնադար գյուղատեղիում Հ միանավ սրահ է

10 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ՎԵՐԻՆ ՇԵՆ 17-18 դդ. գյուղից 10 կմ հս-աե, Մեղրի-Կապան ճանապարհից աջ, ձորում Հ ավերված է

10.1 Դամբարան՝ Սարգիս զորավարի 18 դ. գյուղատեղիից ամ Հ Սարգիսը Դավիթ Բեկի զորավարներից էր

10.2 Եկեղեցի 17-18 դդ. գյուղատեղիի հս մասում Հ

10.3 Կամուրջ 17-18 դդ. գյուղատեղիի հվ-ամ եզրին Հ միաթռիչք է, կիսավեր

10.4 Կառույց պաշտպանական 17-18 դդ. գյուղատեղիի հվ կողմում, աջակողմյան ձորալանջին Հ հրակնատներով երկարավուն

շինություն է, պահ-պանվել է 1-2 մ բարձրությամբ

11 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1879 թ. գյուղի մեջ Հ եռանավ բազիլիկ

11.1 Գերեզմանոց 19-20 դդ. եկեղեցու մոտ Հ ավերվել է

1930-ական թթ.` կոլտնտեսության

գոմեր կառուցելիս

12 ԽԱՉՔԱՐ 17 դ. գյուղի մեջ, Աղաբեկ Առաքելյանի տան մոտ Հ պարզունակ է

13 ԽԱՉՔԱՐ 17 դ. գյուղի մեջ, Աղաբեկ Առաքելյանի տան մոտ Հ պարզունակ է

14 ԽԱՉՔԱՐ ՍԱՐԳՍԻ 1652 թ. գյուղի մեջ, Աղաբեկ Առաքելյանի տան մոտ Հ պարզունակ է.

15 ՀՆՁԱՆ 20 դ. սկիզբ գյուղի կենտրոնում,

Սբ. Աստվածածին եկեղեցուց մոտ 120 մ հվ-աե Տ Բաղդասար Հովհաննիսյա-

նի հնձանը

16 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ՀԱՅԱՍՏԱ-ՆՈՒՄ ԽՈՐՀՐԴԱՅԻՆ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՍՏԱՏՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ԶՈՀՎԱԾ ԱՍԼԱՆ ՍՏԵ-ՓԱՆՅԱՆԻՆ, ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻՆ, ՄԱՐԳԱՐ ՈՍԿԱՆՅԱՆԻՆ, ԿԱՐԱՊԵՏ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻՆ 1956 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

17 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1984 թ. գյուղի հվ մասում Տ

18 ՋՐԱՆՑՈՒՅՑ 17 դ. գյուղի հվ-ամ եզրին Հ

8.75 ՇՐՎԵՆԱՆՑ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 14-19 դդ. գյուղի ամ եզրին Հ

1.1 Եկեղեցի 19 դ. գերեզմանոցում Հ միանավ սրահ

1.2 Եկեղեցի 19 դ. կից է նախորդին հվ-ից Հ միանավ սրահ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 1003 թ. գյուղից հս-աե Հ Դավիթ երեցի շինարարական արձանագրությամբ

3 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1975 թ. գյուղի մեջ Տ

4 ՇԵՆՔ՝ ԴՊՐՈՑԻ 1901 թ. գյուղի մեջ Հ գյուղի հին դպրոցի շենքն է, կառ.` նավթարդյունաբերող Մարգարյան

5 ՎԱՆՔ «ՊՈՂՈՍԻ» միջնադար գյուղից 2 կմ ամ Հ

8.76 Շուռնուխ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ 18-19 դդ. գյուղից 2 կմ հս-աե, Որոտանի աջ ափին, կիրճի եզրին, անտառում, ջրբաժանի վրա Տ միանավ

(բաժինը լրաց. 12.04.07 N 456-Ն)

8.76.1 ԱՂԲՈՒԼԼԱՂ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ գյուղից 3 կմ հվ-աե, լեռան գագաթին Հ ամրոց Կալանըդար,

պահպանվել են

պարիսպների և բուրգերի մնացորդները

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՇԼՈՐՈՒՏ գյուղից 1 կմ հվ-աե, ձորալանջին Հ գյուղատեղի Ալուչալու

8.76.2 ՂՈՒՐԴՂՈՒԼԼԱՂ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ գյուղից 5-6 կմ հվ-աե, անտառում Հ կիսավեր է

8.78 ՈՐՈՏԱՆ գյուղ (Սիսիանի)

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ՈՐՈՏՆԱԲԵՐԴ 5 դ. գյուղից հվ-ամ, Որոտան գետի աջ ափին Հ Սյունիքի նշանավոր ամրոցներից էր, ավերված է, տարածքի հվ-ամ մասում պահպանվել են կոթողների բեկորներ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՈՐՈՏՆ (ՈՐՈՏԱՆ) վաղ միջնա-դար-ուշ միջնա-դար գյուղից մոտ 3 կմ ամ, Որոտնաբերդի դիմաց, Վաղատին-Շամբ ճանապարհից աջ, Որոտան գետի աջափնյա բարձունքին Հ ավերված է

2.1 Գերեզմանոց 9-18 դդ. սարահարթի վրա Հ մեծ է, ավերված

2.1.1 Խաչքար 9-10 դդ. Հ

2.1.2 Խաչքար 10 դ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

2.1.3 Խաչքար 10-11 դդ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

2.1.4 Խաչքար 10-11 դդ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

2.1.5 Խաչքար 10-11 դդ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

2.1.6 Խաչքար 10-11 դդ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

2.1.7 Խաչքար 10-11 դդ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

2.1.8 Խաչքար 10-11 դդ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

2.1.9 Խաչքար 11 դ. Հ

2.1.10 Խաչքար 11 դ. Հ ընկած է

2.1.11 Խաչքար 11 դ. Հ

2.1.12 Խաչքար 11 դ. Հ

2.1.13 Խաչքար 11 դ. Հ կիսով չափ հողի մեջ է

2.1.14 Խաչքար 11 դ. Հ ընկած է

2.1.15 Խաչքար 11 դ. Հ ընկած է

2.1.16 Խաչքար 11 դ. Հ

2.1.17 Խաչքար 11 դ. Հ

2.1.18 Խաչքար 11 դ. Հ արձանագիր

2.1.19 Խաչքար 12 դ. Հ ընկած է

2.1.20 Խաչքար 12 դ. Հ ընկած է

2.1.21 Խաչքար 15 դ. Հ ընկած է

2.1.22 Խաչքար 15-16 դդ. Հ ընկած է, ստորին եզրը` կոտրված

2.1.23 Խաչքար 15-16 դդ. Հ ընկած է

2.1.24 Խաչքար 15-16 դդ. Հ ընկած է

2.1.25 Խաչքար՝ 16-17 դդ. Հ ընկած է

2.1.26 Խաչքար՝ Զաքարեի 1164 թ. Հ ընկած է

2.1.27 Խաչքար՝ Տրդատի 1426 թ. Հ ընկած է

2.1.28 Խաչքար՝ Փոլադի 12 դ. Հ ընկած է

2.1.29 Տապանաքար՝ Խումարի 15 դ. Հ հարթ

2.1.30 Տապանաքար՝ Շմավոն քահանայի 15 դ. Հ հարթ

2.2 Գերեզմանոց 17-18 դդ. խճուղուց գյուղատեղի տանող արահետի սկզբնամասում, սարալանջին Հ փոքր է, ավերված

3 ԿԱՄՈՒՐՋ 1855 թ. գյուղից մոտ 500 մ հվ Հ միաթռիչք, կառուցել է Մելիք Թանգին

3.1 Խաչքար 1514 թ. ագուցված է կամրջի աջափնյա խելին Հ

3.2 Խաչքար 1663 թ. ագուցված է կամրջի ձախափնյա խելին Հ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 15-17 դդ., 19-20 դդ. գյուղից 500 մ հվ-ամ, Որոտան գետի ձախ ափին, սարալանջի վրա, Մելիք Թանգիի կամրջի մոտ Հ Օրբելյան իշխանական տան Բուրթելյան ճյուղի ներկայացուցիչների գերեզմանոցն է,

4.1 Տապանաքար Զուլփիքարի 1503-1504 թթ. գյուղից 0.5 կմ հվ-ամ, Որոտանի ձախ ափին, Մելիք Թանգիի կամրջի մոտ Հ օրորոցաձև

4.2 Տապանաքար Փերիխանի 1503-1504 թթ. գյուղից 0.5 կմ հվ-ամ, Որոտանի ձախ ափին, Մելիք Թանգիի կամրջի մոտ Հ ուղղանկյունաձև

(բաժինը լրաց. 12.04.07 N 456-Ն)

8.79 ՉԱՓՆԻ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԸՐԿԵՆԱՆՑ 10 դ.- 1959 թ. Արծվանիկ-Եղեգ խճուղուց 1.5 կմ աջ, անտառապատ վայրում Հ 1959 թ. գյուղը միացվել է Չափնիին

1.1 Գերեզմանոց 10-20 դդ. գյուղատեղիում Հ

1.1.1 Խաչքար՝ Գևորգի 1718 թ. Հ

1.1.2 Տապանաքար՝ Բարխուդարի 1719 թ. Հ

1.2 Եկեղեցի միջնադար գյուղատեղիի հս եզրին Հ

1.3 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1972 թ. գյուղատեղիում Տ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 1912 թ. գյուղի մեջ Հ եռանավ բազիլիկ, կառուցվել է Խաչատուր Մելիք-Դադայանցի միջոցներով

8.80 Սալվարդ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

2 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1967 թ. գյուղի կենտրոնում գյուղապետարանի մոտ Տ տարածքը պարսպապատ է

(բաժինը լրաց. 12.04.07 N 456-Ն)

8.81 ՍԱՌՆԱԿՈՒՆՔ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 14-20 դդ. գյուղից 2.2 կմ հվ Հ գյուղատեղի Ղալաջուղ

1.1 Եկեղեցի

Սբ. Աստվածածին ուշ միջնադար Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՄՈՒԽՈՒՐԹՈՐՅԱՆ 9-20 դ. սկիզբ գյուղից 2 կմ հս-աե Հ

2.1 Գերեզմանոց 9-20 դ. սկիզբ Հ

2.2 Եկեղեցի Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա.

10-7 դդ. գյուղից հվ-աե Հ

4 ԺԱՅՌԱՊԱՏԿԵՐՆԵՐ Ք.ա. 3-2 հազ. «Ջերմաջուր» («Տաքջուր») վայրում Հ

8.82 ՍՅՈՒՆԻՔ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 2 կմ հվ-աե, Կերեն տանող ճանապարհին Հ հողի կտրվածքից հայտնաբերվել են միջնադարյան խեցեղենի բեկորներ

2 ՋՐԱՂԱՑ 20 դ. սկիզբ գյուղի ամ եզրին Տ

8.83 ՍՈՖԼՈՒ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԿՎՐԱԽ 15-20 դդ. գյուղից աե, Դաստակերտ քաղաքից 2 կմ հս-ամ Տ լքվել է 1940 թ.

8.83.1 ՑՂՈՒՆԻ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ գյուղից 1 կմ հվ-աե, սարալանջին Հ գյուղատեղի Դաշբաշ, պահպանվել են շինությունների ավերակներ և գերեզմաններ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ գյուղից ամ, սարահարթի վրա Հ գյուղատեղի Քյալաքլի, պահպանվել են շինությունների հետքեր և տապանաքարեր

8.84 ՍՊԱՆԴԱՐՅԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 500 մ հվ, Վերին Բորտի գյուղատեղիի հս եզրին, բարձունքի վրա Հ ավերված է

2 ԱՄՐՈՑ

ՔԱՋԱՑ ԲԵՐԴ (ՔՈՉԱԲԵՐԴ) միջնա-դար գյուղից հվ, Երևան-Սիսիան խճուղուց աջ Հ կիսավեր է

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ՆԵՐՔԻՆ ԲՈՐՏԻ 15-17 դդ. գյուղից 1 կմ հվ-աե, Որոտանի կիրճում Հ այլ անվանում` Սայշիվան, ավերված է

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ՎԵՐԻՆ ԲՈՐՏԻ 5-19 դդ. գյուղից 500 մ հվ, Որոտանի ձախ ափին Հ այլ անվանում` Վերդիկ, Մելիքլար,

ավերված է

4.1 Բնակելի տուն

«Մելիքի տուն» 18 դ. Հ ավերված է

4.2 Բնակելի քարայր 14-18 դդ. գյուղատեղիի հս եզրին Հ միասրահ է

4.3 Բնակելի քարայր 14-18 դդ. գյուղատեղիի հս եզրին Հ միասրահ է

4.4 Եկեղեցի 5 դ. գյուղատեղիի աե մասում, սարալանջին Հ միանավ կիսավեր սրահ է

4.4.1 Գերեզմանոց 10-14 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է

4.4.

1.1 Խաչքար 11 դ. Հ

4.4.

1.2 Խաչքար 12 դ. Հ ընկած է

4.4.

1.3 Տապանաքար 1329 թ. Հ օրորոցաձև է, որսի տեսարանով

4.5 Ժայռախաչ 15-16 դդ. գյուղատեղիում, աղբյուր տանող ճանապարհին Հ

4.6 Ժայռախաչ 15-16 դդ. գյուղատեղիի աե եզրին Հ

4.7 Խաչքար 14-15 դդ. գյուղատեղիի հս-աե եզրին Հ

4.8 Ձիթհան 17 դ. գյուղատեղիի հս եզրին Հ ավերված է

4.9 Ջրաղաց 18 դ. գյուղատեղիի ամ եզրին Հ պահպանվել են հիմնապատերը

4.10 Ջրաղաց 18 դ. գյուղատեղիի ամ եզրին, նախորդից 50 մ հվ Հ պահպանվել է հվ պատը

4.11 Ջրաղաց 18 դ. գյուղատեղիի ամ եզրին, նախորդի դիմաց Հ պահպանվել են ամ և մասամբ` հվ պատերը

4.12 Քարայր

Ճգնավորի այր 17-18 դդ. գյուղատեղիում, հյուսիսահայաց ժայռի մեջ Հ միասրահ է

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղի հս եզրին Հ

6 ԽԱՉՔԱՐ 9-10 դդ. գյուղի հվ եզրին, գյուղապետարանի մոտ Հ տեղափոխվել է Վերին Բորտի գյուղատեղիից

7 ԿԱՄՈՒՐՋ 1930 թ. գյուղից 500 մ աե, գյուղ մտնող հին ճանապարհի մոտ Տ

8 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1987 թ. գյուղի հվ եզրին Տ

9 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ 1937 թ. ԶՈՀԵՐԻՆ 1983 թ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ, ձորում Տ

10 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1979 թ. գյուղի աե եզրին Տ

8.85 ՍՎԱՐԱՆՑ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ՑՈՒՐԱԲԵՐԴ 10-17 դդ. գյուղից 0.5 կմ հվ Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-15 դդ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ Հ ավերված է

2.1 Խաչքար 1580 թ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-18 դդ. գյուղից մոտ 4 կմ հվ, Աղնձուգետի աջ ափին Տ ավերված է

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20 դդ. գյուղի եկեղեցուց հս-ամ Տ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՀԱԶԱՐԱՓՐԿԻՉ» 1705 թ. գյուղի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ

6 ԽԱՉՔԱՐ 17-18 դդ. գյուղից 800 մ աե, Սվարանց-Տաթև ճանապարհից ձախ, արտում Հ

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի աե եզրին, Տաթև-Սվարանց ճանապարհին Տ քանդ.`

Լ. Մարգարյան

8.86 ՍՐԱՇԵՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՍՂՆԱՇԵՆ (ՍՂՆԱԽԱՏԵՂ) միջնա-դար գյուղից 2 կմ հս-ամ Հ ավերված է

1.1 Ամրոց միջնա-դար Հ ավերված է

2 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՀՌԻՓՍԻՄԵ 17-18 դդ. գյուղի մեջ Հ եռանավ բազիլիկ

2.1 Գերեզմանոց 19-20 դդ. եկեղեցուց ամ Հ

2.1.1 Խաչքար 10 դ. հենած է եկեղեցու հվ ճակատին Հ

2.2 Խաչքար 10 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, ներքուստ, մուտքից ձախ Հ

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1967թ. գյուղի մեջ, եկեղեցու մոտ Տ

8.87 ՍԵՎԱՔԱՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀՈՒՆՈՒՑ ՁՈՐ 10-17 դդ. գյուղից 3 կմ հս Հ

1.1 Գերեզմանոց 10-17 դդ. Հ

1.2 Եկեղեցի ուշ միջնադար Հ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 17-18 դդ. գյուղի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

4 ՁԻԹՀԱՆ 1846 թ. գյուղի մեջ Հ

8.88 ՎԱՀՐԱՎԱՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ԿԱՔԱՎԱԲԵՐԴ Ք.ա. 1 հազ.- Ք. հ. 17-18 դդ. գյուղից 600 մ հվ-աե, Գուդեմնիս գյուղի սահմանի մոտ, Վահրավար և Գուդեմնիս գետերի միջև, ջրբաժանի վրա Հ ավերված է

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1872 թ. գյուղի մեջ Տ Հարություն Համբարձումյանի տունը, երկհարկ է

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 19 դ. 2-րդ կես գյուղի մեջ, եկեղեցուց 200 մ աե Տ Հովնան Սարգսյանի տունը, երկհարկ է

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղից մոտ 0.8-1 կմ հվ-աե Հ տարածքի մի մասը մելիորացված է, ավերվում է գազատարի շինարարության պատճառով

4.1 Խաչքար 1675 թ. գերեզմանոցի պահպանված հատվածում Հ ընկած է առվի մեջ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20 դդ. գյուղի հվ-աե եզրին, ճանապարհի երկու կողմում Հ

5.1 Տապանաքար 1451 թ. գերեզմանոցի հս-ամ եզրին Հ խաչազարդ է

5.2 Տապանաքար 1569 թ. գերեզմանոցի հս-ամ եզրին Հ խաչազարդ է

5.3 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցի հս-ամ եզրին Հ խաչազարդ է, արձանագիր

5.4 Տապանաքար՝ Շահանդուխտի 16-17 դդ. գերեզմանոցի հս-ամ եզրին Հ խաչազարդ է, արձանագիր

5.5 Տապանաքար՝ տեր Գրիգորի 1554 թ. գերեզմանոցի հվ մասում Հ հարթ է, կոտրված երեք մասի

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-18 դդ. գյուղից 2.5 կմ հվ, Վահրավար գետակի երկու ափին Հ ավերված է, գետակի աջ ափին նկատելի են եկեղեցու հետքեր

6.1 Գերեզմանոց 17-18 դդ. գյուղատեղիի աե եզրին Հ

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-18 դդ. գյուղից 2.5 կմ աե, անտառում Հ ավերված է, աե եզրին` մատուռի ավերակների վրա, «Ամենափրկիչ»

սրբատեղին է

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ուշ միջ-նադար գյուղից 0.5 կմ հս, «Վանքի ձոր»-ի ձախ կողմում Հ ավերված է

8.1 Եկեղեցի 17-18 դդ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ ավերված է, պահպանվել է հվ պատը 1.5 մ բարձրությամբ

9 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ուշ միջ-

նադար գյուղից 1 կմ հս-ամ, «Վանքի ձոր»-ի ձախ կողմում, թեք տեղանքում Հ ավերված է

9.1 Ջրաղաց 18-19 դդ. գյուղատեղիի հվ-աե եզրին, գետակի ձախ ափին Տ ավերված է, գործել է մինչև 20 դ. սկիզբը

10 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ուշ միջնադար գյուղից 1.5 կմ աե, «Վանքի ձոր»-ում, գետակի երկու ափին Հ ավերված է

10.1 Ջրաղաց ուշ միջնադար գյուղատեղիից քիչ ամ, գետակի աջ ափին Տ կիսավեր է

10.2 Ջրաղաց 18-19 դդ. գետակի աջ ափին Տ ավերված է

10.3 Սրբատեղի 18-19 դդ. գյուղատեղիի հվ եզրին Տ ըստ ամենայնի, սրբացվել են գյուղատեղիի եկեղեցու ավերակները

11 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ԾՈՎԻ ԴԻՔ ուշ միջ-նադար գյուղից մոտ 2-2.5 կմ հս, բլրալանջին Հ ավերված է

12 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ՆԵՐՔԻՆ ԹԱՂ 10-18 դդ. գյուղից 1.5 կմ աե, Վահրավար գետի աջ ափին, Մեղրի-Վահրավար ճանապարհից աջ Հ ավերված է, տարածքում նշմարվում են գերեզմանոցի և ջրաղացի մնացորդներ

12.1 Եկեղեցի 17 դ. գյուղատեղիի հվ կողմում, ավտոճանապարհի մոտ Հ

13 ԵԿԵՂԵՑԻ «ԿԱՐՄԻՐ ՎԱՆՔ» 17-18 դդ. գյուղից մոտ 0.5 կմ

հվ-աե Հ

13.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված Է

14 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1981 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

15 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

16 ՋՐԱՂԱՑ 17-18 դդ. գյուղից 2 կմ աե,

«Վանքի ձոր»-ում, գետի աջ ափին Հ ավերված է

8.89 ՎԱՂԱՏԻՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ ուշ միջ-նադար գյուղից 3 կմ հս, Զորզոր գետի բարձրադիր ձախ ափին Տ

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐ ուշ միջ-նադար գյուղից հվ-աե, ձորում Տ մոտ 30 այրեր են, օգտագործվել են որպես ապաստարաններ

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐ ուշ միջ-նադար գյուղից 1.5 կմ հս, Զորզոր գետի ձախափնյակում Տ 2 քարայր

4 ԽԱՉՔԱՐ 1283 թ. գյուղի մեջ,

Հ. Ավետիսյանի տան պատին ագուցված Հ

5 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՈՐՈՏՆԱՎԱՆՔ 10-11 դդ. գյուղից 2 կմ հվ, Որոտանի կիրճի եզրին Հ գործել է մինչև 20 դ. սկիզբը

5.1 Գավիթ 11 դ. սկիզբ կից է Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն ամ-ից Հ կառ.` Սյունյաց Շահանդուխտ թագուհի

5.1.1 Խաչքար՝ Մարգարե քահանայի 1389 թ. գավթում, աե պատի մոտ Հ

5.2 Գերեզմանոց վաղ միջնա-դար-

20 դ. վանքի պարսպափակ բակում Հ

5.2.1 Խաչքար 10 դ. Սբ. Կարապետ եկեղեցու աե պատի մոտ Հ տեղահանված է

5.2.2 Խաչքար 10-11 դդ. Սբ. Կարապետ եկեղեցուց մոտ 10 մ աե Հ երկատված է

5.2.3 Խաչքար 11 դ. գերեզմանոցի հվ-աե եզրին Հ արձանագիր վերին կես

5.2.4 Խաչքար 11-12 դդ. գերեզմանոցում Հ ընկած է, վերին եզրը` կոտրված

5.2.5 Խաչքար 12 դ. Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն կից սրահի հվ պատի մոտ Հ տեղահանված է

5.2.6 Խաչքար 12-13 դդ. գերեզմանոցում Հ ընկած է

5.2.7 Խաչքար 12-13 դդ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Հ արձանագիր է, վերնամասը` կոտրված

5.2.8 Խաչքար 12-13 դդ. Սբ. Կարապետ եկեղեցուց մոտ 15 մ աե Հ ընկած է, ունի խիստ վնասված արձանագրություն

5.2.9 Խաչքար 12-13 դդ. գերեզմանոցում Հ արձանագիր բեկոր

5.2.10 Խաչքար 12-13 դդ. գերեզմանոցում Հ արձանագիր ստորին կես

5.2.11 Խաչքար 14-15 դդ. գերեզմանոցում Հ արձանագիր ստորին կես

5.2.12 Խաչքար 14-15 դդ. Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցուց հվ Հ արձանագիր ստորին բեկոր

5.2.13 Խաչքար 14-15 դդ. Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն կից սրահի հվ պատի մոտ Հ արձանագիր վերին կես

5.2.14 Խաչքար 14-15 դդ. Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն կից սրահի հվ պատի մոտ Հ արձանագիր է, տեղահանված

5.2.15 Խաչքար 14-15 դդ. Սբ. Կարապետ եկեղեցուն կից սրահից հվ Հ վերին կես

5.2.16 Խաչքար 1413 թ. Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն կից սրահի հվ պատի մոտ Հ արձանագիր է, տեղահանված

5.2.17 Խաչքար 1476 թ. Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն կից սրահի հվ պատի մոտ Հ տեղահանված է

5.2.18 Խաչքար 15-16 դդ. գերեզմանոցի հվ-ամ եզրին Հ արձանագիր է, ընկած

5.2.19 Խաչքար 15-16 դդ. Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն կից սրահի հվ պատի մոտ Հ արձանագիր է

5.2.20 Խաչքար 16 դ. Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն կից սրահի հվ պատի մոտ Հ տեղահանված է

5.2.21 Խաչքար 16 դ. Սբ. Կարապետ եկեղեցուց հվ Հ վերին կես

5.2.22 Խաչքար 16 դ. Սբ. Կարապետ եկեղեցուց հվ Հ ընկած է, ստորին եզրը` կոտրված

5.2.23 Խաչքար՝ Ասասի 1419 թ. գերեզմանոցի աե եզրին Հ ընկած է

5.2.24 Խաչքար՝ Նիրմելիքի 1507 թ. Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն կից սրահի հվ պատի մոտ Հ արձանագիր է, երկատված

5.2.25 Խաչքար՝ Փաշայի 1407 թ. Հ

5.2.26 Կոթող 11 դ. Սբ. Կարապետ եկեղեցու հվ պատի մոտ Հ

5.2.27 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցի ամ եզրին Հ բարձր է, օձակռվի տեսարանով

5.2.28 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ կազմող` Ղարտաշ

5.2.29 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ արձանագիր է, օրորոցաձև, փոքր, կենցաղային տեսարանով

5.2.30 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ խոյաձև է, գըլխամասը` կոտրված

5.2.31 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ բարձր է, քանդակազարդ

5.2.32 Տապանաքար 1606 թ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային քանդակներով, ջարդոտված

5.2.33 Տապանաքար՝ Գասպարի 1577 թ. Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցուց հվ-ամ Հ կենցաղային քանդակներով

5.2.34 Տապանաքար՝ Կոստանդին քահանայի 16-17 դդ. Հ հարթ

5.2.35 Տապանաքար՝ Հայրապետ փակակալի 1423 թ. Հ հարթ

5.3 Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ 10 դ. համալիրի կենտրոնում Հ

5.3.1 Խաչքար 15 դ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ պարզունակ

5.3.2 Տապանաքար 15-16 դդ. ագուցված է եկեղեցու

հվ ճակատին Հ քանդակազարդ

5.3.3 Տապանաքար 15-16 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ արձանագիր է, առյուծի և ցլի կռվի տեսարանով

5.4 Եկեղեցի Սբ. Կարապետ 1006 թ. համալիրի աե մասում Հ կառ.` Սևադա իշխան.

կենտրոնագմբեթ, ներսում պահպանվել են որմնանկարների մնացորդներ

5.4.1 Խաչքար 11 դ. եկեղեցու խորանում Հ

5.5 Եկեղեցի Սբ. Ստեփանոս 1000 թ. Հ միանավ, թաղածածկ սրահ, կառ.` Շահանդուխտ թագուհի

5.6 Հյուրատուն 14 դ. կից է գավթին աե-ից Հ

5.6.1 Խաչքար 10-11 դդ. ագուցված է հյուրատան հս ճակատին Հ

5.6.2 Խաչքար 1226 թ. հյուրատան հվ պատի մոտ Հ

5.7 Շինություններ՝ օժանդակ 11 դ. համալիրի ամ կողմում Հ կառ.` Շահանդուխտ թագուհի

5.7.1 Խաչքար 9-10 դդ. ընկած է շինություններից մեկի մեջ Հ

5.8 Պարիսպ 11 դ. սկիզբ վանքի աե, հվ և ամ կողմերում Հ կառ.` Շահան-դուխտ թագուհի

5.9 Սրահ 11 դ. կից է Սբ. Կարապետ եկեղեցուն ամ-ից Հ կամարակապ, կառ.` Սևադա իշխան

5.9.1 Խաչքար 10-11 դդ. ագուցված է սրահի աե պատին, ներքուստ Հ

5.9.2 Խաչքար՝ Ալմաճանի 16-17 դդ. սրահում Հ եռատված է

5.10 Սրահ 11 դ. կից է Սբ. Ստեփանոս եկեղեցուն և գավթին հվ-ից Հ

5.10.1 Խաչքար 10 դ. սրահում, աե պատի մոտ Հ արձանագիր ստորին կես

5.10.2 Խաչքար՝ Առուստամի (Ըռստամի) 1501 թ. սրահում, աե պատի մոտ Հ

5.10.3 Խաչքար՝ պարոն Բուրթելի 1407 թ. սրահում, աե պատի մոտ Հ պատվանդանի վրա

6 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 1657 թ. գյուղի մեջ, Ա. Բաղդասարյանի տնամերձ հողամասում Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

8.90 ՎԱՂԱՏՈՒՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 0.5 կմ հվ-աե, «Կուճի դուզ» վայրում Հ ավերված է

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐ 16-19 դդ. գյուղի հս մասում Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀԱԼԱՔԻ 18-20 դդ. գյուղի հս-ամ մասում Հ ավերված է

3.1 Եկեղեցի

«Հալաքի վանք» 19 դ. գյուղատեղիի հվ եզրին Հ եռանավ սրահ

3.1.1 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու

հվ ճակատին Հ սեղանաձև է

3.1.2 Տապանաքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ սեղանաձև է

3.1.3 Տապանաքար 17-18 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին Հ սեղանաձև է

3.2 Խաչքար 14 դ. եկեղեցուց 50 մ հս Հ պարզունակ է

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից մոտ 300 մ

հվ-աե, Վաղատուր-Խնածախ ճանապարհի աջ կողմում Հ ավերված է

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի հվ-աե մասում Հ միանավ սրահ

5.1 Խաչքար 17-18 դդ. հենած է եկեղեցու աե պատին Հ արձանագիր

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի մեջ, դպրոցի մոտ Տ

7 ՋՐԱՂԱՑ 19-20 դդ. գյուղի հվ-ամ կողմում, ներկայիս գերեզմանոցի մոտ Տ գործող

8.92 ՎԱՐԴԱՆԻՁՈՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 1 հազ.-միջնադար գյուղից մոտ 10 կմ

հս-աե, Տերտերասարի վրա, ոսկու հանքերի տարածքում Հ ավերվում է հանքի ակտիվ շահագործման հետևանքով

1.1 Գյուղատեղի Տերտերասար

(Տերտերանց) 16-18 դդ. Հ գյուղատեղի Քեշիշքենդ,

ավերված է

1.1.1 Գերեզմանոց 16-18 դդ. գյուղատեղիի հվ-ամ մասում Հ

1.1.

1.1 Խաչքար 16-17 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ արձանագիր է, պարզունակ

1.1.

1.2 Խաչքար 1648 թ. Հ պարզունակ է

1.1.

1.3 Խաչքար 1651 թ. գերեզմանոցի հվ մասում Հ պարզունակ է

1.1.

1.4 Խաչքար 17-18 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ արձանագիր է, պարզունակ

1.1.

1.5 Խաչքար 17-18 դդ. գերեզմանոցի ամ եզրին Հ արձանագիր է, պարզունակ

1.1.

1.6 Խաչքար 17-18 դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ արձանագիր է, պարզունակ

1.1.

1.7 Խաչքար 1731 թ. Հ պարզունակ է

1.1.

1.8 Խաչքար՝ Խաթունի 1651 թ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ պարզունակ է

1.1.

1.9 Խաչքար՝ Միքայելի 1551 թ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Հ պարզունակ է

1.2 Հանքախորշեր Ք.ա. 1 հազ.-միջնադար Հ ավերվում են հանքի ակտիվ շահագործման հետևանքով

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԼՍՀԱՎԱՆՔ 13-17 դդ. գյուղի մոտ Հ այլ անվանում` Լսեվանք, Լսնավանք

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԽՈՒՄԱՐԱՆ 13-17 դդ. գյուղից 3 կմ հս-աե Հ այլ անվանում` Խմորան

3.1 Եկեղեցի 17 դ. Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՓՈՒՇԿԱԳ 18-20 դդ. գյուղից մոտ 1.5 կմ

հս-ամ, Մեղրի գետի աջ ափին Հ ավերված է

4.1 Գերեզմանոց 18-20 դդ. գյուղատեղիի հվ-ամ մասում Հ ավերված է

5 ԽԱՉՔԱՐ 10-11 դդ. գյուղից մոտ 3.5 կմ

հս-ամ, «Լիճքվազ» վայրում, աղբյուրի մոտ Հ պարզունակ է

8.94 ՎԵՐԻՆ ԳՅՈԴԱԿԼՈՒ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ միջնադար գյուղից Կապան տանող մայրուղուց ձախ, «Ներքին Գյոդակլու» վայրում Հ միանավ փոքր ավերված

սրահ է

1.1 Գերեզմանոց 13-17 դդ. Հ ավերված է

8.95 ՎԵՐԻՆ ԽՈՏԱՆԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ 17-18 դդ. գյուղի ամ եզրին Հ միանավ սրահ, ավերված է

2 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 17-18 դդ. գյուղի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ, կանգուն է, ամ-ից կից է նոր շրջանում կառուցված գավիթը

2.1 Գերեզմանոց 17-18 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

3 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1960 թ. գյուղի մեջ Հ

8.96 ՎԵՐԻՇԵՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ 1960 թ. գյուղի մեջ Հ վարպետներ`

Գ. Զադայան,

Ժ. Միրումյան

2 ԱՐՁԱՆԱԳԻՐ ԺԱՅՌԱԲԵԿՈՐ 1294 թ. գյուղից 2 կմ հվ, Վարարակն գետի ակունքների շրջանում, ՀԷԿ-ի ջրընկեցի կառույցների մոտ, «Ճղած քար» վայրում Հ արձանագրու-

թյունը ջրանցքի վերանորոգման մասին է

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ ՂԱՐԱԽԱՆԻ 1681 թ. գյուղի կենտրոնում Հ ունի շին. արձանագրություն,

այժմ ` Գ. Դոլունցի տունը

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ուշ միջ-նադար գյուղից 1.3 կմ հս-ամ, «Գյավուրի բներ» վայրում Հ ավերված է, տարածքում պահպանվել են կողոպտված դամբարաններ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ուշ միջ-նադար գյուղից 3.5 կմ հս, «Ավիդարա» վայրում Հ ավերված է

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ուշ միջ-նադար գյուղից 6.5 կմ հս, «Սանդի գյոլ» վայրում Հ ավերված է

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ

ՍԱՆԴԵՐ միջնադար գյուղից 6 կմ հս-ամ Հ ավերված է

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՎԵՐԻՇԵՆ 4-5 դդ.-

20 դ. Գորիսից 3 կմ հս-ամ, ներկայիս Վերիշեն գյուղի հս մասում Հ 1970-ական թթ. գյուղը տեղափոխվել է հվ

8.1 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Սբ. Նորակնունք եկեղեցուց 40 մ հս-ամ Հ ընդարձակ սրահ է

8.2 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Սբ. Նորակնունք եկեղեցուց 55 մ ամ Հ միասրահ է

8.3 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. Սբ. Նորակնունք եկեղեցուց 80 մ հվ-ամ Հ միասրահ է

8.4 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիի ամ մասում, Սբ. Նորակնունք եկեղեցուց 200 մ ամ Հ երկսրահ է

8.5 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիի ամ մասում, Սբ. Նորակնունք եկեղեցուց 200 մ ամ Հ միասրահ է

8.6 Բնակելի քարայր միջնադար-

20 դ. գյուղատեղիի ամ մասում, Սբ. Նորակնունք եկեղեցուց 230 մ ամ Հ երկսրահ է

8.7 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնադար-

20 դ. Սբ. Նորակնունք եկեղեցուց 25 մ ամ Հ 4 քարայր

8.8 Բնակելի քարայրերի համալիր միջնադար-

20 դ. Սբ. Նորակնունք եկեղեցուց 60 մ հվ-ամ, ճանապարհից աջ Հ 3 քարայր և հս-ամ-ից կից թաղակապ 3 շինություն

8.9 Եկեղեցի Սբ. Նորակնունք 17-18 դդ. գյուղատեղիի հս եզրին Հ ամ մասը ժայռափոր է

8.9.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

8.9.

1.1 Տապանաքար 1652 թ. եկեղեցուց հվ-ամ Հ օրորոցաձև է

8.9.

1.2 Տապանաքար 1671 թ. Հ բարեկարգման ժամանակ տեղադրվել է եկեղեցու հվ կողմում կառուցված քարե հենապատի մեջ

8.9.2 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ

8.9.3 Խաչքար՝ Նասիպի 1628 թ. ագուցված է եկեղեցու

հվ ճակատին, մուտքից վեր Հ

8.9.4 Տապանաքար 1605 թ. ագուցված է եկեղեցու

հվ ճակատին Հ օրորոցաձև է

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. սկիզբ գյուղից 1 կմ ամ Հ

10 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՀՌԻՓՍԻՄԵ 4-5 դդ. գյուղապետարանի մոտ Հ միանավ` արտաքուստ շեշտված խորանով, հիմնովին վերակառուցվել է 1621թ.

10.1 Գերեզմանոց 16-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

10.1.1 Տապանաքար 1581 թ. եկեղեցուց հվ Հ օրորոցաձև է

10.1.2 Տապանաքար 17 դ. եկեղեցու հվ մուտքի դիմաց Հ պատվիրատու` Ղարախան, օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

10.1.3 Տապանաքար 1713 թ. եկեղեցուց մոտ 3 մ

հվ-ամ Հ

10.1.4 Տապանաքար՝ Ղարախանի 1645 թ. եկեղեցուց մոտ 10 մ հվ Հ

10.1.5 Տապանաքար՝ Շահնազարի 1648 թ. եկեղեցուց մոտ 4 մ հվ Հ

10.1.6 Տապանաքար՝ Ուկոյի 1649 թ. եկեղեցուց հվ Հ

10.2 Խաչքար՝ Մաթոս քահանայի 1509 թ. ագուցված է Սբ. Հռիփսիմե եկեղեցու ամ մուտքի վերնամասում Հ ծառայում է որպես եկեղեցու մուտքի ճակատակալ քար

11 ԽԱՉՔԱՐ 11 դ. գյուղից 4 կմ հս, «Բագուն աղբյուր» վայրում Հ պարզունակ է, խաչքարի մոտ կան կոթողների բեկորներ

12 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի աե եզրի բարձունքին Տ ճարտ.` Բ. Արզու-մանյան, քանդ.`

Ա. Դադունց, քար-գործ վարպետներ`

Գ. Զադայան,

Վ. Մեժլումյան

13 ՍՐԲԱՏԵՂԻ «ԽԱՉԵՐ» ուշ միջ-նադար-

20 դ. գյուղից 800 մ հս-ամ, «Սալի օջախ» վայրում Տ

8.97 ՏԱԹԵՎ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ 1745 թ. գյուղի հվ-աե մասում Հ կառ.` Հովհաննես Ղալումյանց

2 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ («ԿԵՌ») 10 դ. գյուղից հվ-ամ, Տաթևի վանքից մոտ 300-400 մ հվ-ամ, ձորի հանդիպակաց կողմում, Տաթև գետի աջ ափին, «Տամբալակ» վայրում Հ կառ.` Հակոբ եպիսկոպոս, կանգուն է միայն

հս պատը

2.1 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու աե պատի մոտ Հ ունի ընդարձակ նվիրատվական արձանագրու-

թյուն

3 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՄԻՆԱՍ 1646 թ. գյուղի մեջ Հ եռանավ բազիլիկ,

կառ.` Ներսես եպիսկոպոս

3.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ ՑԱՔՈՒՏԻ 932 թ. գյուղից հս, Որոտանի ձախ ափին, «Սատանի կամրջի» մոտ, «Ցաքուտ» վայրում Հ կառ.` Սյունյաց Հակոբ եպիսկոպոս, ծածկը, գմբեթը և աե պատն ավերված են

5 ԿԱՄՈՒՐՋ 1672 թ. Տաթևի վանքից ամ, Տանձատափ տանող ճանապարհին, Որոտանի վտակի վրա Հ միաթռիչք

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝

ՍՈՒՐԵՆ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ 1983 թ. գյուղի մեջ, դպրոցի բակում Տ ճարտ.`

Ռ. Բալյան, քանդ.`

Տ. Արզումանյան

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1978 թ. գյուղի սկզբնամասում Հ Ճարտ.`

Ս. Քալաշյան

8 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՏԱԹԵՎԻ ՄԵԾ ԱՆԱՊԱՏ 17 դ. 2-րդ կես-18 դ. գյուղից 2 կմ հվ-աե, Որոտանի կիրճում, գետի աջ ափին Հ հիմնադրել է

Հակոբ Դ

Ջուղայեցի

կաթողիկոսը

8.1 Բնակելի խցեր 17 դ. համալիրի բակում և պարիսպներին կից Հ պարիսպներին

կից խցերը կառուցվել են

1660-1668 թթ., խցերի բակի

խումբը` 1682 թ.

8.2 Գավիթ 1743 թ. կից է Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն ամ-ից Հ եռակամար է,

կառ.`

Մելիք Եգան

8.3 Եկեղեցի

Սբ. Աստվածածին 1663 թ. համալիրի հվ-ամ մասում Հ եռանավ բազիլիկ

8.4 Հնձան «Սևիի» 18 դ. հիմնական հուշարձանախմբից հս, անտառապատ լեռնալանջին Հ երկհարկ

8.5 Ճեմարան 17-18 դդ. հվ-ից կից է պարսպին, աե-ից` սեղանատանը Հ

8.6 Մատուռ - դամբարան 17 դ. կից է Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն հս-ից Հ գմբեթավոր սրահ

է, այստեղ թաղ-

ված է անապատի հիմնադիր Արիս-տակես վարդա-պետը

(մահ.` 1669 թ.)

8.7 Պարիսպ 1660- 1668 թթ. համալիրի շուրջը Հ կառ.` Արիստակես վարդապետ, պարսպապատերը խուլ են, ներքուստ` ողջ պարագծով կցված են բնակելի խցերը, կենցաղային և տնտեսական շինությունները

8.8 Սեղանատուն 17 դ. կից է հվ պարսպապատին Հ թաղածածկ դահլիճ է, ծառայել է նաև որպես ընթերցարան,

աե-ից կից է խոհանոցը

9 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՏԱԹԵՎԻ ՎԱՆՔ

(ՍԲ. ԵՎՍՏԱԹԵՈՍ ԱՌԱՔՅԱԼԻ ՈՒԽՏ) 9-20 դդ. գյուղից մոտ 200 մ հվ, Որոտանի վտակի աջ ափին Հ

9.1 Աղբյուր 13 դ. կից է հս պարսպին, ներքուստ Հ միակամար

9.2 Բաղնիք 17 դ. հիմնական հուշարձանախմբից հս-աե Հ թաղածածկ է, եռասրահ

9.3 Բնակելի մասնաշենք 17 դ. կից է ամ պարսպին Հ արևմտյան, միահարկ, կառ.` Զաքարիա եպիսկոպոս

9.4 Բնակելի մասնաշենք 17 դ. համալիրի հվ կողմում Հ հարավային, երկհարկ, կառ.`

Զաքարիա եպիսկոպոս

9.5 Բնակելի մասնաշենք 18-19 դդ. համալիրի հս կողմում, հվ-ից կից է դարպասին Հ հյուսիսային,

կառ.` Հովակիմ արքեպիսկոպոս

9.6 Դամբարան՝ Գրիգոր Տաթևացու 1787 թ. Սբ. Պողոս-Պետրոս եկեղեցու հվ մուտքի մոտ Հ կառ.` Հովակիմ արքեպիսկոպոս

9.7 Դարպաս 11 դ. պարսպի հս-աե հատվածում Հ կառ.` Գրիգոր եպիսկոպոս

9.8 Եկեղեցի

Սբ. Աստվածածին 1087 թ. համալիրի հս-աե մասում, պարսպի մուտքի և դամբարանի ծածկերի վրա Հ կենտրոնագմբեթ,

կառ.` Գրիգոր եպիսկոպոս

9.9 Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ 1295 թ. կից է Սբ. Պողոս-Պետրոս եկեղեցուն հվ-աե-ից Հ կառ.` Ստեփանոս արքեպիսկոպոս Օրբելյան, ենթադրվում է, որ ճարտարապետը Մոմիկն է

9.10 Եկեղեցի Սբ. Կարապետ 11 դ. հս-ից կից է դարպասի թաղակապ անցմանը Հ միանավ սրահ

9.11 Եկեղեցի Սբ. Պողոս-Պետրոս 895-906 թթ. համալիրի կենտրոնում Հ կառ.` Հովհաննես եպիսկոպոս, ունի որմնանկարներ

9.11.1 Խաչքար 10 դ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին, մուտքից վեր Հ Հովհաննես եպիսկոպոսի արձանագրությամբ

9.11.2 Խաչքար՝ Հայրապետ եպիսկոպոսի 1271 թ. եկեղեցու մեջ Հ

9.12 Զանգակատուն 1896 թ.-

20 դ. սկիզբ կից է Սբ. Պողոս-Պետրոս եկեղեցուն ամ-ից Հ եռահարկ

9.13 Խաչքար 11 դ. Սբ. Աստվածածին եկեղեցի տանող աստիճանների մոտ Հ ստորին մասը կոտրված է

9.14 Խաչքար 11 դ. հենած է առաջնորդարանի ամ ճակատին Հ

9.15 Խաչքար 11 դ. զանգակատան մոտ Հ վերին կես` եռատված

9.16 Խաչքար 11-12 դդ. հենած է առաջնորդարանի հվ ճակատին Հ արձանագիր

9.17 Խաչքար 11-12 դդ. հենած է զանգակատան պատին Հ ստորին կես

9.18 Խաչքար 12-13 դդ. զանգակատան մոտ Հ ընկած է

9.19 Խաչքար 13 դ. համալիրի բակում, հուշասյունից 1.5 մ հվ Հ 3 խաչքարերից կենտրոնինը

9.20 Խաչքար 16 դ. համալիրի բակի հս-աե կողմում, ավերված շինության մոտ Հ երկատված է

9.21 Խաչքար՝ Աբրահամի 1365 թ. ագուցված է վանքի

բակի հվ-աե կողմի տնտեսական շինության պատին Հ

9.22 Խաչքար՝ Անդրեասի 1269 թ. համալիրի բակում, հուշասյունից 1.5 մ հվ Հ 3 խաչքարերից աջակողմյանը

9.23 Խաչքար՝ Գրիգոր րաբունապետի 1401 թ. Սբ. Աստվածածին եկեղեցու մոտ Հ պատվիրատու` Առաքել եպիսկոպոս

9.24 Խաչքար՝ թևավոր 10-11 դդ. Սբ. Աստվածածին եկեղեցու մոտ Հ արձանագիր բեկոր, պահպանվել են ստորին և ձախ հորիզոնական խաչաթևերը

9.25 Խաչքար՝ Լալայի 1401 թ. ընկած է Սբ. Պողոս-Պետրոս եկեղեցու մոտ Հ

9.26 Խաչքար՝ Շմավոն վարդապետի 1472 թ. համալիրի բակում, հուշասյունից 1.5 մ հվ Հ պատվիրատու` Ստեփանոս արքեպիսկոպոս,

3 խաչքարերից ձախակողմյանը

9.27 Խաչքար՝ Վասակի 11 դ. հենած է առաջնորդարանի ամ ճակատին Հ

9.28 Խոհանոց 18 դ.

1-ին կես համալիրի հվ-աե կողմում, սեղանատան դիմաց Հ կառ.` Գասպար վարդապետ

9.28.1 Խաչքար 1195 թ. ագուցված է խոհանոցի հս ճակատին Հ

9.28.2 Խաչքար 12-13 դդ. ագուցված է խոհանոցի հս ճակատին Հ արձանագիր է, պատվիրատու` Խաթուն

9.29 Հյուրատուն 18 դ. կից է հս պարսպին, ներքուստ Հ միահարկ է, թաղածածկ, կառ.` վանահայր Մինաս Շինաթաղեցի

9.30 Հուշասյուն «Գավազան» 906 թ. վանքի բակի հվ կողմում Հ ութանիստ է, ճոճվող,

կառ.` Հովհաննես եպիսկոպոս

9.31 Ձիթհան 1787 թ. հիմնական հուշարձանախմբից մոտ 20 մ

հս-աե Հ ունի 4 արտա-դրասենյակ,

կառ.` Հովակիմ արքեպիսկոպոս

9.32 Շենք՝ առաջնորդարանի 17 դ. համալիրի հվ-աե մասում, Սբ. Գրիգոր եկեղեցուց հվ Հ երկհարկ.

կառ.` Զաքարիա եպիսկոպոս

9.32.1 Խաչքար 12 դ. ագուցված է առաջնորդարանի ամ ճակատին Հ

9.32.2 Խաչքար 13-14 դդ. ագուցված է առաջնորդարանի ամ ճակատին Հ խիստ վնասված արձանագրությամբ

9.32.3 Խաչքար 1306 թ. կամ

1308 թ. ագուցված է առաջնորդարանի ամ ճակատին Հ

9.32.4 Խաչքար 1427 թ. ագուցված է առաջնորդարանի ամ ճակատին Հ

9.32.5 Խաչքար՝ Հայրապետ եպիսկոպոսի 1269 թ. ագուցված է առաջնորդարանի ամ ճակատին Հ

9.32.6 Խաչքար՝ Պարոնջանի և Գասպարի 12-13 դդ. ագուցված է առաջնորդարանի ամ ճակատին Հ պատվիրատու` Ղարաման

9.33 Շենք դպրոցի 18 դ.

2-րդ քառորդ պարիսպներից դուրս,

աե պարսպին գրեթե ուղղահայաց, դարպասի անկյունից աե Հ կառ.` վանահայր Աբրահամ Աստապատեցի,

16 դասասենյակով, գործել է մինչև 20 դ., ավերված է

9.34 Պարիսպ 10, 18,

19 դդ. համալիրի շուրջը Հ

9.35 Սեղանատուն 18 դ.

1-ին կես վանքի հվ-աե մասում, ձորեզրին Հ կառ.` Գասպար վարդապետ

9.35.1 Խաչքար 1187 թ. ագուցված է սեղանատան սրահ-միջանցքի պատին Հ

9.35.2 Խաչքար 15 դ. ագուցված է սեղանատան սրահ-միջանցքի պատին Հ

9.36 Սյունասրահ 1043 թ. կից է Սբ. Պողոս-Պետրոս եկեղեցուն հվ-ից Հ կառ.` Հովհաննես եպիսկոպոս

9.36.1 Խաչքար 10-11 դդ. սյունասրահում Հ

9.36.2 Խաչքար 12-13 դդ. սյունասրահում Հ

9.36.3 Խաչքար 13 դ. սյունասրահում Հ արձանագիր

9.36.4 Խաչքար 13-14 դդ. սյունասրահում Հ

8.98 ՏԱՆՁԱՎԵՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2 հազ. վերջ-1 հազ. սկիզբ գյուղից 2 կմ հս-աե, Մաճ գյուղատեղիի ամ եզրին, բլրի վրա Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՄԱՃ 16-18 դդ. գյուղից 2 կմ հս-աե, սարալանջին, գոմերի մոտ, Գորիս-Կապան կարճ ճանապարհի վրա Հ ավերված է

2.1 Գերեզմանոց 16-18 դդ. Հ կա վիշապաքանդակով տապանաքար

2.2 Եկեղեցի 17 դ. Հ միանավ սրահ, տանիքն ավերված է

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՏԱՆՁԱՎԵՐ 5-18 դդ. գյուղից 500 մ հս Հ ավերված է

3.1 Գերեզմանոց միջնադար գյուղատեղիի ամ մասում, անտառապատ ձորալանջին Հ ավերված է

3.2 Եկեղեցի վաղ միջնադար գյուղատեղիի ամ մասում, անտառապատ ձորալանջին Հ ավերված է, պահպանվել են մնացորդները

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ գյուղից 500 մ հս, ընդարձակ բացատում Հ ավերված է

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ գյուղից 2 կմ հս-աե, Մաճ գյուղատեղիի աե եզրին Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 17-18 դդ. գյուղապետարանի դիմաց Հ պահպանվել են հս պատը և ամ պատի 1/4 մասը

7 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՀՌԻՓՍԻՄԵ 1705 թ. գյուղի ամ եզրին, Քաշունի գետի ափին Հ եռանավ բազիլիկ

8 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի աե մասում Տ հեղ.`

Լ. Հակոբյան

8.99 ՏԱՆՁԱՏԱՓ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-14 դդ. գյուղից 3 կմ հվ-աե, անտառապատ «Սղնախ» վայրում Հ ավերված է

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 15-17 դդ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ, Տանձատափ և Տաթև գյուղերի սահմանագլխին, «Սրատափ» վայրում Հ ավերված է

2.1 Խաչքար 14 դ. Տ

2.2 Խաչքար 14-15 դդ. Տ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20 դդ. գյուղի հվ մասում Տ

3.1 Հուշարձան՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1975 թ. գերեզմանոցի հվ մասում Տ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ ՃՈԽՏԱԿ ԽԱՉԵՐ 14-17 դդ. գյուղից 1 կմ հվ-աե, անտառում Հ ավերված է

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի կենտրոնում Հ միանավ սրահ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՍՏՎԱ-ԾԱԾԻՆ (ՁՈՐՈ ՎԱՆՔ, ՑՈՒՐԱ ՎԱՆՔ) 10 դ. գյուղից 600 մ հս-աե, Ջաղացի գետի աջ ափին, «Սվարանց խաչ» վայրում Հ միանավ թաղածածկ դահլիճ, կառ.`

Հայր Թադևոս

6.1 Գավիթ 17 դ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ ավերված է

6.2 Խաչքար 10-11 դդ. կանգնեցված է եկեղեցու բեմի վրա Հ

6.3 Խաչքար 1334 թ. եկեղեցուց մոտ 50 մ

հվ-աե Հ ունի եկեղեցու նորոգման մասին արձանագրություն

7 ԽԱՉՔԱՐ 9-10 դդ. գյուղից 200 մ հս-աե, «Բաղեր» վայրում Հ ընկած է

8 ԽԱՉՔԱՐ 14 դ. գյուղից 400 մ հս-աե, «Ճանճանոց» վայրում Հ ընկած է

9 ԽԱՉՔԱՐ 15-16 դդ. գյուղից 500 մ հս-աե, «Ղոլի խաչ» վայրում Հ պատվանդանի վրա

10 ԿԱՄՈՒՐՋ 1936 թ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ, Աղանձաջուր գետի վրա Տ միաթռիչք

11 ՋՐԱՂԱՑ 19-20 դդ. գյուղի ամ եզրին, «Չռի ձոր»-ում, գետի ձախ ափին Տ գործող է

12 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 17 դ. գյուղի հս-ամ մասում,

Ա. Ալեքսանյանի տան բակում Հ օրորոցաձև

8.100 ՏԱՇՏՈՒՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20 դդ. գյուղի հս-ամ եզրին Հ

1.1 Տապանաքար 17 դ. Հ խոյաձև

1.2 Տապանաքար 17 դ. Հ խոյաձև

1.3 Տապանաքար 17 դ. Հ խոյաձև

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 14-17 դդ. գյուղից 2 կմ հվ-աե, «Քյիլդիգանց» վայրում Հ ավերված է, վերջին շրջանում տարածքում կառուցվել է մատուռ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՌՈՄԵԼԱՆՑ 17-18 դդ. գյուղից 0.5 կմ հս-աե, սարալանջին Հ ավերված է

3.1 Գերեզմանոց 17-18 դդ. գյուղատեղիի հվ եզրին Հ ավերված է, 1932-1935 թթ. տապանաքարերի մեծ մասն օգտագործվել է գյուղի գոմի պատերի շարվածքում

3.1.1 Տապանաքար 17 դ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ խոյաձև

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի կենտրոնում Հ գմբեթավոր բազիլիկ,

1936 թ. գմբեթն ավերվել է

5 ԿԱՄՈՒՐՋ 17-18 դդ. գյուղից 3 կմ հս-աե, Ղուզ-ղուզ գետակի վրա Հ միաթռիչք

6 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1965 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1969 թ. գյուղի մեջ, դպրոցի բակում Տ

8 ՋՐԱՂԱՑ ուշ միջնադար գյուղից 0.5 կմ ամ, Տաշտուն գետի ձախ ափին, ձորում Տ 20 դ. ենթարկվել է մասնակի վերանորոգման

8.101 ՏԵՂ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ 1815 թ. հին կամրջի մոտ, գետակի աջ ափին Հ բաց սրահ է`

վերակառ. 1912 թ., սրբացվում է

1.1 Խաչքար 10-11 դդ. ագուցված է աղբյուրի ամ պատին Հ

1.2 Խաչքար 1271 թ. ագուցված է աղբյուրի ամ պատին Հ պատվիրատու` Հայրիկ, պահպանվել է ստորին կեսը

2 ԱՂԲՅՈՒՐ «ՇՈՌ ՋՈՒՐ» 15-17 դդ. գյուղի Սբ. Գևորգ եկեղեցուց 200 մ հվ-ամ, ձորում Հ բաց սրահ է` վերանորոգված 1932 թ., սրբացվում է

3 ԱՄՐՈՑ ՔԱՐԱԿԱԼ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 4.75 կմ աե Հ ավերված է

3.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

4 ԲՆԱԿԵԼԻ ՀԱՄԱԼԻՐ «ՄԵԼԻՔ -ԲԱՐԽՈՒԴԱՐՅԱՆՆԵՐԻ ԱՄԱՐԱԹ» 1783 թ. գյուղի մեջ, Սբ. Գևորգ եկեղեցու մոտ Հ կառ.` Մելիք-Բարխուդարի որդի Դավիթ-բեկ Մելիք- Բարխուդարյան

5 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ «ՔԱՐԵ ՕԹԱԽ» 14-15 դդ. գյուղի մեջ, եկեղեցու մոտ Հ լքված է

6 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ 17-18 դդ. գյուղից մոտ 5 կմ

հս-աե, ջրաղացի մոտ Հ

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20 դդ. գյուղի մեջ Հ

7.1 Խաչքար 10-11 դդ. Հ ընկած է

7.2 Խաչքար 11 դ. Հ խրված է հողի մեջ

7.3 Խաչքար 11 դ. Հ ընկած է

7.4 Խաչքար 11-12 դդ. Հ

7.5 Խաչքար 11-12 դդ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

7.6 Խաչքար 1272 թ. գերեզմանոցի հս մասում Հ պատվիրատու` Շահաբեր

7.7 Խաչքար 14-15 դդ. Հ արձանագիր է, գետնաթաղ

7.8 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

7.9 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

7.10 Խաչքար 14-15 դդ. Հ կանգնեցված է գլխիվայր

7.11 Խաչքար 15 դ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ պատվանդանի վրա

7.12 Խաչքար 15 դ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

7.13 Խաչքար 16-17 դդ. Հ արձանագիր

7.14 Խաչքար՝ Աբելի 1421 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ պատվանդանի վրա

7.15 Խաչքար՝ Ալմասի 1475 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ պատվանդանի վրա

7.16 Խաչքար՝ Ալսանի և Մարխաթունի 1453 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ պատվանդանի վրա

7.17 Խաչքար՝ Մլքաշահի 1216 թ. Հ

7.18 Խաչքար՝ Պաշարաթի 15 դ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

7.19 Խաչքար՝ Քոքի 1453 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ պատվիրատու` Փարաճան

7.20 Տապանաքար 1747 թ. Հ

7.21 Տապանաքար՝ Աղաջանի 1651 թ. գերեզմանոցի հվ մասում Հ

7.22 Տապանաքար՝ Բարսեղի 17 դ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

7.23 Տապանաքար՝ Դանիելի 1781 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

7.24 Տապանաքար՝ Խմահիլի 17 դ. գերեզմանոցի հս եզրին Հ

7.25 Տապանաքար՝ Ղարամի 1606 թ. գերեզմանոցի հվ եզրին Հ տեղահանված է, կենցաղային քանդակներով

7.26 Տապանաքար՝ Մաթոսի 1671 թ. գերեզմանոցի ամ եզրին Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

7.27 Տապանաքար՝ մելիք Բաղիշ բեկ Մելիք-Բարխուդարյանցի 1904 թ. Հ

7.28 Տապանաքար՝ Ոհանի 1655 թ. գերեզմանոցի ամ եզրին Հ օրորոցաձև է, որսի և խնջույքի տեսարանով

7.29 Տապանաքար՝ Պարաթի 1601 թ. գերեզմանոցի հվ եզրին Հ կենցաղային տեսարանով

7.30 Տապանաքար՝ պարոն Ամրասի 1423 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

7.31 Տապանաքար՝ Սարգսի 1821 թ. Հ

7.32 Տապանաքար՝ Քոքի 1453 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

7.33 Տապանաքար՝ Օհանեսի 1599 թ. գերեզմանոցի հվ եզրին Հ կենցաղային տեսարանով

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-18 դդ. գյուղի աե եզրին Հ անձավային բնակավայր է

8.1 Բնակելի քարայրեր 17-18 դդ. գյուղատեղիի աե եզրին Հ

8.2 Ձիթհան 17-18 դդ. գյուղատեղիի աե եզրին Հ կիսավեր է

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆ 13 դ. Հ մահմեդական

10 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 750 մ հս-աե «Կարմիր հող» վայրում Հ

11 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ 4-5 դդ., 1737 թ. գյուղի մեջ Հ

11.1 Գերեզմանոց 10-19 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ հս մասն ավերված է

11.1.1 Տապանաքար՝ Աբրահամ քահանայի 17 դ. գերեզմանոցում, եկեղեցու հվ մուտքի մոտ Հ

11.1.2 Տապանաքար՝ Սաղամի 1672 թ. գերեզմանոցում, եկեղեցու հվ մուտքի մոտ Հ

11.2 Խաչքար 13 դ. եկեղեցի տանող աստիճանահարթակի կամարակապ խորշում Հ

11.3 Խաչքար 14-15 դդ. եկեղեցի տանող աստիճանահարթակի կամարակապ խորշում Հ

11.4 Պարիսպ 14-15 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

11.4.1 Խաչքար 16 դ. ագուցված է պարսպապատին, արտաքուստ Հ

12 ԵԿԵՂԵՑԻ «ԿՈՏՐԱԾ ԵՂՑԻ» 14-15 դդ. գյուղից մոտ 4 կմ

հվ-աե, բլրալանջին Հ կիսավեր է

12.1 Գերեզմանոց միջնադար եկեղեցու շուրջը Հ

12.1.1 Խաչքար 9-10 դդ. Հ պարզունակ է, ընկած

12.1.2 Խաչքար 1276 թ. Հ պատվիրատու` Շահաբեր, ընկած է, ստորին մասը` կոտրված

12.1.3 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

12.1.4 Խաչքար 14-15 դդ. Հ

12.1.5 Խաչքար 14-15 դդ. Հ վերին կես

12.1.6 Խաչքար 1477 թ. Հ

12.1.7 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է

13 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՍՌԵՂՑԻ» 5-6 դդ. գյուղից 3 կմ հվ-աե, բարձրադիր վայրում Հ թաղածածկ դահլիճ

13.1 Գերեզմանոց միջնադար եկեղեցու շուրջը Հ

14 ԽԱՉՔԱՐ 1273 թ. Տեղ-Արավուս ճանապարհից ձախ, սոճիների պուրակում Հ պատվիրատու` Խարիբշահ, տեղափոխել են գյուղի գերեզմանոցից

15 ԿԱՄՈՒՐՋ 16-17 դդ. գյուղից 4-5 կմ հվ-աե Հ միաթռիչք

16 ԿԱՄՈՒՐՋ 18-19 դդ. Սբ. Գևորգ եկեղեցուց 100 մ հվ-աե, ձորում Տ վերակառուցվել է 1930-ական թթ.

17 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. գյուղից մոտ 4 կմ հս-աե Հ կիսավեր է

18 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. գյուղից մոտ 5.5 կմ

հս-աե Հ կիսավեր է

19 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ ՄԵԼԻՔ ԹԱԴԵՎՈՍԻ 19 դ. գյուղի աե եզրին Տ կիսավեր, լքված

(բաժինը լրաց. 12.04.07 N 456-Ն)

8.102 ՏՈԼՈՐՍ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20 դդ. գյուղի ամ եզրին, ջրամբարի մոտ Հ

1.1 Արձանագիր քար 1861 թ. Հ ջրամբարի տակ մնացած գյուղի եկեղեցու մուտքի ճակատակալ քարն է

1.2 Խաչքար 1501 թ. Հ

1.3 Խաչքար 1549 թ. Հ

1.4 Խաչքար 1554 թ. Հ

1.5 Խաչքար 1580 թ. Հ

1.6 Խաչքար 16 դ. Հ

1.7 Խաչքար 16 դ. Հ

1.8 Խաչքար 16 դ. Հ արձանագիր

1.9 Խաչքար 16 դ. Հ

1.10 Խաչքար 16 դ. Հ ստորին կես,

գլխիվայր խրված է հողի մեջ, պատվիրատու` Պարիեք

1.11 Խաչքար 1653 թ. Հ

1.12 Խաչքար 17 դ. Հ

1.13 Խաչքար՝ Բեկի 16 դ. Հ

1.14 Խաչքար՝ Ղունիի և Փարիխանի 16 դ. Հ

1.15 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ սեղանաձև է,

խնջույքի և որսի տեսարանով, տեղափոխել են ջրամբարի տակ մնացած եկեղեցուց

1.16 Տապանաքար 1651 թ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

1.17 Տապանաքար 1652 թ. Հ կենցաղային տեսարանով

1.18 Տապանաքար՝ Ավետիսի 1652 թ. Հ կազմող` Դավութ

1.19 Տապանաքար՝ Գորգի 1602 թ. Հ օրորոցաձև է, քանդակազարդ

1.20 Տապանաքար՝ Կուլապի 1633 թ. Հ բարձր է, խաչազարդ

1.21 Տապանաքար՝ Մելիք սարկավագի 1607 թ. Հ բարձր է, քանդակազարդ

1.22 Տապանաքար՝ Մինասի 1592 թ. Հ օրորոցաձև է, խնջույքի տեսարանով

1.23 Տապանաքար՝ Վարդանեսի 1580 թ. Հ բարձր է, վար ու ցանքի տեսարանով

1.24 Տապանաքար՝ Ուլնուխանի 1583 թ. Հ բարձր է, քանդակազարդ

1.25 Տապանաքար՝ Փիրիբեկի 1592 թ. Հ բարձր է, խնջույքի տեսարանով

2 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1972 թ.

գյուղի հս եզրին Տ վարպետ`

Խ. Գրիգորյան

8.103 ՏՈՐՈՒՆԻՔ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ 1-2 դդ. Տորունիք-Դաստակերտ ճանապարհից աե Հ

8.104 ՈՒԺԱՆԻՍ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ 20 դ. գյուղի մեջ Տ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-19 դդ. գյուղի մեջ, եկեղեցուց 300 մ հս-ամ Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-14 դդ. գյուղից 1 կմ աե, «Հանդին արտ» վայրում Հ ավերված է

3.1 Խաչքար 12-13 դդ. գերեզմանոցի հվ մասում Հ եղել է որմնափակ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-11 դդ. գյուղից 1 կմ հս, բլրի արևելահայաց լանջին Հ ավերված է

4.1 Գերեզմանոց 10-11 դդ. Հ ավերված է, տարածքում նկատելի են հիմնավեր մատուռի հետքեր

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՎԱԺՈՒՆԻՔ 10-19 դդ. գյուղից 3 կմ հս, բարձր բլրի հարավահայաց լանջին Հ ավերված է

5.1 Գերեզմանոց 10-19 դդ. Հ

5.2 Եկեղեցի 1589 թ. գերեզմանոցում Հ միանավ կիսավեր սրահ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ 1878 թ. գյուղի մեջ Հ միանավ սրահ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՍՊԻՏԱԿ ԱՂԲՅՈՒՐԻ ԽԱՉ» գյուղից 1 կմ աե Հ

8 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1972 թ. գյուղի հվ եզրին Տ

8.105 ՈՒՅԾ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 3 հազ. վերջ-1 հազ.1-ին կես, միջ-նադար գյուղից 1 կմ հս-աե, Գիժ գետի աջ ափին, 6-ից ավելի բլուրների վրա Հ ամրոց Սանգյառ,

զբաղեցնում է մոտ

70 հա տարածք

1.1 Բնակատեղի Ք.ա. 3 հազ. վերջ-1 հազ.1-ին կես, միջ-նադար Հ

1.2 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 3 հազ. վերջ-1 հազ. կես բնակատեղիի տարածքում և պարիսպներից դուրս Հ պարբերաբար ավերվում է գանձախույզների կողմից

2 ԱՄՐՈՑ միջնադար գյուղի հս եզրին, բլրի գագաթին Հ ավերված է

2.1 Գերեզմանոց 16-20 դդ. ամրոցի տարածքում Հ տարածքում նկատելի են շինության, հավանաբար` եկեղեցու, մնացորդներ

2.1.1 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ բարձր

2.1.2 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, որսի և խնջույքի տեսարանով

2.1.3 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ բարձր է, խնջույքի տեսարանով

2.1.4 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ սեղանաձև է, որսի և խնջույքի տեսարանով

2.1.5 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ բարձր է, որսի տեսարանով

2.1.6 Տապանաքար 1623 թ. Հ սեղանաձև

2.1.7 Տապանաքար 1660 թ. Հ սեղանաձև

2.1.8 Տապանաքար՝ Ադիբեկի 1605 թ. Հ խնջույքի տեսա-րանով, կազմող` Խարանզես

2.1.9 Տապանաքար՝ Ապարզարի 1645 թ. Հ հարթ

2.1.10 Տապանաքար՝ Ավիի 16 դ. Հ որսի և խնջույքի տեսարանով, կազմող` Բախշայիշ

2.1.11 Տապանաքար՝ Գանջիի 1577 թ. Հ կենցաղային տեսարանով

2.1.12 Տապանաքար՝ Էվազի 1660 թ. Հ խնջույքի տեսարանով

2.1.13 Տապանաքար՝ Հովհաննեսի 1712 թ. Հ խնջույքի տեսարանով

2.1.14 Տապանաքար՝ Ղարամի 1581 թ. Հ բարձր է, վար ու ցանքի տեսարանով

2.2 Եկեղեցի ուշ միջ-նադար Հ պահպանվել է խորանը` մոտ 1 մ բարձրությամբ

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ ուշ միջնադար գյուղի աե եզրին, Անապատ գյուղատեղի տանող ճանապարհից ձախ Հ երկսրահ

4 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ ուշ միջնադար գյուղի աե եզրին Հ միասրահ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ ուշ միջ-նադար-

20 դ. գյուղի աե եզրին Հ

5.1 Խաչքար 16 դ. Հ

5.2 Խաչքար 16 դ. Հ ընկած է

5.3 Խաչքար 16 դ. Հ արձանագիր է, ընկած

5.4 Տապանաքար 1550 թ. Հ օրորոցաձև է, կենցաղային տեսարանով

5.5 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ սեղանաձև է, ցլի և առյուծի կռվի տեսարանով

5.6 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ բարձր է, կենցաղային տեսարանով

5.7 Տապանաքար 1637 թ. Հ հարթ

5.8 Տապանաքար 1637 թ. Հ հարթ

5.9 Տապանաքար 1654 թ. Հ բարձր է, որսի և խնջույքի տեսարանով

5.10 Տապանաքար 1655 թ. Հ կենցաղային

տեսարանով

5.11 Տապանաքար՝ Անանի 1657 թ. Հ հարթ

5.12 Տապանաքար՝ Բինեաթի 1668 թ. Հ հարթ

5.13 Տապանաքար՝ Գոհարի 1673 թ. Հ հարթ

5.14 Տապանաքար՝ Զոհրապի 1657 թ. Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

5.15 Տապանաքար՝ Էվազի 1561 թ. Հ խաչազարդ

5.16 Տապանաքար՝ Էտիի 1541 թ. Հ օրորոցաձև է, պատկերաքան-դակներով

5.17 Տապանաքար՝ Խանումի 1675 թ. Հ հարթ

5.18 Տապանաքար՝ Խեչումի 1554 թ. Հ կենցաղային տեսարանով

5.19 Տապանաքար՝ Կարապետի 1514 թ. Հ պատկերաքանդակներով

5.20 Տապանաքար՝ Մարգարի 1657 թ. Հ հարթ

5.21 Տապանաքար՝ Մինասի 1624 թ. Հ հարթ

5.22 Տապանաքար՝ Միրաղի և Գոզալի 1657 թ. Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

5.23 Տապանաքար՝ Մելիքի 1673 թ. Հ հարթ

5.24 Տապանաքար՝ Մկրտչի 1641 թ. Հ հարթ

5.25 Տապանաքար՝ Շահբազի 1708 թ. Հ որսի և խնջույքի տեսարանով

5.26 Տապանաքար՝ Պալի 16-17 դդ. Հ կենցաղային տեսարանով

5.27 Տապանաքար՝ Պաշարաթի 1665 թ. Հ հարթ

5.28 Տապանաքար՝ Պապի 1671 թ. Հ հարթ

5.29 Տապանաքար՝ Սալթանղուլի 16 դ. Հ խնջույքի տեսարանով

5.30 Տապանաքար՝ Տաթլուի 1671 թ. Հ հարթ

5.31 Տապանաքար՝ Փիրիբեկի 1573 թ. Հ խաչազարդ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՆԱՊԱՏ 13-17 դդ. գյուղից մոտ 2 կմ հս-աե Հ ավերված է

6.1 Գերեզմանոց 13-17 դդ. Հ ավերված է

6.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ երկատված է

6.1.2 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ օրորոցաձև է, որսի տեսարանով

6.1.3 Տապանաքար՝ Հախնազարի 16-17 դդ. Հ բարձր է, կենցաղային տեսարանով

7 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից հս-աե, Աղիտու գյուղից 1.5 կմ ամ Հ պահպանվել է 2 հատվածով

8 ԵԿԵՂԵՑԻ «ԹԵՎԱՆԻ ՍՈՒՐԲ» 5-7 դդ. գյուղից մոտ 500 մ աե, ճանապարհի աջ կողմում Հ ավերված է

9 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳՐԻԳՈՐ 1617 թ. գյուղի մեջ Հ կիսավեր է

9.1 Գերեզմանոց ուշ միջ-նադար եկեղեցու մոտ Հ ավերվել է կառուցապատման հետևանքով

9.1.1 Խաչքար 1527 թ. Հ տեղահանված է

9.1.2 Տապանաքար 16-17 դդ. Հ տեղահանված է, օրորոցաձև, որսի և խնջույքի տեսարանով

9.1.3 Տապանաքար՝ Ստեփանոսի 16-17 դդ. Հ բարձր է, պատկերաքան-դակներով

9.2 Խաչքար 9-10 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս ճակատին Հ

9.3 Խաչքար 9-10 դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին, ներքուստ Հ

10 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի մեջ Տ

8.106 ՓԱՅԱՀԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ 17-18 դդ. գյուղի մեջ Հ միանավ սրահ

1.1 Բնակելի տուն 17-18 դդ. եկեղեցուց 10 մ հս-ամ Հ հավանաբար, եղել է եկեղեցու

սպասավորների տունը

1.2 Գերեզմանոց եկեղեցու մոտ Հ

8.106.1 ԱՋԱԲԱՋ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնա-դար գյուղի մեջ Հ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ

8.106.2 ՀԱՋԱԹԻՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-17 դդ. գյուղի հս եզրին, բլրի վրա Հ ավերված է, տարածքում

նշմարվում են եկեղեցու հետքեր

8.109 ՔԱՋԱՐԱՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՀԱԿՈԲ 17 դ. գյուղի մեջ Հ վերակառուցվում է

1.1 Գերեզմանոց 17-20 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

8.110 ՔԱՐԱՀՈՒՆՋ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ(«ԱԴՈՐ ՏՈՒՆ») 19 դ. վերջ գյուղից 9 կմ հվ,

«Հռանի ձոր»-ում, Վարարակն գետի բարձրադիր աջ ափին, հին Քարահունջ գյուղի ամառանոցների տարածքում Տ երկհարկ

2 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ («ՄԻՇԻՆ ՏՈՒՆ») 19-20 դդ. գյուղից 8 կմ հվ, Վարարակն գետի բարձրադիր ձախ ափին, հին Քարահունջ գյուղի ամառանոցների տարածքում Տ երկհարկ

3 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հվ-ամ եզրին Հ միասրահ

4 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հս-աե կողմում, Գորիս- Քարահունջ ճանապարհի աջ կողմում Հ միասրահ է,

մուտքի շրջանակը շարված է սրբատաշ բազալտով

5 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հս-աե մասում, Գորիս- Քարահունջ ճանապարհի աջ կողմում Հ միասրահ է, մուտքի շրջանակը շարված է սրբատաշ բազալտով

6 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հս-աե մասում, Գորիս- Քարահունջ ճանապարհի աջ կողմում Հ միասրահ է, մուտքի շրջանակը շարված է սրբատաշ բազալտով

7 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հս-աե մասում, Գորիս- Քարահունջ ճանապարհի աջ կողմում Հ միասրահ

8 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հս-աե մասում, Գորիս- Քարահունջ ճանապարհի աջ կողմում Հ միասրահ

9 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հվ եզրին Հ հս կողմում կանո-նավոր շարվածքով թաղածածկ նախասրահն է

10 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հվ-ամ եզրին Հ մուտքը թաղածածկ է, կամարակապ

11 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի հվ-ամ եզրին Հ մուտքի թաղակիր կամարը սրբատաշ բազալտից է

12 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի ամ թաղի եզրին Հ միասրահ

13 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղի ամ թաղի եզրին Հ միասրահ

14 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից մոտ 500 մ հվ Հ երկսրահ է, մուտքի շրջանակը շարված է սրբատաշ բազալտով

15 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 800 մ հվ-աե Հ երկսրահ

16 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ Հ միասրահ

17 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ Հ երկսրահ

18 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ Հ երկսրահ

19 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ Հ միասրահ է, մուտքի շրջանակը շարված է սրբատաշ բազալտով

20 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ Հ միասրահ է, թաղակապ մուտքով

21 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ Հ միասրահ է, մուտքի շրջանակը շարված է սրբատաշ բազալտով

22 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ Հ երկսրահ է, մուտքի հատվածը շարված է բազալտե խոշոր քարերով

23 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ Հ միասրահ է, մուտքի հատվածի շարվածքը բազալտից է

24 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐ 18-20 դդ. գյուղից 8 կմ հվ-աե, «Հռանի ձոր»-ում, հին Քարահունջ գյուղի ամառանոցների տարածքում Հ միասրահ

25 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ Հ իրար կից 3 քարայրեր են, մուտքերի շրջանակները շարված են

սրբատաշ

բազալտով

26 ԲՆԱԿԵԼԻ ՔԱՐԱՅՐԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ միջնա-դար-19դ. գյուղից 1 կմ հվ Հ իրար կից 5 քարայրեր են, մուտքերը` կանոնավոր շարվածքով

27 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-18 դդ. գյուղից 8 կմ հվ-աե, Վարարակն գետի աջ ափին Հ ավերված է

28 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԵՆԳԻՋԱ 10-18 դդ. գյուղից 3 կմ հս-ամ, «Սեդիգի լճից» 500 մ

հվ-ամ Հ տարածքում

նկատելի են

եկեղեցու հետքեր

28.1 Գերեզմանոց 10-18 դդ. գյուղատեղիի հվ-աե մասում Հ ավերված է

28.1.1 Խաչքար 10-11 դդ. Հ պարզունակ է, ընկած

28.1.2 Խաչքար 12 դ. Հ պարզունակ է, ընկած

28.1.3 Խաչքար 14-15 դդ. Հ ընկած է

29 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 3 կմ հս-ամ, «Սեդիգի լճից» 500 մ

հվ-ամ, Ենգիջա գյուղատեղիի հս եզրին Հ

30 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 4 կմ հս-ամ, «Սեդիգի լճից» 1 կմ հվ-ամ Հ

31 ԵԿԵՂԵՑԻ

ՍԲ. ՀՌԻՓՍԻՄԵ 1676 թ. գյուղի ամ մասում Հ եռանավ բազիլիկ

31.1 Գերեզմանոց 17-20 դդ. եկեղեցու շուրջը Հ ավերված է

31.2 Խաչքար 15-16 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից ձախ Հ

31.3 Խաչքար 16-17 դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից աջ Հ

32 ԺԱՅՌԱՔԱՆԴԱԿ «ՕԽՏԸ ՕՐՈՐՈՑԻ ՔԱՐ» 1376 թ. գյուղի հս-ամ եզրին Հ սրբացված է,

փորածո պատկերաքանդակ-ներով

33 ԽԱՉՔԱՐ 12-13 դդ. գյուղից 8 կմ հվ, Վարարակն գետի ձախ ափին, «Յոլունց բաղ»-ում, հին Քարահունջ գյուղի ամառանոցների տարածքում Հ

34 ԿԱՄՈՒՐՋ 20 դ. սկիզբ գյուղի ամ եզրին, Քարահունջ-Խոտ ճանապարհին, հեղեղատի վրա Տ

35 ԿԱՄՈՒՐՋ 1930 թ. գյուղից 4 կմ հս-ամ, Գորիս-Սիսիան հին ճանապարհին, հեղեղատի վրա Տ

36 ՀՆՁԱՆ 19 դ. գյուղից 9 կմ հվ, Վարարակն գետի ձախ ափին, «Սուկլու

շամբ»-ում, հին Քարահունջ գյուղի ամառանոցների տարածքում, Սրապիոն Սարգսյանի այգում Տ

37 ՀՆՁԱՆ

(«ԱԴՈՐ ՀՆՁԱՆ - 1») 18-19 դդ. գյուղից 9 կմ հվ, Գորիս-Կապան խճուղուց ձախ, Վարարակն գետի աջ ափին, հին Քարահունջ գյուղի ամառանոցների տարածքում Հ

38 ՀՆՁԱՆ

(«ԱԴՈՐ ՀՆՁԱՆ - 2») 18-19 դդ. գյուղից 8 կմ հվ-աե, «Հռանի ձոր»-ում, Վարարակն գետի բարձրադիր աջ ափին, հին Քարահունջ գյուղի ամառանոցների տարածքում Հ ժայռափոր

39 ՀՆՁԱՆ

(«ՄԻՇԻՆ ՀՆՁԱՆ») 19-20 դդ. գյուղից 8 կմ հվ, Վարարակն գետի ձախ ափին, հին Քարահունջ գյուղի ամառանոցների տարածքում Տ

40 ՀՆՁԱՆ

(«ՅՈԼՈՒՆՑ ՀՆՁԱՆ») 19 դ. գյուղից 8 կմ հվ-աե, Վարարակն գետի ձախ ափին, «Յոլունց բաղ»-ում, հին Քարահունջ գյուղի ամառանոցների տարածքում Հ երկհարկ. երկրորդ հարկը` բնակելի տուն

40.1 Մառան գինու 19 դ. Հ ունի 1.5 տ տարողությամբ

3 կարաս

41 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1988 թ. գյուղի ամ մասում Տ

41.1 Խաչքար՝ Արցախ-յան ազատամար-տում զոհվածներին 1994 թ. Տ թևավոր խաչքար է

42 ՇԵՆՔ՝ ԴՊՐՈՑԻ 1902 թ. գյուղի կենտրոնում Հ գյուղի հին դպրոցի շենքն է, կառ.` Գրոզնիի մեծահարուստ Առաքել Ծատուրով

42.1 Գերեզմանոց 10-15 դդ. դպրոցի բակում Հ ավերվել է դպրոցի տարածքը բարեկարգելու ժամանակ

42.1.1 Խաչքար 12 դ. գերեզմանոցում Հ կիսով չափ հողի մեջ է

42.2 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2 հազ. վերջ-1 հազ. դպրոցի տարածքում Հ ավերվել է տարածքը բարեկարգելիս, հնագիտ. գտածոները պահվում են ներկայիս դպրոցի թանգարանում

43 ՋՐԱՂԱՑ 1886 թ. Քարահունջ գետակի և Վարարակն գետի միախառնման վայրում, «Ջրաղացի ձոր» վայրում Հ կիսավեր է

44 ՋՐԱՆՑՈՒՅՑ 16-17 դդ. գյուղից 8 կմ հվ-աե, «Հռանի ձոր»-ում, Վարարակն գետի վրա Հ

45 ՋՐԱՆՑՈՒՅՑ 18-19 դդ. գյուղից 4.3 կմ հվ, Գորիս-Կապան ճանապարհից աջ Հ

46 ՋՐԱՆՑՔ 18-19 դդ. գյուղից 6.5 կմ հվ-աե, Վարարակն գետի աջ ափին, Գորիս-Ղափան ճանապարհից աջ Հ ժայռափոր է

8.111 ՔԱՐԱՇԵՆ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-20 դդ. գյուղից 1.5 կմ հս-ամ Հ գործող

1.1 Տապանաքար 16-17 դդ. գերեզմանոցի հս-աե մասում Հ ձիատապան

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՀԻՆ ՔԱՐԱՇԵՆ 16-20 դդ. գյուղից 1 կմ հս-ամ Հ ավերված է

2.1 Գերեզմանոց 19-20 դդ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

2.2 Եկեղեցի 1551 թ. գյուղատեղիի կենտրոնում Հ եռանավ բազիլիկ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ (ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ) 1731 թ. գյուղից 1 կմ հս, լեռան վրա Հ միանավ սրահ

4 ԿԱՄՈՒՐՋ 1927 թ. գյուղի հվ եզրին Տ միաթռիչք

5 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1949 թ. գյուղի հվ-ամ եզրին Տ

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի հվ եզրին Տ

8.112 ՔՅՈՒՐՈՒՏ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի հս կողմում Հ ամրոց Սանճաղարիմ (Սանջարավազ)

1.1 Գյուղատեղի 17-20 դդ. Հ

1.1.1 Գերեզմանոց 15-19 դդ. Հ

1.2 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 17-19 դդ. Սանճաղարիմ ամրոցից 0.5 կմ հս Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՇԻՐԻՉ 17-19 դդ. գյուղից 3 կմ հս-աե Հ

3.1 Գերեզմանոց 17-19 դդ. Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի հս եզրին Հ

8.112.1 ՔԻՐՍ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 15-17 դդ. գյուղի հվ-աե կողմում Հ

1.1 Գերեզմանոց 15-17 դդ. Հ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 18 դ. գյուղի հս եզրին Հ միանավ սրահ

8.113 ՕԽՏԱՐ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ 10 դ.

գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ, ավերված

Հունուտ գյուղատեղիում Հ թաղածածկ է, կանգուն

2 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՔԱՄՈՒ ԽԱՉ» 10 դ. գյուղից 2 կմ հս, «Դուքան բազար» վայրում Հ փոքր է, կանգուն

Սյունիքի մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը կազմելիս հիմք է ընդունվել «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 04.12.1995 թ. օրենքով սահմանված բնակավայրերի կառուցվածքը և համարակալումը:

Հայաստանի Հանրապետության պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների Սյունիքի մարզի ցուցակը ներառում է 2812 հուշարձան` 997 պահպանական միավորով:

(հավելվածը լրաց. 12.04.07 N 456-Ն)

Հայաստանի Հանրապետության

կառավարության աշխատակազմի

ղեկավար-նախարար Մ. Թոփուզյան