ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ՕՊՏԻՄԱԼԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

040.0701.06.08.01

«Վավերացնում եմ»

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՆԱԽԱԳԱՀ Ռ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ

6 օգոստոսի 2001 թ.

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

6 օգոստոսի 2001 թվականի N 701

քաղ. Երևան

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ՕՊՏԻՄԱԼԱՑՄԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել Երևան քաղաքի առողջապահության համակարգի օպտիմալացման ծրագիրը (կցվում է):

2. Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարությանը և Երևանի քաղաքապետին`

ա) մինչև 2001 թվականի օգոստոսի 1-ը Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն ներկայացնել նշված ծրագրի իրականացման գործողությունների պլանը` նշելով օպտիմալացման արդյունքում խնայվող ռեսուրսները, ժամանակացույցը և անհրաժեշտ ներդրումների ծավալներն ու աղբյուրները.

բ) մինչև 2001 թվականի սեպտեմբերի 1-ը Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն ներկայացնել առաջարկություններ ազատված տարածքների հետագա օգտագործման և (կամ) օտարման վերաբերյալ.

գ) մինչև յուրաքանչյուր ամսվա 10-րդ օրը Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն ներկայացնել համատեղ հաշվետվություն Երևան քաղաքի առողջապահության համակարգի օպտիմալացման ծրագրի իրականացման գործընթացի մասին:

3. Հայաստանի Հանրապետության շահագրգիռ նախարարություններին` համակողմանիորեն օժանդակել Երևան քաղաքի առողջապահության համակարգի օպտիմալացման ծրագրի իրականացմանը:

4. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից:

Հայաստանի Հանրապետության

վարչապետ Ա. Մարգարյան

Հաստատված է

ՀՀ կառավարության 2001 թվականի

օգոստոսի 6-ի N 701 որոշմամբ

Ծ Ր Ա Գ Ի Ր

ԵրեՎան քաղաքի առողջապահության համակարգի օպտիմալացման

Հիմնական դեմոգրաֆիկ և առողջապահական ցուցանիշները

Բնակչության ընդհանուր թիվը 1248000

Մանկական բնակչության թիվը 251500

Մահացության ցուցանիշը (1000 բնակչի հաշվարկով) 6.7

Մանկական մահացության ցուցանիշը (%) 15.5%

Ծնելիության ցուցանիշը (1000 բնակչի հաշվարկով) 8.8

Բնական աճը 2.1

Ստացիոնար հաստատությունների թիվը 43

Պոլիկլինիկական հաստատությունների թիվը 44

Շտապ օգնության կայանների թիվը 8

Դիսպանսերների թիվը 5

Մահճակալային ֆոնդը 10772 (ամբողջի 46 %-ը)

Կադրային ներուժը 19399 (ամբողջի 52 %-ը)

այդ թվում` բժիշկ 8161 (ամբողջի 65 %-ը)

ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

Երևանի առողջապահության համակարգի ներկա վիճակը համահունչ է երկրի առողջապահական ողջ համակարգի ընդհանուր նկարագրին` հագեցած առավել կնճռոտ խնդիրներով: Այն է. խորհրդային ժամանակներից ժառանգած ուռճացված մահճակալային ֆոնդ` գերհագեցած կադրային ռեսուրսներով և զբաղվածության չափազանց ցածր ցուցանիշներով: Արդյունքում` ծախսարդյունավետության տեսանկյունից ծայրահեղ չարդարացված հիվանդանոցային հզորություններ, թերծանրաբեռնված ամբուլատոր-պոլիկլինիկական համակարգ:

Երևանի, ինչպես և ողջ հանրապետության առողջապահության համակարգի արդի իրավիճակը պայմանավորող գործոններից մեկը բարեփոխումներով պայմանավորված ֆունկցիոնալ կառավարման մեխանիզմների էական թուլացումն է: Գործունեության ինքնուրույնությանը, տեղային խնդիրների առավել արդյունավետ լուծմանը, ինքնազարգացմանն ու բազմաֆինանսավորման մեխանիզմների խթանմանն ուղղված կառավարման և կառուցվածքային ապակենտրոնացման գործընթացը բերեց հակառակ արդյունքի` ֆինանսական միջոցների ոչ արդյունավետ օգտագործման, առանց այն էլ ուռճացված մահճակալային հզորությունների և կադրային ռեսուրսների էլ ավելի ուռճացման:

Իրավիճակային վերլուծություն

Ըստ պաշտոնական վիճակագրության` Երևան քաղաքում է կենտրոնացված հանրապետության ողջ բնակչության 1/3-ը. մեծահասակ բնակչության թիվը կազմում է 1248200, իսկ երեխաներինը` 251505:

Ներկա իրավիճակային վերլուծությունը կատարված է երեք տարվա (1997-1999 թթ.) հաշվետվության տվյալների միջինացված ցուցանիշների հիման վրա:

Բուժհաստատությունների տնօրինություններից լրացուցիչ հավաքագրվել են նաև 1999-2000 թթ. տվյալներ կադրային, տարածքային զբաղվածության, հարակից ծառայությունների և լաբորատոր-ախտորոշիչ հզորությունների վերաբերյալ:

Երևանի առողջապահության համակարգը (հավելված) իր մեջ ներառում է (անկախ ենթակայությունից և իրավատնտեսական կարգավիճակից) 43 ստացիոնար բուժօգնություն իրականացնող հաստատություն, որից 24-ը մեծահասակների (հիվանդանոցներ, միավորումներ, գիտահետազոտական ինստիտուտներ և կենտրոններ), 9 մանկական հիվանդանոց, 7 ինքնուրույն ծննդատուն և 3 դիսպանսեր` ստացիոնար ծառայությամբ: Դիսպանսերային մասնագիտացված բուժօգնությունն իրականացվում է ընդամենը 5 դիսպանսերի կողմից, որից 3-ը քաղաքային (երկուսը` առանց ստացիոնարի) և 2-ը հանրապետական: Երևանում գործում է շտապ օգնության կենտրոնացված ծառայություն` 8 ենթակայանով: Պոլիկլինիկական համակարգն իր մեջ ներառում է մեծահասակների 31 պոլիկլինիկա (8-ը` մանկական բաժանմունքներով) և 13 մանկական պոլիկլինիկա: Պոլիկլինիկաներից 8-ը գտնվում են միավորումների կազմում (5-ը` մեծահասակների և 3-ը` մանկական): Երևանում է գտնվում նաև Ձեռքբերովի իմունային անբավարարության համախտանիշի (ՁԻԱՀ) կանխարգելման հանրապետական կենտրոնը:

Երևանի մահճակալային ընդհանուր ֆոնդը 10772 է, որը կազմում է հանրապետության ողջ հզորության 45.7%-ը (հանրապետությունում` 23574 մահճակալ): Երևանում է կենտրոնացված հանրապետության ստացիոնար հիմնարկների 25%-ը (43-ը 171-ից): Ընդ որում, այստեղ են տեղակայված III մակարդակի` նեղ մասնագիտացված, գրեթե բոլոր բուժհաստատությունները: Եթե ողջ հանրապետությունում մասնագիտացված մահճակալները կազմում են ընդհանուրի 52%-ը, ապա Երևանում` 71%-ը: 10000 բնակչին ընկնող մահճակալների թիվը մայրաքաղաքում կազմում է 86 (հանրապետությունում` 62):

Կադրային ներուժի առումով կենտրոնացումն առավել ցայտուն է: Հանրապետության բուժաշխատողների 52%-ը (19399-ը` 37294-ից), իսկ բժիշկների 67%-ը (8161-ը` 12625-ից) աշխատում են Երևանում: 10000 բնակչին ընկնող բուժաշխատողների թիվը կազմում է 155 (հանրապետությունում` 98), իսկ բժիշկներինը` 65 (հանրապետությունում` 33):

Այսպիսով, Երևանում է կենտրոնացված բնակչության 1/3-ը, իսկ առողջապահական ներուժի` ավելի քան 2/3-ը:

Ըստ պոլիկլինիկական հաստատություններից հավաքագրված տվյալների, նրանց կողմից սպասարկվում է 995754 մեծահասակ և 221427 մանկական բնակչություն: Մանկական ազգաբնակչության պաշտոնական թվի (251500) ու մանկական պոլիկլինիկաների կողմից սպասարկվող երեխաների թվի (221427) համեմատությունը վկայում է շուրջ 12% տարբերության մասին: Ակնհայտ է բնակչության արտագաղթով պայմանավորված բնակչության թվի շտկման անհրաժեշտությունը, որը համակարգի օպտիմալացման համար կարևորագույն նշանակություն ունի:

Օպտիմալացման նախադրյալները ԵՎ անհրաժեշտությունը

Երևանի առողջապահության համակարգում գործող բուժհաստատություններն իրենց թվաքանակով, հզորություններով, կադրային ներուժով զգալի գերազանցում են բուժօգնության, այդ թվում և պետության կողմից երաշխավորված ծրագրերով ձևավորված պահանջարկը: Արդյունքում` պետական բյուջեից հատկացվող ֆինանսական միջոցները նպատակաուղղվում են ոչ թե որակյալ բուժօգնության ապահովմանը, այլ առողջապահական համակարգի պահպանմանը, այդ թվում` համապատասխան ծանրաբեռնվածությամբ չապահովված կադրերի անկանոն վճարվող աշխատավարձերին: Ընդ որում, այդ միջոցներն հիմնականում ուղղվում են բժշկական օգնություն իրականացնողների ընթացիկ ծախսերը մի կերպ հոգալուն և, բնականաբար, չեն բավարարում նորմալ դեղորայքային ու տեխնոլոգիական հագեցվածության և բժշկական անձնակազմի աշխատավարձի մակարդակի բարձրացման հիմնախնդիրների լուծման համար:

Ելնելով վերոհիշյալից, անհրաժեշտություն է առաջանում հստակեցնելու ներկա պայմաններում բուժօգնություն իրականացնողների առկա և փաստացի օգտագործվող հզորությունները:

Այսօր Երևանի հիվանդանոցային համակարգում գործող 43 հիմնարկ 10772 մահճակալային ընդհանուր հզորությամբ աշխատում է միջինում 30-40% ծանրաբեռնվածությամբ, առանձին հիմնարկներում այն չի գերազանցում 20%-ը:

Մահճակալային հզորությունների այսպիսի թերծանրաբեռնվածության պատճառը բազմագործոն է, ինչն անհրաժեշտ է հաշվի առնել օպտիմալացման գործընթացում: Այն է`

● հիվանդանոցային բուժօգնության կազմակերպման նախկին դրույթներից, մասնավորապես, հիվանդանոցային բուժման չհիմնավորված երկարաժամկետ նորմատիվներից և «պարտադիր հոսպիտալացման» սկզբունքից հրաժարումը և բուժօգնությունն ամբուլատոր պոլիկլինիկական համակարգում կազմակերպելու գործընթացի ծավալումը:

Նախկինում մանկաբույժն իրավունք չուներ տանը բուժելու մինչև 1 տարեկան «ջերմող» երեխային` անկախ նրա վիճակից և ախտորոշումից, «թոքաբորբ» ախտորոշումը միայն հիվանդանոցային բուժման ենթակա հիվանդությունների ցանկում էր, իսկ ցանկացած էթիոլոգիայի ու ծանրության աստիճանի փորլուծության դեպքում ենթակա էր հոսպիտալացման` ինֆեկցիոն հիվանդանոցում: Այժմ մանկաբույժը շատ ավելի լայն իրավունքներ և հմտություններ ունի` երեխայի բուժօգնությունը տանը կամ պոլիկլինիկայում կազմակերպելու համար:

Որոշակի փոփոխությունների են ենթարկվել նաև ծննդօգնության հիմնարկների աշխատանքի կազմակերպման կարգը և նորմատիվները, որը բերել է հետծննդյան խնամքի տևողության զգալի կրճատման: Նախկինում նորմալ ծննդաբերության դեպքում ծննդկանին դուրս էին գրում 7-8-րդ օրը, իսկ հիմա` 3-4-րդ օրը, առանձին ծննդատներում` անգամ ծննդաբերությունից 48 ժամ հետո: Կեսարյան հատման դեպքում դուրս էին գրում 10-15-րդ օրը, ներկայումս` 6-7-րդ օրը: Մանկաբարձական մեկ մահճակալի զբաղվածությունն այս գործոնի հաշվին կրճատվել է ավելի քան երկու անգամ:

Ախտորոշման և բուժման ժամանակակից տեխնոլոգիաների ու մեթոդների ներդրման շնորհիվ կրճատվել է նաև թերապևտիկ և վիրաբուժական հիվանդների բուժման միջին տևողությունը ստացիոնարներում, շուրջ 3 անգամ կրճատվել է հետվիրահատական խնամքի տևողությունը` առանձին վիրաբուժական հիվանդությունների դեպքում: Վերը ներկայացված բժշկական գործելակերպը զգալիորեն նպաստել է հիվանդանոցների բեռնաթափմանը և մահճակալ/օրերի զգալի կրճատմանը: Այս գործոնի հաշվին մահճակալային հզորությունները ենթակա են «անդարձ» կրճատման:

● Հիվանդանոցային բուժօգնության ծավալների կրճատման պատճառներից մեկն էլ, սոցիալ-տնտեսական անկմամբ և արտագաղթով պայմանավորված, բնակչության փաստացի թվի զգալի նվազումն է, ինչը հատկապես ակնառու է Երևանի օրինակով: Մանկաբարձագինեկոլոգիական մահճակալների թերծանրաբեռնվածության հիմնական պատճառը ծնելիության կրկնակի անկումն է վերջին 10 տարվա ընթացքում: Ծնելիության անկմամբ պայմանավորված` մանկական բնակչության օրեցօր կրճատվող թվաքանակն էլ (1990 թ. 0-15 տարեկան երեխաների թիվը հանրապետությունում կազմել է 1015000, իսկ 1999 թ.` 911000) բերել է մանկական մահճակալների զգալի բեռնաթափման:

Այս գործընթացը, լավատեսական նկատառումներով, կարելի է դիտարկել դարձելի և, հետևաբար, մահճակալային ֆոնդի օպտիմալացման ժամանակ այն անհրաժեշտ է հաշվի առնել:

● Մահճակալային թերծանրաբեռնվածության պատճառներից մեկն էլ բուժօգնության մատչելիության անկումն է, բնակչության «օտարումն» առողջապահական համակարգից: Այստեղ դեր ունի ինչպես պաշտոնապես վճարովի համակարգի ներդրումը, այնպես էլ օրեցօր աճող ոչ լեգալ վճարումների փաստը: Այսօր հիվանդանոցներում, ըստ էության, հիվանդը հոգում է բուժօգնության հետ կապված գրեթե բոլոր ծախսերը:

Այս գործոնով պայմանավորված` մահճակալային թերծանրաբեռնվածության խնդիրը կարելի է դիտարկել որպես «մասնակի դարձելի», քանզի առողջապահության քաղաքականությունը ներկայումս ուղղված է բուժօգնության մատչելիության և որակի բարձրացմանը:

Վերը նկարագրված գործոններն իրենց անդրադարձն են ունեցել նաև Երևան քաղաքի առողջապահական առկա հզորությունների և դրանց արդյունավետ օգտագործման վրա` առողջապահական ծառայությունների կազմակերպման ու իրականացման գործընթացում բերելով առաջարկի և պահանջարկի խորացված անհամաչափության:

Այսպիսով, Երևան քաղաքում հիվանդանոցային մահճակալների զբաղվածությունը չի գերազանցում 40%-ը, պոլիկլինիկական համակարգն աշխատում է նվազագույն ծանրաբեռնվածությամբ (այցելությունները և տնային կանչերը կրճատվել են ավելի քան 50%-ով): Այս ամենն, անխոս, չի բացատրվում բնակչության առողջական վիճակի բարելավմամբ: Ընդհակառակը, հիվանդացության ցուցանիշների «իջեցման» ֆոնի վրա նկատվում է մահացության բարձրացում այնպիսի հիվանդություններից, ինչպիսիք են սիրտ-անոթային համակարգի ախտաբանությունները, ուռուցքները, տուբերկուլյոզը, դիաբետը և այլն: Այս իրավիճակը պայմանավորված է ոչ միայն առողջապահական միջոցառումների անբավարար մակարդակով, այլ նաև բնակչության ընդհանուր սոցիալ-տնտեսական վիճակով:

Ըստ էության, այլընտրանքային ֆինանսական միջոցների ցածր արդյունավետությունը և բյուջեի սահմանափակ հնարավորությունը ներկա ծավալներով առողջապահական համակարգի հետագա պահպանումը, առավել ևս զարգացումը դարձնում են դժվար իրականացվելի խնդիր:

Ուստի` Երևան քաղաքի առողջապահական համակարգի օպտիմալացման անհրաժեշտությունն ակնհայտ է և ծախսարդյունավետության տեսակետից արդարացված` գնալով վատացող բյուջետային ֆինանսավորման ու օրեցօր աճող թերծանրաբեռնվածության պարագայում:

Ծրագրի նպատակը

Ծրագրի նպատակն է Երևան քաղաքի առողջապահության համակարգի բուժհաստատությունների կառուցվածքային, ներկառուցային ու գործառնական փոփոխությունների իրականացման ճանապարհով առկա առողջապահական համակարգը համապատասխանեցնել քաղաքի բնակչության իրական պահանջարկին, բարձրացնել ֆինանսական պետական հատկացումների օգտագործման արդյունավետությունը և նպաստել բուժօգնության որակի ու մատչելիության բարձրացմանը:

Օպտիմալացման հիմնական սկզբունքները

Երևանի առողջապահության համակարգի օպտիմալացման առաջարկվող սկզբունքները համապատասխանում են ՀՀ կառավարության կողմից հաստատված ՀՀ առողջապահական համակարգի օպտիմալացման հայեցակարգին (ՀՀ կառավարության 05.02.2001 թ. N 80 որոշում) և իրագործման ռազմավարական ծրագրին:

Օպտիմալացման հիմքում ընկած է Հիմնական առողջապահական կարիքների գնահատման և հիմնական առողջապահական ծառայությունների զարգացման աշխատանքային խմբի կողմից մշակված հիվանդանոցային ու արտահիվանդանոցային բուժօգնության հզորությունների նորմատիվների հաշվարկման մեթոդաբանությունը:

Օպտիմալացման առաջարկություններում հաշվի են առնված հաստատությունների հիմնական նկարագրերի (մահճակալներ, կադրեր և այլն) ու կատարողականների (հիվանդների թիվ, մահճ./օր և այլն) եռամյա միջինացված ցուցանիշները, ըստ առանձին մասնագիտացված ուղղությունների` մահճակալների զբաղվածության առաջարկվող նորմատիվները և մահճակալների փաստացի զբաղվածությունը:

Օպտիմալացման գործընթացի ժամանակ ընտրության հիմնական չափանիշներն են`

Ø շենքային կառույցների վիճակը, շահագործման ծախսատարությունը.

Ø բնակչությանը ցուցաբերվող բուժօգնության մակարդակը` որակի և մատչելիության առումով (ցուցիչներ կարող են լինել ներհիվանդանոցային մահաբերության, մանկական, պերինատալ մահացության ցուցանիշները և այլն).

Ø բուժհաստատությունների տեխնիկական հագեցվածությունը, ֆունկցիոնալ, լաբորատոր-ախտորոշիչ և հարակից ծառայությունների հզորությունները.

Ø զբաղվածության ցուցանիշը, քանզի այն նաև բուժօգնության որակի անուղղակի ցուցանիշ է.

Ø տարածքային տեղակայումը.

Ø մարդկային ռեսուրսների առկայությունը:

Մասնագիտացված բժշկական օգնությունը Երևանում կազմակերպելու համար առաջարկվող օպտիմալ տարբերակ է 200-500 մահճակալային ֆոնդով բազմապրոֆիլ հիվանդանոցների ծավալումը, քանզի, ըստ փորձագիտական գնահատումների, ավելի փոքր հիվանդանոցի շահագործումը ծախսարդյունավետության տեսանկյունից արդարացված չէ (թանկ է արժենում), իսկ ավելի մեծերը դժվար կառավարելի են: Ենթադրվում է, որ հիվանդանոցները կունենան ստացիոնար և ամբուլատոր բաժանմունքներ, որի արդյունքում առաջնային մակարդակի նեղ մասնագիտական բուժօգնությունը կիրականացվի հիվանդանոցային հաստատություններում` ապահովելով բուժօգնության կազմակերպման շարունակականությունը և մատչելիությունը:

Օպտիմալացման ծրագրի իրականացման անհրաժեշտ միջոցառումները

Երևան քաղաքի առողջապահության համակարգի օպտիմալացման համար անհրաժեշտ կլինի հետևյալ միջոցառումների իրականացումը`

● փոփոխությունների ենթակա բուժհաստատություններում գույքագրման լրացուցիչ աշխատանքների իրականացում (տարածքներ, կադրեր և այլն).

● բուժօգնություն և ծառայություններ իրականացնող բուժհիմնարկների չծանրաբեռնված կարողությունների կրճատում, բուժհաստատությունների (ոչ արդյունավետ գործող և առողջապահական նորմերին չհամապատասխանող) վերակազմակերպում կամ վերապրոֆիլավորում, անհրաժեշտության դեպքում` լուծարում.

● տարածքների օպտիմալ օգտագործման նպատակով բուժհաստատությունների շենքային միավորում.

● պետական պատվերի տեղադրում` մրցութային կարգով.

● բուժհաստատությունների (հատկապես հիվանդանոցների) մասնավորեցմանն ուղղված գործընթացի խթանում.

● կադրային ներուժի վերաբաշխում և համապատասխանեցում պահանջարկին.

● ամբուլատոր-պոլիկլինիկական համակարգում, ըստ առանձին սպասարկվող բուժհաստատությունների` նրանց սպասարկման տարածքների քարտեզագրում և վերաբաշխում` բնակչության բուժօգնության մատչելիության ապահովման սկզբունքից ելնելով:

Նշված նախապայմանների բավարարումը Երևան քաղաքի առողջապահության համակարգի օպտիմալացման գործընթացի և զարգացման ապահովման երաշխիքներն են:

Ընդհանուր առմամբ օպտիմալացման առաջարկվող ծրագիրն անհրաժեշտ է իրականացնել աստիճանական` փուլային եղանակով:

Առաջին փուլում (2001 թ.) հիմնականում կիրականացվի ակնհայտ թերբեռնված և ծախսարդյունավետության տեսակետից չարդարացված հաստատությունների օտարում, մանկական և մեծահասակների որոշ պոլիկլինիկաների վերակազմակերպում և պահպանվող հաստատությունների ներհիվանդանոցային օպտիմալացում:

Երկրորդ փուլում (2002-2003 թթ.) օպտիմալացման ծրագիրը կարող է զարգացում ապրել` փոփոխվող իրավիճակի և կարիքների վերագնահատման ֆոնի վրա: Հնարավոր է, ըստ մասնագիտացված ծառայությունների, օպտիմալացման ենթածրագրերի մշակման և իրականացման գործընթաց:

Սպասվող արդյունքները

Գլոբալ առումով մահճակալային հզորությունների կրճատվող ծավալները միջինում կկազմեն 30-40%, սակայն առանձին հաստատություններում այն կարող է գերազանցել 50%-ը: Օպտիմալացումը կբերի ինչպես ներհիվանդանոցային կառուցվածքային փոփոխությունների (ընդհուպ մինչև բաժանմունքների փակում, շենքային տարածքների կրճատում), այնպես էլ հիվանդանոցների միավորման կամ միաձուլման` վերակազմավորման ճանապարհով: Ամբուլատոր-պոլիկլինիկական համակարգում կրճատումների ծավալները կկազմեն շուրջ 20%:

Օպտիմալացման ծրագրից բխող հիմնական փոփոխությունները

Հիվանդանոցային եվ մասնագիտացված բուժօգնության համակարգ

● Թիվ 6 մանկական նևրոլոգիական հիվանդանոցն իր ծառայություններով տեղափոխել Շտապ օգնության մանկական կլինիկական հիվանդանոցի տարածք, որի արդյունքում կազատվի 800 քմ շահագործվող տարածք:

● Համալսարանական ամբողջ հիվանդանոցային համալիրը (համալսարանական թիվ 1 հիվանդանոցը, համալսարանական թիվ 1 մանկական հիվանդանոցը, Սեռական առողջության և ընտանիքի պլանավորման կենտրոնը) հանձնել Երևանի քաղաքապետարանի ենթակայությանը:

● Թիվ 1 ծննդատունը միացնել «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնին (կազատվի 4049 քմ շենքային տարածք):

● Թիվ 4 ծննդատունը վերակազմավորել, ստացիոնար մասը տեղափոխել Շտապ օգնության ԲԿ-ի տարածք, իսկ կանանց կոնսուլտացիան` թիվ 14 պոլիկլինիկա (կազատվի 4330 քմ տարածք):

● Մանկապատանեկան և սպորտային բժշկության կենտրոնն առաջարկվում է վերակազմակերպել: Նախկին «Մանուկ» պոլիկլինիկայի մասով (որպես Երևան քաղաքի տարածքային սպասարկման բուժհաստատություն) համալսարանական համալիրի կազմում այն հանձնել քաղաքապետարանի ենթակայությանը, իսկ Սպորտային բժշկության կենտրոնն ինքնուրույն կարգավիճակով տեղափոխել նախկինում զբաղեցրած տարածք:

● ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոնը միացնել Սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների կենտրոնին` տեղափոխելով այն վերջինիս տարածք:

● Մնացած հիվանդանոցային բուժհաստատություններում կիրականացվի ներքին օպտիմալացում (տե՛ս` հավելվածներ)` ներհիվանդանոցային, կառուցվածքային փոփոխություններ, առողջապահական ռեսուրսների և ծավալների փոքրացում, շահագործվող շենքային տարածքների կրճատում:

Այսպիսով, Երևանի հիվանդանոցային համակարգի օպտիմալացման արդյունքում կազատվի շուրջ 9200 քմ շենքային տարածք:

Ամբուլատոր-պոլիկլինիկական համակարգ (առաջարկությունները ներկայացված են ըստ համայնքների)

Ավան Վերակազմակերպել N 12 մեծահասակների և N 3 մանկական պոլիկլինիկաները: Արդյունքում` կազատվի 1764,5 քմ տարածք:

Աջափնյակ

Վերակազմակերպել N 6 մեծահասակների և N 4 մանկական պոլիկլինիկաները:

Արդյունքում` կտնտեսվեն միջոցներ` ազատված ռեսուրսների հաշվին:

Համայնքի տարածքում գտնվող 15 թաղամասում և գյուղական բնակավայր Անաստասավանում ստեղծել ընտանեկան բժշկի մեկական գրասենյակ` որպես միավորված պոլիկլինիկայի կառուցվածքային ստորաբաժանում:

Դավթաշեն

N 20 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում ստեղծել ընտանեկան բժշկի գրասենյակ` վերջինիս սպասարկման տարածքում գտնվող Դավթաշեն գյուղի բնակչության բուժօգնության կազմակերպման համար:

Կենտրոն

N 1 մանկական պոլիկլինիկան, որը տեղավորված է անբարենպաստ շենքային պայմաններում և զբաղեցնում է 4812 քմ տարածք, տեղափոխել 2-րդ բուժմիավորման պոլիկլինիկայի տարածք` վերջինս տարանջատելով հիվանդանոցից:

N 7 պոլիկլինիկայի փոխարեն ստեղծել ընտանեկան բժշկի թիմային տարբերակով գործող մեկական գրասենյակներ` Նորագյուղ և Կիլիկիա թաղամասերում, հետագայում պոլիկլինիկան, որպես այդպիսին, լուծարել` ազատելով շուրջ 400 քմ տարածք:

«Մանուկ» մանկական պոլիկլինիկան, որը ներկայումս առողջապահության նախարարության ենթակայության բուժհիմնարկ է, առաջարկվում է հանձնել Երևանի քաղաքապետարանին:

Էրեբունի

Վերակազմակերպել N 2 մեծահասակների և N 6 մանկական պոլիկլինիկաները: Արդյունքում` կազատվի շուրջ 1000 քմ տարածք:

Էրեբունի ԲՄ N 3 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում, որի սպասարկման տարածքում Էրեբունի զանգվածն է, Ջրաշեն, Վարդաշեն և Մուշավան (Շորբուլախ) գյուղերը, ստեղծել ընտանեկան բժշկի թիմային տարբերակով գործող մեկական գրասենյակ:

21 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում Նուբարաշեն թաղամասի սպասարկման համար ստեղծել ընտանեկան բժշկի թիմային տարբերակով աշխատող գրասենյակ:

«Հայք» ԲԿ-ի մանկական պոլիկլինիկայի Սարի թաղի մասնաճյուղն առաջարկվում է միավորել N 10 պոլիկլինիկային (տեղակայված է վերջինիս տարածքում):

Շենգավիթ Վերակազմակերպել N 7 մանկական և N 13 մեծահասակների պոլիկլինիկաները: Արդյունքում` կազատվի 460 քմ շահագործվող տարածք:

Նոր Նորք

N 22 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում, վերջինիս սպասարկման տարածքում գտնվող, սակայն պոլիկլինիկայից մեծ հեռավորությամբ տեղակայված 7-րդ և 8-րդ զանգվածներից յուրաքանչյուրում ստեղծել ընտանեկան բժշկի մեկական գրասենյակ:

Մալաթիա-Սեբաստիա

Վերակազմակերպել N 19 մեծահասակների և N 8 մանկական պոլիկլինիկաները: Արդյունքում` կազատվի շուրջ 1000քմ շահագործվող տարածք:

N 19 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում ստեղծել ընտանեկան բժշկի գրասենյակներ` Հաղթանակ (4-րդ) գյուղի, Բ-2 և Բ-3 թաղամասերի սպասարկման համար: Այդ իսկ պատճառով N 9 մանկական պոլիկլինիկայի սպասարկման տարածքից հարկավոր է առանձնացնել Հաղթանակ գյուղը և կցել միավորված N 19 պոլիկլինիկային:

N 15 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում, որի սպասարկման տարածքում է Սիլիկյան թաղամասը (նախկին Սպանդարյան գյուղ), ստեղծել ընտանեկան բժշկի գրասենյակ:

Քանաքեռ-Զեյթուն

Վերակազմակերպել N 16 մեծահասակների և N 2 մանկական պոլիկլինիկաները (վերջինիս շենքում): Արդյունքում` կազատվի 1310 քմ տարածք:

Քաղաքային էնդոկրինոլոգիական դիսպանսեր

Առաջարկվում է քաղաքային Էնդոկրին դիսպանսերը լուծարել, քանի որ միայն կազմ-մեթոդական աշխատանքների համար պետական ֆինանսավորում նախատեսելը դժվար իրագործելի է, իսկ հատուկ դրա համար առանձին բուժհաստատություն պահելը` անարդյունավետ:

Նպատակահարմար կլինի այդ գործընթացի պատասխանատվությունը դնել քաղաքապետարանի ենթակայության որևէ կլինիկայի վրա, որն ունի զարգացած էնդոկրինոլոգիական ծառայություն: Արդյունքում` կազատվի 140 քմ տարածք:

Քաղաքային հակատուբերկուլյոզային դիսպանսեր

Դիսպանսերի հետ կապված որևէ փոփոխություն չի նախատեսվում, բացի 40 մահճակալանոց ստացիոնարի կազմակերպումից:

Քաղաքային հոգեբուժական դիսպանսեր

Նախատեսվում է դիսպանսերի կառուցվածքային օպտիմալացում:

Հատուկ համալսարանական պոլիկլինիկա

Համալսարանական հատուկ պոլիկլինիկան պահպանել ՀՀ առողջապահության նախարարության ուղիղ ենթակայության տակ:

Ամբուլատոր պոլիկլինիկական համակարգի օպտիմալացման արդյունքում ազատվող տարածքի ընդհանուր մակերեսը կկազմի շուրջ 10.887 քմ:

Ի հավելումն վերը ներկայացվածի` առաջարկվում է նաև լուծարել Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության «Ավտոտնտեսություն» պետական փակ բաժնետիրական ընկերությունը:

Այսպիսով, Երևան քաղաքում` օպտիմալացման առաջին փուլի արդյունքում կազատվի շուրջ 20.087 քմ շահագործվող շենքային տարածք, այդ թվում` 9200 քմ` հիվանդանոցային և 10.887 քմ` պոլիկլինիկական համակարգում:

Ըստ ծառայությունների Երևանի առողջապահության համակարգի առավել մանրամասն վերլուծությունը և օպտիմալացման առաջարկները կից ներկայացվում են առանձին բլոկներով:

Հավելված

Երևան քաղաքի առողջապահության համակարգի օպտիմալացման ծրագրի

Ց Ա Ն Կ

ԵրԵՎանի տարածքի բուժհաստատությունների

(հանրապետական ԵՎ քաղաքային ենթակայության)

Հիվանդանոցային հաստատություններ (մեծահասակների) 24/7 (քաղաքային)

Մանկական հիվանդանոցներ 9/4 (քաղաքային)

Ծննդատներ 10/3 (միավոր. կազմում)

Դիսպանսերներ 5/3 (քաղաքային)

Պոլիկլինիկաներ 31/5 (միավոր. կազմում)

Մանկական պոլիկլինիկաներ 13/3 (միավոր. կազմում)

Շտապ օգնության կայաններ 8 (քաղաքային)

NN Հաստատության անվանումը Հասցեն

Հիվանդանոցային հաստատություններ (մեծահասակների)

Հանրապետական ենթակայության

1. «Արմենիա» ԲԿ Աջափնյակ, Մարգարյան 6

2. «Նաիրի» ԲԱՄ Պարոնյան 21

3. Նուբարաշենի հանր. հոգեբուժական հիվ. Նուբարաշեն ավան, 0071

4. Մ. Հերացու անվ. ՊԲՀ N 1 կլ. հիվ. Աբովյան 58

5. ՀՀ ԱՆ ուրոլոգիական կենտրոն Աբովյան 54

6. Ս. Վ. Մալայանի անվ. ակնաբուժական կենտրոն Աջափնյակ, Ֆուչիկի 30

7. Անձավաբուժության հանր. կենտրոն Աճառյան, 2-րդ փակուղի, 4

8. Մաշկաբանության և ՍՃՓՀ ԲԿ Աջափնյակ, Ֆուչիկի 32

9. Սրտաբանության ԳՀԻ Պ. Սևակի 5

10. Ճառագայթային բժշկության և այրվածքների ԳԿ Դավթաշեն, Ա, 25

11. Վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի և վերականգնող. կենտրոն Նորք-Մարաշ, 9

12. Կուրորտաբանության և ֆիզ. բժշկության ԳՀԻ Օրբելի եղբայրների 41

13. Վ. Ա. Ֆանարջյանի անվ. ուռուցքաբանության ԳԿ Քանաքեռ, Ֆանարջյան 76

14. Ա. Լ. Միքայելյանի անվ. վիրաբուժության ինստիտուտ Քանաքեռ, Հասրաթյան 9

15. Արյունաբանության գիտական կենտրոն Հ. Ներսիսյան 7

16. Ն. Բ. Հակոբյանի անվ. հիգիենայի և մասնագիտական հիվ. ԳՀԻ Աճառյան 2

17. «Նորք» հոգեկան առողջության կենտրոն Գ. Հովսեփյան 2ա

Քաղաքային ենթակայության

18. Թիվ 2 բուժ. միավորում Արամի 54

19. Թիվ 3 կլ. հիվ. Ձորափի 40

20. Թիվ 6 կլ. ԲՄ Բագրատունյաց 1

21. Թիվ 8 բուժմիավորում/ծննդատուն Ներսիսյան 7

22. «Էրեբունի» ԲԿ/ծննդատուն Տիտոգրադյան 14

23. «Մալաթիա» ԲԿ/ծննդատուն Դանիել Վարուժանի 28ա

24. «Շտապ օգնություն» ԳԲԿ Նորքի 3-րդ զանգ. Գյուրջյան 10

Դիսպանսերներ

Հանրապետական

25. Հանր. նարկոլոգիական դիսպանսեր (ստացիոնարով) Ավան, Աղի հանք

26. Կ. Բազիկյանի անվ. հակաուռուցքային հանր. դիսպանսեր (ստացիոնարով) Հանրապետության 85

Քաղաքային

27. Նյարդահոգեբուժական դիսպանսեր (ստացիոնարով) Ավան, Աղի հանք

28. Հակատուբերկուլյոզային դիսպանսեր (առանց ստացիոնարի) Դեկաբրիստների 78

29. Էնդոկրին դիսպանսեր (առանց ստացիոնարի) Ֆուրմանովի 29

Մանկական հիվանդանոցներ

Հանրապետական ենթակայության

30. Հանրապետական մանկական կլինիկական հիվանդանոց Մամիկոնյան 30

31. Համալսարանական մանկական թիվ 1 հիվանդանոց Աբովյան 60

32. Հանրապետական մանկական վերականգնողական հիվանդանոց Էջմիածնի խճուղի, 109

33. «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց Նորք, Ամառանոցային 53

34. «Արաբկիր» ԲԿ (ապապետականացված) Մամիկոնյան 30

Քաղաքային ենթակայության

35. «Նորք-Մարաշ» ԲԿ (N 2 ՄՀ) Նորք, Արմենակյան 13

36. Շտապ օգնության մանկական հիվանդանոց Ծերեթելու 46ա

37. «Հայք» ԲԿ (N 4 մանկ. հիվանդանոց) Մուրացանի 114

38. N 6 մանկական նևրոլոգիական հիվանդանոց Մոլդովական 41

Ծննդատներ

Հանրապետական ենթակայության

39. ՀՀ ԱՆ մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն Մաշտոցի պողոտա, 22

40. Ընտանիքի պլանավորման և սեռական առողջության ՀԿ Աբովյան 56

41. Պերինատոլոգիայի, մանկաբարձության և Աջափնյակ, գինեկոլոգիայի կենտրոն Մարգարյան 6/2

Քաղաքային ենթակայության *

42. Թիվ 1 կլինիկական ծննդատուն Նոր-Արեշ, 22 փողոց

43. Թիվ 3 կլինիկական ծննդատուն Մանանդյան 9

44. Թիվ 4 կլինիկական ծննդատուն Նորքի զանգված, Գյուրջյան 6

45. «Սուրբ Աստվածամայր» կլինիկական ծննդատուն Հ/Ա Բ-4 թաղամաս

* 3 ծննդատներ` միավորումների կազմում («Էրեբունի», «Մալաթիա», թիվ 8 ԲՄ)

Շտապ օգնության կայաններ

«Շտապ օգնություն» ԳԲԿ (8 ենթակայաններով) Նորքի 3-րդ զանգ., Գյուրջյան 10

46. Կենտրոնական կայան Ձորակի 40

47. Թիվ 1 ենթակայան Արաբկիր, Մալխասյան 31

48. Թիվ 2 ենթակայան Մաշտոցի շրջ., Դավթաշեն 2.ա

49. Թիվ 3/4 ենթակայան Էրեբունի, Մուրացանի 116

50. Թիվ 5 ենթակայան Խորհրդային, Նորքի 5-րդ զանգվ. Թևոսյան 5

51. Թիվ 6 ենթակայան Շենգավիթ, Ծերեթելու 46.ա

52. Թիվ 7 ենթակայան Շահումյան, Հ/Ա թաղ., Անդրանիկի 2ա

Պոլիկլինիկական հաստատություններ

Ինքնուրույն

53. Թիվ 1 պոլիկլինիկա ՍՊՓԲԸ Լեոյի 17

54. Թիվ 2 պոլիկլինիկա Ազատամարտիկների 82/2

55. Թիվ 4 պոլիկլինիկա Մոսկովյան 13

56. Թիվ 5 պոլիկլինիկա Նորք, Հովսեփյան 8

57. Թիվ 6 պոլիկլինիկա Մարգարյան 6/1

58. Թիվ 7 պոլիկլինիկա Կիլիկիա, կոնյակի գործարան, 4

59. Թիվ 8 պոլիկլինիկա Բաղրամյան 51ա

60. Թիվ 9 պոլիկլինիկա Կարմիր Բլուրի 27

61. Թիվ 10 պոլիկլինիկա Սարի թաղ, 10-րդ փող.

62. Թիվ 11 պոլիկլինիկա Հ. Քոչարի 21

63. Թիվ 12 պոլիկլինիկա Ավան-Առինջ

64. Թիվ 13 պոլիկլինիկա Շենգավիթ, 9, բն. 32

65. Թիվ 14 պոլիկլինիկա Պալյան, 8

66. Թիվ 15 պոլիկլինիկա Սեբաստիա, 9

67. Թիվ 16 պոլիկլինիկա Քանաքեռ, Կամոյի 50

68. Թիվ 17 պոլիկլինիկա Հոկտեմբերյան 37.ա

69. Թիվ 18 պոլիկլինիկա Օրջոնիկիձեի 43

70. Թիվ 19 պոլիկլինիկա Հ/Ա թաղ., Անդրանիկի 2Ա

71. Թիվ 20 պոլիկլինիկա Դավթաշեն, 4-րդ զանգված

72. Թիվ 21 պոլիկլինիկա Նուբարաշեն, Չնքուշի 4

73. Թիվ 22 պոլիկլինիկա Նոր Նորքի 9-րդ զանգվ., 40շ., 46/Ա

74. «Նորագավիթ» Նորագավիթ, 8 փ., 10

75. Համալսարանական պոլիկլինիկա (հանր.) Տերյան 129

76. Առողջության առաջնային պահպանման կենտրոն Մոսկովյան 15 (հանր.) 77

77. Թիվ 4 բուժսանմաս (գերատեսչական) Թամանցիների 58

78. Թիվ 5 բուժսանմաս (գերատեսչական) Բազալտի գործարան

Միավորումների կազմում

79. «Էրեբունի» ԲԿ պոլիկլինիկա (թիվ 3) Այվազովսկու փ., 131

80. Թիվ 2 բուժմիավորում Արամի 54

81. Թիվ 6 բուժմիավորում Բագրատունյաց 1

82. Թիվ 8 բուժմիավորում Ներսիսյան 7

83. «Մալաթիա» ԲՄ պոլիկլինիկա Դ. Վարուժանի 28ա

Մանկական

84. Թիվ 1 մանկական պոլիկլինիկա Կենտրոն, Իսակովի 8

85. Թիվ 2 մանկական պոլիկլինիկա Զեյթուն, Դրոյի 17

86. Թիվ 3 մանկական պոլիկլինիկա Ավան, Խուդյակովի 1

87. Թիվ 4 մանկական պոլիկլինիկա Աջափնյակ, Մարգարյան 6/1

88. Թիվ 5 մանկական պոլիկլինիկա Նորքի զանգված, Գայի 43

89. Թիվ 6 մանկական պոլիկլինիկա Էրեբունի, Դիմիտրովի 82/2

90. Թիվ 7 մանկական պոլիկլինիկա Ն. Շենգավիթ, 11 փող., 39շ

91. Թիվ 8 մանկական պոլիկլինիկա ՀԱԹ, Անդրանիկի 2ա

92. Թիվ 9 մանկական պոլիկլինիկա ՀԱԹ, Անդրանիկի 2

93. «Արաբկիր» մանկական պոլիկլինիկա Արաբկիր, Փափազյան 32

94. Մանկապատանեկան և սպորտային բժշկության կենտրոն «Մանուկ» Կենտրոն, Աբովյան 60

95. ՇՕՄԿՀ-ի պոլիկլինիկա Շենգավիթ, Արտաշեսյան 46

96. «Հայք» ՄԿՀ-ի պոլիկլինիկա` Սարի թաղի մասնաճյուղով Էրեբունի, Մուրացանի 114

ԱՄԲՈՒԼԱՏՈՐ-ՊՈԼԻԿԼԻՆԻԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Ներածություն

Հանրապետության առկա սոցիալ-տնտեսական իրադրությունը չէր կարող իր անդրադարձը չունենալ առողջապահության ոլորտի վրա, որն իր ամենացայտուն դրսևորումն ունի Երևան քաղաքի օրինակում:

Ներկա պայմաններում, երբ պետական ֆինանսական միջոցների արդյունավետ օգտագործման խնդիրը ողջ լրջությամբ դրված է առողջապահության պետական կառավարման մարմինների առջև, բնակչության բժշկական օգնության հետ կապված առաջնահերթ խնդիրն առողջապահական համակարգի բարեփոխումն է` ներդնելով օպտիմալացման ռազմավարության ծրագիրը:

Ծրագրի իրականացման համար ուսումնասիրվել են ամբուլատոր-պոլիկլինիկական համակարգին վերաբերող բազային տվյալները և հստակեցվել Երևանում գործող ամբուլատոր-պոլիկլինիկական բուժհաստատությունների առկա ու փաստացի օգտագործվող հզորությունները: (Կից ներկայացվում է):

Իրադրության նկարագիրը

Ներկայումս Երևանում գործում է 44 ամբուլատոր-պոլիկլինիկական հիմնարկ, որից 26-ը` մեծահասակների, 10-ը` մանկական, 8-ը` միավորումների կազմում գտնվող (5 մեծահասակների և 3 մանկական):

Պոլիկլինիկաների մեծ մասը կարիք ունի հիմնական վերանորոգման, տեխնոլոգիական հագեցվածությունն անբավարար է, սարքավորումները դադարել են արդիական լինելուց: Մանկական պոլիկլինիկաները հիմնականում ապահովված չեն ճառագայթային ախտորոշման և որոշ այլ պարակլինիկական հետազոտման միջոցներով: Մի քանի պոլիկլինիկաներ տեղավորված են բնակելի շենքերի առաջին հարկում, իսկ որոշ պոլիկլինիկաների զբաղեցրած շենքերը գտնվում են վթարային վիճակում:

Երևանի պոլիկլինիկական բուժհիմնարկները որոշակի խնդիր ունեն` նաև կադրային ներուժի հետ կապված:

Ընդհանուր առմամբ, Երևանի պոլիկլինիկաներում աշխատում է 2271 բժիշկ, որից 605-ը` տեղամասային թերապևտ, 469-ը` տեղամասային մանկաբույժ, 835-ը` նեղ մասնագետ, 144 մանկաբարձ-գինեկոլոգ և 89 լաբորատոր-ախտորոշման բժիշկ: Միջին բուժանձնակազմը 2592 է, որից 1048-ը` տեղամասային բուժքույր, 154-ը` մանկաբարձուհի, 727-ը` նեղ մասնագետների բուժքույր, 180 լաբորանտ և 484 այլ բուժքույր:

Ստացվում է, որ Երևանում մեկ տեղամասային թերապևտի կողմից միջինում սպասարկվում է 1646 մեծահասակ բնակիչ, իսկ տեղամասային մանկաբույժների կողմից` 472 երեխա: Այսինքն, Երևանում միջինում մեծահասակ բնակչության տեղամասերը հավաքագրվում են օպտիմալ, իսկ մանկականը` մինիմալ սահմանով: Ներկայացված թվերից երևում է, որ պոլիկլինիկաները գերհագեցված են նաև նեղ մասնագետներով և միջին բուժանձնակազմով:

Ծրագրի նպատակն է`

Երևան քաղաքի ամբուլատոր-պոլիկլինիկական հաստատությունների կառուցվածքային, ներկառուցային, գործառնական և որակական փոփոխություններ իրականացնելով` համակարգը համապատասխանեցնել քաղաքի ներկա պահանջներին:

Ապահովել`

- կադրային ներուժի նպատակային և արդյունավետ տեղաբաշխումը.

- ֆինանսական ծախսերի կրճատումը և ռացիոնալ օգտագործումը.

- բժշկական օգնության և սպասարկման որակի ու մատչելիության բարձրացումը.

- վարչական կառավարման մեխանիզմների պարզեցումը:

Ծրագրի իրականացման գործընթացում նպատակահարմար է կիրառել առաջնային բուժօգնության համակարգի համար ընդունված տարբեր մոդելների համադրումը:

Երևանում առաջնային բժշկական օգնության օպտիմալացման գործընթացն առաջարկվում է իրագործել փուլային տարբերակով` նկատի ունենալով, որ վերջինս հնարավորություն կտա վերափոխումները կատարել աստիճանաբար` խուսափելով սոցիալական լարվածությունից:

Առաջին փուլում (2001թ.) նախատեսվում է պոլիկլինիկաների սպասարկման տարածքների վերանայում, որոշ մանկական և մեծահասակների պոլիկլինիկաների միավորում, ինչպես նաև անհրաժեշտ է սահմանել, թե որ պոլիկլինիկաներն են շարունակելու իրենց աշխատանքը որպես ընտանեկան բժշկության գրասենյակներ: Այն խիստ կարևոր է ոչ միայն որպես օպտիմալացման գործընթացի սկիզբ, այլև առաջին, կարևորագույն քայլն է ընտանեկան բժշկության կայացման գործում: Հնարավոր չէ ներդնել առողջության առաջնային պահպանման կազմակերպման ընտանիքներին ուղղվածության և ընտանիքը որպես միավոր դիտելու կարևորագույն սկզբունքը, եթե մանկական ու մեծահասակների առաջնային բուժօգնություն իրականացնող հիմնարկները շարունակեն առանձին մնալ:

Թե՛ մեծերի, թե՛ մանկական պոլիկլինիկաներից շատերը գտնվում են ոչ բարվոք վիճակում, կարիք ունեն վերանորոգման, շարքից դուրս են եկել ջեռուցման և ջրամատակարարման համակարգերը: Վերամիավորման դեպքում պետք է դիտարկվեն հնարավոր տարբերակները, երբ մանկական պոլիկլինիկան տեղափոխվում է մեծահասակների պոլիկլինիկա կամ մեծահասակների պոլիկլինիկան` մանկական կառույց` կախված այն հանգամանքից, թե ում շենքային հարմարություններն են ավելի բարվոք:

Այն շենքերը, որոնք նախկինում պահանջում էին բազմապիսի տնտեսական ծախսեր, հնարավոր կլինի տալ վարձակալության կամ օտարել և վաճառքից առաջացած գումարներն ուղղել այդ իսկ բժշկական կազմակերպությունների զարգացմանն ու բժշկական տեխնոլոգիաներով հագեցմանը` բյուջե մուտքագրելուց հետո համապատասխան մասնահատկացում կիրառելու միջոցով (նախատեսված է մասնավորեցման հայեցակարգով):

Երևան քաղաքի պոլիկլինիկաների ներկայացրած տվյալների ուսումնասիրությունից երևում է, որ մանկական պոլիկլինիկաներն ապահովված չեն ճառագայթային ախտորոշման և մի քանի այլ ախտորոշիչ ծառայություններով ու մեծ մասամբ օգտվում են մեծահասակների պոլիկլինիկաներից (պայմանագրային հիմունքներով), որը նշանակում է, որ միաձուլման արդյունքում երկուստեք ավելի արդյունավետ կօգտագործվեն առկա հզորություններն ու համապատասխան կադրերը:

Ի վերջո, հնարավոր կլինի լուծել դեռահասների բժշկական սպասարկման չարչրկված և այդպես էլ լուծում չստացած հարցը, ինչն ինքնըստինքյան կկարգավորվի մանկական ու մեծահասակների պոլիկլինիկաների միավորման արդյունքում և մանկությունից մեծահասակներին փոխանցումը կկատարվի ավելի արդյունավետ ու նպատակային եղանակով:

Բուժհաստատությունների վերակազմակերպման կամ որոշ դեպքերում անգամ լուծարման գործընթացի համար կարող են կիրառվել հետևյալ ընտրության չափանիշները`

● Շենքերը հին են, ոչ սեյսմակայուն և վերակառուցման առումով` ծախսատար: Շենքային պայմաններն անհարմար են ծառայությունների հետագա զարգացման կամ վերապրոֆիլավորման համար:

● Կարողությունների օգտագործման մակարդակը պակաս է 35%-ից, այսինքն, առկա է մատուցվող ծառայությունների թվի մեծ ավելցուկ և սպասարկվող բնակչության իրական կարիքների նկատմամբ անհամապատասխանություն (մասնագետների ակնհայտ թերբեռնվածություն):

● Պայմանները բավարար չեն ֆունկցիոնալ արդյունավետության ապահովման համար` տեխնիկապես թերզինված են և պահանջում են բժշկական տեխնոլոգիաների նոր ներդրումների իրականացում, որը ներկայումս իրատեսական չէ:

Օպտիմալացման գործընթացը պետք է զուգորդվի`

ա) մարդկային ռեսուրսների մասնակի վերապատրաստմամբ և սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծմամբ, որը կպահանջի անհրաժեշտ ֆինանսական ներդրումներ ու ժամանակ.

բ) առողջության առաջնային պահպանման օղակի վերակառուցմամբ, որը մեծ մասամբ իր վրա կարող է վերցնել հիվանդանոցային բուժօգնության բեռը: Սա նույնպես պահանջում է ֆինանսական ներդրումներ և ժամանակ (5-7 տարի):

Երկրորդ փուլում (2002-2003 թթ.) նախատեսվում է մանկական և մեծահասակների պոլիկլինիկաների միավորման գործընթացի շարունակումը և մասնագիտական ծառայությունների աստիճանական ինտեգրացման սկիզբը հիվանդանոցային (երկրորդային մակարդակի) բժշկական կազմակերպությունների հետ:

Աստիճանաբար բազմապրոֆիլային հիվանդանոցների կազմում ստեղծվելու են ամբուլատոր ընդունելության բաժիններ, որտեղ հիվանդանոցի նեղ մասնագիտացում ունեցող բժիշկները կոնսուլտացիայի են ենթարկելու առաջնային օղակից ուղեգրված հիվանդներին: Այնուհետև, ելնելով կոնկրետ իրադրությունից, կա՛մ ամբուլատոր պայմաններում են կազմակերպելու նրանց հետագա բուժումը, կա՛մ այն իրականացվելու է հիվանդանոցում: Այս կառուցվածքային փոփոխությունը հնարավոր է իրականացնել ընտանեկան բժշկության զարգացման արդյունքում, երբ կունենանք ընտանեկան բժիշկների` որակ կազմող խմբաքանակ:

Այսպիսով, պոլիկլինիկական բուժհաստատությունների միավորումն, ըստ փուլային տարբերակի, իրականացվելու է հետևյալ հաջորդականությամբ`

● Միևնույն սպասարկման տարածքն ունեցող պոլիկլինիկաների (3-րդ մանկական և թիվ 12 մեծահասակների, 6-րդ մանկական և 2-րդ մեծահասակների, 4-րդ մանկական և 6-րդ մեծահասակների, 16-րդ մեծահասակների և 2-րդ մանկական պոլիկլինիկաների) վերակազմակերպումը նախատեսվում է օպտիմալացման ծրագրի առաջին փուլում (2001 թ.): Մնացած պոլիկլինիկաների վերակազմակերպման գործընթացը կշարունակվի 2002 թ.-ից:

● Ծրագրի իրականացման առաջին փուլում օպտիմալացմանը զուգահեռ պետք է իրականացնել քաղաքի բոլոր պոլիկլինիկաների սպասարկման տարածքների վերաբաշխում, որը հնարավորություն կընձեռի շարունակել և ավարտին հասցնել մանկական ու մեծահասակների պոլիկլինիկաների վերակազմակերպման գործընթացը II փուլում:

Ամբուլատոր-պոլիկլինիկական համակարգում իրականացվող վերակազմակերպման ժամանակ անցանկալի երևույթներից խուսափելու նպատակով առաջարկվում է վերջինիս արդյունքում ձևավորվող կառույցում հստակեցնել ընդհանուր և մանկական ծառայությունների գործունեությունը` նախատեսելով գլխավոր տնօրեն և տնօրեն` մանկության գծով պաշտոնները, որոնցից յուրաքանչյուրը կունենա բուժական և ֆինանսական որոշակի իրավունքներ ու պարտականություններ` գլխավոր տնօրենն ամբողջ հիմնարկության, իսկ մանկության գծով տնօրենը` միայն իր մասով:

Այսպիսով, Երևան քաղաքի ամբուլատոր-պոլիկլինիկական համակարգի օպտիմալացման արդյունքում սպասվում է հետևյալ պատկերը`

ԱՎԱՆ

Բնակչությունը` 52500, որից` 42597 մեծահասակ և 9903 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է թիվ 12 մեծահասակների (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 42597, աշխատող` 179, որից բժիշկ` 67) և թիվ 3 մանկական պոլիկլինիկաների (սպասարկվող երեխաների թիվը` 9903, աշխատող` 83, որից բժիշկ` 31) միջոցով:

N 12 պոլիկլինիկան տեղավորված է առողջապահական համալիրի 7 և 3 հարկանի 2 շենքում, իսկ N 3 մանկական պոլիկլինիկան զբաղեցնում է այդ համալիրի մեկ այլ` 3 հարկանի շենք: Նախատեսվում է վերակազմակերպել մեծահասակների ու մանկական պոլիկլինիկաները, որի արդյունքում կազատվի մանկական պոլիկլինիկայի զբաղեցրած 1764,5 քմ տարածքը և կտնտեսվեն միջոցներ ինչպես օտարված տարածքի, այնպես էլ իրար կրկնող ազատված հաստիքների հաշվին:

ԱՋԱՓՆՅԱԿ

Բնակչությունը` 92624, որից` 74800 մեծահասակ և 17824 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է թիվ 6 մեծահասակների (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 74800, աշխատող` 246, որից բժիշկ` 92) և թիվ 4 մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 17824, աշխատող` 145, որից բժիշկ` 56) պոլիկլինիկաների միջոցով:

Նախատեսվում է վերակազմակերպել մեծահասակների և մանկական պոլիկլինիկաները, որի արդյունքում կտնտեսվեն միջոցներ` ազատված հաստիքների հաշվին:

Առաջարկվում է նաև պոլիկլինիկայի կառուցվածքում, սպասարկման տարածքում գտնվող գյուղական բնակավայր Անաստասավանում և պոլիկլինիկայից հեռու գտնվող ստվար բնակչություն ունեցող 15 թաղամասում ստեղծել ընտանեկան բժշկի մեկական գրասենյակ:

ԴԱՎԹԱՇԵՆ

Բնակչությունը` 42189, որից` 32684 մեծահասակ և 9505 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է թ. 20 պոլիկլինիկայի (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը`42189, աշխատող` 153, որից բժիշկ` 59) միջոցով, որն ունի մանկական բաժին:

Առաջարկվում է թիվ 20 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում, որի սպասարկման տարածքում է Դավթաշեն գյուղը, ստեղծել ընտանեկան բժշկի գրասենյակ:

ԿԵՆՏՐՈՆ

Անբարենպաստ շենքային պայմաններում գտնվող N 1 մանկական պոլիկլինիկան վերակազմակերպել՝ միացնելով 2-րդ բուժմիավորմանը, որի արդյունքում կազատվի 4812 քառ. մետր տարածք:

Սպասարկումն իրականացվում է NN 1 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 22010, աշխատող` 93, որից բժիշկ` 36), 4 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 32981, աշխատող` 61, որից բժիշկ` 22), 7 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 6700, աշխատող` 37, որից բժիշկ` 20), 17 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 25180, աշխատող` 234, որից բժիշկ` 85) (ունի մանկական բաժին) մեծահասակների և N 1 մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 9532, աշխատող` 113, որից բժիշկ` 40) պոլիկլինիկաների, 2-րդ բուժմիավորման պոլիկլինիկայի (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 26107), ԱԱՊԿ-ի (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 35000, աշխատող` 165, որից բժիշկ` 68) և «Մանուկ» (սպասարկվող երեխաների թիվը` 8394, աշխատող` 114, որից բժիշկ` 34) պոլիկլինիկաների միջոցով:

Առաջարկվում է N 1 մանկական պոլիկլինիկան, որը տեղավորված է ոչ բարվոք շենքային պայմաններում, տեղափոխել 2-րդ բուժմիավորման պոլիկլինիկայի տարածք (ի դեպ` N 1 մանկական պոլիկլինիկան նախկինում տեղակայված է եղել վերոհիշյալ շենքում): Արդյունքում կազատվի 4812 քմ տարածք:

N 7 պոլիկլինիկան գտնվում է բնակելի շենքի առաջին հարկում, որի սպասարկման տարածքում են Նորագյուղ և Կիլիկիա թաղամասերը:

Առաջարկվում է ստեղծել ընտանեկան բժշկի թիմային տարբերակով գործող մեկական գրասենյակ Նորագյուղ և Կիլիկիա թաղամասերում, այնուհետև պոլիկլինիկան, որպես այդպիսին, լուծարել: Արդյունքում ազատվում է շուրջ 400 քմ տարածք:

«Մանուկ» մանկական պոլիկլինիկան, որի կազմում է սպորտային բժշկության մանկապատանեկան կենտրոնը, ունի հանրապետական ենթակայություն: Քանի որ այն սպասարկում է Երևանի Կենտրոն թաղամասի թվով 8794 մանկական բնակչությանը, առաջարկվում է հանձնել Երևանի քաղաքապետարանին, իսկ սպորտային բժշկության մանկապատանեկան կենտրոնն առանձնացնել:

ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ

Բնակչությունը` 20234, որից` 16258 մեծահասակ և 3976 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է N 5 պոլիկլինիկայի (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 20234, աշխատող` 131, որից բժիշկ` 48) միջոցով, որն ունի մանկական բաժին: Քանի որ բնակավայրը կտրված է, որևէ փոփոխություն չի նախատեսվում:

ԷՐԵԲՈՒՆԻ

Բնակչությունը` 143310, որից` 109881 մեծահասակ և 33429 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է N 2 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 36937, աշխատող` 156, որից բժիշկ` 54), N 3 («Էրեբունի» ԲՄ կազմում) (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 42640, աշխատող` 151, որից բժիշկ` 58), N 10 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 14276, աշխատող` 80, որից բժիշկ` 24), N 17 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 20605) (ունի մանկական բաժին) մեծահասակների, N 6 մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 14627, աշխատող` 131, որից բժիշկ` 36) պոլիկլինիկաների և «Հայք» ԲԿ-ի (սպասարկվող երեխաների թիվը` 14225, աշխատող` 165, որից բժիշկ` 64) միջոցով, որն ունի մանկական պոլիկլինիկական բաժին:

Նախատեսվում է վերակազմակերպել N 2 մեծահասակների և N 6 մանկական պոլիկլինիկաները: Արդյունքում կազատվի շուրջ 1000 քմ տարածք և կտնտեսվեն միջոցներ` ազատված հաստիքների հաշվին:

N 3 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում, որի սպասարկման տարածքում Էրեբունի զանգվածն է, Ջրաշեն, Վարդաշեն և Մուշավան (Շորբուլախ) գյուղերը, ստեղծել ընտանեկան բժշկի թիմային տարբերակով գործող մեկական գրասենյակ, իսկ N 3 պոլիկլինիկայի այն տարածքը, որն ավելի մոտ է գտնվում N 2 պոլիկլինիկային, կցել վերջինիս:

Նուբարաշեն թաղամասում սպասարկումն իրականացվում է N 21 պոլիկլինիկայի (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 8419, աշխատող` 42, որից բժիշկ` 15) միջոցով, որն ունի մանկական բաժին:

Նուբարաշեն թաղամասը կտրված է քաղաքի հիմնական տարածքից, մինչև մոտակա բուժհիմնարկը մոտ 12 կմ է: Նպատակահարմար է այստեղ ցուցաբերել յուրահատուկ մոտեցում: Առաջարկվում է առայժմ պոլիկլինիկան պահպանել, հետագայում գյուղում կառուցել ընտանեկան բժշկի գրասենյակ, որից հետո այն լուծարել:

N 10 պոլիկլինիկայի շենքում է տեղակայված «Հայք» բժշկական կենտրոնի մանկական պոլիկլինիկայի բաժիններից մեկը (Սարի թաղի մասնաճյուղ): Նախատեսվում է այն միացնել N 10 պոլիկլինիկայի հետ` ստեղծելով ընտանեկան բժշկի թիմային տարբերակով աշխատող գրասենյակ:

ԱՐԱԲԿԻՐ

Բնակչությունը` 152190, որից` 121900 մեծահասակ և 30290 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է N 8 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 56397, աշխատող` 243, որից բժիշկ` 110) (ունի մանկական բաժին), N 11 մեծահասակների (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 75723, աշխատող` 286, որից բժիշկ` 120) և «Արաբկիր» մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 20070, աշխատող` 150, որից բժիշկ` 60) պոլիկլինիկաների միջոցով: Որևէ փոփոխություն առայժմ չի նախատեսվում:

ՇԵՆԳԱՎԻԹ

Բնակչությունը` 167247, որից` 133003 մեծահասակ և 35854 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է NN 9 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 24920, աշխատող` 117, որից բժիշկ` 40), 13 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 28965, աշխատող` 105, որից բժիշկ` 39), 18 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 37662, աշխատող` 224, որից բժիշկ` 77) և «Նորագավիթ» (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 18453, աշխատող` 78, որից բժիշկ` 25) (վերջին երկուսն ունեն մանկական բաժին) մեծահասակների, N 7 մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 8358, աշխատող` 71, որից բժիշկ` 24) պոլիկլինիկաների, 6-րդ բուժմիավորման պոլիկլինիկայի (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 39008, աշխատող` 101, որից բժիշկ` 38), 4 ԲՍՄ-ի (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 4170, աշխատող` 53, որից բժիշկ` 22) և ՇՕՄԿՀ-ի մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 17421, աշխատող` 166, որից բժիշկ` 32) պոլիկլինիկայի միջոցով: Առաջարկվում է N 7 մանկական և N 13 մեծահասակների պոլիկլինիկաները վերակազմակերպել, իսկ 7-րդ մանկական պոլիկլինիկայի տարածքը (460 քմ), որը գտնվում է բնակելի շենքի առաջին հարկում և համայնքի հաշվեկշռում, հետ հանձնել:

ՆՈՐ ՆՈՐՔ

Բնակչությունը` 137518, որից 106407 մեծահասակ և 31011 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է N 14 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 81862, աշխատող` 244, որից բժիշկ` 102) և N 22 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 24637, աշխատող` 131, որից բժիշկ` 48) (ունի մանկական բաժին) մեծահասակների և N 5 մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 23468, աշխատող` 163, որից բժիշկ` 66) պոլիկլինիկաների և 5 ԲՍՄ-ի (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 7200, աշխատող` 33, որից բժիշկ` 13) միջոցով:

N 22 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում, որի սպասարկման տարածքում են պոլիկլինիկայից բավականին մեծ հեռավորության վրա գտնվող 7-րդ և 8-րդ զանգվածները, նախատեսվում է յուրաքանչյուր զանգվածում ստեղծել ընտանեկան բժշկի գրասենյակ:

5-րդ բուժսանմասը իրականում չի սպասարկում արդյունաբերական որևէ օբյեկտ, այլ սպասարկում է Ջրվեժ թաղամասի թվով 7200 ազգաբնակչությանը: Ունի 32 աշխատող, որից 13-ը` բժիշկ: Այս դեպքում անհրաժեշտ է կատարել լրացուցիչ ուսումնասիրություններ` հստակեցնելու համար վերոհիշյալ բուժսանմասի թե՛ գործունեության ոլորտը, թե՛ գերատեսչական պատկանելությունը, այնուհետև ըստ անհրաժեշտության` ստեղծել ընտանեկան բժշկի գրասենյակ:

ՄԱԼԱԹԻԱ-ՍԵԲԱՍՏԻԱ

Բնակչությունը` 162730, որից 129633 մեծահասակ և 33097 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է NN 15 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 30848, աշխատող` 115, որից բժիշկ` 45), 19 (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 74839, աշխատող` 227, որից բժիշկ` 80) մեծահասակների և N 8 մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 18173, աշխատող` 119, որից բժիշկ` 42), N 9 մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 14924, աշխատող` 105, որից բժիշկ` 39) պոլիկլինիկաների և «Մալաթիա» ԲԿ-ի (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 23950, աշխատող` 64, որից բժիշկ` 28) պոլիկլինիկաների միջոցով:

Նախատեսվում է վերակազմակերպել N 19 մեծահասակների և N 8 մանկական պոլիկլինիկաները, ազատելով շուրջ 2000 քմ տարածք, իսկ միավորված պոլիկլինիկայի կառուցվածքում ստեղծել ընտանեկան բժշկի գրասենյակներ` Հաղթանակ (4-րդ) գյուղի, տարածքային իմաստով ամենահեռու Բ-2 և Բ-3 թաղամասերի սպասարկման համար: Այդ իսկ պատճառով N 9 մանկական պոլիկլինիկայի սպասարկման տարածքից հարկավոր է առանձնացնել Հաղթանակ գյուղը և կցել միավորված N 19 պոլիկլինիկային:

N 15 պոլիկլինիկայի կառուցվածքում, որի սպասարկման տարածքում է Սիլիկյան թաղամասը (նախկինում Սպանդարյան գյուղ), նախատեսվում է ստեղծել ընտանեկան բժշկի գրասենյակ:

ՔԱՆԱՔԵՌ-ԶԵՅԹՈՒՆ

Բնակչությունը` 102291, որից` 83381 մեծահասակ և 18910 երեխա:

Սպասարկումն իրականացվում է N 16 մեծահասակների (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 20065, աշխատող` 65, որից բժիշկ` 23) և N 2 մանկական (սպասարկվող երեխաների թիվը` 18910, աշխատող` 143, որից բժիշկ` 56) պոլիկլինիկաների և 8-րդ բուժմիավորման (սպասարկվող ազգաբնակչության թիվը` 63316, աշխատող` 175, որից բժիշկ` 87) պոլիկլինիկաների միջոցով:

Նախատեսվում է վերակազմակերպել N 16 մեծահասակների և N 2 մանկական պոլիկլինիկաները (վերջինիս շենքում), որի արդյունքում կազատվի 1310 քմ տարածք, կտնտեսվեն միջոցներ` ազատված հաստիքների հաշվին:

Հանրապետական ենթակայության և մասնագիտացված քաղաքային ամբուլատոր հաստատություններ

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋՆԱՅԻՆ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆ

Ընդգրկված է մասնավորեցման 2001-2003 թթ. ծրագրում:

ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԱԿԱՆ ՀԱՏՈՒԿ ՊՈԼԻԿԼԻՆԻԿԱ

Համալսարանական համալիրի կազմում է` դուստր ձեռնարկության կարգավիճակով: Հաշվի առնելով, որ համալսարանը ներկայումս ունի պետական հիմնարկի կարգավիճակ, առաջարկվում է պահպանել պոլիկլինիկայի ուղղակի ենթակայությունը ՀՀ առողջապահության նախարարությանը:

ՔԱՂԱՔԱՅԻՆ ԷՆԴՈԿՐԻՆ ԴԻՍՊԱՆՍԵՐ

Սպասարկում է 800 Էնդոկրին հիվանդի, ունի 8 բժիշկ, 3 միջին բուժանձնակազմ և 6 այլ աշխատող: Բժիշկներից 3-ը համատեղում են: Հավանաբար, պետք է դիտարկվի քաղաքային Էնդոկրին դիսպանսերի լուծարման հարցը, քանի որ միայն կազմ-մեթոդական աշխատանքների համար պետական ֆինանսավորում նախատեսելը դժվար իրագործելի է, իսկ հատուկ դրա համար առանձին բուժհաստատություն պահելը` անարդյունավետ:

Նպատակահարմար կլինի այդ գործընթացի պատասխանատվությունը դնել քաղաքապետարանի ենթակայության որևէ կլինիկայի վրա, որն ունի զարգացած էնդոկրինոլոգիական ծառայություն: Արդյունքում ազատվում է 140 քմ տարածք, կտնտեսվեն միջոցներ` ազատված հաստիքների հաշվին:

ՔԱՂԱՔԱՅԻՆ ՀԱԿԱՏՈՒԲԵՐԿՈՒԼՅՈԶԱՅԻՆ ԴԻՍՊԱՆՍԵՐ

Դիսպանսերի հետ կապված որևէ փոփոխություն չի նախատեսվում, բացի 40 մահճակալանոց ստացիոնարի կազմակերպումից:

ՔԱՂԱՔԱՅԻՆ ՀՈԳԵԲՈՒԺԱԿԱՆ ԴԻՍՊԱՆՍԵՐ

Իրականացնել ներկառուցվածքային օպտիմալացում` ամբուլատոր-պոլիկլինիկական մասի ուժեղացմամբ:

Այսպիսով` Երևան քաղաքի ամբուլատոր-պոլիկլինիկական համակարգի օպտիմալացման արդյունքում ազատվում է 5 պոլիկլինիկայի շենքային կառույց` շուրջ 10900 քմ շահագործվող տարածքով:

* - Ծանոթություն - Երևան քաղաքի պոլիկլինիկաների և բաժանմունքների վերաբերյալ (աղյուսակը չի բերվում)

(բաժինը խմբ. 24.01.02 N 53)

ՄԱՆԿԱԲԱՐՁԱԳԻՆԵԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ՕԳՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Հիմնական դեմոգրաֆիկ և առողջապահական ցուցանիշները 1999 թ. (ըստ հաշվետվությունների)

Ցուցանիշներ Երևան հանրապետություն

Երևանի պտղաբեր տարիքի կանանց թիվը 363175

Ծնելիության ցուցանիշը 8.8 9.6

Մայրական մահացության ցուցանիշը 100000 ծնունդից 59.3 (դեպքերի թիվը` 7) 35.0 (դեպքերի թիվը` 13)

Պերինատալ մահացության ցուցանիշը 23.7 15.6

Կեսարյան հատումների ցուցանիշը 12% 6.6%

Մանկաբարձ-գինեկոլոգիական մահճակալների թիվը 1447 (ամբողջի 38%) 3763

Ծննդաբերությունների թիվը 11796 (ամբողջի 32%) 37182

Մանկաբարձ-գինեկոլոգների թիվը 378/188 (կ/կ) (ամբողջի 44%) 855/306 (կ/կ)

Իրավիճակային վերլուծություն

Երևան քաղաքում մանկաբարձագինեկոլոգիական հիվանդանոցային օգնությունն իրականացվում է 10 ծննդատների միջոցով, որոնցից 3-ը միավորումների կազմում («Էրեբունի», «Մալաթիա» և N 8 բուժմիավորում): Ծննդատներից 3-ը նեղ մասնագիտացված են (III մակարդակի` Պերինատոլոգիայի, մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի հանրապետական կենտրոն, Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն և Սեքսուալ առողջության և ընտանիքի պլանավորման հանրապետական կենտրոն), որտեղ հիմնականում ընդունվում են բարձր ռիսկի հղիներ և ծննդաբերներ` հանրապետության ողջ տարածքից: 2000 թ. ընթացքում հանրապետության ծնունդների 15%-ի ընդունումը և գինեկոլոգիական հիվանդների շուրջ 30%-ի բուժումն իրականացվել է այդ հիմնարկներում:

Երևանում փաստացի ծավալված մանկաբարձ-գինեկոլոգիական մահճակալների թիվը 2000 թ-ին կազմել է 1175, ինչը շուրջ 18%-ով պակաս է 1999 թ-ի համեմատությամբ (1425): Ըստ պաշտոնական հաշվետվությունների, մանկաբարձագինեկոլոգիական մահճակալների թիվը Երևանում 1477 է, ինչը 272-ով (շուրջ 20%) ավելի է փաստացի ծավալվածներից (աղյուսակ N 1): Մանկաբարձ-գինեկոլոգիական մահճակալներով ապահովվածության ցուցանիշը մայրաքաղաքում 10000 բնակչի թվով կազմում է 11.6 (հանրապետությունում` 10):

10 ծննդատներում աշխատող բժիշկների թիվը կազմում է 475, յուրաքանչյուր բժշկին ընկնող մահճակալների թիվը կազմում է 2.5: Ադմինիստրատիվ աշխատողները կազմում են ամբողջ անձնակազմի (2416) շուրջ 10.5%-ը: 2000 թ-ին 1999-ի համեմատությամբ ծննդատների աշխատակիցների թիվը կրճատվել է 5.5%-ով (1999 թ` 2557): 10000 բնակչի թվով մանկաբարձ-գինեկոլոգների թիվը Երևանում կազմում է 3.0 (հանրապետությունում` 2.2):

Բուժքույրերի թիվը շուրջ 2.5 անգամ գերազանցում է բժիշկների թվին: Կենսաթոշակային տարիքի անձինք կազմում են ընդհանուր աշխատակազմի 7.5 %-ը (1999 թ-ի համեմատությամբ կրճատվել են 20%-ով), իսկ համատեղողները 2% (48 անձ):

Զբաղեցված շենքային տարածքների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 44283 քմ, որից վարձակալության է տրված ընդամենը 174 քմ (0.4%):

2000 թ. 10 ծննդատներում գրանցված ծնունդների թիվը կազմել է 11370: 633 մանկաբարձական մահճակալների պարագայում մեկ մահճակալին ընկնող տարեկան ծնունդների թիվը կազմում է 18, ինչը համապատասխանում է մահճակալի 25-30% ծանրաբեռնվածությանը (մեկ մահճակալը 300 օր աշխատելու դեպքում կարող է ընդունել մինչև 50 ծնունդ):

Մահճակալների ծանրաբեռնվածությունը ծննդատներում տատանվում է 18-66%-ի սահմաններում, ընդ որում, եթե քաղաքային ծննդատներում միջինում այն կազմում է 29-30%, ապա 3-րդ մակարդակի մասնագիտացված ծննդատներում այն միջինում 50% է: Հատկանշական է, որ բազմապրոֆիլ հիվանդանոցների կազմում գտնվող ծննդատների զբաղվածությունն զգալի գերազանցում է ինքնուրույն ծննդատների զբաղվածությանը (աղյուսակ 3):

Ըստ տնօրենների ներկայացրած տվյալների, 2000 թ. կեսարյան հատումների միջին ցուցանիշը կազմել է 13.8%, ընդ որում, այն ամենաբարձրն է ՊՄ և ԳՀ կենտրոնում (23.7%) և ամենացածրն է N 1 ծննդատանը (7.4%), որի մահճակալների զբաղվածությունը չի գերազանցում 20%-ը:

Ամբուլատոր-պոլիկլինիկական մանկաբարձագինեկոլոգիական օգնությունը Երևանում իրականացվում է 27 կանանց կոնսուլտացիաների միջոցով, որոնցից 4-ը ծննդատների, 3-ը` բուժմիավորումների, իսկ 20-ը` պոլիկլինիկաների կազմում (աղյուսակ N 2): Ըստ 1999 թ. հաշվետվությունների տվյալների, կանանց կոնսուլտացիաներում աշխատող մանկաբարձ-գինեկոլոգների թիվը 188 է, որոնք սպասարկում են 332579 վերարտադրողական տարիքի կանանց: Միջինում մեկ մանկաբարձ-գինեկոլոգի կողմից սպասարկվող պտղաբեր տարիքի կանանց թիվը կազմում է 1170: Երևանի կանանց կոնսուլտացիաների կողմից հաշվառման վերցված հղիների թիվը 1999 թ. կազմել է 10772: Համաձայն տնօրենների կողմից ներկայացված տեղեկատվության, 2000 թ. դիսպանսեր հսկողության տակ գտնվող հիվանդ կանանց թիվը կազմել է 4896: Ըստ էության, մեկ մանկաբարձ-գինեկոլոգը միջինում իրականացնում է 57 հղիի և 30 գինեկոլոգիական հիվանդ կանանց շարունակական հսկողություն, ինչը զգալի ցածր է իրական հնարավորից:

Այսպիսով, մանկաբարձ-գինեկոլոգիական ծառայության օպտիմալացման անհրաժեշտությունը նույնպես ակնհայտ է և ժամանակի անհրաժեշտ պահանջ:

Առաջարկություններ`

Ծննդօգնության համակարգի օպտիմալացման առաջարկվող սկզբունքները համապատասխանում են առողջապահական համակարգի օպտիմալացման ընդհանուր հայեցակարգին և իրագործման ռազմավարական ծրագրին:

Գլոբալ առումով, կրճատվող մանկաբարձագինեկոլոգիական մահճակալների թիվը միջինում կկազմի 25%, թեև առանձին ծննդատների համար այն կարող է գերազանցել 40%-ը (աղյուսակ N 3):

Օպտիմալացման վերջնական փուլում փաստացի ծավալված 1175 (ըստ հաշվետվությունների` 1447) մանկաբարձագինեկոլոգիական մահճակալների փոխարեն առաջարկվում է Երևան քաղաքում ունենալ շուրջ 960 մահճակալ, այդ թվում` 420-ը մասնագիտացված (III մակարդակի) ծննդատներում, որոնք կապահովեն բարձր ռիսկի հղիների և կանանց բուժօգնությունը հանրապետության ամբողջ տարածքից, իսկ 540-ը ծավալել մնացած ծննդատներում, որոնք կարող են լինել թվով 4-5-ը և տեղակայվել ու սպասարկել Զեյթուն-Քանաքեռի, Նորքի զանգվածի, Մալաթիա-Սեբաստիա և Հ/Ա թաղամասի, Շենգավիթի, Էրեբունու և Նոր Արեշի թաղամասերի տարածքները:

Օպտիմալացումն ըստ առանձին ծննդատների (աղյուսակ N 3)

1. Պերինատոլոգիայի, մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի հանրապետական կենտրոն

Ապապետականացված է (պետության մասնակցությամբ): Զբաղվածությունը բավականին բարձր է (54%), այնուամենայնիվ առաջարկվում է կրճատել մահճակալների 30%-ը:

2. Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոն

Գիտահետազոտական ինստիտուտ է, նաև ԱՀԿ-ի հետ համագործակցության կենտրոն: Առաջարկվում է կրճատել մահճակալները 24%-ով, քանզի զբաղվածությունը կազմում է 51%:

3. Սեքսուալ առողջության և ընտանիքի պլանավորման հանրապետական կենտրոն

Առաջարկվում է պահպանել ինքնուրույն կարգավիճակը` հանձնելով այն քաղաքապետարանի ենթակայությանը: Զբաղվածությունը կազմում է ընդամենը 36%, մահճակալների շուրջ 34%-ը կարող է կրճատվել:

4. (կետն ուժը կորցրել է 10.10.02 N 1616-Ն)

5. N 3 ծննդատուն

Գտնվում է մասնավորեցման 2001-2003 թթ. ծրագրում: Պրոֆիլը պահպանելու դեպքում առաջարկվում է ներքին օպտիմալացում` մահճակալների 37%-ի կրճատմամբ (մահճակալների զբաղվածությունը չի գերազանցում 23%-ը):

(6-րդ կետը հանվել է 19.03.02 N 268)

6. «Սուրբ Աստվածամայր» ծննդատուն

Ծանրաբեռնվածությունը չի գերազանցում 24%-ը: Տիպային ծննդատուն է` կանանց կոնսուլտացիայի հետ միասին: Առաջարկվում է պահպանել ինքնուրույն կարգավիճակը` մահճակալային ֆոնդը կրճատելով 34%-ով:

(6-րդ կետը փոփ. 19.03.02 N 268)

7. N 8 բուժմիավորում

Ծննդատունը գտնվում է բազմապրոֆիլ հիվանդանոցի կազմում, զբաղվածության տոկոսը ինքնուրույն քաղաքային ծննդատների համեմատությամբ զգալի բարձր է` 45%: Ենթակա է ներքին օպտիմալացման (մահճակալների կրճատում` 26%-ով):

(7-րդ կետը փոփ. 19.03.02 N 268)

8. «Էրեբունի» ԲԿ

Մահճակալային զբաղվածությունը կազմում է 36%: Առաջարկվում է ներքին օպտիմալացում` կրճատում 35%-ով: Սակայն N 1 ծննդատունն իր մեջ ներառելու դեպքում` մահճակալային ֆոնդը կարող է ընդարձակվել մինչև 200 մահճակալ:

(8-րդ կետը փոփ. 19.03.02 N 268)

9. «Մալաթիա» ԲԿ

Մահճակալային ֆոնդն արդեն իսկ մասնակիորեն նվազեցված է, զբաղվածությունը կազմում է 47%: Ենթակա է ներքին օպտիմալացման` կրճատում` 25%-ով:

(9-րդ կետը փոփ. 19.03.02 N 268)

Առաջարկված տարբերակով օպտիմալացման դեպքում մանկաբարձագինեկոլոգիական ծառայության համակարգից կարող են օտարվել 3-4 շենքային կառույցներ` շուրջ 8400 քմ ընդհանուր տարածքով:

Կանանց կոնսուլտացիայի առումով Երևան քաղաքի համար նրանց պահպանումն առաջնային բուժօգնության համակարգում կամ ծննդատան կառուցվածքում լիովին ընդունելի է, սակայն բոլոր կանանց կոնսուլտացիաների ֆունկցիոնալ կապի ամրագրման անհրաժեշտությունը ծննդատների հետ ակնհայտ է: Կանանց կոնսուլտացիաների ֆունկցիոնալ միավորումը ծննդատներին առաջարկվում է անել տարածքային (համայնքային կամ թաղամասային) սկզբունքով:

Աղյուսակ N 1

Տ ե ղ ե կ ա տ վ ու թ յ ու ն

Երեվանի ծննդօգնության հիմնարկների (բաժանմունքների) վերաբերյալ (բազային ընդհանուր տվյալներ` ըստ տնօրենների ներկայացման)

Կառուցվածքը Հիմնական բնութագրիչները Տարեկան ծնունդների թիվը Գինեկոլոգի-

ական մեծ վիրահա-

տությունները Կեսարյան հատումները Հղիության արհեստական հատումները Կադրային հագեցվածությունը** Նյութատեխնի-կական նկարագիրը***

մահճակալները տարեկան ընդունված հիվանդների թիվը մահճակալ օրերի թիվը բժիշկները բուժքույրերը կրտսեր բուժաշխատող-ները ադմինիստրատիվ և այլ աշխատողները Շենքային պայմաններ զբաղեցրած տարածությունը (մ.2 )

պլանային (ըստ հաշվետվու-թյունների) փաստացի ծավալված

1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000

ՀՀ ԱՆ Մ և Մ առողջ. պահպ.գիտ. կենտ. 140 140 40 140 3874 3292 21994 16817 1256 1168 462 398 256 189 854 792 117 109 148 131 100 83 63 55 2476,1 2476,1

«Սուրբ Աստվածամայր» կլին. ծննդ. 136 136 136 136 2031 1729 10895 8963 1244 1133 92 104 126 127 182 84 39 40 131 129 74 70 38 36 6369 6869

Մալաթիա բժշկ. կենտրոն 60 60 60 60 1944 1220 8861 52220 1049 843 106 98 104 68 350 41 25 25 79 79 40 40 1 1 2057.7 2057.7

8-րդ բուժ. միավ. ԱՓԲԸ 95 95 95 75 2061 1568 10047 7752 986 860 82 73 78 90 346 262 24 24 70 70 23 17 1 1 1893 1893

«Էրեբունի» բժշկ. կենտրոն 190 74 190 74 3477 2760 21169 14360 1129 1077 259 206 121 135 1115 1138 30 29 127 110 39 35 1 1 6480 4800

N 3 կլինիկ. ծննդատան կ/կ 120 120 120 120 2069 2102 8550 10722 1057 1034 120 211 113 145 482 376 47 34 156 156 48 42 31 25 3175 3175

Թիվ 1 կլին. ծննդատուն 120 120 100 90 1236 1081 7055 6143 844 788 36 20 50 58 110 71 31 31 81 81 36 36 22 22 4049 4049

Թիվ 4 կլին. ծննդատուն 110 100 110 110 2054 1910 10354 10312 1211 1211 122 167 134 157 698 483 51 51 127 140 66 69 26 27 4333 4333

Պերինատ. մանկաբարձ. և գինեկ./կ. 194 194 194 160 5549 6952 26142 25078 1614 1813 857 785 332 429 314 497 59 56 137 129 64 61 58 57 4320 4320

ԸՊ և ՍԱ կենտրոն 280 280 280 210 3043 3137 27167 26473 1258 1433 152 144 132 168 210 181 78 75 186 156 83 83 10530 10310

Ընդամենը 1445 1329 1425 1175 27338 25751 152234 131840 11645 11370 2288 2206 1454 1566 4661 3925 501 474 1242 1181 573 536 286 271 46182.8 44282.8

Աղյուսակ N 2

Տ ե ղ ե կ ա տ վ ու թ յ ու ն

կանանց կոնսուլտացիաների (կաբինետների) վերաբերյալ (բազային ընդհանուր տվյալներ` ըստ տնօրենների ներկայացման)

Սպասարկման ծավալները Աշխատանքային նկարագիրը Կադրային հագեցվածությունը**

NN

ը/կ Տեղամասերի թիվը Վերարտադ. տար. կանանց թիվը հաշվ. վերցվ. հղիների թիվը դիսպ. հսկ. տակ գտնվ. կան. թիվը հակաբեղ. օգտագ. կանանց թիվը բժիշկներ բուժքույրեր կրտսեր բուժաշխ. ադմինիստրատիվ և այլ աշխատողները

1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000

1. N 3 կլին. ծննդատուն 9 26 9250 8821 465 513 14 21 95 15 9 27 10 10 1 1 1 1

2. N 4 կլին. ծննդատուն 13 13 32430 26350 1093 971 54 36 2038 2443 15 15 19 19 1 1 1 1

3. «Մալաթիա» բժշ. կենտ. 3 3 4990 4791 418 366 80 42 173 228 5 5 7 7 1 1 1 1

4. 8-րդ բուժ. միավ. կ/կ 7 7 18345 15082 414 396 101 74 139 223 9 9 12 12 2 1 1 1

5. 2-րդ բուժ. միավ. կ/կ 8 8 18345 15082 414 396 101 74 139 223 9 9 12 12 2 1 1 1

6. N 2 պոլիկլինիկ. կ/կ 7 7 19220 18740 536 500 128 230 145 360 7 7 8 8 3 3 1 1

7. «Էրեբունի» N 3 պոլ. 10 10 15080 14388 400 433 201 253 290 320 8 10 7 8 2 2 0 0

8. N 6 պոլիկլինիկ. կ/կ 9 9 39095 28316 686 601 478 443 373 323 9 9 13 13 3 3 1 1

9. N 7 պոլիկլինիկ. կ/կ 1 1 1076 1056 72 63 61 57 463 453 1 1 2 2 1 1 0 0

10. N 8 պոլիկլինիկ. կ/կ 8 8 25344 25344 369 381 167 235 4483 4003 10 10 10 11 2 2 1 1

11. N 9 պոլիկլինիկ. կ/կ 3 9 7983 7646 200 164 170 211 77 164 3 3 3 3 1 1 0 0

12. N 10 պոլիկլինիկ. կ/կ 2 2 4670 6037 181 150 210 278 82 26 2 2 3 3 1 1 0 0

13. N 11 պոլիկլինիկ. կ/կ 15 14 25970 0 568 0 370 0 334 0 14 14 15 15 2 2 1 0

14. N 12 պոլիկլինիկ. կ/կ 7 7 19500 19000 400 336 143 57 302 412 7 7 9 9 1 1 1 1

15. N 13 պոլիկլինիկ. կ/կ 3 3 10730 10094 230 216 103 147 317 1181 3 3 4 3 1 1 0 0

16. N 15 պոլիկլինիկ. կ/կ 5 5 11633 11784 352 296 104 63 16 8 4 4 5 5 1 1 1 1

17. N 16 պոլիկլինիկ. կ/կ 2 2 6100 5700 170 134 222 179 0 0 2 2 3 3 1 1 0 0

18. N 17 պոլիկլինիկ. կ/կ 8 8 12631 12520 392 388 307 245 323 321 7 7 8 8 2 2 1 1

19. N 18 պոլիկլինիկ. կ/կ 5 5 15000 15000 382 319 125 118 270 768 7 7 7 6 2 2 1 1

20. N 19 պոլիկլինիկ. կ/կ 8 8 29788 28895 880 848 583 388 530 9544 8 8 10 11 2 2 1 1

21. N 20 պոլիկլինիկ. կ/կ 4 4 9832 9759 228 253 25 20 271 240 4 4 4 4 1 1 0 0

22. N 21 պոլիկլինիկ. կ/կ 1 1 2650 2364 62 65 21 25 60 69 1 1 1 1 1 1 0 0

23. N 22 պոլիկլինիկ. կ/կ 4 4 10079 9980 204 212 115 70 404 571 2 3 2 4 1 1 0 0

24. N 23 պոլիկլինիկ. կ/կ 4 5 2880 4991 86 70 235 291 56 127 2 2 2 2 1 1 0 0

25. «Սուրբ Աստվածամայր» 5 5 11670 12274 344 369 500 675 150 184 4 6 12 11 5 2 1 1

26. ԸՊ և ՍԱ կենտրոն կ/կ 4 4 18159 17256 570 604 581 532 354 440 10 13 7 7 2 2 1 1

27. ԱԱ Պ կենտրոնի կ/կ 2 3 4300 4500 83 100 110 120 900 1000 3 3 2 2 1 1 0 0

Ընդամենը 157 181 386057 338279 10378 9324 5512 5075 13154 24140 164 190 196 197 43 39 16 16

Աղյուսակ N 3

Երեվանի մանկաբարձագինեկոլոգիական ստացիոնար հաստատությունների հիմնական նկարագրերը (ըստ հաշվետվության տվյալների) եվ ՕՊՏԻՄԱԼԱՑՄԱՆ ԱՌԱՋԱՐԿՆԵՐԸ

NN

ը/կ Բուժհաստատ. անվանումը Կառուցվածքը Մահճ. պլան. թիվը Ընդունվ.

հիվանդ. թիվը Անցկացվ.

մ/օ Ենթադրվող միջին

տարեկան մահճ.

ծանրաբեռնված. Մահճ. փաստացի զբաղ. Ծանրաբեռն. (%) Առաջարկվող մահճ. թիվը Կրճատում (%)

1. N 1 ծննդատուն

հղիներ և ծննդկաններ 65 783 4717 300 15,7 24,1 40

պաթոլոգիա 25 177 1432 300 5 20 15

գինեկոլոգիա 30 276 906 320 3 10 15

Ընդամենը 120 18 70 42

2. N 3 ծննդատուն

հղիներ և ծննդկաններ 70 1002 5452 300 18 25,7 45

պաթոլոգիա 20 220 897 320 3 15 10

գինեկոլոգիա 20 367 1722 320 6 30 15

աբորտներ 10 480 479 2 20 5

Ընդամենը 120 22,6 75

37

3. N 4 ծննդատուն

հղիներ և ծննդկաններ 57 1139 5705 300 19 33,3 40

պաթոլոգիա 23 326 1868 300 7 30,4 15

ընդհանուր գինեկոլոգիա 30 586 1826 320 8 26,6 20

Ընդամենը 110 30,1 75 32

4. «Սուրբ Աստվածամայր» ծննդատուն

հղիներ և ծննդկաններ 66 1464 7735 300 26 39,3 50

պաթոլոգիա 25 247 1855 300 6 24 15

գինեկոլոգիա 45 320 1305 320 4 8,8 25

Ընդամենը 136 24 90 34

5. 8-րդ բ/մ ծննդ. բաժ.

պաթոլոգիայով հղիներ և ծննդկաններ 80 1249 7413 300 25 30,7 58

գինեկոլոգիա 15 700 2634 320 0 60 12

Ընդամենը 95 45,5 70 26

6. Մալաթիա» ԲԿ-ի ծննդ. բաժանմունք

հղիներ և ծննդկաններ 30 1078 5154 300 18 60 25

պաթոլոգիա 15 165 1606 300 5 33,3 10

գինեկոլոգիա 15 701 2101 320 7 46,6 10

Ընդամենը 60 46,6 45 25

7. «Էրեբունի» ԲԿ-ի ծննդ. բաժանմունք

հղիներ և ծննդկաններ 60 1129 8493 300 28 46,6 45

պաթոլոգիա 50 390 2309 300 8 16 30

գինեկոլոգիա 55 600 5559 320 17 30,9 30

աբորտներ 5 1038 1038 320 3 60 5

Ընդամենը 170 35,8 110 35

8. ՊՄ և Գ կենտրոն

հղիներ և ծննդկաններ 40 618 3848 300 13 32,5 30

պաթոլոգիա 40 1674 8890 300 30 75 35

գինեկոլոգիա 100 1094 6741 320 22 21,1 60

վերակենդան. 6 384 3585 300 6

Ընդամենը 186 53,6 140 30

9. Մ և ՄԱՊ կենտրոն

հղիներ և ծննդկաններ 59 1110 7126 300 24 38,9 40

պաթոլոգիա 21 459 3591 300 12 57,1 40

գինեկոլոգիա 60 2264 11277 320 35 58,3 40,6

Ընդամենը 140 51,4 110 24

10. ՍԱ և ԸՊ կենտրոն

հղիներ և ծննդկաններ 100 1395 7494 300 2,5 25 60

պաթոլոգիա 30 278 2484 300 9 30 20

գինեկոլոգիա 90 814 10165 320 3,2 35,5 60

աբորտներ 10 210 210 320 0,7 7 6

մանկ. գինեկ. 40 284 5240 320 17 41 30

վերարտադր. 10 62 1574 320 5 50 10

Ընդամենը 280 320 36,1 190 34

Ընդամենը` ծննդատներում 1423 958

(բաժինը փոփ. 19.03.02 N 268, 10.10.02 N 1616-Ն)

ՄԱՆԿԱԿԱՆ ՀԻՎԱՆԴԱՆՈՑԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Հիմնական դեմոգրաֆիկ և առողջապահական ցուցանիշները 1999 թ. (ըստ հաշվետվությունների)

Ցուցանիշներ Երևան հանրապետություն

Մանկական բնակչությունը (0-15 տ.) 251500 911399

Մանկական մահացության ցուցանիշը

(1000 կենդանածիններից) 15.5‰ 15.4‰

Պերինատալ մահացության ցուցանիշը (1000 ծնունդներից) 23.7‰ 15.6‰

Ծնելիության ցուցանիշը (1000 բնակչի հաշվարկով) 8.8 9.6

Մանկական հիվանդանոցների թիվը 9 15

Մանկական մահճակալների թիվը 1946(60%) 3265

Մանկաբույժների թիվը (ստացիոնարներում) 443(63%) 704

Իրավիճակային վերլուծություն

Ըստ 1999 թ. հաշվետվության տվյալների, երեխաների հիվանդանոցային բուժօգնությունը Երևանի տարածքում իրականացվում է 9 ինքնուրույն հիվանդանոցների և մասնագիտացված կենտրոնների (միավորումների) կազմում գտնվող 7 մանկական բաժանմունքի միջոցով` 1846 ընդհանուր մահճակալային հզորությամբ: Ինքնուրույն մանկական հիվանդանոցներում աշխատող բուժանձնակազմը կազմում է 2652, որից 545 բժիշկներ: Մեկ բժշկին ընկնող մահճակալների թիվը միջինում կազմում է 3.6, ինչը 5-6 անգամ գերազանցում է նախկին միութենական և ներկայիս առաջարկվող նորմատիվը:

Ըստ բուժհիմնարկների տնօրեններից հավաքագրված տվյալների (աղյուսակ N 1), 10 հիվանդանոցներում (հանրապետական մանկական օրթոպեդիկ հիվանդանոցը թեև չի գտնվում Երևանում, բայց ունի հանրապետական նշանակություն և նախարարության ենթակայության է) փաստացի ծավալված մահճակալների թիվը 1999 թ. կազմել է 1793, իսկ 2000 թ.` 1696, ինչը գրեթե 15%-ով պակաս է մահճակալների պաշտոնական թվից:

Ըստ պաշտոնական (հաշվետվության) տվյալների, Երևանում է կենտրոնացված մանկական մահճակալների 60%-ը: Մանկական մահճակալներով ապահովվածությունը 10000 մանկական բնակչության թվով Երևանում կազմում է 77 (հանրապետությունում` 36): Մանկաբույժների թվի առումով ևս անհամամասնությունն ակնհայտ է: Եթե հանրապետությունում 10000 մանկական բնակչության հաշվով ստացիոնարներում աշխատող մանկաբույժների թիվը կազմում է 7.7, ապա Երևանում` 17.6:

2000 թ. բուժաշխատողների ընդհանուր թիվը (2183) շուրջ 8%-ով պակաս է 1999 թ. համեմատությամբ: Ադմինիստրատիվ և այլ աշխատողների թիվը գերազանցում է բժիշկների թվին: 2183 բուժաշխատողներից 164-ը (7.5%) կենսաթոշակային տարիքի անձինք են, իսկ 48 հոգին աշխատում են համատեղությամբ (2.2%): Ըստ ներկայացված տվյալների, մանկական 10 հիվանդանոցների շենքերի զբաղեցրած տարածքը կազմում է 51.320 քմ, որից վարձակալության է տրված 1296 քմ տարածք (1999 թ. համեմատությամբ` աճ շուրջ 70%-ով):

Մանկական հիվանդանոցներից երկուսը մասնավորեցված են («Արաբկիր» ԲԿ, հանրապետական մանկական օրթոպեդիկ հիվանդանոց): Հանրապետության միջին ցուցանիշների համեմատությամբ Երևանը բնորոշվում է բարձր պերինատալ մահացությամբ և ցածր ծնելիությամբ: Երևանում է կենտրոնացված մանկական մահճակալների 60%-ը և ստացիոնարներում աշխատող մանկաբույժների 63%-ը: Մանկական հիվանդանոցների մահճակալների զբաղվածությունը, ըստ բաժանմունքների, տատանվում է 25-35%-ի սահմաններում (աղյուսակ 2), բացառությամբ 3 հիվանդանոցների («Արաբկիր» ԲԿ` 69.7%, «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց` 57% և մանկական հանրապետական վերականգնողական կենտրոն` 52%): Մահճակալների նվազագույն զբաղվածությունը գրանցված է N 6 ՄՆՀ-ում (24%) և ՇՕՄԿՀ-ում (30%):

Օպտիմալացման գործընթացի համար խիստ կարևոր է ըստ պրոֆիլների մահճակալային ֆոնդի առկա և պահանջվող քանակների վերլուծությունը (աղյուսակ 3): Մանկական մասնագիտացված և ընդհանուր պրոֆիլի մահճակալների հարաբերակցությունը կազմում է 4:1 (նախկինում այն եղել է 2:1): Առանձին պրոֆիլներով բաժանմունքների թիվը հասնում է 5-6-ի, իսկ մահճակալային ֆոնդն առանձին ուղղություններով (ընդհանուր մանկաբուժական, տրավմատոլոգիական, նորածնային և այլն) գերազանցում է 300-ը, այն դեպքում, երբ որոշ հիվանդանոցներում առանձին բաժանմունքներում մահճակալների զբաղվածությունը չի հասնում նույնիսկ 20%-ի (ՇՕՄԿՀ, ՀՄԿՀ, N 4 ՄԿՀ և այլն):

Վերջինս վկայում է (հատկապես` վերջին տարիներին) նեղ մասնագիտացված (առավել թանկ) մահճակալային հզորությունների անհարկի զարգացման մասին, որն առավելապես բուժհաստատությունների տնօրինության նախաձեռնության արդյունք է (յուրաքանչյուրը ձգտում է ունենալ ավելի շատ մասնագիտացված, «եկամտաբեր» ծառայություններ): Ընդգծված է հատկապես մանկական մահճակալների ծավալման տենդենցը մեծահասակների գրեթե բոլոր III մակարդակի հիվանդանոցներում (օրինակ` նորածինների դիմածնոտային արատների պլաստիկ վիրահատություններ են կատարվում Երևան քաղաքի գրեթե 10 հիվանդանոցներում):

Օպտիմալացման հիմնական սկզբունքները եվ առանձնահատկությունները

Մանկական հիվանդանոցային համակարգի օպտիմալացման առաջարկվող սկզբունքները համապատասխանում են առողջապահական համակարգի օպտիմալացման ընդհանուր հայեցակարգին և իրագործման ռազմավարական ծրագրին:

Գլոբալ առումով մանկական մահճակալների կրճատվող ծավալները միջինում կկազմեն 35-40% (աղյուսակ N 2), սակայն առանձին պրոֆիլների գծով այն կարող է գերազանցել 50%-ը (աղյուսակ N 3): Օպտիմալացումը կբերի ինչպես ներհիվանդանոցային կառուցվածքային փոփոխությունների (ընդհուպ մինչև բաժանմունքների փակում, շենքային տարածքների կրճատում), այնպես էլ առանձին հիվանդանոցների լուծարման կամ միաձուլման` վերակազմավորման ճանապարհով:

Առաջարկվող օպտիմալացման ծրագրում հաշվի է առնված մանկական ծառայությանը հատուկ հետևյալ առանձնահատկությունը` ի տարբերություն մեծահասակների ծառայության, որին բնորոշ է նեղ մասնագիտացված ինքնուրույն բուժհաստատությունների առկայությունը (որոնք այդ ծառայության մասով իրականացնում են և' դիսպանսեր, և' կազմ-մեթոդական աշխատանք), մանկական նեղ մասնագիտացված կենտրոններն ունեն ֆունկցիոնալ բնույթ, առավելապես տեղակայված են բազմապրոֆիլ հիվանդանոցների, հաճախ այդ պրոֆիլի միակ մանկական բաժանմունքի բազայի վրա և, հետևաբար, ենթակա են պահպանման, քանզի ապահովում են ողջ հանրապետության երեխաների նեղ մասնագիտացված դիսպանսեր բուժօգնությունը: Ավելին, ծառայությունները պետք է զարգացում ապրեն, լուծվեն դիսպանսեր օգնության կազմակերպման ֆինանսավորման մեխանիզմները, ինչը ակնհայտորեն կնպաստի հիվանդանոցային բեռի թեթևացմանը և ստացիոնար բուժօգնության ծախսերի կրճատմանը:

Օպտիմալացման գործընթացի ներկա փուլում (2001 թ.) մանկական մահճակալային հզորությունը կկրճատվի շուրջ 40%-ով և կկազմի 1260 (ըստ պրոֆիլների այն ներկայացված է N 3 աղյուսակում):

Վերջնական փուլում (2002-2003 թթ.) մանկական ստացիոնար ծառայության օպտիմալացման արդյունքում Երևան քաղաքում կարելի է կանխատեսել 3-4 բազմապրոֆիլ հիվանդանոցների ձևով` 900-1000 մահճակալային ընդհանուր հզորությամբ (միջինում 1 հիվանդանոց` 200-250 մահճակալով):

Օպտիմալացման վերջնական արդյունքում կկրճատվի Երևան քաղաքի մանկական մահճակալների ավելի քան 50%-ը, ինչն իր հերթին կբերի և´ կադրային ռեսուրսների օպտիմալացման, և´ վերաբաշխման անհրաժեշտության:

Օպտիմալացումը` ըստ առանձին բուժհաստատությունների

1. Հանրապետական մանկական կլինիկական հիվանդանոց (ՀՄԿՀ)

Կառուցվածքային որոշ փոփոխություններ արդեն իրականացված են: Պաթանատոմիական ծառայության մասնաշենքն առանձնացված է (այն ունի ինքնուրույն մանկական պաթանատոմիական կենտրոնի կարգավիճակ): Եռահարկ առանձին մի մասնաշենք նույնպես դուրս է հիվանդանոցի կառուցվածքից (տրամադրված է N 6 ստոմատոլոգիական պոլիկլինիկային` որպես ԵրՊԲՀ-ի օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի ամբիոնի բազա): Հիվանդանոցի ծանրաբեռնվածությունը չի գերազանցում 30%-ը: Առաջարկվում է ներքին օպտիմալացում` մահճակալների կրճատում շուրջ 40%-ով: Քանի որ քննարկման փուլում է ՀՄԿՀ-ը մասնավորեցման ծրագրից հանելու խնդիրը, նպատակահարմար է հիվանդանոցի կարգավիճակի և հետագա օպտիմալացման խնդրին լրացուցիչ անդրադառնալ մասնավորեցման հարցի լուծումից հետո:

2. Համալսարանական N 1 մանկական հիվանդանոց

Առաջարկվում է հանձնել քաղաքապետարանի ենթակայությանը, միաժամանակ իրականացնելով ներքին օպտիմալացում` կրճատում 35%-ով, քանզի մահճակալների զբաղվածությունը չի գերազանցում 32%-ը:

3. «Արաբկիր» ԲԿ

Ապապետականացման հիվանդանոցային կառույց Է` «Արաբկիր» միացյալ հիմնադրամի հիվանդանոց, որն իրականացնում է թե' մանկական և թե' մեծահասակ բնակչության բուժօգնություն (հեմոդիալիզի մասով): Մահճակալների զբաղվածությունն ամենաբարձրն է հիվանդանոցների շարքում (70%): Մանկական բնակչության համար իրականացվող մասնագիտացված բուժօգնության ծավալները (նեֆրոլոգիա, ուրոլոգիա) անհրաժեշտ է հաշվի առնել օպտիմալացման ընդհանուր ծրագրի համատեքստում:

4. Շտապ օգնության մանկական կլինիկական հիվանդանոց

Մահճակալային ծանրաբեռնվածությամբ նվազագույններից մեկն է Երևանում (29.6%): Ենթակա է կրճատման շուրջ 45%-ով: Հաշվի առնելով բազմապրոֆիլությունը, շտապ բուժօգնության ուղղվածությունը` ենթակա է պահպանման (200 մահճակալային հզորությամբ):

5. N 4 մանկական կլինիկական հիվանդանոց

Գործում է մահճակալային ֆոնդի ընդամենը 33% ծանրաբեռնվածությամբ: Բնորոշվում է օժանդակ և լաբորատոր որակյալ ծառայությունների առկայությամբ: Մահճակալային ֆոնդը ենթակա է կրճատման 50%-ով: Հիվանդանոցի կարգավիճակի հարցը կարող է հետագայում լրացուցիչ քննության առնվել (օր., ծավալել մանկական ախտորոշիչ կենտրոն` փոքր ստացիոնար ծառայությամբ):

6. «Նորք-Մարաշ» ԲԿ (N 2 ՄԿՀ)

Մահճակալների ծանրաբեռնվածությունը չի գերազանցում 32%-ը: Իրականացնում է հիմնականում մոնոպրոֆիլ` կարդիոլոգիական/կարդիովիրաբուժական օգնություն և' մեծերին, և' մանուկներին: Քառորդ մասով կարելի է կրճատել մահճակալային ֆոնդը: Պահպանելով հիմնական ուղղվածությունը` այն կարելի է դարձնել խառը հիվանդանոց` դիմածնոտային և քիթ-կոկորդ-ականջ բաժանմունքները տեղափոխելով այլ մանկական հիվանդանոց:

7. Հանրապետական մանկական օրթոպեդիկ հիվանդանոց

Մասնավորեցվել է: Պրոֆիլը պահպանելու դեպքում մահճակալային հզորություններն առաջարկվում է կրճատել 40%-ով, քանզի ծանրաբեռնվածությունը չի գերազանցում 23%-ը:

8. «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց

Իրականացնում է թե մանկական և թե մեծահասակ բնակչության բուժօգնությունը` շուրջ 60% ծանրաբեռնվածությամբ: Միակն է հանրապետությունում, ենթակա է պահպանման: Մահճակալներն առաջարկվում է կրճատել շուրջ 10%-ով` պահպանելով 300 մահճակալ, որից 130-ը` մանկական:

9. Հանրապետական մանկական վերականգնողական կենտրոն

Մոնոպրոֆիլ մանկական հիվանդանոց է, հիմնականում իրականացնում է երեխաների նյարդային և հենաշարժական համակարգի վերականգնողական բուժում: Աշխատում է մահճակալների շուրջ 50% ծանրաբեռնվածությամբ: Առաջարկվում է ներքին օպտիմալացում` կրճատում շուրջ 40%-ով:

10. N 6 նևրոլոգիական հիվանդանոց

Մահճակալների զբաղվածությամբ նվազագույնն է հիվանդանոցների շարքում (24.4%): Ենթակա է տեղափոխման շտապ օգնության մանկական կլինիկական հիվանդանոցի տարածք` 60 մահճակալային ֆոնդով:

11. Այլ հիվանդանոցների և միավորումների կազմում գործող մանկական բաժանմունքների զբաղվածությունը ևս ցածր է: Այն տատանվում է 64-%-ից (ուռուցքաբանության ԳՀԻ) 30%-ի (N 8 ԲՄ ակնաբուժական բաժանմունք) սահմաններում և, հետևաբար, առաջարկվում է մահճակալային հզորությունները կրճատել զբաղվածությանը համամասնաբար` 20-ից 60% (աղյուսակ 2):

Օպտիմալացման առաջարկվող տարբերակներն ըստ մասնագիտացված բաժանմունքների (բաժանմունք/մահճակալ հարաբերակցությամբ) ներկայացված է աղյուսակ 3-ում և բխում է ըստ առանձին հիվանդանոցների բաժանմունքների օպտիմալացման առաջարկներից:

Աղյուսակ 1

Մանկական հիվանդանոցներ (բազային տվյալներ ըստ տնօրենների ներկայացման)

Բուժհաստատության անվանումը Հասցեն Մահճակալներ Տարեկան ընդունված հիվանդների թիվը Մահճ. օր. ընդհանուր թիվը Բժիշկները Բուժքույրերը Կրտսեր բուժաշխատողները Ադմինիստրատիվ և այլ աշխատաողները Շենքային պայմաններ, զբաղեցրած տարածություն ( մ.2) Վարձակալությամբ տրված տարածքները

պլանային (ըստ հաշվետվությունների) փաստացի ծավալված

1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000

Հանրապետական մանկական կլինիկական հիվանդանոց Մամիկոնյանց 30 290 290 290 190 3239 2662 29504 28679 78 74 97 97 141 77 59 8249 8249 - -

Համալսարանական մանկական թիվ 1 հիվանդանոց Աբովյան 60 200 200 200 200 1813 2190 20293 25401 57 141 141 46 46 37 47 47 8375 8375 - -

«Արաբկիր» ԲԿ Մամիկոնյանց 30 90 90 90 90 1376 1112 26605 19853 48 43 68 59 18 15 43 36 6954 6954 193 208

Շտապ օգնության մանկական կլինիկական հիվանդանոց Ծերեթելու 46.ա 360 360 323 323 3631 3144 34962 30850 50 49 115 112 83 78 82 72 9280 9280 - 420

«Հայք» ԲԿ թիվ 4 մանկական հիվանդանոց Մուրացանի 114 186 186 151 151 1774 1515 19730 17005 70 78 145 145 60 60 30 30 2713 2154 - 108

«Նորք-Մարաշ» ԲԿ թիվ 2 մանկական հիվանդանոց Արմենակյան 13 150 150 150 150 15559 1740 15520 14855 41 53 112 112 60 60 59 59 5150 5150 390 390

Հանրապետական* մանկական օրթոպեդիկ հիվանդանոց Արարատի մարզ, ք. Մասիս 100 100 90 90 325 257 7501 6391 9 9 23 21 14 11 22 16 3029,5 3029,5 - -

«Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց Ամառանոցային 153 350 350 300 300 3604 3188 46086 46975 63 38 119 80 73 40 108 108 5328.6 5326.6 30 30

Հանրապետական մանկական վերականգնողական հիվանդանոց Էջմիածնի խճուղի, 109 100 100 100 100 463 463 10186 10186 13 13 33 33 9 9 24 24 2000 2000 140 140

Թիվ 6 մանկական նևրոլոգիական հիվանդանոց Նորքի II զանգված, Մոլդովական 41 120 120 99 102 712 601 6459 7436 33 32 43 43 15 15 35 35 800 800 - -

Ընդամենը 10 հիվանդանոց 1946 1946 1793 1696 18496 16852 218846 207631 462 443 896 843 519 411 499 486 51879 51320 753 1296

* Չի գտնվում Երևանի տարածքում, սակայն հանրապետական հաստատություն է, մասնագիտացված մահճակալներով, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել օպտիմալացման ընդհանուր կոնտեքստում:

Աղյուսակ 2

Երեվանի մանկական հիվանդանոցային համակարգի (այդ թվում` հանրապետական) նկարագիրը եվ օպտիմալացման առաջարկները

NN

ը/կ Բուժհաստատության անվանումը Կառուցվածքը

(ըստ բաժանմունքների) Մահճակալների թիվը (ըստ հաշվետվության) Զբաղվածութունը (%) Մահճակալների առաջարակվող թիվը Օպտիմալացման առաջարկները

1 2 3 4 5 6

1. Հանրապետական մանկական կլինիկական հիվանդանոց (ՀՄԿՀ) թոքաբանական 40 25.1 20

ալերգոլոգիական 30 35.4 20

քիթ-կոկորդ-ականջ 60 28.4 30

մաշկային 20 34.0 10

մանկաբուժական,

այդ թվում` 140 26.5 80

սոմատիկ 100 25.1 50

կրծքի հասակ 40 29.3 30

վերակենդանացման 12 65.5 12

ընդամենը 290 30.8% 160 -45%-ով կրճատում

2. Համալսարանական թիվ 1 մանկական հիվանդանոց (N 1 ՀՄՀ) ընդհանուր վիրաբուժական 50 32.0 30/10(նորածնային)

վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի 30 36.4 20

ակնաբուժական 26.4 24.4 25

մանկաբուժական,

այդ թվում` 90 18.6 60

նորածնային պաթոլոգիա 50 19.2 30

վերակենդանացման 15 40.1 12

ընդամենը 200 32% 130 -35%-ով կրճատում

3. «Արաբկիր» ԲԿ ուրոլոգիա- վիրաբուժություն 40/20 (ընդհ. վիր.) 74.8 40

նեֆրոլոգիա 40 69.1 40

հեմոդիալիզ 10 71.1 10

վերակենդանացման 6 40. 7 6

ընդամենը 90 69.6% 90 0%

4. «Շտապ օգնություն» մանկական կլինիկական հիվանդանոց (ՇՕՄԿՀ) ընդհանուր վիրաբուժություն 60 19.1 30

թորակալ վիրաբուժություն 40 21.1 20

վնասվածքաբանություն 30 32.2 20

նեյրովիրաբուժություն 30 40.3 25

նյարդաբանություն 40 45.4 15

գաստրոէնտերոլոգիա 40 24.3 20

ընդհանուր մանկաբուժական,

այդ թվում` 120 25.5 70

նորածնային պաթոլոգիա 40 27.0 30

վերակենդանացման 18 35.0 12

ընդամենը 360 29.6% 200 -45%-ով կրճատում

5. Թիվ 4 մանկական կլինիկական հիվանդանոց (N 4 ՄԿՀ) էնդոկրինոլոգիա 30 46.2 30

նեֆրոլոգիա 30 25.5 10 (մահճակալ)

վնասվածքաբանական 30/10 (ընդհ. վիր.) 25.2 10 (մահճակալ)

ընդհանուր մանկաբուժական,

այդ թվում` 90 32.2 40

նորածնային պաթոլոգիա 30 21.0 10 (մահճակալ)

ընդամենը 180 33.2% 90 -50%-ով կրճատում

6. «Նորք-Մարաշ» ԲԿ (թիվ 2 մանկական հիվանդանոց) կարդիոռևմատոլոգիա 40 25.1 20

կարդիովիրաբուժություն 60 41.4 60/20

դիմածնոտային 30 33.3 20

քիթ-կոկորդ-ականջ 20 25.4 10

վերակենդանացման 6 32.6 6

ընդամենը 150/110 (մանկական) 31.4% 110/70 (մանկական) -27%-ով կրճատում

7. Մասիսի օրթոպեդիկ հիվանդանոց ընդամենը 100 22.7% 60 -40%-ով կրճատում

8. «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոց ընդամենը 330/160 (մանկական) 56.7% 300/130 (մանկական) -10%-ով կրճատում

9. Հանրապետական մանկական վերականգնողական կենտրոն (ՀՄՎԿ) ընդամենը 100 52.1% 60 -40%-ով կրճատում

10. Թիվ 6 մանկական նյարդաբանական հիվանդանոց ընդամենը 120 24.4% 60 -50%-ով կրճատում

Ընդամենը 10 հիվանդանոցում մանկական մահճակալներ 1710 25-30% 1090 -36.3%-ով կրճատում

11. Արյունաբանության ԳՀԻ մանկական բաժանմունք 55 58.6% 40 -21%-ով կրճատում

12. .Ուռուցքաբանության ԳՀԻ ___,,___ 20 63.8% 20 -0%-ով կրճատում

13. Աբովյանի հակատուբ. կենտրոն ___,,___ 60 36.1% 40 -30%-ով կրճատում

14. Սևանի հոգեբուժական հիվ. ___,,___ 30 54.5% 20 -30%-ով կրճատում

15. Վնասվածքաբանության ԳՀԻ ___,,___ 30 38% 10 (մահճակալ) -60%-ով կրճատում

16. Ակնաբուժական հանր. հիվ. ___,,___ 40 30.1% 25 (մահճակալ) -45%-ով կրճատում

17. Թիվ 8 ԲՄ ___,,___ 30 30.2% 20 -60%-ով կրճատում

Ընդամենը` մանկ. մահճակալներ այլ հիվանդանոցներում 265 - 170 -36%

Ընդամենը` մանկական մահճակալներ հանրապետությունում 1975 - 1260 -40%

Աղյուսակ 3

ԸՍՏ ՊՐՈՖԻԼՆԵՐԻ ՄԱՆԿԱԿԱՆ ՄԱՀՃԱԿԱԼԱՅԻՆ ՀԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԵՎ ՕՊՏԻՄԱԼԱՑՄԱՆ ԱՌԱՋԱՐԿԸ

NN

ը/կ Ծառայության պրոֆիլը Մահճակալային հզորությունը (ըստ հաշվետվության) Զբաղվածության տոկոսը Առաջարկվող մահճակալային հզորությունները

բաժանմ.

/մահճ. բուժ.

հաստատությունը մահճ. թիվը մահճ. թիվը բաժանմ./մահճ.

1 2 3 4 5 6 7

1. Ընդհանուր 5/320 ՀՄԿՀ 140 26.5 80 4/180

Մանկաբուժական ՇՕՄԿՀ 80 25.5 40

Կրծքի հասակ N 1 ՀՄՀ 40 32.0 30

Սոմատիկ N 4 ՄԿՀ 60 20.0 30

2. Նորածնային պաթոլոգիա 3/120 ՇՕՄԿՀ 40 27.0 30 3/70

N 4 ՄԿՀ 30 21.0 10

N 1 ՀՄՀ 50 19.2 30

3. Թոքաբանական 1/40 ՀՄԿՀ 40 25.1 20 1/20

4. Կարդիոռևմատոլոգիա 1/40 « Նորք-Մարաշ» 40 25.0 20 1/20

5. Գաստրոէնտերոլոգիա 1/40 ՇՕՄԿՀ 40 24.0 20 1/20

6. Նեֆրոլոգիական 2/70 «Արաբկիր» ԲԿ 40 69.0 40 1/50

N 4 ՄԿՀ 30 25.5 10

7. Նևրոլոգիական 2/120 ՇՕՄԿՀ 40 45.4 15 2/75

N 6 ՄԿՆՀ 80 24.4 60

8. Հոգեբուժական 2/36 Սևանի հոգեբուժական 30 (խրոնիկ) 54.5 30 2/36

N 6 ՄԿՆՀ 6 (սուր) 3.0 6

9. Էնդոկրինոլոգիական 1/30 N 4 ՄԿՀ 30 46.2 30 1/30

10. Ալերգոլոգիական 1/30 ՀՄԿՀ 30 35.4 20 1/30

11. Մաշկային 1/20 ՀՄԿՀ 20 28.4 10 1/20

12. Ընդհանուր վիրաբուժական 4/120 ՇՕՄԿՀ 60 19.1 30 3/70

«Արաբկիր» ԲԿ 10 70.0 10

N 1 ՀՄՀ 50 32.0 30/10 նորածն.

N 4 ՄԿՀ 10 25.0 0

13. Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա 5/220 N 1 ՀՄՀ 30 37.0 20 4/120

ՇՕՄԿՀ 30 32.0 20

N 4 ՄԿՀ 30 25.2 10

Վնասվածք. ԳՀԿ 30 38.0 10

Մանկ. օրթոպեդիայի հիվ. 100 22.7 60

14. Թորակալ վիրաբուժական 1/40 ՇՕՄԿՀ 40 20.0 20 1/20

15. Նեյրովիրաբուժական 1/30 ՇՕՄԿՀ 30 40.3 25 1/25

16. Ուրոլոգիա 1/30 «Արաբկիր» ԲԿ 30 74.8 30 1/30

17. Հեմոդիալիզ 1/10 «Արաբկիր» ԲԿ 10 71.1 10 1/10

18. Սրտային վիրաբուժություն 1/20 «Նորք-Մարաշ» 60/20 41.1 20 1/20

19. Ուռուցքաբանություն 1/20 Ուռուցքաբանության ԳԿ 20 63.8 20 1/20

20. Արյունաբանություն 1/55 Արյունաբանության ԳԿ 55 58.6 40 1/40

21. Դիմածնոտ. վիրաբուժ. 2/40 ՀՄԿՀ 10 30.0 10 2/30

«Նորք-Մարաշ» 30 34.1 20

22. Քիթ-կոկորդ ականջ 2/80 ՀՄԿՀ 60 35.4 30 2/40

«Նորք-Մարաշ» 20 25.4 10

23. Ակնաբուժություն 3/100 N 1 ՀՄՀ 30 24.0 25 3/60

ՀԱԿՀ 40 31.2 25

N 8 ԲՄ 30 30.1 10

24. Տուբերկուլյոզ 1/60 Աբովյանի հակատուբ. հիվ. 60 36.1 40 1/40

25. Ինֆեկցիոն մոնոպրոֆիլ հիվանդանոց «Նորք» ինֆեկցիոն հիվ. 160 56.7 140

26. Վերակենդանացման 6/80 ՀՄԿՀ 12 66.5 12 6/72

«Նորք-Մարաշ» 6 30.1 6

ՇՕՄԿՀ 18 35.0 2

N 4 ՄԿՀ 6 38.0 6

N 1 ՀՄՀ 12 40.1 12

«Արաբկիր» ԲԿ 6 40.7 6

27. Վերականգնողաբանություն մոնոպրոֆիլ հիվանդանոց ՀՄԿՀ 100 52.1 60 1/60

ՄԵԾԱՀԱՍԱԿՆԵՐԻ ՀԻՎԱՆԴԱՆՈՑԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Հիմնական դեմոգրաֆիկ և առողջապահական ցուցանիշները (ըստ հաշվետվությունների)

Ցուցանիշներ Երևան հանրապետություն

Մեծահասակ (15 և բարձր տարիքի)

Բնակչության թիվը 997.260

Ծնելիության ցուցանիշը (1000 բնակչի հաշվարկով) 8,8 9,6

Մահացությունը (1000 բնակչի հաշվարկով) 6,7 6,3

Բնական աճը (1000 բնակչի հաշվարկով) 2,1 3,3

Հիվանդանոցային հաստատությունների թիվը 43 171

Մանկական հիվանդանոցների թիվը 10

Հիվանդանոցային հիմնարկներում ծավալված մահճակալների թիվը 10772 23169

Մահճակալներով ապահովվածությունը (10000 բնակչի հաշվարկ` առանց հանրապետական հիմնարկների) 35,5 60,9

Հիվանդանոցային հիմնարկներ ընդունվածների թիվը (100 բնակչի հաշվարկով) 3,9 5,8

Մահճակալի տարեկան միջին զբաղվածությունը 117մ/օր 122մ/օր

Հիվանդի բուժման միջին տևողությունը 10,7օր 12,8օր

Բժիշկների թիվը 8161 12332

Իրավիճակային վերլուծություն

Իրավիճակային վերլուծությունը կատարվել է վերջին 3 տարվա պետական վիճակագրական հաշվետվությունների, ինչպես նաև բուժհաստատությունների տնօրեններից հավաքագրված լրացուցիչ տվյալներով:

Ներկա դրությամբ մեծահասակների մասնագիտացված հիվանդանոցային բուժօգնությունը կազմակերպվում է Երևան քաղաքում գործող 27 բուժհաստատությունում, որից 3-ը դիսպանսերների ստացիոնարներ են, 17-ը` գիտահետազոտական ինստիտուտներ և մասնագիտացված կենտրոններ, 7-ը` հիվանդանոցային հիմնարկներ:

Ինչպես երևում է վերը բերված թվերից, Երևանում է կենտրոնացված հանրապետության բուժհաստատությունների 30%-ը, մահճակալային ֆոնդի 47%-ը, իսկ բուժաշխատողների 66%-ը: Երևան քաղաքի հիվանդանոցային հիմնարկներ են ընդունվել 110750 հիվանդ` հանրապետության հիվանդանոցային հիմնարկներ ընդունվածների թվի մոտ 50%-ը: Վերջին տարիներին, կապված ապակենտրոնացման քաղաքականության, բնակչության սոցիալ-տնտեսական պայմանների վատացման հետ, փոխվել է հիվանդանոցային հիմնարկներ ընդունված հիվանդների հարաբերակցությունը: Եթե նախկինում Երևանի հանրապետական ենթակայության մասնագիտացված կենտրոններում և բուժհաստատություններում ընդունված հիվանդների 70%-ը, իսկ քաղաքային հիվանդանոցներում` 20%-ը հանրապետության շրջաններից եկած քաղաքացիներն էին, ապա այսօր դիտվում է ճիշտ հակառակ պատկերը, ինչը հաստատում է այն փաստը, որ կտրվել է մասնագիտացված կենտրոններից շատերի կապը հանրապետության մարզերի հետ: Նշված հանգամանքը մյուս գործոնների հետ ևս նպաստել է հիվանդանոցների մահճակալային հզորությունների զբաղվածության տոկոսի իջեցմանը (աղյուսակ N 1): 27 բուժհաստատությունից 11-ում գրանցվել է մահճակալային հզորությունների մինչև 35% զբաղվածություն: Միայն վերջին տարիներին 22%-ով իջել է հիվանդանոցային հիմնարկներ ընդունված հիվանդների թիվը: Մահճակալային հզորությունների օգտագործման տոկոսի նվազեցմանը նպաստեց նաև շուկայական հարաբերությունների պայմաններում մասնավոր բուժհաստատությունների ծավալման անկառավարելի գործընթացը, բնակչության մեծ չափերի հասնող միգրացիան, սոցիալ-տնտեսական պայմանների վատթարացումը, համակարգի բուժհաստատությունների անբավարար ֆինանսավորումը և այլ գործոններ: Արդյունքում` այսօր լրջագույն խնդիր է դարձել բուժօգնության մատչելիությունը, հատկապես, առավել անպաշտպան խավերի համար: Ըստ սոցիալական խմբերի, հիվանդությունների և բուժօգնության ձևերի` հիվանդանոցային բուժօգնության տրամադրման համակարգն այսօր գրեթե չի գործում: Գործնականորեն սպառել է իրեն և սկզբունքային վերանայման կարիք ունի: Մյուս կողմից կառավարման ապակենտրոնացումը հնարավորություն տվեց բուժհաստատությունների տնօրեններին գործել ինքնուրույն, թուլացավ նրանց գործունեության, հիվանդների բուժման որակի նկատմամբ հսկողությունը, որի արդյունքում բուժհաստատություններից շատերում ծավալվեցին փոքր հզորության նեղ մասնագիտական, շահութաբեր բաժանմունքներ (քիթ-կոկորդ-ականջի, ուրոպրոկտոլոգիական, դիմածնոտային, վնասվածքաբանական և այլն) (աղյուսակ N 3), ինչը նպաստեց առանց այն էլ ուռճացված մահճակալային հզորությունների չպատճառաբանված աճին: Ըստ տնօրեններից հավաքագրված տվյալների` մեծահասակների 27 բուժհաստատությունում ծավալված մահճակալային հզորությունները ներքին օպտիմալացման արդյունքում կրճատվել են 18%-ով (1253 մահճակալ), ինչը չի համապատասխանում պաշտոնական վիճակագրության թվերին: Պաշտոնական հաշվետվությունների տվյալներով` 1999 թ. համեմատությամբ մեծահասակների բուժհաստատություններում իրականացվել է բուժանձնակազմի 9% կրճատում (մոտ 636 մարդ), այդ թվում` 133 բժիշկ, 244 բուժքույր և կրտսեր բուժանձնակազմ` 259 անձ:

Ծրագրի նպատակը

Համակարգի օրեցօր վատացող բյուջետային ֆինանսավորման և մահճակալային հզորությունների ցածր զբաղվածության պայմաններում մեծահասակների հիվանդանոցային ֆոնդի օպտիմալացման անհրաժեշտությունն անառարկելի է և այսօր հրամայական պահանջ է դարձել:

Օպտիմալացման առաջարկությունները համապատասխանում են առողջապահական համակարգի օպտիմալացման ընդհանուր հայեցակարգին և ռազմավարության քաղաքականությանը: Այն նպատակ ունի առաջիկա տարիներին բարձրացնելու հիվանդանոցային բուժհաստատությունների մահճակալային հզորությունների օգտագործման արդյունավետությունը:

Ծրագիրը նախատեսում է ներհիվանդանոցային կառուցվածքային փոփոխություններ, իրենց գոյությունը չարդարացնող բաժանմունքների լուծարում, շենքային տարածքների կրճատում, առանձին հիվանդանոցների կարգավիճակի փոփոխություններ և վերակազմավորումներ:

Առաջարկություններ

Օպտիմալացման հիմքում ընկած է հիվանդանոցային հզորությունների հաշվարկման մշակված ընդհանուր մեթոդաբանությունը: Օպտիմալացման առաջարկվող ծրագիրը պետք է դիտել որպես աստիճանաբար իրականացվող տարբերակ, որն իրավիճակային փոփոխությունների դեպքում հնարավոր է վերանայել:

Մեծահասակների բուժհաստատություններում ծավալված մասնագիտական բաժանմունքների մահճակալային հզորությունների գործունեության ուսումնասիրության արդյունքում գլոբալ առումով առաջարկվում է մահճակալային ֆոնդը կրճատել մոտ 30%-ով` միաձուլելով մի շարք բաժանմունքներ (աղյուսակ N 2):

Առաջարկվում է հնարավորության սահմաններում պահպանել գիտահետազոտական այն ինստիտուտների և մասնագիտական կենտրոնների կարգավիճակը, որոնք եզակի են իրենց տեսակի մեջ, ապահովում են երրորդ մակարդակի բուժօգնություն, ունեն նյութատեխնիկական հզոր բազա ու կադրային (այդ թվում` գիտական կադրերի) զգալի ներուժ և մեծապես նպաստում են ծառայության առջև դրված խնդիրների լուծմանը, իրականացնում են կոնկրետ մեթոդական-գործնական աշխատանք հանրապետության մարզերում: Այդ նկատառումով առաջարկվում է հանձնարարել ինստիտուտներին և գիտական կենտրոններին 3 ամսվա ընթացքում ներկայացնել ինստիտուտի, կենտրոնի կատարած ու իրականացվող գիտական աշխատանքների վերաբերյալ հաշվետվություն և զարգացման ծրագիր, որից հետո անդրադառնալ դրանց կարգավիճակի քննարկմանը:

Օպտիմալացման գործընթացի ներկա փուլում մեծահասակների հիվանդանոցային մահճակալային հզորությունը կկրճատվի շուրջ 30%-ով: Ըստ պրոֆիլների` այն ներկայացվում է N 1 և N 2 աղյուսակներում:

Օպտիմալացման առաջարկվող տարբերակում հնարավոր ենք համարում Հիգիենայի և պրոֆ. հիվանդությունների ԳՀԻ կարգավիճակի փոփոխության հարցի լուծումը և պրոֆեսիոնալ հիվանդությունների համար նախատեսված 40 մահճակալը բաժանմունքի կարգավիճակով որևէ բազմապրոֆիլ հիվանդանոցի կազմում միաձուլումը: Պրոֆիլի փոփոխության անհրաժեշտ տարբերակ ենք համարում նրա «Հոսպիսի» կարգավիճակով գործունեությունը:

Ներկա փուլում առաջարկվում է մեծահասակների քաղաքային 2 բազմապրոֆիլ հիվանդանոցի (N 2, N 6 բուժմիավորումներ) մահճակալային հզորությունների կրճատում` N 2-ում` 57%-ով, N 6-ում` 54%, ինչպես նաև դրանց կարգավիճակի քննարկման վերաբերյալ առաջարկի ներկայացում քաղաքապետարան:

Առաջարկություններ` ըստ առանձին բուժհաստատությունների

1. Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ

Առաջարկվում է ներքին օպտիմալացում (մահճակալների կրճատում` շուրջ 25%-ով): Որպես բնակչության սրտաբանական և ռևմատոլոգիական բուժօգնությունն իրականացնող գլխավորող բուժհաստատություն, այն ենթակա է պահպանման, կարգավիճակի փոփոխության: Հարցն առաջարկվում է քննության առնել գիտահետազոտական ինստիտուտների ու մասնագիտացված կենտրոնների համալիր կոնտեքստում:

2. Վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի և վերականգնողաբանության կենտրոն (ՎՕՎԿ)

Առաջարկվում է ներքին օպտիմալացում (կրճատում` շուրջ 48%-ով), որպես վնասվածքաբանական պրոֆիլի և մեծահասակ բնակչության ոսկրային պաթոլոգիայի, օրթոպեդիայի գծով բուժօգնություն կազմակերպող գլխավորող կառույց: ԳՀԻ-ն կարիք ունի կարգավիճակի պահպանման: Տեղակայված է քաղաքի ծայրամասում` Մարաշ, 9-րդ փողոց: Ունի քաղաքի կենտրոնից կտրվածության խնդիր, որը վերջին տարիների ընթացքում բազմիցս քննարկվել է, սակայն վերջնական լուծում չի ստացել: ԳՀԻ-ի կարգավիճակի հարցն առաջարկվում է քննության առնել ԳՀԻ-ների և մասնագիտացված կենտրոնների օպտիմալացման համալիր կոնտեքստում:

3. Վիրաբուժության ինստիտուտ

Ինստիտուտը գտնվում է սեփականաշնորհման գործընթացում: Դրա բազայի վրա ծավալված 11 մասնագիտացված բաժանմունք մահճակալային ներուժն օգտագործում է բավարար ծանրաբեռնվածությամբ (ընդհանուր միջին ծանրաբեռնվածությունը` 62%): Առաջարկվում է մահճակալային հզորությունները թողնել փաստացի ծավալվածին համապատասխան:

4. Ուռուցքաբանության կենտրոն

Մահճակալային ֆոնդի միջին զբաղվածությունը կազմում է 73%: Հաշվի առնելով օնկոլոգիական հիվանդությունների աճի միտումը և մահճակալային հզորությունների բարձր զբաղվածության տոկոսը` առաջարկվում է այն թողնել անփոփոխ` բավարարվելով ինստիտուտի կողմից արդեն իսկ իրականացված կառուցվածքային փոփոխություններով:

5. Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության ԳՀԻ

Ինստիտուտն ընդգրկված է մասնավորեցման ծրագրում: Պրոֆիլը պահպանելու դեպքում առաջարկվում է ներքին օպտիմալացում` կրճատում 12%-ով:

6. Հիգիենայի և պրոֆեսիոնալ հիվանդությունների ԳՀԻ

ԳՀԻ-ն 1999-2000 թթ. ընթացքում չի աշխատել վերակառուցման և պրոֆիլի փոփոխության հարցի ձգձգման պատճառով: Ներկայացված տվյալների համաձայն, զբաղեցնում է 5355 մ.2 տարածք, ունի բավարար տեխնիկական բազա և հագեցվածություն, 100 մահճակալ հզորություն:

Հաշվի առնելով հանրապետությունում արդյունաբերության աճի միտումը` օպտիմալացման առաջին փուլում առաջարկվում է թողնել 40 մահճակալ` պրոֆեսիոնալ հիվանդների ստացիոնար փորձաքննությունների կազմակերպման նպատակով: Օպտիմալացման երկրորդ փուլում կարող է քննարկվել հիվանդանոցի հետագա կարգավիճակի հարցը:

7. Արյունաբանության կենտրոն

Գործում է մահճակալային ֆոնդի 50% ծանրաբեռնվածությամբ: Առաջարկվում է մահճակալային ֆոնդի ներքին օպտիմալացում (կրճատում 25%-ի սահմաններում)` թողնելով արյունաբանական պրոֆիլի 80 մահճակալ: Ինստիտուտն ունի նյութատեխնիկական համապատասխան բավարար բազա, զբաղեցնում է 10920,25 մ.2 տարածք: Կարգավիճակի առումով հարցի լուծումը նախատեսվում է ինստիտուտների և մասնագիտացված կենտրոնների կարգավիճակի քննարկման ընդհանուր կոնտեքստով:

8. Ճառագայթային բժշկության և այրվածքների կենտրոն

Մահճակալային ծանրաբեռնվածությունը` 27,3%: Առաջարկվում է իրականացնել ներհիվանդանոցային օպտիմալացում` թողնելով 80 մահճ. (120-ի փոխարեն), հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ կենտրոնը, ՀԱԿ-ի տվյալներով, աշխարհի ճառագայթաբանության պրոֆիլի 20 ինստիտուտից մեկն է: Այն իր տեսակի մեջ եզակի է, իրականացնում է Չեռնոբիլի աղետից մեծ թվով (3500 հիվանդ) տուժածների և ՀԱԷԿ-ի 2500 աշխատողի դիսպանսերային հսկողությունը: Կարևորելով դրա անհրաժեշտությունը` ՀՀ ատոմակայանի առկայության և արտակարգ իրավիճակների հնարավորության տեսանկյունից, առաջարկվում է բավարարվել մահճակալների կրճատմամբ` պահպանելով ինստիտուտի կարգավիճակը:

9. Նուբարաշենի հոգեբուժական հիվանդանոց

Աշխատում է մահճակալային հզորությունների բարձր զբաղվածությամբ: Իրականացնում է հոգեկան հիվանդների ստացիոնար բուժօգնություն, հարկադիր բուժում և դատահոգեբուժական ստացիոնար փորձաքննություններ: Հաշվի առնելով հոգեկան հիվանդությունների աճը և մահճակալների բարձր զբաղվածությունը` առաջարկվում է օպտիմալացման այս փուլում մահճակալների հզորությունը թողնել անփոփոխ:

10. «Արմենիա» բժշկական կենտրոն

Հանրապետական ենթակայության բազմապրոֆիլ խոշոր կենտրոն է: Մահճակալային հզորության առումով` առաջին տեղն է գրավում հանրապետությունում` 1040 մահճ: Նրա բազայի վրա ծավալված է 17 մասնագիտացված բաժանմունք: Մահճակալների միջին զբաղվածությունը` 31,4%:

Առաջարկվում է իրականացնել ներհիվանդանոցային մահճակալային ֆոնդի աստիճանական օպտիմալացում` առաջին փուլում մահճակալային հզորությունները կրճատելով շուրջ 30%-ի սահմաններում:

11. Ուրոլոգիական հանրապետական կենտրոն

Մահճակալային հզորությունն ամենափոքրն է (16 մահճ.): Իրականացնում է ուրոլոգիական հիվանդների բուժում եզակի մեթոդով` լիթոտրիպսիա: Հագեցված է բժշկական ժամանակակից անհրաժեշտ սարքավորումներով: Շենքի տեխնիկական վիճակը բավարար է: Օպտիմալացման ներկա փուլում առաջարկվում է պահպանել կենտրոնի կարգավիճակը և մահճակալների թիվը:

12. Համալսարանական N 1 կլինիկական հիվանդանոց

ԵրՊԲՀ-ի ուսումնական բազան է: Ունի 150 մահճակալ, 4 բաժանմունք, այդ թվում` պլաստիկ և միկրովիրաբուժական` 70, ալերգոլոգիական և թերապևտիկ բաժանմունքներ` 40-ական մահճակալներով: Մահճակալների զբաղվածությունը` 67,8%:

Առաջարկվում է ներկա փուլում մահճակալային հզորությունն ու կադրային ներուժը թողնել անփոփոխ` հաշվի առնելով դրա հզորությունների պահպանման կարևորությունը (ԵրՊԲՀ-ի ուսումնական բազա), և հանձնել քաղաքապետարանի ենթակայությանը:

13. Ակնաբուժական հանրապետական կենտրոն

Կենտրոնում ծավալված է 210 մահճակալ: Իրականացնում է ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ մանկական ազգաբնակչության ակնաբուժական օգնությունը: Գործում է մահճակալային ֆոնդի 34,2% ծանրաբեռնվածությամբ: Ունի նյութատեխնիկական բավարար բազա, զբաղեցնում է 12.500 մ.2 տարածք: ԵրՊԲՀ-ի օֆթալմոլոգիական հիվանդությունների ամբիոնի ուսումնական բազան է: Ընդգրկված է ապապետականացման ծրագրում: Ներկա փուլում առաջարկվում է մահճակալային ֆոնդի ներհիվանդանոցային օպտիմալացում` 15%-ով:

14. Անձավաբուժական հանրապետական կենտրոն

Իրականացնում է բրոնխիալ ասթմայի բուժման առանձնահատուկ մեթոդ` անձավաբուժություն, Աղի հանքում ծավալված 100 մահճակալանոց ստորգետնյա հիվանդանոցում: Զբաղեցնում է 4147 մ.2 տարածք, որից 4000-ը` ստորգետնյա օգտագործելի և 417 մ.2 վերգետնյա շենքային տարածք: Մահճակալների զբաղվածությունը չափազանց ցածր է` 5%: Աշխատում են բացառապես ցերեկային ստացիոնարի սկզբունքով: Այդ առումով առաջարկվում է 100 մահճակալը հանել մահճակալային ընդհանուր ֆոնդից և ծավալել որպես ցերեկային ստացիոնար` 50 մահճակալով:

15. Մաշկաբանության և սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների (ՍՃՓՀ) կենտրոն

Իրականացնում է մաշկային և ՍՃՓՀ վաղ հայտնաբերում, բուժում և դիսպանսերային հսկողություն: Կոորդինացնում է ՍՃՓՀ-ի դեմ պայքարի միջգերատեսչական միջոցառումների կազմակերպումը և ՀՀ մարզերի մաշկավեներաբանական ծառայության մեթոդական գործնական օգնությունը: Կենտրոնում ծավալված է 200 մահճակալ: Մահճակալների զբաղվածությունը վերջին տարիներին իջել է (16%): Հաշվի առնելով կենտրոնի եզակի բնույթը և ՍՃՓՀ-ի դեմ պայքարի կազմակերպման հարցում դրա կարևորությունը` օպտիմալացման այս փուլում առաջարկվում է իրականացնել ներհիվանդանոցային օպտիմալացում (50%)` հետագայում` նախատեսելով ՁԻԱՀ-ի ԿՀ կենտրոնի միացումը վերջինիս հետ:

16. «Նաիրի» բուժառողջարարական միավորում (ԲԱՄ)

Բազմապրոֆիլ հիվանդանոց է` թերապևտիկ և վիրաբուժական պրոֆիլի մահճակալներով: Նյութատեխնիկական բազան ու հագեցվածությունը բավարար են, ունի բուժօգնության և սպասարկման կազմակերպման բավարար մակարդակ: Մահճակալների միջին զբաղվածությունը չի գերազանցում 32%-ը: Զբաղեցնում է 10.875 մ.2 տարածք, այդ թվում` հիվանդանոցը` 8145 մ2: Առաջարկվում է ընդգրկել մասնավորեցման 2001-2003թթ. ծրագրում: Առկա փուլում առաջարկվում է մահճակալային ֆոնդի ներհիվանդանոցային օպտիմալացում (28%), բաժանմունքների միաձուլում:

17. «Նորք» հոգեկան առողջության կենտրոն (ՀԱԿ)

Իրականացնում է հոգեկան հիվանդների բուժում, հարկադիր բուժում, դատահոգեբուժական ամբուլատոր փորձաքննություն: Կենտրոնն ունի դիսպանսերային բաժին, որը կազմակերպում է հանրապետության մարզերից և իրեն կցված քաղաքի թաղամասերից ուղեգրված հոգեկան հիվանդների կոնսուլտացիոն օգնությունն ու դիսպանսերային հսկողությունը: Մահճակալների միջին զբաղվածությունը` 77,3%:

Զբաղեցնում է 3900 մ.2 ընդհանուր, այդ թվում` 1750 մ.2 օգտակար տարածք, կառուցվածքում ներառված դիսպանսերային բաժինը` 50 մ.2:

Առաջարկվում է օպտիմալացման ծրագրի արդի փուլում մահճակալային ֆոնդը կրճատել 10%-ով:

18. Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոն

Իր բնույթով եզակի կենտրոն է: Իրականացնում է ալկոհոլիզմով և նարկոմանիայով տառապող հիվանդների հայտնաբերում, բուժում, դիսպանսերային հսկողություն ու փորձաքննություն: Կազմում ունի 60 մահճակալանոց ստացիոնար և դիսպանսերային բաժին: Մահճակալների միջին զբաղվածությունը` 55-56%: Զբաղեցնում է 1438 մ.2 տարածք: Դիսպանսերային բաժանմունքում ծավալված են եզակի տոքսիկաքիմիական, կլինիկադիագնոստիկ և բիոքիմիական լաբորատորիաներ: Օպտիմալացման խնդրին հարկ է անդրադառնալ ծրագրի երկրորդ փուլում:

Հաշվի առնելով խնդրի արդիականությունը, ՀՀ-ում նարկոլոգիական հիվանդությունների ու ալկոհոլիզմի տարածման դեմ պայքարի կարևորությունը` առաջարկվում է օպտիմալացման արդի փուլում պահպանել կենտրոնի կարգավիճակը և մահճակալային հզորությունը:

19. Հակաուռուցքային հանրապետական դիսպանսեր

Մահճակալների միջին ծանրաբեռնվածությունը` 62%: Հաշվի առնելով ուռուցքային հիվանդությունների աճի միտումը և դրա դեմ պայքարի գործում հանրապետական դիսպանսերի նշանակությունը` առաջարկվում է օպտիմալացման առկա փուլում պահպանել վերջինիս կարգավիճակը և մահճակալային հզորությունը: Սակայն, հաշվի առնելով Ուռուցքաբանական գիտահետազոտական կենտրոնի առկայությունը, հետագայում հնարավոր տարբերակ է դիսպանսերի ընդգրկումը մասնավորեցման ծրագրում:

20. N 2 բուժմիավորում

Գործում է մահճակալային ֆոնդի ընդամենը 18,6% զբաղվածությամբ: Մահճակալների զբաղվածությունը քաղաքային հիվանդանոցների շարքում ամենացածրն է: Հիվանդանոցը նյութատեխնիկական բազայի առումով գտնվում է ծանր վիճակում: Քաղաքի հնագույն հիվանդանոցներից է, որը տարիներ առաջ ենթարկվել է մասնակի վերանորոգման: Իր կառուցվածքում ունի պոլիկլինիկա: Զբաղեցնում է ընդամենը 5471 մ.2 տարածք:

Նկատի ունենալով բուժմիավորման մահճակալային հզորությունների զբաղվածության ցածր տոկոսը, անբավարար նյութատեխնիկական բազան` օպտիմալացմանն այս փուլում հարկավոր է իրականացնել մահճակալային ֆոնդի ներհիվանդանոցային օպտիմալացում` 57%-ով, և առաջարկել քաղաքապետարանին օպտիմալացման երկրորդ փուլում քննարկել դրա հետագա շահագործման նպատակահարմարության հարցը:

21. N 3 կլինիկական հիվանդանոց

Քաղաքային բազմապրոֆիլ հիվանդանոց է, որի մահճակալային ֆոնդի զբաղվածությունը կազմում է 41,4%: Հիվանդանոցն ունի վիրաբուժական և թերապևտիկ պրոֆիլի մահճակալներ: Նյութատեխնիկական բազան բավարար է, ունի ժամանակակից ախտորոշիչ լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների անհրաժեշտ հնարավորություններ, կադրային, այդ թվում` և գիտական, բավարար ներուժ հիվանդների բուժման և ախտորոշման գործընթացը պահանջվող մակարդակով կազմակերպելու համար:

Առաջարկվում է իրականացնել մահճակալային հզորությունների ներհիվանդանոցային օպտիմալացում (20%):

22. N 6 բուժմիավորում

Բազմապրոֆիլ հիվանդանոց է, ունի թերապևտիկ և վիրաբուժական պրոֆիլի բաժանմունքներ` 270 մահճակալ ընդհանուր հզորությամբ: Մահճակալների զբաղվածությունը ցածր է: Այն կազմում է 24%: Իր կազմում ունի պոլիկլինիկա, որը զբաղեցնում է 1300 մ.2 տարածք: Ստացիոնարն զբաղեցնում է 4200 մ.2 տարածք:

Բուժմիավորումը նախկինում սպասարկում էր Լենինյան շրջանի հզոր արդյունաբերական ձեռնարկությունների բանվորներին` բուժսանմասի կարգավիճակով: Ներկայումս, կապված արդյունաբերության հզոր գործարանների լուծարման ու վերը նշված այլ գործոնների հետ, խիստ ընկել է բուժմիավորման մահճակալային հզորությունների զբաղվածության տոկոսը և այսօր չի արդարացնում ծախսերը:

Հարկավոր է իրականացնել մահճակալային հզորությունների ներհիվանդանոցային օպտիմալացում (53-54%) և առաջարկել քաղաքապետարանին հետագայում քննարկել վերջինիս կարգավիճակի հարցը:

23. «Մալաթիա» բժշկական կենտրոն

Իր կազմում ունի պոլիկլինիկա և բազմապրոֆիլ ստացիոնար` 151 մահճակալով: Մահճակալների զբաղվածությունը` 43%:

Առաջարկվում է ներհիվանդանոցային օպտիմալացում` շուրջ 20%-ով:

24. «Էրեբունի» բժշկական կենտրոն

Բազմապրոֆիլ հիվանդանոց է, իր կազմում ունի 523 մահճակալով ստացիոնար, որտեղ ծավալված է 17 մասնագիտական բաժանմունք: Մահճակալների զբաղվածությունը` 58,8%: Նյարդաբանական, երիկամաբանական, սրտաբանական բաժանմունքներում գրանցվել է մահճակալների բարձր զբաղվածություն:

Առաջարկվում է ներհիվանդանոցային օպտիմալացում` կրճատում 20%-ով:

25. «Շտապ օգնություն» գիտաբժշկական կենտրոն

Բազմապրոֆիլ կենտրոն է, ունի 11 մասնագիտացված բաժանմունք` 525 մահճակալային հզորությամբ: Զբաղվածությունը` 46,3%: Կենտրոնն ունի նյութատեխնիկական բավարար բազա, կադրային, այդ թվում` և գիտական հզոր ներուժ, հանդիսանում է ԱՆ ԱԱԻ մի շարք ամբիոնների ուսումնական բազա:

Առաջարկվում է մահճակալային ֆոնդի ներհիվանդանոցային օպտիմալացում` կրճատում 24%-ով:

26. N 8 բուժմիավորում

Իր կազմում ունի բազմապրոֆիլ ստացիոնար` 351 մահճակալով, որտեղ ծավալված է 12 մասնագիտացված բաժանմունք: Մահճակալների զբաղվածությունը` 32%: Նյութատեխնիկական բազան և հագեցվածությունը համապատասխանում են ներկա պահանջներին:

Առաջարկվում է իրականացնել ներհիվանդանոցային օպտիմալացում` կրճատում` շուրջ 35%-ով:

27. Քաղաքային նյարդահոգեբուժական դիսպանսեր

Իրականացնում է հոգեկան հիվանդների ստացիոնար բուժում, դիսպանսերային հսկողություն և հոգեկան հիվանդների ամբուլատոր փորձաքննություն: Իր կազմում ունի դիսպանսերային բաժանմունք, որտեղ իրականացվում է քաղաքի տարածքի բուժհիմնարկներից գործուղված հոգեկան հիվանդների մասնագիտական կոնսուլտացիաներ, ամբուլատոր բուժում և դիսպանսերային հսկողություն: Մահճակալների զբաղվածությունը չի գերազանցում 47%-ը:

Ներկա փուլում առաջարկվում է մահճակալային ֆոնդի ներհիվանդանոցային օպտիմալացում` մահճակալային ֆոնդի կրճատում` մոտ 30%-ով:

Երևան քաղաքից դուրս գործում են հանրապետական ենթակայության բուժհաստատություններ` 1090 մահճակալային ընդհանուր հզորությամբ, այդ թվում` Սևանի հանրապետական հոգեբուժական հիվանդանոցը` 490 մահճակալով, հակատուբերկուլյոզային հանրապետական դիսպանսերը` 500 մահճակալ, և Նևրոզների հանրապետական հիվանդանոցը` 100 մահճակալ:

Ներհիվանդանոցային օպտիմալացման արդյունքում հանրապետական հակատուբերկուլյոզային դիսպանսերի մահճակալները կրճատվել են 135-ով (27%):

Հաշվի առնելով Նևրոզների հանրապետական կենտրոնի կտրվածությունը Երևան քաղաքից և ՀՀ մարզերից, ինչպես նաև հիվանդների դժգոհությունները տրանսպորտային դժվարությունների առումով` առաջարկվում է օպտիմալացման II փուլում Նևրոզների հանրապետական կենտրոնը Կոտայքի մարզից տեղափոխել Երևան` տեղակայելով այն որևէ բազմապրոֆիլ հիվանդանոցի ազատված տարածքում` 50 մահճակալ հզորությամբ:

Սևանի հանրապետական հոգեբուժական հիվանդանոցն իրականացնում է հոգեկան քրոնիկ հիվանդների խնամքը և բուժումը: Աշխատում է մահճակալների գերզբաղվածությամբ: Առաջարկվում է օպտիմալացման ներկա փուլում դրա մահճակալային հզորությունները թողնել նույնությամբ` հետագայում խնամքի ենթակա հիվանդների խնդիրը լուծելով սոցիալական ապահովության ոլորտի հաստատություններում:

Աղյուսակ N 1

Երեվանի մեծահասակների հիվանդանոցային համակարգի (այդ թվում` հանրապետական) նկարագիրը եվ օպտիմալացման առաջարկները

NN

ը/կ Բուժհաստատության անվանումը Կառուցվածքը

(ըստ բաժանմունքների) Մահճ. թիվը (ըստ հաշվետվության) Զբաղվածության %-ը Մահճակալների առաջարկվող թիվը Նկատառումները

1 2 3 4 5 6

1. Սրտաբանության ԳՀԻ սրտաբանական 150 41,1 120

ռևմատոլոգիական 50 28,2 30

ընդամենը 200 39,6 150 -25%

2. Կուրորտաբանության և ֆիզ. բժշ. ԳՀԻ ֆիզիոթերապևտիկ 170 30,0 150

ընդամենը 170 30,0 150 -11,7%

3. ՎՕՎԿ մեծահասակների վնասվածքաբանական 95 27,6 60

մանկական վնասվածք. 35 22,9 35

օրթոպեդ. և մեծերի ոսկրային պաթ. 60 36,8 35

նեյրովիրաբուժական 30 - -

դիմածնոտային 30 - -

ընդամենը 250 22,4 130 -48%

4. Վիրաբուժության ԳՀԻ ընդհանուր վիրաբուժական 40 63,8 40

անոթային վիրաբուժություն 20 61,8 20

ուրոլոգիական 20 69,2 20

միկրովիրաբուժական 20 69,0 20

սրտային վիրաբուժ. 20 75.2 20

նեյրովիրաբուժական 20 77,8 20

կրծքային վիրաբուժություն 20 45,3 20

պրոկտոլոգիական 20 32,5 20

օպերատիվ գինեկոլոգիա 40 48,5 40

բացի այդ` վերակենդանացման 21 25,0 -

ընդամենը 220 62,0 220 0

5. Արյունաբանության ԳՀԻ արյունաբանական` մեծերի 65 44,0 40

արյունաբանական` մանկական 40 73,4 40

ընդամենը 105 55,4 80 -24%

6. Հիգիենայի և պրոֆ. հիվ. ԳՀԻ պրոֆպաթոլոգիական 100 - 40

ընդամենը 100 - 40

7. Նուբարաշենի հոգեբուժական հիվ. հոգեբուժական` մեծերի 350 115,0

350

ընդամենը 350 115,0 350 0

8. «Արմենիա» ԲԿ թերապևտիկ 40 13,4 40

սրտաբանական 85 39,6 50

գաստրոէնտերոլոգիական 80 18,6 40

էնդոկրինոլոգիական 80 25,9 40

նեֆրոլոգիական 40 25,3 20

թոքաբանական 80 11,0 30

վիրաբուժական 120 48,9 80

նեյրովիրաբուժական 80 31,9 50

անոթային վիրաբուժ. 80 18,8 40

ուրոլոգիական 80 32,4 40

նյարդաբանական 80 29,4 50

մարմնահոգեբուժական 20 25,6 20

քիթ-կոկորդ-ականջաբանական 100 3 40

դիմածնոտային 20 111,9 20

սուր թունավորումների 25 14,3 25

օքսիգենացիա 20 2,0 20

հեմոդիալիզ 10 36,9 10

բացի այդ` վերակենդանացման 25 -25

ընդամենը 1040 31,4 750 -28%

9. Ուրոլոգիական հանր. կենտրոն ուրոլոգիական 16 22,7 16

ընդամենը 16 22,7 16 0

10. N1 համալսարանական կլ. հիվ. վիրաբուժական 40 67,4 40

միկրովիրաբուժական 30 69,2 30

թերապևտիկ 55 63 55

ալերգոլոգիական 25 57,4 25

ընդամենը 150 67,8 150 0

11. Ս. Վ. Մալայանի անվ. ակնաբուժական կենտրոն ակնաբուժական` մեծերի 170 37,1 150

ակնաբուժական` մանկական 40 22,4 30

ընդամենը 210 34,2 180 -14,3%

12. Անձավաբուժության հանր. կենտրոն

անձավաբուժական 100 4,37 0 -100%

ընդամենը 100 4,37 0 ցերեկային

ստացիոնարի սկզբունքով

13. Մաշկաբանության և ՍՃՓՀ կենտրոն մաշկավեներաբանական 200 15,8 100

ընդամենը 200 15,8 100 -50%

14. «Նաիրի» ԲԱՄ սրտաբանական 30 42 25

վիրաբուժական 30 26,8 25

ուրոլոգիական 10 53,3 20

թերապևտիկ 30 31,1 20

նևրոլոգիական 60 28,2 44

պրոկտոլոգիական 20 17,9 -

ընդամենը 180 32,0 130 -27,7%

15. «Նորք» ՀԱԿ հոգեբուժական 140 77,3 125

ընդամենը 140 77,3 125 -10,7%

16. Նարկոլոգիական հանր. դիսպ. նարկոլոգիական 60 56,4 60

ընդամենը 60 56,4 60 0

17. Ուռուցքաբանական ԳՀԻ օնկոլոգիական` մեծերի 435 66,5 435

օնկոլոգիական` մանկական 20 63,0 20

ճառագայթաբանական 45 96,8 45

ընդամենը 500 70,2 500 0

18. Հակաուռուցքային հանր. դիսպ. ճառագայթային 35 72,3 35

օնկոլոգիական 25 45,5 25

ընդամենը 60 61,2 60 0

19. Ճառագայթային բժշ. և այրվածքների ԳԿ ճառագայթային վնաս. բաժ. 30 31,2 20

այրվածքային 90 16,6 60

ընդամենը 120 18,9 80 -33,3%

20. N 2 բուժմիավորում նյարդաբանական 150 17,8 60

քիթ-կոկորդ-ականջաբանական 60 17,7 30

ընդամենը 210 18,6 90 -57%

21. N 3 կլ. հիվ. թերապևտիկ 40 34,7 30

սրտաբանական 30 44,6 30

վիրաբուժական 100 33,4 70

անոթային վիրաբուժություն 10 39,1 10

վնասվածքաբանական 10 41,0 10

դիմածնոտային 10 77,0 10

քիթ-կոկորդ-ականջաբանական 10 47,7 10

ընդամենը 210 41,4 170 -19%

22. N 6 բուժ. միավ. թերապևտիկ 50 21,5 25

վիրաբուժական 60 51,1 40

վնասվածքաբանական 70 15,2 30

նյարդաբանական 50 16,3 10

թոքաբանական (ալերգոլոգիական)

40 15,1 20

ընդամենը 270 24,0 125 -54%

23. N 8 բուժ. միավ. թերապևտիկ 35 21,0 20

վիրաբուժական 30 30,4 20

վնասվածքաբանական 23 42,8 20

ստոմատոլոգիական 50 18,2 20

ծննդատուն 70 27,4

հղ. պաթոլոգիայի 6 59,4

գինեկոլոգիական 15 43,1

ակնաբուժական` մեծերի 100 40,1 80

ակնաբուժական` մանկական 30 26,2

ուրոլոգիական 6 -

էնդոկրինոլոգիական 30 20,7 15

բացի այդ` վերակենդանացման 12/6

ընդամենը 351 32 300 -36% (մեծերի մահճ.)

24. «Մալաթիա» ԲԿ թերապևտիկ 30 43,1 25

վիրաբուժական 45 45,4 35

մանկաբարձագինեկոլոգիական 30 48,5

նյարդաբանական 15 42,5 15

ընդամենը 151 43,3 75 -17,0% (մեծերի մահճ.)

25. «Էրեբունի» ԲԿ սրտաբանական 60 95,3 60

աղեստամոքսաբանական 30 49,5 25

ալերգոլոգիական 30 66,7 30

էնդոկրինոլոգիական 30 61,2 30

երիկամաբանական 30 70,8 30

նյարդավիրաբուժական 30 72,8 30

օրթոպեդիկ 30 50,8 25

ուրոլոգիական 30 40,1 20

ծննդօգնություն 40 74,5

գինեկոլոգիական 34 47,3

վիժումների 5

նյարդաբանական 30 75,2 30

քիթ-կոկորդ-ականջաբանական 30 45,3 30

ռևմատոլոգիական 30 55,7 25

էնդոկրին վիրաբուժական 30 -

անոթային վիրաբուժ. 30

ընդամենը 613/523 58,8 335 -17.3% (մեծերի մահճ.)

26. «Շտապ օգնություն» ԳԲԿ սրտաբանական 40 44,0 30

աղեստամոքսաբանական 40 20,4 25

երիկամաբանական 40 57,7 40

վիրաբուժական 100 41,8 85

նյարդավիրաբուժական 50 47,0 40

կրծքային վիրաբուժ. 50 51,6 50

վնասվածքաբանական 30 45,7 30

ուրոլոգիական 50 52,2 35

նյարդաբանական 80 30,3 40

քիթ-կոկորդ-ականջաբանական 5 38,7 5

թոքաբանական 40 30,0 20

ընդամենը 525 45,1 400 -23,8%

27. Քաղաքային նյարդահոգեբուժական դիսպ. հոգեբուժական 250 46,3 160

ընդամենը

250 46,3 160 -20%

Աղյուսակ N 2

Ըստ պրոֆիլների` մեծահասակների մահճակալային հզորությունները եվ օպտիմալացման առաջարկը

Ծառայության պրոֆ. Մահճակալային հզորությունները

(ըստ հաշվետվության) Զբաղվածության %-ը Առաջարկվող մահճ. հզորությունները

բաժ./մահճ. բուժ. հաստատ. մահճ. թիվը մահճ. թիվը բաժ. մահճ.

Ընդ. թերապևտիկ 7/285 N 3 կլ. հիվ. 40 34,7 30 6/180

N 6 բուժմիավ. 50 21,8

25

N 8 բուժմիավ. 35 21,0 20

Մալաթիա 30 43,5 25

ՀՀ ԱՆ համ. N 1 կլ. հիվ. 55 63,0 55

հիգ. և պրոֆ. հիվ. ԳՀԻ 40 - -

«Նաիրի» ԲԱՄ 30 31,5 20

Սրտաբանական 6/400 «Էրեբունի» ԲԿ 60 95,3 60 6/315

N 3 կլին. հիվ. 35 45 30

«Շտապ օգնութ.» ԲԿ 40 44,4 30

Սրտաբան. ԳՀԻ 150 41,1 120

«Նաիրի» ԲԱՄ 30 40,2 25

«Արմենիա» ԲԿ 85 39,6 50

Գաստրոէնտերոլո 3/150 «Էրեբունի» ԲԿ 30 49,5 25 3/90

«Շտապ օգն.» ԲԿ 40 20,3 25

«Արմենիա» ԲԿ 80 18,6 40

Ալերգոլոգիական բաժ. 2/55 «Էրեբունի» ԲԿ

30

66,7

30

2/55

N1 համ. կլինիկ. 25 57,4 25

Էնդոկրինոլոգիական

3/140

«Էրեբունի» ԲԿ 30 61,8 30 3/85

«Արմենիա» ԲԿ 80 31,2 40

N 8 բուժմիավորում 30 20,7 15

Նեֆրոլոգիական 3/110 «Էրեբունի» ԲԿ 30 70,8 30 3/90

«Շտապ օգնութ.» ԲԿ 40 57,7 40

«Արմենիա» ԲԿ 40 25,3 20

Ռևմատոլոգ. բաժ

2/80

«Էրեբունի» ԲԿ 30 55,7 25 2/55

«Սրտաբան» ԳՀԻ 50 28,2 30

Թոքաբանական 3/160 «Շտապ օգնութ.» ԲԿ 40 30,0 20 3/70

«Արմենիա» ԲԿ 80 11,0 30

N 6 կլ. հիվ. 40

15,3 20

Ընդ. վիրաբուժ. 9/595 N 3 կլն. հիվանդանոց 100 33,4 70 9/465

N 6 բուժմիավորում 60 51,1 40

«Շտապ օգնութ.» ԲԿ

ընդամենը` վիրաբ. և պրոկտ. 100 41.8 85

«Էրեբունի» ԲԿ 30 55,7 30

«Մալաթիա» ԲԿ 45 46,2 35

Վիրաբուժության ԳՀԻ 40 63,8 40

N1 համալ. կլ. 40 67,7 40

«Նաիրի» ԲԱՄ 30 26,9 25

«Արմենիա» ԲԿ 120 48,9 80

N 8 բուժմիավորում 30 30,4 20

Նյարդավիրաբուժ. 4/180 «Շտապ օգնություն» ԲԿ 50 47,0 40 4/140

«Էրեբունի» ԲԿ 30 75,2 30

«Արմենիա» ԲԿ 80 31,9 50

Վիրաբ. ԳՀԻ 20 77,8 20

Թորակալ վիրաբուժ. 3/100 «Շտապ օգնութ.» ԲԿ 50 51,6 40 3/85

«Էրեբունի» ԲԿ 30 51,3 25

Վիրաբուժ. ԳՀԻ 20 44,8 20

Սրտային վիրաբ. 1/20 Վիրաբուժ. ԳՀԻ 20 75,2 20 1/20

Վնասվածքաբ. 6/238 «Մալաթիա» ԲԿ 10 45,8 10 6/160

«Շտապ օգնութ.» ԲԿ 30 45,7 30

N 8 բուժմիավ. 23 42,8 20

N 6 բուժմիավ. 70 15,2 30

N 3 կլ. հիվ. 10 41,0 10

ՎՕՎԿ 95 27,6 60

Այրվածքային 1/40 Ճառագ. բժ. և այրվածք. կենտ. 40 17,6 20 1/20

Օրթոպեդիկ 2/90 «Էրեբունի» ԲԿ 30 50,9 25 2/60

ՎՕՎԿ (մեծերի օրթոպեդիայի և ոսկրային պաթ.) 60 36,8 35

Ուրոլոգիական բաժ. 7/222 «Էրեբունի» ԲԿ 30 40,1 20 6/151

N 8 բուժմիավ. 6 3,24 0

«Շտապ օգնութ.» ԲԿ 50 52,2 30

«Արմենիա» ԲԿ 80 32,4 40

ՀՀ ԱՆ ուրոլոգ. կենտրոն 16 22,7 16

«Նաիրի» ԲԱՄ 10 53,3 10

Վիրաբուժ. ԳՀԻ 20 69,2 20

Պրոկտոլոգիական 2/40 «Նաիրի» ԲԱՄ ուրոպրոկտո- գինեկոլոգիական 20 17,9 0 1/20

Վիրաբուժ. ԳՀԻ պրոկտոլոգ. 20 32,5 20

Թարախ. վիրաբուժ. 1/30 N 6 բուժմիավ 30 57,7 - 0/0

Դիմածնոտային վիրաբուժություն

3/85 N 3 կլ. հիվ. 10 77,0 10 3/50

N 8 բուժմիավ. 50 17,8 20

«Արմենիա» ԲԿ 25 89 20

Անոթային վիրաբուժ. 3/118 N 3 կլ. հիվ. 18 39,1 15 3/75

«Արմենիա» ԲԿ 80 18,8 40

Վիրաբուժ. ԳՀԻ 20 61,8 20

Միկրովիրաբուժական և պլաստիկ վիր. 2/50 N 1 համալս. կլ. 30 69,2 30 2/50

Վիրաբուժ. ԳՀԻ 20 69,0 20

Նյարդաբանական 8/505 N 2 բուժմիավ. 150 17,8 30

N 6 բուժմիավ. 50 16,3 10 7/245

«Շտապ օգնություն» ԲԿ 80 30,3 40

«Մալաթիա» ԲԿ 15 42,5 15

«Էրեբունի» ԲԿ 30 75,2 30

«Արմենիա» ԲԿ 80 29,4 50

«Նաիրի» ԲԱՄ 60 28,3 40

Հիգիեն. և պրոֆ. հիվ. ԳՀԻ 40 - -

Հոգեբուժական 4/760 Նյարդահոգեբ. քաղ. դիսպ. 250 46,3 180 4/655

Նուբարաշենի ՀՀՀ 350 115,0 350

«Նորք» ՀԱԿ 140 78,1 125

«Արմենիա» ԲԿ 20 25,6 20

Նարկոլոգիական 1/60 Նարկոլոգ. հանր. դիսպ. 60 55,1 60 1/60

Օֆթալմոլոգիական 2/270 N 8 բուժմիավ. 100 40,1 80 2/230

Ս. Վ. Մալայանի անվ. ակնաբուժ. կենտրոն 170 37,1 150

Քիթ-կոկորդ-ականջ 5/205 N 2 բուժմիավ. 60 17,2 30 5/115

N 3 կլ. հիվ. 10 47,7 10

«Շտապ օգնություն» ԲԿ 5 38,7 5

«Էրեբունի» ԲԿ 30 45,3 30

«Արմենիա» ԲԿ 100 39,7 40

Տուբերկուլյոզ ՀՀ կառավարության

որոշմամբ

քաղաքային

տուբդիսպանսերում

30 մահճ. ստաց.

ծավալելու

համար

Ճառագայթ. վնաս. բաժ. 1/30 Ճառագայթ. և այրվ. կենտ. 30 31,2 20 1/20

Մաշկաբ. և ՍՃՓՀ 1/200 Մաշկաբ. և ՍՃՓՀ կենտ. 200 15,8 100 1/100

Ուռուցքաբանական 2/495 Ուռուցք. կենտրոն 435 66,5 435 2/495

Հակաուռուցք. դիսպ. 60 61,2 60

Արյունաբանության 1/65 Արյունաբանական կենտ. 65 44,0 40 1/40

Աղյուսակ N 3

Մեծահասակների հիվանդանոցներ (բազային տվյալներ ըստ տնօրենների ներկայացման)

Բուժհաստատության անվանումը Հասցեն Մահճ. Տարեկան ընդ. հիվ. թիվը Մահճ. օր. ընդ. թիվը Բժիշկները Բուժքույրերը Կրտսեր բուժաշխ. Շենքային զբաղ.( մ.2) Վարձ. տրվ. տարածք.

պլանային փաստացի ծավ.

1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000 1999 2000

«Նաիրի» ԲԱՄ Պարոնյան 26 200 180 180 180 2102 1711 28224 18920 80 73 89 91 55 52 10875 302

Ուռուցքաբանական ԳԿ Քանաքեռ, Ֆանարջյան 76 500 500 500 350 4284 4522 113566 120516 112 107 153 147 127 147 19612

Վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի և վերականգնողաբանության ԳՀԻ Նորք-Մարաշ, 9-րդ փող. 250 180 180 130 1883 1721 24025 19619 31 27 72 68 41 41 17591 չունի

Ա. Լ. Միքայելյանի անվ. վիրաբուժության ինստիտուտ Քանաքեռ, Հասրաթյան փող., 9 360 220 220 220* 4109 3305 62087 39228 104 85 132 106 80 55 17591 չունի

Մ. Հերացու անվ. պետական բժշկական համալսարանական թիվ 1 հիվ. Աբովյան 58 150 150 150 150 1765 2861 24174 33513 56 33 117 68 55 48 6609 չունի

Սրտաբանության ԳՀԻ Պարույր Սևակի 5 300 300 200 170 2309 1807 39455 27317 43 40 92 56 75 99 10387 589,3

«Նորք» հոգեկան առողջության հանրապետական կենտրոն Գ.Հովսեփյան 2.ա 150 150 150 140 965 1280 28258 39504 17 17 31 23 42 44 3950 տեղ չկա

Ս. Վ. Մալայանի անվ. ակնաբուժական կենտրոն Աջափնյակ, Ֆուչիկի 30 210 210 210 210 4227 3811 29437 24450 52 56 59 72 36 33 12500 15 կաբ.

Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության ԳՀԻ Օրբելի եղբայրների փող., 41 200 200 200 170 1293 857 28501 17618 71 77 99 99 48 44 12.630.32 536

Կ. Բազիկյանի անվ. «Հակաուռուցքային դիսպանսեր» ՊՓԲԸ Հանրապետության 85 65 65 65 60 865 712 15380 12660 32 20 33 15 19 6 1342 չունի

Հանրապետական անձավաբուժական կենտրոն Աճառյան 2-րդ փակուղի, 4 100 60 100 60 114 114 1805 1805 5 5 2 3 2 2 4147 չունի

Մաշկաբանության և սեռավարակաբանության ԲԳԿ Աջափնյակ, Ֆուչիկի 32 200 200 200 200 1729 1242 23192 10635 32 30 62 48 38 30 3194

Նուբարաշենի հանր. հոգեբուժական հիվ. Նուբարաշեն ավան, 0071 350 350 350 350 1432 1250 106032 100932 18 21 67 53,5 114 89,5 10367,4 տեղ չկա

Հանր. նարկոլոգ. կենտրոն Ավան, Աղի հանք 60 60 60 60 541 468 11512 11512 14 12 21 30 31 23 1438 չունի

Ուրոլոգիայի կենտրոն Աբովյան 54 16 16 16 16 236 158 2005 1235 17 16 17 19 9 10 1100 չունի

Արյունաբանության կենտրոնը Հրաչյա Ներսիսյան 7 135 105 135 105 1348 1094 23114 19954 67 67 53 34 20 21 10920,25 75

Ճառագայթային բժշկության և այրվածքների ԳԿ Դավթաշեն փ. Ա 25 120 120 120 120 582 603 10356 9042 42 50 71 73 41 40 10948,22 դասասենյակներ և պահեստամաս

Ընդհանուր հիգիենայի և մասնագ. հիվ. ԳՀ Երևան - 40, Աճառյան 2 100 100 100 80 - - - - 16,4 18,5 16,5 5355 չունի

«Արմենիա» ԲԿ 1040 1040 1040 868 9237 8621 118557 107082 231 214 422 430 301 218

Թիվ 2 բուժ. միավ. Արամի 54 210 210 210 210 1405 1155 17052 12781 54 55 64 65 38 36 5471

Թիվ 3 կլ. հիվ. Ձորափի 40 265 265 265 210 3110 3268 37357 33519 50 40 140 140 28 28 20817

Թիվ 6 բուժ. միավ. Բագրատունյաց 1 270 270 270 270 1292 1101 23204 21328 23 23 43 43 14 14 4200

Թիվ 8 բուժ. միավ. Ներսիսյան 7 515 521 515 315 5338 4889 53636 45765 96 100 169 169 126 126 66222

«Էրեբունի» ԲԿ Տիտոգրադյան 14 845 613 810 523 11360 11326 117267 109618 264 273 585 557 205 183 41828

«Շտապ օգնություն» ԲԿ Նորքի 3-րդ զանգ. Գյուրջյան 10 630 525 636 525 6562 5745 93734 77596 173 173 355 355 158 158 31904

«Մալաթիա» ԲԿ Դ. Վարուժանի 28ա 170 151 170 151 3749 2909 27655 21458 134 134 221 221 99 99 12837

Նյարդահոգեբուժական քաղ. դիսպ. 250 200 200 160 1011 844 38234 37637 24 27 28 28 48 47 17250 չունի

(ԾՐաԳԻՐը ԽՄԲ. 24.01.02 N 53, փոփ. 19.03.02 N 268, 10.10.02 N 1616-Ն)