Անցնել բովանդակությանը

ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՀՀ ԼՈՌՈՒ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

Որոշումընդունվել է 1 խմբագրություն
Այս ակտն ուժը կորցրել է։ Ստորև բերված է վերջին գործած տեքստը՝ գործել է 2016-12-20-ից մինչև 2025-08-16։
ամբողջ փաստաթուղթըգործել է մինչև 2025-08-16Բացել ARLIS-ում

«Վավերացնում եմ»

Հայաստանի Հանրապետության

Նախագահ Ռ. Քոչարյան

9 փետրվարի 2004 թ.

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

29 հունվարի 2004 թվականի N 49-Ն

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԼՈՌՈՒ ՄԱՐԶԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ԱՆՇԱՐԺ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆՆԵՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱԿԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

«Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ու պատմական միջավայրի պահպանության և օգտագործման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 13-րդ հոդվածին համապատասխան՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել Լոռու մարզի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը` համաձայն հավելվածի:

2. Ուժը կորցրած ճանաչել Հայկական ՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի 1983 թվականի հուլիսի 4-ի «Հայկական ՍՍՀ տարածքում պետական պահպանության տակ վերցված պատմության և կուլտուրայի հուշարձանների և նրանց պահպանական գոտիների ցուցակը հաստատելու մասին» N 377 որոշման 1-ին կետը՝ նախկին Գուգարքի, Ստեփանավանի, Սպիտակի, Կալինինոյի և Թումանյանի շրջանների պատմության և կուլտուրայի հուշարձանների ցուցակի մասով:

3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից։

Հայաստանի Հանրապետության

վարչապետ Ա. Մարգարյան

2004 թ. փետրվարի 4

Երևան

Հավելված

ՀՀ կառավարության 2004 թվականի

հունվարի 29-ի N 49-Ն որոշման

Պ Ե Տ Ա Կ Ա Ն Ց ՈՒ Ց Ա Կ

Հայաստանի Հանրապետության պատմության եվ մշակույթի անշարժ հուշարձանների

5. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԼՈՌՈՒ ՄԱՐԶ

5.1. Վանաձոր քաղաք

Հուշար-

ձանի համարը Հուշար-

ձանի

ենթահա-

մարը

(ենթա-

համար-

ները)

Հուշարձանա-

խումբը,

հուշարձանը

Ժամանակը Տեղը բնակավայրի նկատմամբ,

հասցեն Նշանակությունը.

հանրապետական/

տեղական Ծանոթագրություն

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1

ԱՄԱՌԱՆՈՑ

ԹԱԻՐՈՎԻ 19 -րդ դ. Զաքարյան փող. 31 Հ եղել է մեծահարուստ Թաիրովի ամառանոցը,խորհրդային կարգերի օրոք` «Կիրովական» սանատորիայի մասնաշենքը, այժմ Գուգարաց թեմի առաջնորդարանն է: Շրջակայքում կան տարբեր տեղերից բերված կոթողային հուշարձաններ

1.1

Խաչքար 12-13-րդ դդ. 2 մասնաշենքի պատի տակ Հ բազալտե, բերվել է Գուգարքից

1.2

Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է ցան-կապատի շարվածքում Հ բերվել է Գուգարքի Բագեր հնավայրից

1.3

Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է ցան-կապատի շարվածքում Հ բերվել է Գուգարքի Բագեր հնավայրից

1.4

Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է ցան-կապատի շարվածքում Հ բերվել է Գուգարքի Բագեր հնավայրից

1.5

Խաչքար 12-13-րդ դդ. 2 մասնաշենքի պատի տակ Հ վերնամաս, բերվել է Լորուտ գյուղից

1.6

Խաչքար 12-13-րդ դդ. 2 մասնաշենքի պատի տակ Հ եռատված, բերվել է «Պապանի գեղ» հնավայրից, կանգնեցված է եղել վանահոր գերեզմանի վրա

1.7

Խաչքար 12-13-րդ դդ. 2 մասնաշենքի պատի տակ Հ երկատված, բերվել է «Պապանի գեղ» հնավայրից

1.8

Խաչքար 12-13-րդ դդ. 2 մասնաշենքի պատի տակ Հ ամբողջական, բերվել է «Պապանի գեղ» հնավայրից

1.9

Կոթող` քառակող 4-5-րդ դդ. 2 մասնաշենքի պատի տակ Հ վնասված, բերվել է «Պապանի գեղ» հնավայրից

1.10

Հուշաղբյուր երկրորդ

աշխարհամարտում զոհվածներին 1951 թ. 2 մասնաշենքի պատի տակ Տ տեղափոխվել է Վանաձոր գետի վերին հոսանքից, քանդակագործ Մեհրաբ

2

ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2 հազ. 2 կես քաղաքի կենտր. հատ. հվ-ամ մասում, քիմ-կոմբինատից հվ-ար Հ «Սուլեյման» սարի գագաթին

2.1

Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2 հազ. 2 կես ամրոցի աե լանջին Հ սալածածկ հիմնահողային թաղումներ են

3

ԱՄՐՈՑ ԱԼԵՀԵՐԻ Ք. ա. 2 հազ. 2 կես Խնձորուտ թաղամասի հս մասում, «Քյոր Օղլու յալ» վայրում Հ կիսավեր, նախկին Վարդանլու գյուղում

3.1

Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. ամրոցի շրջակայքում Հ նախկին Շահումյան սովխոզի տարածքում

4

ԱՄՐՈՑ ԳԱՆՁԱՔԱՐ Ք. ա. 2 հազ. 2 կես Խնձորուտ թաղամասի աե մասում, լքված քարհանքի մոտ Հ ավերվել է քարհանքի շահագործման հետևանքով

4.1

Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. ամրոցի շրջակայքում, «Թափաբաշ» բլրի հվ լանջին Հ

5

ԱՄՐՈՑ-ԴԻՏԱԿԵՏ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքի կենտր. հատ. հվ-ամ մասում, «Սուլեյման» սարից 500 մ հվ Հ սարի գագաթի վրա

6

ԱՄՐՈՑ-ԴԻՏԱԿԵՏ միջնադար քաղաքի կենտր. հատ. ամ մասում Հ հեռուստաաշտարակի մոտ, սարի գագաթի վրա

7

ԱՐՁԱՆ Ա. ՄՅԱՍՆԻԿՅԱՆԻ 1963 թ. քիմկոմբինատի բակում Տ քանդ. Պ. Ռաշոյան

8

ԲԱՑՕԹՅԱ ԿԱՅԱՆ Ք. ա. 12-10 հազ. Փամբակ գետի ձախ ափ, քաղաքի կենտր. գերեզմանոցից աե Հ «Սպիտակ հողեր» վայրում

9

ԲԵՐԴՇԵՆ ԹԱԳԱՎՈՐԱՆԻՍՏ Ք. ա. 4-1 հազ., հե-լեն. ժշրջ., միջնադար Տանձուտ և Փամբակ գետերի միախառնման վայրում Հ համանուն բլրի վրա

9.1

Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. Դիմաց թաղամասում, Թագավորանիստից հվ-աե Հ վերգետնյա հատվածներն ավերված, տնամերձերի տարածքում

10

ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ

«ՔՈՍԻ ՃՈԹԵՐ»

Ք. ա. 4-1 հազ., հե-լեն. ժշրջ., միջնադար Փամբակ գետի ձախափնյա երկու վտակներով եզերված հրվանդանի վրա Հ N 3 դպրոցի տարածքում և բարձունքի լանջերին

10.1

Դամբարանադաշտ Ք. ա. 4-1 հազ. բնակատեղիի շրջակայքում Հ զուրկ է վերգետնյա կառույցներից

11

ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 2 հազ., հե-լեն. ժշրջ., միջնադար Վանաձոր թաղամասում, գետի աջ ափին Հ «Ծիծեռնակ» ճամբարի տարածքում, ավերված

11.1

Գերեզմանոց 9-14-րդ դդ. Վանաձոր գետի աջափնյա վտակի ձախ ափին Տ ավերված

11.1.1

Խաչքար 12-14-րդ դդ. «Ծիծեռնակ» ճամբարից հս-ամ Տ հատված

11.1.2

Խաչքար 12-14-րդ դդ. «Ծիծեռնակ» ճամբարից հս-ամ Հ ծառի տակ

11.1.3

Կոթող 9-10-րդ դդ. «Ծիծեռնակ» ճամբարից հս-ամ Հ

11.1.4

Տապանաքար 13-14-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ եզրին Հ երկատված

12

ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ՄԱՇՏՈՑԻ ԲԼՈՒՐ» Ք. ա. 4-3 հազ. Դիմաց թաղամասում Հ N 8 դպրոցի տարածքում

13

ԳԵՐԵԶՄԱՆ-ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆ ԳՈՒՐԳԵՆԻ 1992 թ. Տարոն 2 թաղամաս, Շիրակի խճուղի, 20 և 21 փողոցների հատման խաչմերուկում Հ Արիության մեդալի շքանշանակիր, զոհվել է Արցախում

14

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-20-րդ դդ. Տարոն 4 թաղամասում, գործող գերեզմանոցի հվ մասում Տ նախկին Ղշլաղ գյուղի գերեզմանոցը

15

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 1992-1995 թթ. Տավրոս թաղամասի գերեզմանոցի ար մասում Տ թաղված են Արցախի հերոսամարտում զոհվածները

16

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՊԱՊԱՆԻ» 5-17-րդ դդ. Վանաձոր թաղամաս, քաղաքից 2.5 կմ հվ-ամ, անտառի բացատում Հ Մետաքսաթելի գործարանի պանսիոնատից 1 կմ ամ

16.1

Գերեզմանոց 5-17-րդ դդ. գյուղատեղից 250-300 մ հվ, հեղեղատի աջ ափին Հ ավերված

16.1.1

Խաչքար 12-14-րդ դդ. մատուռի ար պատին հպված Հ հատված

16.1.2

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցուց 40-50 մ հս-ար. դեպի հեղեղատը իջնող թեք լանջի վրա Հ հատված

16.1.3

Սարկոֆագ 5-րդ դ. եկեղեցուց 4 մ հս, թեք լանջին Հ պահպանվել է կափարիչը

16.1.4

Տապանաքար 14-16-րդ դդ. եկեղեցու ար պատին հպված Տ

16.1.5

Տապանաքար 14-16-րդ դդ. մատուռի ար պատից 3 մ ար Տ

16.2

Եկեղեցի «Կոտրած» 5-7, 12-17-րդ դդ. գյուղատեղից 250-300 մ հվ, բարձունքի վրա Հ «Կոտրած եկեղեցու թալա» վայրում, ավերված

16.2.1

Բնակելի խցեր միջնադար եկեղեցուց 10-15 մ ամ Տ ավերված

16.3

Մատուռ միջնադար եկեղեցուց 8 մ հվ, բարձունքի վրա Հ ավերված

16.3.1

Խաչքար 12-14-րդ դդ. մատուռի մեջ Հ ընկած է գետնին

16.4

Քարայր միջնա-դար գյուղատեղիի մոտ, հեղեղատի ձախ ափին Հ

17

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՀԱՅԴԱՐԲԵԳ» միջնադար Տարոն թաղամասից 1 կմ հս-աե Հ Հայդարբեգ գետակի աջ ափին

17.1

Գերեզմանոց ուշ միջնադար գյուղատեղիում Տ

18

ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՓԱՇԻ ԳԵՂ» միջնադար հեռուստ. աշտարակը կրող սարի ար ստորոտում Տ ավերված

18.1

Գերեզմանոց ուշ միջնադար գյուղատեղիում Տ պահպանվել են 2 տապանաքարեր

19

ԴԱՄԲԱՐԱՆ Ք. ա. 2 հազ. 2 կես Վանաձոր թաղամասում Հ նախկին գյուղտեխնիկումի տնամերձ այգում

20

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2 հազ. 2 կես Դիմաց թաղամասում, Տանձուտ գետի աջ ափին Հ Էլեկտրալամպերի գործ. տարածքում

21

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Բազում թաղ. աե եզրին, ճանապար-համերձ հատվածում Հ վերգետնյա կառույցներն ավերված են

22

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Տավրոս թաղամասում, «Հոկտեմբեր» կինոթատրոնից մինչև գերեզմանոց ձգվող տարածքում Հ վերգետնյա հատվածները ավերված են

23

ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. հեռուստ. աշտարակը կրող սարի հս-ար ստորոտում Հ քիմկոմբինատից 100 մ հվ-ամ

24

ԵԿԵՂԵՑԻ վերակառ. 1857 թ. Խնձորուտ թաղամաս, գերեզմանոցի հվ մասում Հ Տանձուտ գետի աջ ափին

24.1

Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու աջ խորանում Տ

24.2

Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին, Մկրտության ավազանի աջ կողմում Տ

24.3

Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին, Մկրտության ավազանի ձախ կողմում Տ

24.4

Խաչքար 13-15-րդ դդ. ագուցված է հվ ճակատին, բարավորի քարից վեր Տ

24.5

Խաչքար 14-15-րդ դդ. ագուցված է հվ մուտքի աջ կողմում Տ հատված

24.6

Խաչքար 17-րդ դ. ագուցված է գլխավոր մուտքի աջ կողմում Տ հատված

24.7

Գերեզմանոց 13-19-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում Հ

24.7.1

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու մուտքից աջ Հ ընկած է գետնի վրա

24.7.2

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու մուտքից ձախ Հ ընկած է գետնի վրա

24.7.3

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 12 մ հվ Հ հատված, ճանապարհի եզրին

24.7.4

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 12 մ հվ Հ թերի, ճանապարհի եզրին

24.7.5

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 12 մ հվ Հ թերի, ճանապարհի եզրին

24.7.6

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 12 մ հվ Հ ճանապարհի եզրին

24.7.7

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 12 մ հվ Հ ճանապարհի եզրին

24.7.8

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 12 մ հվ Հ թերի, ճանապարհի եզրին

24.7.9

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 12 մ հվ Տ հատված, ճանապարհի եզրին

24.7.10

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 10 մ հվ Տ հատված, ճանապարհի եզրին

24.7.11

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 8 մ հվ Հ թերի, ճանապարհի եզրին

24.7.12

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 7 մ հվ Հ թերի, ճանապարհի եզրին

24.7.13

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատից 7 մ հվ Հ թերի, ճանապարհի եզրին

24.7.14

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ-ամ անկյունից 7 մ հվ Հ կանգնեցված է գետնի վրա

24.7.15

Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու ամ ճակատից 7 մ հվ Հ թերի

25.

ԵԿԵՂԵՑԻ 1859 թ. Խնձորուտ թաղամասում Տ

25.1

Գերեզմանոց 19-րդ դ. եկեղեցուց հս-ամ Տ

ԵԿԵՂԵՑԻ 1895 թ. կայարանամերձ հրապարակից ամ, երկաթուղայինների զբոսայգում Հ խաչաձև հատակագծով կենտրոնագմբեթ ռուսական եկեղեցի

ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 13-14 դդ, 1831 թ. Փամբակ և Տանձուտ գետերի միախառնման վայրում, բլրի վրա Հ Գուգարաց թեմի առաջնորդարանն է

27.1

Գերեզմանոց 13-20-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում Հ

27.1.1

Գերեզման Խաչատուր

Աբովյան Աբովյանցի 19-րդ դ. եկեղեցու մուտքից աջ Տ մարմարե սալիկներով պատված երեք գերեզմաններից հս-ինը

27.1.12

Տապանաքար 14-16-րդ դդ. եկեղեցու հս պատի մոտ Տ բազալտե սալատապան վրան խաչի պարզ գծապատկեր

27.1.13

Տապանաքար 14-16-րդ դդ. եկեղեցուց հս Տ բազալտե սալատապան եզերված զույգ ակոսներով

27.1.14

Տապանաքար 14-16-րդ դդ. եկեղեցուց հս-աե Տ բազալտե սալատապան եզերված զույգ ակոսներով

27.1.15

Տապանաքար 14-16-րդ դդ. եկեղեցուց հվ Տ բազալտե սալատապան երկրաչափական զարդերիզով, կենտրոնում մարդու գծապատկեր

27.1.16

Տապանաքար 16-18-րդ դդ. եկեղեցուց հս Տ խորանարդաձև, կարմիր տուֆ‎ից, արձանագիր, հրեշտակի քանդակով

27.1.17

Տապանաքար 16-18-րդ դդ. եկեղեցուց հս-ամ Տ խորանարդաձև, կարմիր տուֆ‎ից, հեծյալի քանդակով

27.1.18

Տապանաքար 16-18-րդ դդ. եկեղեցուց հվ Տ խորանարդաձև, կարմիր տու‎ֆից, գութանի հարթաքանդակով

27.1.19

Տապանաքար 16-18-րդ դդ. եկեղեցուց հս-ամ Տ խորանարդաձև, արձանագիր, սև տուֆ‎ից, կողերին քանդակներ

27.1.20

Տապանաքար 16-18-րդ դդ. եկեղեցուց հս-ամ Տ երկլանջ, նարնջագույն տուֆ‎ից, չորս կողմից քանդակազարդ

27.1.21

Տապանաքար 1816 թ. եկեղեցուց հվ Տ խորանարդաձև, գորշ տուֆ‎ից, արձանագիր, պատկերազարդ

27.1.22

Տապանաքար 1839 թ. եկեղեցու աե պատի մոտ Տ խորանարդաձև, արձանագիր, Ղարաքիլիսայի հիշատակումով

27.1.23

Տապանաքար 1840 թ. եկեղեցու աե պատի մոտ Տ խորանարդաձև, արձանագիր

27.2

Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 1831 թ. համալիրի կենտրոնական մասում Հ

27.2.1

Արձանագրություն 1831 թ. եկեղեցու ամ մուտքից վեր, բարավորի քարի վրա Հ շինարարական արձանագրություն, որտեղ հիշատակվում է 1828 թ. երկրաշարժը

27.1.2

Արձանագրություն 1831 թ. եկեղեցու ամ մուտքից վեր, բարավորի քարի վրա Հ շինարարական արձանագրություն

27.2.3

Զանգակատուն 1831 թ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ

27.2.4

Առաջնորդարան 19-րդ դ. եկեղեցուց հվ-աե Տ Գուգարաց թեմի նախկին առաջնորդարանի շենքը

27.2.5

Մատաղատուն 19-րդ դ. եկեղեցուց հվ-աե Տ

27.3

Խաչքար` նվիրված 1988 թ.

երկրաշարժի զոհերին

1989 թ. ցանկապատի տակ Տ քանդ. Ս.Դանիելյան

27.4

Խաչքար` նվիրված

Արցախի հերոսա-մարտի

զոհերին

1995 թ. ցանկապատի տակ Տ քանդ. Ս.Դանիելյան

28

ԵԿԵՂԵՑԻ «ԿՈՏՐԱԾ ԺԱՄ» վաղ միջնադար քաղաքի ամ եզրին, Փամբակ գետի ձախ ափ Հ ավերված

28.1

Խաչքար 15-րդ դ. ագուցված է եկեղեցու խորանի պատին Հ ստորին մասը կոտրված

29

ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. Խնձորուտ թաղամասի հվ եզրին, Խնձորուտ գետի աջ ափին Հ Խաչի ձոր վայրում

30

ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. Մարզադեսանտային կենտրոնի հրապարակում Հ տեղափոխվել է Չափնի գյուղից

31

ԿԻՆՈԹԱՏՐՈՆ «ԵՐԵՎԱՆ» 1950-ական թթ. քաղաքային զբոսայգու հվ-աե մասում Տ

32

ԿԱՄՈՒՐՋ «ՀՈՎՍԵՓԱՆՑ» 18-րդ դ. Շահումյանի հրապարակում Տ Վանաձոր գետի վրա

33

ԿԻՍԱՆԴՐԻ Հ. ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ 1971 թ. Տիգրան Մեծի պողոտա, դպրոցի բակում Տ քանդ. Ե. Գոջաբաշյան

34

ՀԱՆՐԱԽԱՆՈՒԹԻ ՇԵՆՔԸ 1972 թ. Երևանյան հրապարակ Տ ճարտ. Ս. Ասոյան, Ռ. Աբրահամյան

35

ՀՐԱՊԱՐԱԿ ԱՐՑԱԽ 1980-ական թթ. Տիգրան Մեծ և Վարդանանց փողոցների միջև Տ այստեղ տեղի են ունեցել Արցախյան ազատամարտին և Հայաստանի անկախությանը աջակցող հանրահավաքներ

35.1

Քանդակ` «Վահագնի ծնունդը» 1981 թ. հրապարակի կենտրոնում Հ քանդ. Մ. Մինասյան

36

ՀՐԱՊԱՐԱԿ ՀԱՅԿԻ 1950-ական թթ. քաղաքի կենտրոնում Հ նախկին Կիրովի անվ. հրապարակը

36.1

Լոռու մարզկենտրոնի շենքը 1953 թ. հրապարակի հվ մասում Հ ճարտ. Զ. Բախշինյան

36.2

Վանաձորի քաղաքապետարանի շենքը 1953 թ. հրապարակի աե մասում Հ ճարտ. Հ, Մարգարյան, Բ. Արզումանյան

37

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ

ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ

ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1960-ական թթ. Տարոն 4 թաղամասում Տ նախկին Ղշլաղ գյուղի կենտրոնում

38

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ

ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ

ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1953 թ. Խնձորուտ թաղամաս, Վանաձոր-Դիլիջան ճանապարհի ձախ եզրին Տ քանդակագործ Մեհրաբ

39

ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1955 թ. քաղաքի կենտրոնական գերեզմանոցում Տ քանդակագործ Մեհրաբ

40

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ Հ. ԱԲԵԼՅԱՆԻ 1965 թ. թատրոնի շենքի առջև Տ քանդ. Մ. Մինասյան

41

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ

1969 թ. Հաղթանակի փողոց, անտառափեշի թեքության վրա Հ խորաքանդակներով զարդարված երկու հենապատեր` կենտրոնում հուշասյուն, հավեր-ժական կրակով

42

ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ ՔԻՄԻԱԳՈՐԾՆԵՐԻՆ 1969 թ. Քիմիագործների զբոսայգում Հ բազալտե պատվանդանի վրա զինվորի կիսանդրի

43

ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ ՍՏԵՓԱՆ ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻ 1970-ական թթ. Շահումյան հրապարակում Տ դեղնավուն տուֆից պատ` վրան հարթաքանդակներ

44

ՃԱԿԱՏԱՄԱՐՏ ՂԱՐԱՔԻԼԻՍԱՅԻ 1918 թ. մայիս Կամակատար մատուռից մինչև Փամբակ գետի աջ ափի բարձունքները Հ Ղարաքիլիսայի ճակատամարտի վայրը

45

ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԻ ՇԵՆՔԸ 1950-ական թթ. Տիգրան Մեծի պողոտա Հ ճարտ. Գ. Աղաբաբյան

46

ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԿԻՐԱԿԻ 1894 թ. Սասունցիների փող. N 2 տնից հս, Խնձորուտ գետի աջ ափին Հ Խաչի ձոր վայրում

46.1

Արձանագրություն 1894 թ. առաստաղին հպված, բեմի կամարից վերև Տ շինարարական

46.2

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի հս խորշում Տ

46.3

Խաչքար 13-14-րդ դդ. հս պատի կենտրոնական խորշում Տ

46.4

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի հս մասում Տ

46.5

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի կենտրոնում Տ

46.6

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի հվ մասում Տ

46.7

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի վրա Տ

46.8

Խաչքար 9-10-րդ դդ. բեմի վրա Հ

46.9

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի վրա Հ

46.10

Խաչքար 13-14-րդ դդ. ամ մուտքից հվ, խորշում Հ

46.11

Խաչքար 13-14-րդ դդ. ամ պատի հս խորշում Տ

46.12

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի հվ խորշում Տ

46.13

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի հվ խորշում Տ

46.15

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի վրա Տ

46.16

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի վրա Տ հատված

46.17

Խաչքար 13-14-րդ դդ. բեմի վրա Տ հատված

46.19

Խաչքար 13-14-րդ դդ. ամ պատի տակ Տ հատված

46.20

Խաչքար 13-14-րդ դդ. ամ պատի տակ Տ հատված

46.21

Գերեզմանոց 5-19-րդ դդ. մատուռի շրջակայքում Հ ավերված

46.21.1

Խաչքար` թևավոր խաչ 5-7 դդ մատուռի մոտ Հ վերականգնված

46.21.2

Խաչքար 10-11-րդ դդ. մատուռից 3 մ հս-ամ Հ

46.21.3

Խաչքար 13-14-րդ դդ. մատուռից 2 մ ամ, մուտքի դիմաց Հ

46.21.4

Խաչքար 13-14-րդ դդ. մատուռից 4 մ հվ-ամ Հ

46.21.5

Կոթող 5-7-րդ դդ. մատուռի աե պատի տակ Հ հատված

46.22

Մատաղատուն 19-րդ դ. մատուռից 5 մ հվ Տ

47

ՄԱՏՈՒՌ «ԿԱՄԱԿԱՏԱՐ» միջնադար վերակառ. 1841 թ. Վանաձոր-Ստեփանավան ճանապարհից 300 մ աե Տ համանուն բլրի գագաթին

48

ՄՇԱԿՈՒՅԹԻ ՊԱԼԱՏԻ ՇԵՆՔԸ 1950-ական թթ. քիմկոմբինատի այգուց հվ-աե Հ ճարտ. Ռ. Ալավերդյան, ավերվել էր երկրաշարժից և վերականգնվել է 2003 թ. Լինսի հիմնադրամի միջոցներով

49

ՊԱՏԿԵՐԱՍՐԱՀԻ ՇԵՆՔԸ 1972 թ. Երևանյան հրապարակ Հ ճարտ. Լ. Խաչատրյան

50

ՏՈՒՆ-ԹԱՆԳԱՐԱՆ ՍՏԵՓԱՆ ԶՈՐՅԱՆԻ 1980-ական թթ. Ստեփան Զորյանի փ. 26 Հ

51

ՔԱՐԱՅՐ

Տարոն թաղասի հս-աե կողմում, Հայդարբեգի ձորում Տ

5.2. Ալավերդի քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ 1255 թ. Սանահինի վանքից ամ, թաղամասի եզրին Հ վերականգնվել է 1951-1952 թթ.

1.1 Խաչքար, կերտող` Խոցադեղ Միակեաց 1292 թ. ագուցված է եղել աղբյուրի ծածկի մեջ Հ պատվիրատու հայր Յոհանէս

1.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է աղբյուրի հվ պատին, ներքուստ Հ

2 ԱՄՐՈՑ «ԿՈՇԱԲԵՐԴ» 10-13-րդ դդ. Սանահին թաղամասից 5 կմ հվ Հ

2.1 Գյուղատեղի «Կոշաբերդ» 10-17-րդ դդ. «Կոշաբերդ» հանդամասում, երկու բլուրների վրա Հ

2.1.1 Քարայր-կացարան 13-18-րդ դդ. գյուղատեղիում բարձրացող ժայռի մեջ Հ

2.2 Գերեզմանոց 10-13-րդ դդ. Հ

2.3 Եկեղեցի 18-րդ դ. Հ

2.3.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու հս պատի մոտ, ներքուստ Հ

2.4 Մատուռ 10-13-րդ դդ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-15-րդ դդ. Սանահին թաղամասի հս կողմում Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 12-19-րդ դդ. Սանահին թաղամասից 2 կմ հվ-աե Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Դեբետ գետի աջափնյա լեռնալանջին Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄԱՆԵՍ» 19-20-րդ դդ. Լեռնամետալուրգիական կոմբինատի շրջակայքում Հ

7 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. Մանես թաղամասում, «Նահատակ» մատուռի շուրջ Հ

8 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. Սանահին գյուղի տարածքում Հ

9 ԵԿԵՂԵՑԻ 1880-1890 թթ. Մանես թաղամասի կենտրոնում Տ հունական

10 ԵԿԵՂԵՑԻ 19-րդ դ. Մանես թաղամասի կենտրոնում Տ

10.1 Զանգակատուն 1902 թ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Տ

10.2 Խաչքար 10-11-րդ դդ. եկեղեցու ներսում Հ

10.3 Շրջապարիսպ 19-րդ դ. Տ

11 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԿԱՐԱՊԵՏ 11-րդ դ. քաղաքից 2 կմ աե Հ բլրի վրա, կիսավեր

12 ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՏՈՒՆ 1903-1905 թթ. N 147 տունը Տ

13 ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՏՈՒՆ 1903-1905 թթ. Սանահնի վանքից 50 մ հս-աե Տ

14 ԽԱՉՔԱՐ 1011 թ. Սանահին թաղամասում Վ. Էվոյանի տնամերձ հողամասում

15 ԽԱՉՔԱՐ 11-րդ դ. ջրամբարի մոտ Հ ընկած է գետնին

16 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. Սանահին թաղամա-սից 2 կմ հս, ձորեզրին Հ արձանագիր

17 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. Սանահին կայարանից Կաճաճկուտ տանող ճանապարհին Հ

18 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. Սանահնի սարահարթ տանող ճանապարհի աջ կողմում, աղբյուրի մոտ Հ

19 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. ագուցված է Կարի ֆաբրիկայի պահեստի շենքի ամ պատին

20 ԽԱՉՔԱՐ «ԾԻՐԱՆԱՎՈՐ» 1222 թ. Սանահին վանքից ամ Հ

21 ԽԱՉՔԱՐ «ՄԱՆՈՒՉԱՐԵՆՑ» 1252 թ. Սանահին թաղամասի հս-աե մասում, ձորաբերանին Հ պատվիրատու՝ Ավետիս վարդապետ

22 ԽՃԱՆԿԱՐ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ 20-րդ դ. քաղաքի մեջ Հ հեղ.՝ Հ. Ռուխկյան

23 ԿԱՄՈՒՐՋ (ՍԱՆԱՀՆԻ ԿԱՄՈՒՐՋ) 1195 թ. քաղաքի կենտրոնում, Սանահին տանող հին ճանապարհին, Դեբեդ գետի վրա Հ միաթռիչք, պատերի վրա առյուծների հարթաքանդակներ, կառուցել է Վանենի թագուհին

24 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԱԼԱՎԵՐԴՈՒ ՀԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆՆԵՐԻՆ 1975 թ. քաղաքի մեջ Հ

25 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1985 թ. ձորում,Դեբեդ գետի աջ ափին Տ

26 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1946 թ. քաղաքի մեջ Հ ճարտ.՝ Ռ. Իսրայելյան

27 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1961 թ. Սանահին թաղա-մասում,դպրոցից 100 մ հս-ամ Տ ճարտ.՝ Ռ. Հակոբյան

28 ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ՝ ԱՐՏՅՈՄ ՄԻԿՈՅԱՆԻՆ 1982 թ. Սանահին թաղա-մասում, դպրոցի մոտ Հ

29 ՁԻԹԱՀԱՆ Մանես թաղամասում Տ

30 ՄԱՏՈՒՌ 18-19-րդ դդ. Սանահին թաղամա-սում, խանութի մոտ Հ

30.1 Խաչքար 12-13-րդ դ. Հ

30.2 Խաչքար 12-13-րդ դ. Հ

31 ՄԱՏՈՒՌ 18-19-րդ դդ. Սանահին թաղամասից 1 կմ հս Հ

32 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 13-րդ դ. Սանահին թաղամասի հս-աե եզրին Հ

33 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍԱՆԱՀԻՆ 10-13-րդ դդ. Սանահին թաղամասի կենտր. բարձրադիր մասում Հ

33.1 Աղբյուր 1831 թ. վանքի բակում, հս պարսպապատի մեջ Հ կառուցել է վանքի առաջնորդ Հ. Տեր-Բարսեղյանցը

33.2 Առաջնորդի տունը 19-րդ դ. սկիզբ շրջապարսպից 15 մ հս Հ 1920-ական թթ. շենքում գործել է դպրոց-մանկապարտեզ, ապա դարձել է ուսուցչի տուն: Վերականգնվել է 1977 թ.

33.3 Գավիթ 1181 թ. կից է Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցուն ամ-ից Հ կառուցել է վանքի առաջնորդ Հովհաննեսը, ճարտ.՝ Ժամհայր

33.3.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է ամ պատին Հ

33.3.2 Խաչքար Սարգիս Մամիկոնյանի 1215 թ. Հ

33.3.3 Խաչքար 13-րդ դ. կանգնեցված է հս սյան խոյակի վրա Հ

33.3.4 Տապանաքար Խորամի 1301 թ. Հ

33.3.5 Տապանաքար Զաքարիայի 1317 թ. Հ

33.3.6 Տապանաքար Ավագի 1434 թ. Հ

33.3.7 Տապանաքար Միրիանի 1506 թ. Հ

33.3.8 Տապանաքար պարոն Վասակի 1551 թ. Հ

33.3.9 Տապանաքար պարոն Վասակի 1579 թ. Հ

33.3.10 Տապանաքար պարոն Բճանի 16-րդ դ. Հ

33.3.11 Տապանաքար պարոն Դուրմիշի 16-րդ դ. Հ

33.3.12 Տապանաքար Թամարի 16-րդ դ. Հ

33.3.13 Տապանաքար Հայր Հովհաննեսի 16-րդ դ. Հ

33.3.14 Տապանաքար պարոն Շհարի 16-րդ դ. Հ

33.3.15 Տապանաքար պարոն Վասակի 16-րդ դ. Հ

33.3.16 Տապանաքար 17-18-րդ դդ. գավթի հս կողմում Տ

33.3.17 Տապանաքար Արտավազի Հ

33.3.18 Տապանաքար Ափայի Հ

33.3.19 Տապանաքար Գոգի Հ

33.3.20 Տապանաքար ճգնավոր Գոհար Մելիքի Հ

33.3.21 Տապանաքար Գրիգորի Հ

33.3.22 Տապանաքար Գրիգորի Հ

33.3.23 Տապանաքար Թամթեի Հ

33.3.24 Տապանաքար Խաթունշիրի Հ

33.3.25 Տապանաքար Խորիշահի Հ

33.3.26 Տապանաքար Կարճիկի Հ

33.3.27 Տապանաքար պարոն Կուկի Հ

33.3.28 Տապանաքար Համազասպի Հ

33.3.29 Տապանաքար Հասանի Հ

33.3.30 Տապանաքար Հասանի Հ

33.3.31 Տապանաքար Շերբարիքի Հ

33.3.32 Տապանաքար Սարգիս Աղեկեցու Հ

33.3.33 Տապանաքար Սարգսի Հ

33.3.34 Տապանաքար Սլլիկի Հ

33.3.35 Տապանաքար Սմբատի Հ

33.3.36 Տապանաքար Սմբատ Խաչենցու Հ

33.3.37 Տապանաքար Վաչե Ալվեցու Հ

33.3.38 Տապանաքար Վահրամի Հ

33.3.39 Տապանաքար Քուրդաշահի Հ

33.4 Գերեզմանոց 10-19-րդ դդ. բակի աե և հվ մասում Հ

33.4.1 Խաչքար 13-րդ դ. Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցուց 6 մ աե Հ

33.5 Գերեզմանոց 12-20-րդ դդ. համալիրից հվ և հվ-աե, շրջապարսպից դուրս Հ

33.5.1 Դամբարան-մատուռ- տապանատուն Զաքարյան իշխանների 12-13-րդ դդ. շրջապարսպից դուրս՝ գերեզմանոցից ամ, Սբ. Հակոբ եկեղեցու մոտ Հ այստեղ թաղված են Վահրամ, Սարգիս Մեծ և Զաքարե Զաքարյանները

33.5.2 Եկեղեցի Սբ. Հակոբ (Սիոն) 10-րդ դ. Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցուց հվ-աե, գերեզմանոցում Հ պահպանվել են հս ավանդատները: Քանդվել է 1752 թ.՝ վանքի վերանորոգման ժամանակ

33.5.3 Եկեղեցի Սբ. Հարություն 13-րդ դ. գերեզմանոցում Հ

33.5.6 Խաչքար Գրիգոր Տուտեորդու, կազմող՝ Մխիթար 1184 թ. Սբ. Հարություն եկեղեցու մոտ Հ մեջքի վրա ընդարձակ արձանագրություն

33.5.7 Խաչքար Սարգիս Մեծի 1187 թ. տապանատան հս-աե անկյունում Հ

33.5.4 Խաչքար Հովհաննես քահանայի 1227 թ. Գր. Տուտեորդու խաչքարից 10 մ աե Հ պատվիրատու՝ Հովհաննես առաջնորդ

33.5.5 Խաչքար 13-րդ դ. Արղությանների դամբարանի մոտ, աե պարսպապատին կից Հ երկաստիճան պատվանդանի վրա

33.5.8 Տապանաքար Գրիգորի 13-րդ դ. Տուտեորդու խաչքարի մոտ Հ

33.5.9 Տապանաքար Խաչագոտի 13-րդ դ. Տուտեորդու խաչքարի մոտ Հ

33.5.10 Տապանաքար Յուսեփ քաղաքացու 17-րդ դ. Տուտեորդու խաչքարի մոտ Հ

33.5.11 Տապանաքար հայր Յոհաննէսի 13-րդ դ. Տուտեորդու խաչքարի մոտ Հ

33.5.12 Տապանաքար Սարգիս վարդապետի 1271 թ. Տուտեորդու խաչքարի մոտ Հ

33.5.13 Տապանաքար Սարգիս Փարջիկի 13-րդ դ. Տուտեորդու խաչքարի մոտ Հ ծաղկող

33.5.14 Տապանաքար Սարգսի 13-րդ դ. Տուտեորդու խաչքարի մոտ Հ

33.5.15 Տապանաքար Վասակի 1211 թ. Տուտեորդու խաչքարի մոտ Հ

33.5.16 Տապանաքար Քրդի 1038 թ. տապանատան աե կողմում Հ

33.6 Գրատուն-մատենադարան (Նշխարատուն) 1063 թ. Հ կառուցել է Դավիթ Անհողինի դուստր Հրանուշ թագուհին

33.6.1 Խաչքար 1262 թ. ագուցված է ամ պատին Հ

33.6.2 Խաչքար 1475 թ. ագուցված է աե պատի որմնախոյակի վրա Հ

33.6.3 Սրահ 13-րդ դ. կից է գրատանը հվ-ից Հ

33.6.4 Տապանաքար պարոն Բէկիջանի 1286 թ. գրատան մուտքի մոտ Հ

33.6.5 Տապանաքար Խանդիխաթունի 13-րդ դ. գրատան մուտքի մոտ Հ

33.6.6 Տապանաքար Մամայի և իր մոր Շնորոր տիկնա 13-րդ դ. գրատան առջև Հ

33.6.7 Տապանաքար Մելիքի 13-րդ դ. գրատան առջև Հ

33.6.8 Տապանաքար Նրջիսի 13-րդ դ. գրատան մուտքի մոտ Հ

33.7 Դամբարան Արղության-Երկայնաբազուկների 19-րդ դ. պարսպափակ տարածքի հվ-աե մասում Հ

33.8 Դամբարան Կյուրիկյան թագավորների 10-11-րդ դդ. կից է Սբ.Աստվածածին եկեղեցուն աե-ից Հ համալիրի վաղագույն կառույցներից է

33.9 Զանգակատուն 13-րդ դ. կից է նախագավթի հս ճակատի ամ կեսին Հ կառուցել է Աբասի որդի Վագը

33.9.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է աե պատի վերնամասում Հ

33.9.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է աե պատի վերնամասում Հ

33.10 Եկեղեցի Սբ. Ամենափրկիչ (Կաթողիկե) 966 թ. Հ կառուցել է Աշոտ Ողորմածի կինը՝ Խոսրովանույշ թագուհին: Վերածվել է թանգարանի

33.10.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. եկեղեցու բեմում Հ

33.10.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ. նախորդի մոտ Հ

33.10.3 Խաչքար 1203 թ. եկեղեցում Հ

33.10.4 Խաչքար 13-րդ դ. եկեղեցում Հ

33.10.5 Խաչքար 15-րդ դ. հենած է եկեղեցու հվ պատին, ներքուստ Հ արձանագիր

33.10.6 Խաչքար 1632 թ. ագուցված է եկեղեցու հս ավանդատան մուտքից աջ Հ

33.11 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 10-րդ դ. 30-40-ական թթ. Հ

33.11.1 Խաչքար 989 թ. եկեղեցու աե պատի մոտ Հ արձանագիր

33.11.2 Խաչքար 12-րդ դ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

33.11.3 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցում Հ

33.11.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցում Հ

33.11.5 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցում՝ հվ պատի մոտ Հ

33.11.6 Տապանաքար պարոն Ավետեցի 14-15-րդ դդ. եկեղեցու աե կողմում Հ

33.11.7 Տապանաքար Գուրգեն Բագրատունու 989 թ. եկեղեցու աե պատի տակ Հ

33.11.8 Տապանաքար Հովհաննես վարդապետի 1471 թ. եկեղեցու աե կողմում Հ

33.11.9 Տ Տապանաքար Ղուկաս եպիսկոպոս Արելությանցի 1634 թ. եկեղեցու հս պատի տակ Հ

33.11.10 Տապանաքար Մկրտիչ վարդապետի 14-15-րդ դդ. եկեղեցու աե կողմում Հ

33.11.11 Տապանաքար տեր Սարկավագի 1531 թ. եկեղեցու աե կողմում Հ

33.11.12 Տապանաքար Ամիր Սարկսի 1538 թ. եկեղեցու աե կողմում Հ

33.11.13 Տապանաքար Ստեփաննոս Մաղաքյանի 19-րդ դ. եկեղեցու աե կողմում Տ

33.12 Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր 1061 թ. Հ կառուցել է Դավիթ Անհողինի դուստր Հրանուշ թագուհին

33.12.1 Խաչքար պարոն Ավետիսի 13-14-րդ դդ. եկեղեցու մուտքի ձախ կողմում, արտաքուստ Հ

33.12.2 Տապանաքար Ներսես փիլիսոփայի 15-րդ դ. եկեղեցու մոտ Հ

33.13 Ճեմարան Գրիգոր Մագիստրոսի 11-րդ դ. առաջին կես (մինչև 1058 թ.) Սբ. Ամենափրկիչ և Սբ. Աստվածածին եկեղեցիների միջև Հ վանքի հոգևոր դպրոցն էր՝ նեղ ու երկարավուն սրահ, աե պատուհանը հետագայում փակել են երեք խաչքարով

33.13.1 Խաչքար տեր Սարգսի 1139 թ. ճեմարանի աե կամարի տակ Հ պատվանդանի վրա

33.13.2 Խաչքար Քրդի 13-րդ դ. Հ

33.13.3 Խաչքար 1562 թ. աե պատուհանի շարվածքում Հ պատվանդանի վրա

33.13.4 Խաչքար պարոն Գորկի 1602 թ. աե պատուհանի շարվածքում Հ պատվանդանի վրա

33.13.5 Խաչքար աե պատուհանի շարվածքում Հ

33.13.56 Տապանաքար Հովսեփ սարկավագի 1434 թ. Հ

33.13.7 Տապանաքար Խաչատուր սարկավագի 1451 թ. Հ

33.13.8 Տապանաքար Իգնատիոս քահանայի 15-րդ դ. Հ

33.13. 9 Տապանաքար Վարդան սարկավագի 15-րդ դ. Հ

33.13.10 Տապանաքար Սարգիս սարկավագի 1524 թ. Հ

33.14 Նախագավիթ 1211 թ. կից է Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն և Մագիստրոսի ճեմարանի սրահին ամ-ից Հ կառուցել է Վաչե Վաչուտյանց իշխանը

33.14.1 Խաչքար 1161 թ. հենած է աե պատին, մուտքից հս Հ

33.14.2 Խաչքար 12-րդ դ. հենած է աե պատին, մուտքից հվ Հ

33.14.3 Խաչքար 12-րդ դ. նախորդի մոտ Հ

33.14.4 Խաչքար 12-րդ դ. ամ մուտքի մոտ Հ

33.14.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ամ մուտքի մոտ Հ

33.14.6 Խաչքար 13-րդ դ. աե պատի տակ Հ

33.15 Տապանաքար տեր Անտոնի 1556 թ. վանքի բակում Հ

33.16 Տապանաքար Բարսեղ արքեպիսկոպոսի 1718 թ. վանքի բակում Հ

33.17 Տապանաքար Գրիգոր վարդապետի 13-րդ դ. վանքի բակում Հ

33.18 Տապանաքար Սարգիս քահանայի 1425 թ. վանքի բակում Հ

33.19 Տապանաքար Ստեփանոս վարդապետի 13-րդ դ. վանքի բակում Հ

34 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ 9-10-րդ դդ. Սանահնի սարահարթի տակ՝ ձոր տանող հին ճանապարհի աջ կողմում Հ

35 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ 10-19-րդ դդ. Սանահնի սարահարթի տակ, ավտոկայանի դիմաց, Դեբեդ գետից մոտ 200 մ բարձրության վրա Հ

36 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ Մանես թաղամասում Հ

5.2.1. Ակներ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 4-3 հազ. Ալավերդուց 8 կմ հվ-ամ Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ 1871 թ. ուսումնասիրել է Ա. Երիցյանը

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-13-րդ դդ. քաղաքից 2 կմ հվ-աե Հ

2.1 Գերեզմանոց 10-13-րդ դդ. Հ

2.1.1 Խաչքար 1286 թ. Հ արձանագիր

2.2 Մատուռ «Ոտնախաչ» 13-րդ դ. Հ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 1863 թ. գյուղի մեջ Հ կառուցվել է իշխանուհի Ք. Արղությանը

3.1 Գերեզմանոց 12-19-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ

3.1.1 Խաչքար 13-րդ դ. հենած է եկեղեցու հվ պատին Հ

3.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին Հ

3.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին Հ

3.4 Խաչքար 13-րդ դ. ագուցված է եկեղեցու ամ պատին Հ

3.5 Խաչքար 13-րդ դ. ագուցված է եկեղեցու ամ պատին Հ

4 ԽԱՉՔԱՐ 12-րդ դ. գյուղի հս-աե մասում Հ

5 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղի հս-աե մասում Հ

6 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. գյուղի հս-աե մասում Հ

7 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. գյուղի հս-ամ մասում Հ

8 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. գյուղի հս-ամ մասում Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. գյուղի հս-ամ մասում Հ

10 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. գյուղի մեջ Հ

11 ԽԱՉՔԱՐ 16-րդ դ. գյուղի մեջ Հ

12 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ

ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ

ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. գյուղի հս-ամ եզրին Տ

13 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ

ՀԱՄԱԼԻՐ 10-19-րդ դդ. գյուղի մոտ Հ

5.3. Ախթալա քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ 13-րդ դ. Ախթալա կայարանի հս մասում, Դեբեդ և Ախթալա ձորերի միացման անկյունում Հ ավերված, ժայռոտ բլրի գագաթին

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ քաղաքից հս-աե, մայրուղուց աջ Հ

2.1 Գերեզմանոց 9-14-րդ դդ. մատուռի շուրջ Հ ավերված

2.1.1 Խաչքար 9-10-րդ դդ. Հ

2.1.2 Խաչքար 13-րդ դ. մատուռից 30 մ հս Հ բլրի վրա

2.1.3 Խաչքար 13-րդ դ. մատուռի հվ ճակատի մոտ Հ

2.1.4 Խաչքար 13-րդ դ. Հ

2.2 Մատուռ 12-13-րդ դդ. Հ կիսավեր

2.2.1 Խաչքար 13-րդ դ. մատուռում Հ կոտրված

2.2.2 Խաչքար 13-րդ դ. մատուռում Հ հատված

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. քաղաքի մեջ Հ պեղել է Ժակ դը Մորգանը

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 10-12-րդ դդ. կայարանում Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 19-րդ դ. քաղաքի մեջ Տ

6 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. Ախթալա մտնող ճանապարհից ձախ,

ճաշարանի մոտ Հ

7 ԽԱՉՔԱՐ «ԱՄԵՆԱՓՐԿԻՉ» 12-13-րդ դդ. պանսիոնատ տանող ճանապարհի

աջ եզրին Հ

8 ՄԱՏՈՒՌ Ախթալա կայարանում Հ

9 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ Ախթալա կայարանում Հ

10. Մ. Արամյանցի

տուն (ամառանոց) 1898 թ. քաղաքի մեջ Տ

5.4. Թումանյան քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-15-րդ դդ. քաղաքի ամ եզրին Հ

1.1 Խաչքար 9-10-րդ դդ. Հ

1.2 Խաչքար 14-րդ դ. Հ

2 ԽԱՉՔԱՐ 1247 թ. քաղաքի հվ եզրին Հ արձանագիր

3 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. Կարի գործարանից ոչ հեռու,

քարայրի մուտքի մոտ Հ

4 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. Կարի գործարանից 50 մ հս-ամ Հ

5 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. քաղաքի մեջ Հ

6 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. երկաթուղու կամրջի մոտ Հ

7 ԽԱՉՔԱՐ 14-րդ դ. նոր գերեզմանոցում Հ

8 ԽԱՉՔԱՐ 14-15-րդ դդ. քաղաքի հվ-ամ եզրին Հ

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ 1986 թ. քաղաքի մեջ Հ

5.4.1. Քոբեր կայարանի գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ԱՎԱՆԱՔԱՐ» 14-15-րդ դդ. Քոբեր կայարանից 5 կմ հվ Հ հնագիտական գտածոները պահվում են Թումանյան քաղաքի թանգարանում

2. ԱՄՐՈՑ «ԿՈՒԼԵԹ» վանքից 5 կմ հվ-աե, Դեբեդի աջափնյա ժայռերի վրա

Հ

2.1 Խաչքար 10-12-րդ դդ. ամրոցում Հ

2.2 Խաչքար ամրոցում Հ

3. ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-12-րդ դդ. Քոբեր կայարանից 1.8 կմ աե, թունելի մոտ Հ ավտոճանապարհով բաժանվել է երկու մասի

4. ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-16-րդ դդ. Քոբեր կայարանից 2 կմ հս Հ

4.1 Խաչքար 1361 թ. Հ պատվանդանի վրա, երկատված

4.2 Խաչքար 1492 թ. Հ հատված, ընկած է գետնին

4.3 Խաչքար 15-րդ դ. Հ բարձր պատվանդանի վրա

4.4 Խաչքար 15-րդ դ. Հ

4.5 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.6 Խաչքար պարոն Դավթի 1512 թ. Հ պատվանդանի վրա, երկատված

5. ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԻԳԱՀԱՏ» 10-16-րդ դդ. Քոբեր կայարանից 1.6 կմ հս-ամ, Քոբերի վանքից 2 կմ հս, Դեբեդի ձորալանջի վրա Հ «Գեղատեղ» վայրում

5.1 Գերեզմանոց 10-16-րդ դդ. կայարանից 1-1.5 կմ հս, վանքի շուրջ Հ

5.1.1 Թևավոր խաչ 12-13-րդ դդ. Հ հատված, ընկած է գետնին

5.1.2 Խաչքար 9-րդ դ. վանքից 8 մ հս-աե Հ ընկած է գետնին

5.1.3 Խաչքար 12-րդ դ. վանքից 60 մ հս-աե Հ

5.1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. վանքից 8 մ աե, զառիթափին Հ ընկած է գետնին

5.1.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

5.1.6 Խաչքար 1214 թ. Հ արձանագիր

5.1.7 Խաչքար 1223 թ. Հ քառաստիճան պատվանդանի վրա

5.1.8 Խաչքար 1295 թ. վանքից հվ Հ ընկած է գետնին

5.1.9 Խաչքար 13-րդ դ. վանքից հս, պատի մոտ Հ ստորին մասը, արձանագիր

5.1.10 Խաչքար 13-րդ դ. վանքից 6 մ աե, թեք լանջին Հ

5.1.11 Խաչքար 13-րդ դ. վանքից 6 մ աե, թեք լանջին Հ

5.1.12 Խաչքար 13-րդ դ. Հ

5.1.13 Խաչքար 13-րդ դ. Հ

5.1.14 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ տեղահանված

5.1.15 Խաչքար 14-րդ դ. մատուռի մոտ Հ

5.1.16 Խաչքար 14-15-րդ դդ. Հ եռաստիճան պատվանդանի վրա

5.1.17 Խաչքար 1513 թ. Գողգոթավանքից հվ Հ

5.1.18 Խաչքար 1521 թ. Գողգոթավանքից հս, ավերակների մեջ Հ երկատված

5.1.19 Խաչքար 1579 թ. Գողգոթավանքի մոտ

5.1.20 Խաչքար Արևշատի 13-րդ դ. Գողգոթավանքից հս Հ պատվանդանից ընկած

5.1.21 Խաչքար Խոցադեղի 1472 թ. Գողգոթավանքի գերեզմանոցում Հ

5.1.22 Խաչքար Սաքելի 1292 թ. Գողգոթավանքից քիչ հեռու, այգիների մեջ Հ

5.1.23 Խաչքար Վարդնպրայի 1295 թ. Գողգոթավանքից հվ-ամ Հ

5.2 Եկեղեցի Գողգոթավանք Սբ. Աստվածածին (Սբ. Կաթողիկե) 1180-ական թթ. Հ վերանորոգվել է 1223 թ.

5.3 Խաչքար 1580 թ. Գողգոթավանք տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ

5.4 Խաչքար Գրիգորի 1223 թ. Գողգոթավանքի և Քոբայրավանքի միջև Հ պատվանդանի վրա, երեք կոթողներից կենտրոնականը

5.5 Խաչքար Սարուխի 1214 թ. Գողգոթավանքի և Քոբայրավանքի միջև Հ նույն պատվանդանի վրա

5.6 Խաչքար Լաշերի 1211 թթ. Սբ. Գրիգորից ներքև Հ երկատված

5.7 Խաչքար Խոցադեղի 1511 թ. Գողգոթավանք տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ

5.8 Խաչքար Չտլի 1291 թ. Գողգոթավանքից քիչ հս-աե, գյուղատեղիի եզրին Հ

5.9 Մատուռ 13-րդ դ. եկեղեցուց հս-ամ, բարձունքի վրա Հ կիսավեր

5.10 Մատուռ 13-րդ դ. նախորդին կից Հ կիսավեր

6 ԽԱՉՔԱՐ 14-15-րդ դդ. Հ Կ. Շահվերդյանի այգում

7 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՔՈԲԱՅՐ (ՔՈԲԵՐ) 12-13-րդ դդ. կայարանից հվ-ամ, Դեբեդի կիրճի բարձրադիր դարավանդների վրա Հ

7.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. համալիրի տարածքում Հ կան վրացերեն արձանագրությամբ տապանաքարեր

7.2 Գերեզմանոց 12-17-րդ դդ. համալիրից 100 մ ամ Հ ավերված

7.3 Եկեղեցի 12-րդ դ. վերջ համալիրի հվ-աե եզրին Հ միանավ մեծ սրահ, կիսավեր, կառուցել են Կյուրիկյանները, պատերը ծածկված են որմնանկարներով

7.3.1 Գավիթ (սրահ ) 12-13-րդ դդ. կից է մեծ եկեղեցուն հս-ից, մատուռ-ավանդատանը՝ ամ-ից Հ

7.3.2 Մատուռ-ավանդատուն 13-րդ դ. կից է մեծ եկեղեցուն հս-ից Հ ունի որմնանկարներ

7.4 Եկեղեցի 13-րդ դ. պարսպի գլխավոր մուտքի դիմաց Հ թաղակապ սրահ

7.4.1 Սրահ 13-րդ դ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Հ

7.5 Եկեղեցի Մարիամաշեն 1171 թ. մեծ եկեղեցուց աե, ժայռի եզրին Հ կառուցել է Կյուրիկե Բ թագավորի դուստր Մարիամը

7.5.1 Մատուռ 12-13-րդ դդ. կից է Մարիամաշեն եկեղեցուն հվ-ից Հ զույգ մատուռներից աե-ն է

7.5.2 Մատուռ 12-13-րդ դդ. կից է Մարիամաշեն եկեղեցուն հվ-ից Հ զույգ մատուռներից ամ-ն է

7.6 Եկեղեցի «Չիթախանց վանք» (Չիթխավանք) 13-րդ դ. վանքից մոտ 0.5 կմ հվ-աե, ձորալանջի հարթակի վրա Հ միանավ դահլիճ, կրկնահարկ դամբարան-եկեղեցի

7.6.1 Գերեզմանոց 13-15-րդ դդ. Չիթխավանքի շրջակայքում Հ

7.6.2 Դամբարան եկեղեցում Հ ստորգետնյա, տոհմական

7.7 Զանգակատուն-տապանատուն 13-րդ դ. մեծ եկեղեցուց հս Հ կառուցել են Շահնշահի որդի Միխարգրձելը և կինը՝ Վանենին

7.8 Մատուռ 12-13-րդ դդ. մեծ եկեղեցուց 10 մ ամ Հ պահպանվել են աե պատի ստորին շարքերը

7.9 Մատուռ 1295 թ. մեծ եկեղեցուց 25 մ հս Հ

7.10 Միաբանության շենքը 13-17-րդ դդ. մեծ եկեղեցուց ամ, զառիթափ ժայռի տակ Հ

7.11 Շինություն 12-13-րդ դդ. համալիրից 20-30 մ աե, ձորում, ժայռին կից Հ ավերված

7.12 Շինություն 12-13-րդ դդ. համալիրից 30 մ աե, ձորում Հ կիսավեր

7.13 Պարիսպ 13-րդ դ. համալիրի հս և հս-աե կողմում Հ

7.14 Սեղանատուն 13-րդ դ. մեծ եկեղեցու հս-ամ կողմում Հ պահպանվել են պատերը

8 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ 12-17-րդ դդ. Քոբերի վանքի մոտ, ձորի բարձրադիր քարափներում Հ քարայրներից մի քանիսը վերածվել են մատուռների և ճգնավորների կացարանների

5.5. Շամլուղ քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ քաղաքից 3 կմ հվ Հ

1.1 Խաչքար Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար քաղաքից 5 կմ հվ-ամ Հ

2.1 Գերեզմանոց 10-15-րդ դդ. գյուղատեղիում, «Սատանի» եկեղեցու մոտ Հ

2.2 Եկեղեցի «Սատանի վանք» («Շեյթան քիլիսա») 13-րդ դ. գյուղատեղիում Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱՐՁՅԱԼ» Հ

3.1 Խաչքար 13-րդ դ. Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԵՐԴԱՁՈՐ» քաղաքի եզրին Հ

4.1 Խաչքար 17-րդ դ. Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՂՈՐՈՒՂ» 10-13-րդ դդ. քաղաքից 12 կմ ամ Հ

5.1 Գերեզմանոց 10-13-րդ դդ. գյուղատեղիում Հ գերեզմանոցը գտնվում է դամբարանադաշտի տարածքում

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՈՒՉՔԻԼԻՍԱ» 10-15-րդ դդ. քաղաքից 5 կմ ամ Հ

6.1 Գերեզմանոց 10-13-րդ դդ. Հ

6.2 Եկեղեցի 10-13-րդ դդ. Հ

6.3 Եկեղեցի «Սբ. Երրորդության» («Ուչքիլիսա») 12-13-րդ դդ. եկեղեցուց 300 մ աե Հ

7 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքից 5 կմ ամ Հ «Ուչքիլիսա» վայրում

8 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքից 8 կմ հվ-ամ Հ «Մուսիէրի» վայրում

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքից 12 կմ ամ Հ «Ղորուղ» վայրում, միջնադարյան գերեզմանոցի տարածքում

10 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքի ամ եզրին Հ

11 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՍՎԱ» 1909 թ. քաղաքի ամ եզրին Հ վերանորոգ. 1970-ական թթ.

11.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. եկեղեցուց 5 մ հվ Հ

12 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. Լալվար սարի վրա Հ

13 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. գյուղից ամ, դամբանաբլրի վրա Հ հատված

14 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գյուղից ամ, դամբանաբլրի վրա Հ հատված

15 ԽԱՉՔԱՐ «ԳԻՆԶԴԱՐԻ ԽԱՉ» 13-14 դդ քաղաքից հս-ամ Հ

16 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1972 թ. քաղաքի կենտրոնում Տ

17 ՁԻԹՀԱՆ 19-րդ դ. Տ

18 ՄԱՏՈՒՌ 13-րդ դ. քաղաքից 1 կմ հս Հ «Շիշթափա» վայրում

18.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

19 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 10-11-րդ դդ. գյուղից 13 կմ հվ-ամ, Լալվար սարի գագաթին Հ

5.5.1. Ախթալա գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ԱԽԹԱԼԱ (ՊՂՆՁԱՀԱՆՔ, ՄԻՍԽԱՆԱ) 10-13-րդ դդ. գյուղի մեջ, հրվանդանի վրա Հ

1.1 Վանական համալիր Ախթալա (Պղնձահանքի վանք, Մարիամ Աննայի վանք, Մեյրիման) 13-րդ դ. Հ

1.1.1 Գերեզմանոց 13-14-րդ դդ. Հ Զաքարյանների տոհմական գերեզմանոցն է

1.1.2 Եկեղեցի 13-րդ դ. կից է Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն հվ-ամ-ից Հ

1.1.3 Եկեղեցի 13-րդ դ. Սբ. Աստվածածին եկեղեցուց հս-ամ, պարսպապատի մոտ Հ

1.1.4 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 13-րդ դ. առաջին քառորդ համալիրի կենտր. մասում Հ կառուցել է Իվանե Զաքարյանը, ունի որմնանկարներ

1.1.4.1 Տապանաքար Մոսէս քահանայի 10-րդ դ. եկեղեցու հս-աե ավանդատան մեջ Հ

1.1.5 Մատուռ 13-րդ դ. կից է Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն հս-ից Հ

1.1.6 Միաբանության շենքը Սբ. Աստվածածին եկեղեցու հս-աե կողմում, աե պարսպապատին կից Հ տանիքը փլված

1.1.7 Նախագավիթ-սրահ 13-14-րդ դդ. կից է Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն ամ-ից Հ

2 ԱՄՐՈՑ -ԴԻՏԱԿԵՏ 10-13-րդ դդ. «Թոխմախ կալա» ամրոցից 3 կմ աե

3 ԱՄՐՈՑ «ԹՈԽՄԱԽ ԿԱԼԱ» Ք. ա. 2-1 հազ.,10-13-րդ դդ. գյուղից հվ-ամ, համանուն լեռան գագաթին, անտառում Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱՐԻՏ» 9-16-րդ դդ. գյուղի հս-աե կողմում Հ

4.1 Գերեզմանոց 9-16 դդ Հ

4.1.1 Խաչքար Հակոբ երեցի 1245 թ. եկեղեցու հվ պատի տակ Հ

4.2 Եկեղեցի 13-րդ դ. Հ

4.2.1 Խաչքար 13-րդ դ. եկեղեցում

4.3 Խաչքար Մարիամ Կյուրիկյանի 1188 թ. գյուղատեղիից ամ, խճուղու աջ կողմում, ձորալանջին Հ պատվանդանի վրա

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 8-7-րդ դդ. Ախթալայի վանքից աե՝ «Սբ. Գևորգ» բլրի գագաթին և լանջերին Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐԻ 13-րդ դ. Ախթալա ամրոցից 1 կմ ամ Հ

6.1 Եկեղեցի 13-րդ դ. զույգ եկեղեցիներից հս կողմինը Հ թաղածածկ

6.2 Եկեղեցի 13-րդ դ. կից է նախորդին հվ-ից թաղածածկ, աե կեսում ունի կամարակապ մուտքով գետնահարկ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԲԱՐՍԵՂ 13-րդ դ. գյուղի աե կողմում Հ բլրի գագաթին

8 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ 1242-1250 թթ. գյուղից 200 մ աե, բարձր բլրի վրա Հ կառուցել է վանքի առաջնորդ Պետրեն

8.1 Գերեզմանոց 13-20-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ

8.2 Կառույցներ` օժանդակ 13-րդ դ. Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ 9-10-րդ դդ. Հ Ռ. Շալաղոյանի տնամերձում

10 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. Հ Ժ. Մխիթարյանի տնամերձում

11 ԽԱՉՔԱՐ 13-րդ դ. Հ Ռ. Շալաղոյանի տնամերձում

12 ՄԱՏՈՒՌ 13-րդ դ. գյուղի կենտր. մասում Հ Մ. Բուռնաձեի բակում

12.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. մատուռում

13 ՄԱՏՈՒՌ ԻՎԱՆԵԻ ԵՎ ԴԵՄԵՏՐԵԻ Ախթալա ամրոցից մոտ 100 մ ամ Հ

13.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

14 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍԲ. ԵՐՐՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ 13-րդ դ. գյուղի կենտր. մասում, Ախթալայի վանքից 0.5 կմ հս-աե Հ

14.1 Եկեղեցի 13-րդ դ. Հ

14.2 Եկեղեցի 13-րդ դ. կից է նախորդին Հ

14.3 Մատուռ 13-րդ դ. Հ

14.4 Սրահ 13-րդ դ. Հ

5.5.2. Բենդիկ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-14-րդ դդ. գյուղից 0,5 կմ հվ Հ

1.1 Խաչքար 13-րդ դ. Հ

1.2 Խաչքար 13-րդ դ. Հ

1.3 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

1.4 Խաչքար Կալեցու 1245 թ. Հ հենած ավերակ մատուռի պատին

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-17-րդ դդ. գյուղի հվ-ամ մասում Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 11-19-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ Նարգիզ Աղաբաբյանի տան մոտ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 19-րդ դ. գյուղի մեջ Հ

4.1 Գերեզմանոց 10-19-րդ դդ. Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ 10-13-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

5.1 Եկեղեցի 10-13-րդ դդ. Հ հս կողմինը

5.2 Եկեղեցի 10-13-րդ դդ. Հ հվ կողմինը

6 ԽԱՉՔԱՐ 1645 թ. գյուղից 7 կմ հս-ամ, ձորաբերանին Հ

5.6. Սպիտակ քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2 հազ. քաղաքի հս-աե մասում, Փամբակ գետի ձախ ափին, ալրաղաց կոմբինատի դիմաց Հ

1.2 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 2 հազ. կոմբինատի տարածքում և շրջակայքում Հ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ՍԱՐԴԱՐԻ ԲԼՈՒՐ» («ՍԱՐԴԱՐԻ ԿՈՆԴ») Ք.ա. 3-1 հազ. քաղաքի ամ մասում Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. Շահումյան փող. Տ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. N 1 դպրոցի մոտ Տ

4.1 Տապանաքար 1841 թ. Տ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱԿԵՐ» Ք.ա. 4-3 հազ., 15-16-րդ դդ. քաղաքի հվ մասում Հ «Գյոռներ» կոչվող վայրում

5.1 Գերեզմանոց 15-16-րդ դդ. Տ

6 ԴԱՄԲԱՆԱԲԼՈՒՐ Ք.ա. 3 հազ. 2 կես Սպիտակ-Վանաձոր ճանապարհի ձախ եզրին Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ 2001 թ. քաղաքի մեջ Հ

8 ԿԱՄՈՒՐՋ 19-րդ դ. քաղաքի մեջ, ավտոկայանից ոչ հեռու Տ միաթռիչք

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. քաղաքային զբոսայգում Տ ճարտ՝. Գ. Գյուլխասյան

10 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԱԼ. ՄՅԱՍՆԻԿՅԱՆԻ 1966 թ. N 1 դպրոցի բակում Տ

11 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ Դ. ՏԵՐ-ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ 1965 թ. N 2 դպրոցի բակում Հ

5.7. Ստեփանավան քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 4-3 հազ. քաղաքից 1 կմ ամ Հ

2 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2-1 հազ. Արմանիս-Կաթնաղբյուր ճանապարհին Հ բլրակի վրա, ավերված

2.1 Բնակատեղի «Օրան-Լոռի» Ք. ա. 2-1 հազ. Տաղեր և Դեղն գետերի միացման կետից ամ Հ «Բուզեր» վայրում

3 ԲՆԱԿԱՎԱՅՐ 10-13-րդ դդ. քաղաքի ամ եզրին, Օրան Լոռե գետի ձախ ափին Հ քարանձավային, «Գալոյի բոստանի» դիմաց

4 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքից 1.5 կմ ամ, Աչաջուր տեղանքում Հ

5 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ՉԵՉՄԱՆԻՍ» Ք. ա. 4-1 հազ. քաղաքի ամ եզրին Հ բլրի գագաթին

5.1 Դամբարանադաշտ «Չեչմանիս» Ք. ա. 13-9 դդ, բնակատեղիում, խճուղու շրջակայքում Հ

6 ԲՆԱԿԵԼԻ ՇԻՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ 10-11-րդ դդ. քաղաքից 3 կմ հս-աե, Ձորագետի կիրճում Հ

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-13-րդ դդ. անտառտնտեսության տարածքում, Պրիվոլնի-Ախքյորփի ճանապարհից ձախ Հ

7.1 Մատուռ 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցում Հ

8 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-17-րդ դդ. քաղաքից ամ Հ «Գալոյի բոստան» վայրում, բլրի վրա, ավերված

9 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար քաղաքի ամ կողմում, Տաշիր գետի ձորում Հ

10 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՉԱՋՈՒՐ» 5-17-րդ դդ. քաղաքից 3 կմ հս-աե, Ձորագետի կիրճում Հ

10.1 Եկեղեցի 4-5-րդ դդ. քաղաքից 3 կմ հս-աե, Աչաջուր գյուղատեղիում, Ձորագետի կիրճում Հ

10.2 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. Ձորագետի ձախ ափին, Աչաջրի սկզբնամասում Հ կիսավեր

11 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՕՐԱՆ ԼՈՌԵ» 12-17-րդ դդ. քաղաքից ամ Հ հրվանդանի վրա

11.1 Գերեզմանոց 15-17-րդ դդ. Կաթնաղբյուրի ճանապարհին Հ

11.2 Եկեղեցի «Օրան-Լոռե» 12-13-րդ դդ. քաղաքից ամ, Հ հարթության վրա, երևում են միայն հիմնապատերը

11.3 Զանգակատուն 19 դ. եկեղեցու մոտ Հ

11.4 Ճանապարհ 10-20-րդ դդ. Ձորագետի ձախ ափին, կիրճում Հ

12 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքի ամ մասում Հ «Գալոյի բոստան» կոչվող բլրի վրա

13 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքից 1 կմ ամ, Արմանիս-Կաթնաղբյուր խճուղու մոտ Հ

14 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքից 2 կմ հվ-ամ, Ստեփանավան- Տաշիր խճուղուց աջ Հ լճերի մոտ

15 ԵԿԵՂԵՑԻ 10-11-րդ դդ. քաղաքի ամ մասում Հ

15.1 Գերեզմանոց 10-19-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում Հ

16 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՉԻՉՄԱՆԻՍ» 5-6-րդ դդ. քաղաքի ամ եզրին Հ ավերված

16.1 Գերեզմանոց 17-18-րդ դդ. քաղաքի ամ մասում, եկեղեցու շուրջը Տ

16.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մեջ Հ

16.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

16.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

17 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 19 դ. քաղաքի մեջ Հ

17.1 Զանգակատուն 1903 թ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Հ

17.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ

17.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու աե ճակատին Հ

17.4 Խաչքար 1217 թ. ագուցված է եկեղեցու աե պատին Հ արձանագիր

17.5 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

17.6 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու բակում Հ

18 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. թիվ 51866 զին. մասի տարածքում Հ ընկած է գետնին

19 ԽԱՉՔԱՐ 1210 թ. թիվ 51866 զին. մասի տարածքում Հ ընկած է գետնին

20 ԿԱՄՈՒՐՋ 1927 թ. քաղաքից 1 կմ հս, Օլան-Լոռե գետի վրա, Աչաջուր տեղանքում Տ

21 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻՆ 1969 թ. քաղաքի մեջ Տ

22 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՍՏԵՓԱՆ ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻՆ 1982 թ. քաղաքի մեջ Տ

23 ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ ՍՏԵՓԱՆ ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻ 1978 թ. կենտրոնական հրապարակում Հ

24 ՁԻԹՀԱՆ 19 դ. Տ

25 ՄԱՏՈՒՌ 12-13-րդ դդ. քաղաքի ամ մասում, Ձորագետի ձախ ափին Հ ժայռափոր

26 ՄԱՏՈՒՌ 12-13-րդ դդ. քաղաքի ամ մասում, Ձորագետի ձախ ափին Հ «Գալոյի բոստան»-ի դիմաց

27 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՆՇԱՆ 1871 թ. քաղաքից 2 կմ ամ, Արմանիսի ճանապարհին Հ

27.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի պատի մեջ Հ հատված

27.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի պատի մեջ Հ հատված

27.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի պատի մեջ Հ հատված

27.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի պատի մեջ Հ հատված

27.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի պատի մեջ Հ հատված

27.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի պատի մեջ Հ հատված

27.7 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի պատի մեջ Հ հատված

27.8 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի պատի մեջ Հ հատված

28 ՋՐԱՆՑՔ 17-19-րդ դդ. քաղաքից 3 կմ հս-աե, Ձորագետի կիրճում Տ

29 ՋՐԱՆՑՔ 19-20-րդ դդ. քաղաքից 1 կմ աե, Ձորագետի կիրճում Տ

30 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ Ք. ա. 2-1 հազ. քաղաքի հվ մասում, «Մայորի ձոր»-ում Հ

31 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ 10-11-րդ դդ. քաղաքից հս-աե Հ կիրճում

32 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ Ք. ա. 2-1 հազ. միջնադար– քաղաքի ամ մասում Հ

32.1 Մատուռ 12-13-րդ դդ. Հ ժայռափոր

32.2 Քարայր-կացարան Ք. ա. 2-1 հազ. Հ

5.7.1. Արմանիս գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆ Ք. ա. 2-1 հազ. Արմանիս-Ստեփանավան ճանապարհից ձախ Հ

5.8 Տաշիր քաղաք

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 3-2 հազ. քաղաքից 1 կմ աե Հ

2 ԲԵՐԴԱՔԱՂԱՔ Տաշիր կամ Կըզլկալա վայրում Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ Տաշիր գետի ձախ ափին, խճուղու մոտ Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ քաղաքից աե, ճանապարհի ձախ կողմում Հ ավերված

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար քաղաքից հս-աե, Տաշիր գետակի ափին Հ «Գալոյի» վայրում

5.1 Եկեղեցի «Միլիտկա» 10-12-րդ դդ. Հ

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2 հազ. 1 կես Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ 13-14 դ դ. Տաշիր բերդի աե կողմի ձորում, քաղաքից մոտ 1 կմ աե Հ ավերված

8 ԿԱՄՈՒՐՋ Տաշիրի ձորում Հ ավերված

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1961 թ. քաղաքի մեջ Տ

10 ՋՐԱՂԱՑ Տաշիր գետի ձորում Հ

11 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ Տաշիր գետի ձորում Հ

12 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ Ձորագետի ձորում Հ ամրացված

5.9 Ագարակ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ 1950 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-13-րդ դդ. գյուղի հվ եզրին Հ

2.1 Մատուռ 12-13-րդ դդ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-17-րդ դդ. գյուղի հս-աե եզրին, բլրալանջին Հ

3.1 Խաչքար 8-9-րդ դդ. Հ

3.2 Խաչքար 1268 թ. Հ

3.3 Խաչքար 13 դ. Հ

3.4 Խաչքար 13 դ. Հ

3.5 Խաչքար 13 դ. Հ

3.6 Խաչքար 13 դ. Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳՈՄԵՐ» 18-19-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հս-աե, Սպիտակ ջուր գետակի ափին Հ

4.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. Հ

4.1.1 Խաչքար 12-13 դ. Հ

4.1.2 Խաչքար 12-13 դ. Հ

4.1.3 Խաչքար 12-13 դ. Հ

4.1.4 Խաչքար 13 դ. Հ

4.1.5 Խաչքար 13 դ. Հ

4.1.6 Խաչքար 13 դ. Հ

4.2 Մատուռ 12-13-րդ դդ. Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴԱՐՄՆԱԹԱՂ» 10-13-րդ դդ. գյուղի 500 մ ամ Հ ավերված

5.1 Գերեզմանոց 13-18-րդ դդ. Հ

5.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. Լոռի-բերդ-Ագարակ ճանապարհի ձախ կողմում, Կենտագեղից 500մ հեռու Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղում Տ կանգուն

7.1 Գերեզմանոց 12-17-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում Հ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 5-6-րդ դդ. Հ կանգուն

9 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՃԳՆԱՎՈՐ» 12-13-րդ դդ. գյուղից աե, ջրամբարից քիչ վեր, ժայռի մեջ որպես ծածկ ծառայում է բնական ժայռը

10 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՍԻՈՆ (ԿԵՆԴԱԳԵՂ) 1202 թ. գյուղի հվ Հ ձորի մեջ, կիսավեր

10.1 Խաչքար 1202 թ. եկեղեցու մեջ, բեմի վրա Հ արձանագիր

11 ԿԱՄՈՒՐՋ 12-13-րդ դդ. գյուղից հս-աե, Ձորագետի վրա Հ վերականգ. 19 դ.

12 ԿԱՄՈՒՐՋ 1893 թ. Ագարակի ձորում, Ձորագետի վրա Տ արձանագիր

13 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. Ագարակ-Յաղդան ճանապարհի վրա Հ

14 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1983 թ. գյուղի մեջ Տ

15 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1949 թ. դպրոցի հանրակացարանի դիմաց Տ

16 ՄԱՏՈՒՌ 12-13-րդ դդ. գյուղից հվ-աե, գյուղամիջի եկեղեցուց 50 մ հվ-աե Հ Վ. Զաքարյանի բակում, պահպանվել են հիմքերը

16.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի մոտ Հ

16.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի հս պատին Հ հատված

16.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի հս պատին Հ հատված

16.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի հս պատին հենած Հ հատված

17 ՄԱՏՈՒՌ 12-13-րդ դդ. գյուղի հս-աե մասում Հ Ս. Չատինյանի տնամերձ հողամասում

18 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ «ՃԳՆԱՎՈՐԻ» 12-13-րդ դդ. գյուղից հվ-աե, Ձորագետի եզրին Հ

5.11. Աթան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՇԱՀՆԱՐԵԿ» («ՇԱՀՆԱՐ ԲԵԿ») 13-14-րդ դդ. գյուղից 13 կմ հվ-աե Հ

1.1 Գերեզմանոց 13-15-րդ դդ. Հ

1.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

1.1.2 Խաչքար 14 դ. Հ

1.1.3 Խաչքար 16 դ. Հ

1.2 Եկեղեցի 13-14-րդ դդ. գյուղատեղից մոտ 200 մ հվ, բլրալանջի վրա Հ ավերված, վերակառուցվել է 17 դ.

1.2.1 Թևավոր խաչ 13 դ. Հ

2 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղի ամ մասում Հ

3 ՄԱՏՈՒՌ 13 դ. գյուղի մեջ Հ

4 ՄԱՏՈՒՌ 13 դ. գյուղից 3 կմ հս Հ

4.1 Խաչքար Վարդանի 1210 թ. մատուռի մեջ Հ

5 ՄԱՏՈՒՌ 15 դ. գյուղի հվ եզրին Հ

6 ՄԱՏՈՒՌ 17 դ. գյուղից 100 մ հս-ամ Հ

61 Գերեզմանոց 13-15-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

6.1.1 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցում Հ

6.1.2 Խաչքար 13 դ. Տ հատված

6.1.3 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Տ հատված

6.2 Խաչքար 13 դ. մատուռում Տ բեկորներ

7 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1961 թ. գյուղի հս-աե եզրին Տ

8 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1955 թ. գյուղի աե եզրին Տ

5.12. Ահնիձոր գյուղ

1 2 3 4 5 6 8 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 3 կմ հվ Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-14-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

2.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

2.3 Խաչքար 13 դ. Հ

2.4 Մատուռ 13-14-րդ դդ. Հ

2.4.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ հատված

2.4.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԺԱՄԻ ԳԱԴՈՒԿ» 10-16-րդ դդ. գյուղից 2-3 կմ հվ-աե Հ

3.1 Գերեզմանոց 10-15-րդ դդ. Հ ավերված

3.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի կենտր. մասում Հ

3.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի ամ եզրին Հ

3.1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ-ամ եզրին Հ հատված

3.2 Եկեղեցի 13 դ. Հ ավերված

4 ԽԱՉՔԱՐ 11-12-րդ դդ. գյուղի աե եզրին Հ

5 ԽԱՉՔԱՐ 14-15-րդ դդ. գյուղի աե եզրին Տ հատված

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1978 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

7 ՄԱՏՈՒՌ գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ վերակառուցված

7.1 Գերեզմանոց մատուռի մոտ Հ

7.1.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. հենած է մատուռի աե պատին Հ

7.1.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. մատուռից հվ Հ

7.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռում Հ հատված

7.3 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ հատված

7.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

5.13. Ամրակից գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-18-րդ դդ. գյուղի հս եզրին Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՄՐԱԿԻՑ» միջնադար Ստեփանավանից աե, Ստեփանավան-Քոլագերան խճուղու մոտ, Ձորագետի աջ ափին Հ ավերված

2.1 Եկեղեցի 13 դ. Հ

2.2 Եկեղեցի 13 դ. Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 220 մ հեռու, ճանապարհի աջ կողմում Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 1910-1914 թթ. գյուղից մեջ, դպրոցի մոտ Հ ռուսական

4.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

4.2 Խաչքար 13 դ. հենած է եկեղեցու ամ պատին Հ հատված

5 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղում Հ հատված, Կիրակոսյան Արտյուշայի բակում

6 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղում Հ հատված, Բաղդասարյան Անուշի բակում

7 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղում Հ հատված, Բաղդասարյան Անուշի բակում

8 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գյուղում Հ հատված, Բաղդասարյան Անուշի բակում

9 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գյուղում Հ հատված, Խավթարյան Վոլոդյայի բակում

10 ԽԱՉՔԱՐ 14-15-րդ դդ. գյուղում Հ հատված, Սարուխանյան Սիրեկանի բակում

11 ԽԱՉՔԱՐ 14-15-րդ դդ. գյուղում Հ հատված, Ներկարարյան Արտոյի բակում

12 ԽԱՉՔԱՐ 15 դ. գյուղի հս-աե մասում Հ հատված

13 ԿԱՄՈՒՐՋ 9-13-րդ դդ. Ձորագետի վրա Հ ավերված

14 ԿԱՄՈՒՐՋ 11 դ. գյուղի մեջ Հ

15 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970-ական թթ. գյուղի մեջ Տ

5.14. Այգեհատ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲԵՐԴՇԵՆ Ք. ա. 4-3 հազ. Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 7-13-րդ դդ. գյուղի հվ եզրին Հ

2.1 Եկեղեցի 12 դ. Հ

2.2 Մատուռ Սբ. Կիրակի 13 դ. Հ

2.2.1 Խաչքար 12 դ. Հ

2.2.2 Խաչքար 13 դ. Հ

2.2.3 Խաչքար 13 դ. Հ

2.2.4 Կոթող 7 դ. Հ քառակող

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ միջնադար Հ

6 ԹԵՎԱՎՈՐ ԽԱՉ «ԲԵՄ» 12 դ. գյուղից հվ-աե Հ

7 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից հվ Հ

8 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից հվ Հ

9 ՄԱՏՈՒՌ 12 դ. գյուղից աե Հ

10 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ-ՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ միջնադար Հ

5.15. Անտառամուտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ԽՈՒՇՈՒՐԻ ԹԱԼԱ» Ք. ա. 2 հազ. գյուղից 3 կմ ամ, Արզաքան գյուղատեղիից 0,5 կմ հս, բարձունքի վրա Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղից 1 կմ հվ-ամ, «Չայիրներ» հանդամասի «Ճլկուտ» հատվածում, Անտառամուտ գետակի աջ ափին Հ

2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հս մասում Հ զույգ խաչքարերից աջակողմյանը

2.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հս մասում Հ զույգ խաչքարերից ձախակողմյանը

3 ՄԱՏՈՒՌ «ԹՈՒԽ ՄԱՆՈՒԿ» միջնադար գյուղի աե եզրին, Վահագնի տանող ճանապարհի եզրին, Անտառամուտ գետակի աջափնյա բլրակի վրա Հ ավերված

ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ «ԹՈՒԽ ՄԱՆՈՒԿ» միջնադար գյուղի աե եզրին, Անտառամուտ գետակի աջափնյա բլրակին Հ ավերված

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՐԶԱՔԱՆ միջնադար գյուղից 3 կմ ամ, Անտառամուտ գետակի աջ ափին, այգիների մեջ Հ

4.1 Գերեզմանոց միջնադար գետակի ձախ ափին Հ

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆՆԵՐ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի ամ եզրին Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 18-19-րդ դդ. գյուղի հս եզրին, գործող գերեզմանոցի մուտքի մոտ Հ

6.1 Գերեզմանոց 14-20-րդ դդ. Հ

6.2 Խաչքար 14-15-րդ դդ. եկեղեցու խորանում Հ

6.3 Խաչքար 18 դ. եկեղեցու խորանում Հ

7 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

8 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԿԻՐԱԿԻ («ԶՈՐԱՎՈՐ ԾԱՌ») 18-19-րդ դդ. 13 դ. գյուղից 300 մ հվ, «Չայիրներ» հանդամասի աե եզրին, ջրամբարի մոտ Հ պահպանվել են պատերի հիմնամասերը

8.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա, երեք խաչքարերից ձախակողմյանը

8.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա, երեք խաչքարերից կենտրոնինը

8.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա, երեք խաչքարերից աջակողմյանը

5.17. Արդվի գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 7-13-րդ դդ. գյուղից 300 մ հս-աե Հ

1.1 Խաչքար 10 դ. Հ

1.2 Խաչքար 12 դ. Հ

1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 7-13-րդ դդ. գյուղի հվ-աե եզրին, գյուղ մտնող ճանապարհից ներքև Հ

2.1 Եկեղեցի վաղ միջնադար կոթողի մոտ Հ միանավ դահլիճ, պահպանվել են հիմքերը

2.1.1 Խաչքար 9-10-րդ դդ. եկեղեցու մեջ Հ

2.2 Եկեղեցի Կարմիր վանք 10-11-րդ դդ. ճանապարհի մոտ Հ

2.3 Խաչքար 15 դ. Հ

2.4 Խաչքար «Բեմեր» 13 դ. Հ

2.5 Կոթող 7 դ. եկեղեցու մոտ Հ քառակող

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԱՐԴՎԻ 7-13-րդ դդ. գյուղի հվ կողմում Հ տարածքը վերածվել է մշակովի հողերի

3.1 Եկեղեցի Սբ. Կիրակի 10-13-րդ դդ. գյուղատեղիում Հ ավերված

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2 –1 հազ. գյուղից հս-աե, բլրալանջին Հ

5 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հվ-աե, դաշտի մեջ Հ պատվանդանի վրա

6 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հվ-աե, դաշտի մեջ Հ ընկած է գետնին

7 ՁԻԹՀԱՆ 18 դ. գյուղի հս-աե եզրին Հ

8 ՁԻԹՀԱՆ 18-19-րդ դդ. գյուղի կենտրոնում Հ պահպանվել է քարը

9 ՁԻԹՀԱՆ 18-19-րդ դդ. գյուղի աե կողմում, բլրի ստորոտում Հ

10 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍԲ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ (ՍՐԲԱՆԵՍ, ՀՈՎՀԱՆ ՕՁՆԵՑՈՒ ՎԱՆՔ) 8-19-րդ դդ., վերակառ. 17 դ., 1902 թ. գյուղից 1 կմ հս, լեռան լանջին Հ Լորիս-Մելիքյանների և Մելիք-Քալանթարյանների տոհմական գերեզմանոցը

10.1 Աղբյուր «Օձի պորտ» համալիրից 100 մ հս-ամ Հ ըստ ավանդության ունի հիվանդություններ բուժելու հատկություն

10.2 Գերեզմանոց 7-19-րդ դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

10.2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. զանգակատան հս կողմում Հ երկատված

10.2.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հս մասում Հ

10.2.3 Խաչքար 14-15-րդ դդ. զանգակատան հս պատին կից Հ

10.2.4 Խաչքար 1685 թ. զանգակատան ամ կողմում Հ պատվանդանի վրա

10.2.5 Կոթող 17 դ. զանգակատան հվ-աե անկյունում Հ քառակող

10.2.6 Տապանաքար 15-16-րդ դդ. եկեղեցուց հս Հ օրորոցաձև

10.2.7 Տապանաքար 15-16-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ կենցաղային քանդակներով

10.2.8 Տապանաքար 1558 թ. գերեզմանոցում Հ

10.3 Գերեզմանոց 12-17 դ. վանքից 40 մ ամ, շրջապարսպից դուրս, բլրի վրա Հ տարածքի աե կողմում Քալան-թարյան տոհմի շառավիղների տապանաքարերն են

10.3.1 Խաչքար 12 դ. Հ եռատված, արձանագիր, ընկած է գետնին

10.3.2 Խաչքար 15 դ. Հ պատվանդանի վրա

10.3.3 Խաչքար 15 դ. Հ արձանագիր

10.3.4 Խաչքար Հովհանի 15 դ. Հ

10.3.5 Խաչքար Մաթևոսի 15 դ. Հ պատվանդանի վրա

10.3.6 Խաչքար պարոն Խաճի 1451 թ. Հ եռաստիճան պատվանդանի վրա

10.3.7 Խաչքար պարոն Վազի 1491 թ. Հ

10.3.8 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ վերին աջ անկյունը կոտրված

10.3.9 Խաչքար տեր Մարտիրոսի 15-16-րդ դդ. Հ

10.3.10 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

10.3.11 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ արձանագիր

10.3.12 Խաչքար 1512 թ. Հ

10.3.13 Խաչքար 1512 թ. Հ

10.3.14 Խաչքար Շահում խաթունի 1512 թ. Հ

10.3.15 Խաչքար պարոն Խաթունջանի 1513 թ. Հ

10.3.16 Խաչքար տեր Շմավոնի 1517 թ. Հ

10.3.17 Խաչքար պարոն Ամիրջանի 1518 թ. Հ

10.3.18 Խաչքար պարոն Սմբատի 1518 թ. Հ

10.3.19 Խաչքար 1541 թ. Հ քարաբեկորի վրա, արձանագիր

10.3.20 Խաչքար պարոն Մարկոսի 1541 թ. Հ

10.3.21 Խաչքար Դավիթ եպիսկոպոսի 1542 թ. Հ պատվանդանի վրա

10.3.22 Խաչքար 1551 թ. Հ արձանագիր, երկատված

10.3.23 Խաչքար Ավագի 1551 թ. Հ

10.3.24 Խաչքար Պրհալվի 1551 թ. Հ պատվանդանի վրա, արձանագիր

10.3.25 Խաչքար 1565 թ. Հ տեղահանված

10.3.26 Խաչքար 1565 թ. Հ

10.3.27 Խաչքար 1572 թ. Հ

10.3.28 Խաչքար 1576 թ. Հ արձանագիր

10.3.29 Խաչքար պարոն Դավթի 1581 թ. Հ արձանագիր

10.3.30 Խաչքար պարոն Շալվայի 1581 թ. Հ

10.3.31 Խաչքար պարոն Խաթունի 1582 թ. Հ

10.3.32 Խաչքար պարոն Մելիքի 1582 թ. Հ արձանագիր

10.3.33 Խաչքար 16 դ. Հ պատվանդանի վրա

10.3.34 Խաչքար 16 դ. Հ

10.3.35 Խաչքար 16 դ. Հ արձանագիր

10.3.36 Խաչքար 16 դ. Հ տեղահանված

10.3.37 Խաչքար պարոն Խաչատուրի 16 դ. Հ ընկած է գետնին

10.3.38 Խաչքար Կիրակոսի 16 դ. Հ

10.3.39 Խաչքար պարոն Մանթաշի 16 դ. Հ

10.3.40 Խաչքար պարոն Մոսինի 16 դ. Հ

10.3.41 Խաչքար պարոն Սուլթանի 16 դ. Հ արձանագիր, պատվանդանի վրա

10.3.42 Խաչքար պարոն Եղսաբեթի 1600 թ. Հ

10.3.43 Խաչքար 1625 թ. Հ պատվանդանի վրա

10.3.44 Խաչքար 1625 թ. Հ

10.3.45 Խաչքար 16-17-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

10.4 Եկեղեցի 17 դ. կից է նախորդին հվ-ից Հ միանավ մեծ սրահ, նորոգել է Մ. Քալանթարյանցը 1902 թ.

10.4.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է խորանի հվ կողմում Հ

10.4.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ-աե անկյունում Հ

10.4.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է խորանի հս կողմում Հ

10.4.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու ամ շքամուտքի վերևում Հ հատված

10.4.5 Խաչքար Վահրամի 13-14-րդ դդ. ագուցված է խորանի աե պատին Հ

10.5 Եկեղեցի Սբ. Հովհաննես 718-729 թթ., վերակառ. 17 դ. Հ կառուցել է Հովհաննես Գ Օձնեցի կաթողիկոսը, միանավ փոքր սրահ է

10.5.1 Դամբարան Հովհաննես Գ Օձնեցու 8 դ. եկեղեցու խորանի առջև Հ

10.6 Զանգակատուն 17 դ. հվ եկեղեցու հվ կողմում՝ առանձին կանգնած Հ գմբեթավոր, նորոգել է Մ. Քալանթարյանցը 1902 թ.

10.6.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան հվ պատին Հ

10.6.2 Խաչքար 12 դ. ագուցված է զանգակատան հս պատին Հ

10.6.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան հվ պատին Հ

10.6.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան հվ պատին Հ

10.6.5 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան հս պատին Հ

10.6.6 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան աե պատին Հ

10.6.7 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան աե պատին Հ

10.6.8 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան աե պատին Հ

10.6.9 Խաչքար Խոցադեղի 1344 թ. ագուցված է զանգակատան պատի մեջ Հ

10.6.10 Խաչքար 14-15-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան աե պատին Հ գլխիվայր դիրքով

10.6.11 Խաչքար 15 դ. ագուցված է զանգակատան աե պատին Հ

10.6.12 Խաչքար Պողոս եպիսկոպոսի 1685 թ. զանգակատան աե պատի տակ Հ

10.6.13 Կոթող 5-7-րդ դդ. զանգակատան մոտ Հ քառակող

10.6.14 Տապանաքար 15-16-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան տանիքի հս-աե անկյունում Հ

10.7 Միաբանության շենքը 17 դ Հ պահպանվել են մնացորդները

10.8 Շրջապարիսպ 17 դ. Հ

10.8.1 Խաչքար 13 դ. պարսպի մուտքի ձախ կողմում Հ

10.9 Պորտաքար «Օձի պորտ» աղբյուրի մոտ Հ չբեր կանանց հրաշագործ հղիություն պարգևող քար

10.10 Սրահ 17 դ. կից է փոքր եկեղեցուն ամ-ից Հ

10.11 Սրբատեղի «Օխտը մոնթի» համալիրի ստորին մասում, «Օձի պորտ» աղբյուրի մոտ Հ ըստավանդության այստեղ օձի խայթից մահացել են Հովհաննես Գ օձնեցու 7 աշակերտները

5.18. Արծնի գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ 10-13-րդ դդ. գյուղի կենտրոնում ավերված

1.1 Գերեզմանոց 10-13-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում

5.20. Արևածագ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՇՏԱՐԱԿ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի ամ մասում, Ձորագետի ձախ ափին, բարձր լեռան վրա Հ պահպանվել են հիմքերը

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-20-րդ դդ. գյուղի աե մասում Հ

2.1 Խաչքար 14-15-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

2.2 Խաչքար 15 դ. Հ պատվանդանի վրա

2.3 Մատուռ Սբ. Սարգիս 958 թ. Հ ավերված

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 11-10 դդ, 8-6-րդ դդ. գյուղի տարածքում Հ

4 ԽԱՉՔԱՐ 11-12-րդ դդ. գյուղի հվ մասում, ձոր տանող ճանապարհի եզրին Հ պատվանդանի վրա

5 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղի գերեզմանոցից 200 մ ամ Հ մասնատված, վերին բեկորը պատվանդանի վրա

6 ԽԱՉՔԱՐ 14-15-րդ դդ. նախորդի մոտ Հ

7 ՄԱՏՈՒՌ «ՁՈՐԻ» 12 դ. գյուղից 2-3 կմ հվ-աե, ձորում Հ բեմին դրված է արձանագիր քար (13 դ.)

7.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. մատուռի մոտ Հ

7.1.1 Թևավոր խաչ 12 դ. Հ

7.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

7.1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

7.1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

7.1.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

7.1.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

7.1.7 Խաչքար 13 դ. Հ

7.2 Խաչքար 12 դ. մատուռի բեմում Հ հատված

7.3 Խաչքար 13 դ. մատուռի բեմում Հ հատված

7.4 Խաչքար 13 դ. մատուռի բեմում Հ հատված

7.5 Խաչքար 13 դ. ագուցված է մատուռի աե պատին Հ

8 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի մեջ Տ

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի սկզբնամասում Տ

5.21. Արևաշող գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի ամ մասում, «Ճշմարտանց ձոր»-ում Հ

1.1 Բնակատեղի Ք.ա. 1 հազ. Հ

1.2 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 1 հազ. սկիզբ Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի ամ մասում Տ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղի շրջակայքում Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղի շրջակայքում Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի մեջ Տ

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի մեջ Տ

5.22. Աքորի գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-13-րդ դդ. գյուղի մեջ, դպրոցի բակում Հ

1.1 Խաչքար 11 դ. Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13 դ. գյուղից 0.5 կմ հվ Հ

2.1 Հուշարձան՝ երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 1968 թ. Հ ճարտ՝ Ռ. Հակոբյան

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱԳԵՂՑԻ» 5-7-րդ դդ. գյուղից աե Հ

3.1 Գերեզմանոց եկեղեցու մոտ Հ

3.1.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. Հ

3.1.2 Խաչքար 1262 թ. Հ

3.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

3.1.4 Խաչքար 1303 թ. Հ

3.2 Եկեղեցի 10-12-րդ դդ. Հ ավերված

3.2.1 Խաչքար Ալեքսիոս քահանայի 1271 թ. եկեղեցու մեջ Հ

3.2.2 Խաչքար Սարգսի 1271 թ. եկեղեցու մեջ Հ

3.2.3 Խաչքար Դավթի 13 դ. եկեղեցու մեջ Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱԳԵՐ» («ԲԳԱՎՈՐ») գյուղից 3 կմ հս-ամ, Լալվար սարի փեշին Հ

4.1 Գերեզմանոց 10-14-րդ դդ. Հ

4.2 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. Հ

4.3 Եկեղեցի «Բգավոր» 13 դ. Հ եռանավ դահլիճ, կիսավեր

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴԱՐՔ» 12-20-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հս-աե Հ

5.1 Գերեզմանոց 10-12-րդ դդ. Հ

5.1.1 Խաչքար 1263 թ. Հ

5.1.2 Խաչքար 1271 թ. Հ

5.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

5.1.4 Խաչքար 13 դ. Հ

5.1.5 Խաչքար 13 դ. Հ

5.1.6 Խաչքար 15 դ. Հ

5.2 Գերեզմանոց 12-20-րդ դդ. գյուղից 1,5 կմ ամ Հ

5.2.1 Խաչքար Սբ. Սարգիս 1233 թ. Հ

5.2.2 Խաչքար, կերտող` Խաչիկ վարդապետ 13 դ. Հ

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2 հազ. գյուղից 3 կմ հս-ամ, «Բգավոր» եկեղեցու շրջակայքում

7 ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ գյուղի մեջ Հ

7.1 Գերեզմանոց 10-20-րդ դդ.

7.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

7.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

7.1.3 Տապանաքար Անթառանի 1735 թ. եկեղեցու մոտ Տ

7.2 Եկեղեցի 13 դ. Հ միանավ սրահ

7.2.1 Խաչքար Ջանազիզի 14 դ. ագուցված է եկեղեցու պատին Հ

7.2.2 Խաչքար Վարդանի 1608 թ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին Հ

7.3 Եկեղեցի 19 դ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ

8 ԽԱՉՔԱՐ ԴԱՎԹԻ, ԿԵՐՏՈՂ ՎԱՐԴԱՊԵՏ ՍՊԱՆԴԱՐ 1233 թ. գյուղից աե, «Լազի ձոր» վայրում Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ ԱՂԵԿԱՃՈՐԳԻ 1262 թ. գյուղի աե մասում, աղբյուրի մոտ Հ Մ. Գալստյանի բակում

10 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղի հվ եզրին Հ

11 ԽԱՉՔԱՐ 14 դ. գյուղի հվ եզրին Հ

12 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ գյուղից 1 կմ հս-աե Հ

13 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ 12-17-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հս-աե Հ

5.23. Բազում գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԱՏԵՂ» Ք. ա. 2 հազ. գյուղի աե եզրին, Բազումթառ գետակի ձախ վտակի ձախ ափին Հ բլրի վրա

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2-1 հազ. եկեղեցու մոտ, Գյոզալդարա տանող ճամփի աջ կողմում Հ հողի կտրվածքում դիտվում են խեցեղենի բեկորներ, մոխրաշերտ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-19-րդ դդ. գյուղի կենտրոնում, Վանաձոր-Ստեփանավան ճանապարհի աջ կողմում Տ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի ամ եզրին, «Բերդատեղ» ամրոցից հս Տ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի հս-ամ մասում Տ

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղամիջում, Բազումթառ գետակի ձախ ափին Հ ավերված

7 ԵԿԵՂԵՑԻ 12-13-րդ դդ. գյուղի մեջ, Գյոզալդարա տանող ճանապարհի աջ եզրին Տ

7.1 Խաչքար 13-15-րդ դդ. եկեղեցու մեջ Տ միջնամաս

7.2 Տապանաքար 13-15-րդ դդ. եկեղեցու մեջ Տ

7.3 Տապանաքար 18-19-րդ դդ. եկեղեցու մեջ Տ

7.4 Գերեզմանոց 12-19-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում Տ

8 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1978 թ. գյուղի կենտրոնում, ուշ միջնադարյան գերեզմանոցի մոտ Տ

9 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1967 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

10 ՁԻԹՀԱՆ 19 դ. գյուղի կենտրոնում, Բազումթառ գետի աջ ափին Տ տնամերձ այգում, թաղված է հողի մեջ

5.24. Բլագոդարնոյե գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 3-2 հազ. գյուղից 1 կմ հվ Հ

1.1 Բնակատեղի Ք. ա. 3-2 հազ. Հ

1.2 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. Հ

5.25. Բովաձոր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 3-1 հազ. գյուղից 300-400 մ ամ Հ

5.27. Գարգառ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 3-2 հազ. գյուղի հս եզրին Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-13-րդ դդ. գյուղից 1 կմ ամ, Երևան-Ստեփանավան մայրուղուց աջ Հ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ 1907 թ. գյուղի հս կողմում Տ ավերված

3.1 Գերեզմանոց 16-19-րդ դդ. եկեղեցու հս կողմում Տ

3.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու հս կողմում Տ

3.1.2 Խաչքար 1854 թ. եկեղեցու հվ կողմում Տ

4 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1974 թ. գյուղից հվ-ամ Տ

5 ՄԱՏՈՒՌ 12-13-րդ դդ. գյուղի հվ մասում Հ վերականգ. 1846 թ.

5.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի աե պատի մեջ Հ հատված

5.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի մեջ Հ

5.3 Խաչքարի 12-13-րդ դդ. մատուռի ամ պատի տակ Հ հատված

5.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռից 25 մ աե Հ

6 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ

«ԱԼ. ՊՈՒՇԿԻՆԻ ՀԱՆԴԻՊՈՒՄԸ ԱԼ. ԳՐԻԲՈՅԵԴՈՎԻ ԴԻԱԿԱՌՔԻՆ» 1930- ական թթ. գյուղից 1.5 կմ հվ, Գարգառ-Վանաձոր ճանապարհին Տ Ճարտ.`

Մ. Մազմանյան, քանդ.`

Ա. Սարգսյան

5.28. Գեղասար գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՎԱՅՐ (ՎԻՄԱՓՈՐ) 12-17-րդ դդ. Սպիտակ-Գյումրի խճուղու 10-րդ կմ-ի վրա, Փամբակ գետի ձախ ափին Հ

1.1 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. բնակավայրի կենտրոնում Հ վիմափոր

1.2 Տապանատուն 12-13-րդ դդ. Հ

1.3 Քարավանատուն 12-13-րդ դդ. բնակավայրի աե ծայրամասում Հ վիմափոր

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 3 հազ. գյուղի դիմաց, խճուղու աջ կողմում, «Սողեր» վայրում Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի հվ-աե եզրին Տ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2 -1 հազ. սահման. գյուղից ամ Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 19 դ. գյուղի մեջ Տ

5.1 Գերեզմանոց 19 դ. Տ

6 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ գյուղից 2 կմ հվ Հ կիսավեր

5.29. Գյուլագարակ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-15-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հվ-ամ Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-19-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հս-աե Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 15-20-րդ դդ. գյուղի հս կողմում, Ստեփանավան տանող ճանապարհի ձախ եզրին

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-19-րդ դդ. գյուղի մեջ Տ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-14-րդ դդ. գյուղի աե եզրին Հ

5.1 Կոթող 11-14-րդ դդ. գյուղի աե եզրին Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՏՈՐՄԱԿԱԴՈՒՌ» 6 դ. գյուղից 2 կմ հվ, բարձրավանդակի հս մասում Հ անտառածածկ հարթության վրա

6.1 Գերեզմանոց 6-17-րդ դդ. եկեղեցուց աե Հ բլրալանջին

6.2 Եկեղեցի «Տորմակ» 5-6-րդ դդ. գյուղատեղիում Հ ավերված, միանավ սրահ, շրջափակված է եղել պարսպով

7 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 1 հազ. գյուղից 2 կմ հվ Հ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ 7 դ. գյուղի հվ-ամ կողմում Հ

9 ԵԿԵՂԵՑԻ 1874 թ. գյուղի մեջ Հ

9.1 Գերեզմանոց 17-19-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

9.2 Զանգակատուն 1817-20 թթ. եկեղեցուն կից Հ

10 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ 4-5-րդ դդ. գյուղի ամ կողմում Հ

10.1 Գերեզմանոց 13-19-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

10.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

11 ԽԱՉՔԱՐ ԱՐՑԱԽՅԱՆ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾ ՆԳ ԱՇԽԱՏԱԿԻՑՆԵՐԻՆ 2002 թ. ՆԳ բաժանմունքի շենքի մոտ Հ

12 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1973 թ. գյուղի մեջ Տ

13 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ («ԺԱՄԻ ԱՂԲՅՈՒՐ») 1949 թ. գյուղի մեջ Տ

14 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԱՐՑԱ-ԽՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐԻՆ 1990-ական թթ. գյուղի մեջ Հ

15 ՁԻԹՀԱՆ 19 դ. Տ

ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ 4-5-րդ դդ. գյուղից 2 կմ ամ Հ

15.1 Գերեզմանոց 13-19-րդ դդ. Հ

15.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

5.30. Գոգարան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ՍԱՆԳՅԱՌ» (ԳՈԳԱՐԱՆԻ ԱՄՐՈՑ) Ք.ա. 2 -1 հազ. սահմ., միջնադար գյուղից հս-ամ Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ուշ միջնադար գյուղից հս-ամ Հ «Բաբախանլու» վայրում

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. սահմ. գյուղից հվ-ամ Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 18-19-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

4.1 Գերեզմանոց 18-20-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Տ

4.2 Զանգակատուն 19 դ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Տ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղ մտնող ճանապարհի եզրին Տ

6 ՄԱՏՈՒՌ «ԹՈՒԽ ՄԱՆՈՒԿ» 19 դ. գյուղից հվ Տ

6.1 Գերեզմանոց 19 դ. Տ

7 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ միջնադար «Սանգյառ» ամրոցի տակ, տուֆե ժայռերի մեջ Հ

5.31. Գուգարք գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲԵՐԴՇԵՆ «ԲԱԴԱԼԻ ԲԱԳԵՐ» Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի աե կողմում Հ երևում են պարսպապատերի հետքերը

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 18-20-րդ դդ. գյուղի հս-ամ եզրին Տ

2.1 Տապանաքար 18 դ. Տ հարթ, 2 մարդու պատկերով

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄԵԾ ԲԱԳԵՐ» 13-17-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հս-աե Հ ավերված

3.1 Գերեզմանոց 13-17-րդ դդ. Հ ավերված

3.1.1 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցում Հ տեղահանված, վերնամասը կոտրված

3.1.2 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցում Հ վերնամաս

3.1.3 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցում Հ երկատված

3.1.4 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցում Հ վերնամաս

3.1.5 Խաչքար 14-15-րդ դդ. գերեզմանոցում Հ հատված

3.1.6 Խաչքար 14-15-րդ դդ. գերեզմանոցում Տ շրջված

3.1.7 Խաչքար 14-15-րդ դդ. գերեզմանոցում Տ հատված

3.1.8 Խաչքար 15-16-րդ դդ. գերեզմանոցում Տ

3.1.9 Տապանաքար 16-17-րդ դդ. գերեզմանոցում Տ

4 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղի հս-աե եզրին, գոմերի մոտ Տ ժայռախաչ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի հս-ամ կողմում, Վանաձոր տանող ճանապարհից ձախ Տ

6 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 19-20-րդ դդ. գյուղից 100 մ հս, բլրագագաթին Հ կանգուն, քանդված է միայն բեմը

6.1 Խաչքար 11-13-րդ դդ. մատուռի մեջ Տ վերին մասը կոտրված, թիկունքն արձանագիր

6.2 Մատաղանրան 19-20-րդ դդ. մատուռից աե Տ

5.33 Դարպաս գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար-20 դ. գյուղի հվ եզրին Տ գերեզմանոցի հս-աե եզրին առկա են խաչքարերի պատվանդաններ

1.1 Տապանաքար 17-18-րդ դդ. գերեզմանոցի հս-աե մասում Տ հարթ, մարդու պատկերով

1.2 Տապանաքար 17-18-րդ դդ. գերեզմանոցի հս-աե մասում Տ հարթ, մարդու պատկերով

1.3 Տապանաքար 17-18-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Տ հարթ, մարդու պատկերով

2 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի մեջ, բլրի վրա Տ

5.34 Դեբեդ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-20-րդ դդ. գյուղի մեջ, Ալերեքս գետակի աջ ափին Հ բլրակի վրա

1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա, վերին աջ անկյունը կոտրված

1.2 Խաչքար 1221 թ. Հ թեք պատվանդանի վրա, մասնատված (3 կտոր)

1.3 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի հս-աե մասում, դպրոցի մոտ Տ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԹԱՔՈՒՆ ԲԱԳԵՐ» միջնադար գյուղի աե կողմում Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՉԻ ԳՅՈՒՂ» միջնադար գյուղի աե կողմում Հ

4.1 Գերեզմանոց միջնադար գյուղից 1 կմ աե, անտառ տանող դաշտամիջյան ճանապարհի ձախ կողմում Հ ավերված, անտառապատ բլրի վրա

4.1.1 Թևավոր խաչ 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի ամ մասում, եկեղեցուց հվ Հ

4.2 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. գյուղատեղիի հս-ամ եզրին, բլրի գագաթին Հ ավերված

4.2.1 Խաչքար 13 դ. եկեղեցում, հս պատի մոտ Հ մասնատված, ընկած է գետնին

4.2.2 Խաչքար 13 դ. եկեղեցում, հս պատի մոտ Հ երկատված, ընկած է գետնին

4.2.3 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցում, հս պատի մոտ Հ հատված

4.2.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցում, հս պատի մոտ Հ հատված

4.2.5 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու մեջ Հ

5 ԽԱՉՔԱՐ 16 դ. գյուղի մեջ, կամրջի մոտ Հ

6 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1973 թ. գյուղի մեջ Տ

5.35. Դսեղ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2-1 հազ., միջնադար Դեբեդ գետի աջ ափին, գյուղից ամ Հ

1.1 Գաղտնուղի Ք. ա. 2-1 հազ. ամրոցի ամ եզրին Հ

1.2 Ձիթհան ուշ միջնադար ամրոցի ստորին մուտքի մոտ Հ

1.3 Ձիթհան ուշ միջնադար ամրոցի հս-աե մասում Հ

1.4 Պալատ` «Թագավորի աղջկա բաղնիս» միջնադար Հ ըստ Հ. Թումանյանի 1887 թ. հրատ. «Մի ավանդություն» հրապարակախոսության, այստեղ բացվել է կարմիր ներկած աղյուսներից սալահատակ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-14-րդ դդ. գյուղից 1.5 կմ հս-աե Հ

2.1 Խաչքար 13 դ. Հ

2.2 Խաչքար 13 դ. Հ

2.3 Խաչքար 13 դ. Հ

2.4 Խաչքար 13 դ. Հ

2.5 Խաչքար 13 դ. Հ

2.6 Խաչքար 14 դ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 18-20-րդ դդ. գյուղի հս-ամ եզրին Տ

3.1 Խաչքար 12 դ. գյուղի հս եզրին Հ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 18-20-րդ դդ. գյուղի մեջ Տ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ ուշ միջնադար գյուղի դպրոցի մոտ, Դիտ բլրի ստորոտում Տ

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ ուշ միջնադար գյուղ մտնող ճանապարհից ձախ, էլեկտր. ենթակայանի մոտ Տ պահպանվել են 10-ի չափ տապանաքարեր

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ «ԹՈՓՈՒԿ ԽԱՉ» 12-14-րդ դդ. գյուղից 2-3 կմ հս-աե, Քարինջ տանող ճանապարհին Հ

7.1 Խաչքար 13 դ. Հ

7.2 Խաչքար Սբ. Սարգիս 13 դ. Հ

7.3 Խաչքար Սբ. Հակոբ 1265 թ. Հ

7.4 Խաչքար Սբ. Գրիգոր 1273 թ. Հ եռաստիճան պատվանդանին

7.5 Խաչքար 1283 թ. Հ

7.6 Խաչքար 14 դ. Հ

7.7 Խաչքար 14 դ. Հ

8 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ «ԾԱՂԿԱԽԱՉ» միջնադար «Թոփուկ խաչ»-ի և «Ծովեր» լճակի միջև Հ պահպանվել են կառույցների հիմքեր և մի քանի խաչքարերի կտորներ

9 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար «Ծովեր» լճակից հվ-աե, «Կովատեղ» վայրում Հ

10 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար «Ծովեր» լճակի մոտ, «Չխալի թալա» վայրում Հ

11 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար «Ծովեր» լճակի մոտ, «Խնձրոխտի» վայրում Հ

12 ԴԱՄԲԱՆԱԲԼՈՒՐ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի մեջ Հ

13 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 2 կմ աե Հ

14 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. մայրուղուց գյուղ թեքվող ճանապարհի ձախ կողմում, 1-ին կմ-ի վրա Հ

15 ԵԿԵՂԵՑԻ 654 թ. գյուղի կենտր. հրապարակից հվ Հ միանավ դահլիճ, պահպանվել են հիմնապատերը

15.1 Գերեզմանոց 7-19-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

15.1.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ կանգնեցված է զարդաքանդակ պատվանդանի վրա

15.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. հենած է ավերակ եկեղեցու աե պատին

15.1.3 Խաչքար, գործ Ներսես նկարողի 1228 թ. Հ

15.1.4 Խաչքար Մխիթարչի 1228 թ. Հ

15.1.5 Խաչքար Հայրապետ քահանայի 1277 թ. Հ

15.1.6 Խաչքար Խաչելության, կազմող՝ Վարդան 1281 թ. գերեզմանոցի եզրին, կոթողից հվ-աե Հ եռաստիճան պատվանդանի վրա

15.1.7 Խաչքար 1295 թ. Հ

15.1.8 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի կենտր. մասում Հ հատված

15.1.9 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի կենտր. մասում Հ հատված

15.1.10 Խաչքար, կերտող` Սարգիս վարդապետ 13 դ. Հ

15.1.11 Խաչքար Խաչատուրի և Խաթունի 1557 թ. Հ

15.1.12 Խաչքար 1621 թ. գերեզմանոցի կենտր. մասում Հ

15.1.13 Խաչքար 1628 թ. գերեզմանոցի կենտր. մասում Հ

15.1.14 Խաչքար 17 դ. գերեզմանոցի կենտր. մասում Հ հատված

15.1.15 Կոթող 6-7-րդ դդ. Հ

15.1.16 Կոթող 7 դ. եկեղեցուց հվ-ամ Հ քառակող, պատվանդանն արձանագիր (13 դ.)

15.1.17 Տապանաքար 14-16-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ-աե եզրին Հ հեծյալի հարթաքանդակով

15.1.18 Տապանաքար 15-16-րդ դդ. Հ հարթ, քանդակազարդ

15.1.19 Տապանաքար 15-16-րդ դդ. գերեզմանոցի հս-աե մասում Հ մարդու գծապատկերով

15.1.20 Տապանաքար Մխիթար Սարկավագի 1648 թ. Տ

15.1.21 Տապանաքար Հակոբի 1813 թ. Հ կենցաղային քանդակներով

15.1.22 Տապանաքար Ուստա Սարգիս Անդոնովի 1895 թ. գերեզմանոցում, հանրախանութից հս-ամ Տ

16 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳՐԻԳՈՐ ԼՈՒՍԱՎՈՐԻՉ վաղ միջնադար գյուղի կենտրոնում, Հովհ. Թումանյանի տուն-թանգարանի մոտ Հ վերակառ.՝ 13 դ. և 1900 թ, շրջապատված է քարե ցանկապատով, 1969-ից՝ երկրագիտական թանգարան

16.1 Գերեզմանոց 6-19-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

16.1.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. Հ տեղահանված

16.1.2 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 3 մ հվ-ամ Հ

16.1.3 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ հատված

16.1.4 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 5 մ հվ-աե Հ

16.1.5 Տապանաքար 15-16-րդ դդ. եկեղեցու հս պատի տակ Հ քանդակազարդ

16.1.6 Տապանաքար Հովհաննես աղայի 1869 թ. եկեղեցուց 8 մ հվ Հ Հովհ. Թումանյանի պապի տապանաքարը

16.1.7 Տապանաքար Տեր Թադևոսի 18.. թ. եկեղեցուց 8 մ հվ Հ Հովհ. Թումանյանի հոր տապանաքարը

16.2 Զանգակատուն 13 դ. Հ եկեղեցու հվ-աե ավանդատունը 13 դ. վերածվել է զանգակատան

16.3 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ-աե ավանդատան ճակատին Հ

16.4 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու աե պատին Հ

17 ԽԱՉՔԱՐ 11-12-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ Գ. Եղիկյանի տան մոտ, պատվանդանի վրա

18 ԽԱՉՔԱՐ 12 դ. Սբ. Գրիգոր Բարձրաքաշ վանքի ճանապարհին Հ

19 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. Սբ. Գրիգոր Բարձրաքաշ վանքի ճանապարհին Հ

20 ԽԱՉՔԱՐ ՀԱՄԼԻԿԻ 1247 թ. Դեբեդի աջ կողմում, Ձաղիձորի ժայռի տակ

21 ԽԱՉՔԱՐ 1250 թ. գյուղի աե կողմում, Քարինջ տանող ճանապարհին Հ

22 ԽԱՉՔԱՐ «ՍՈՒՐԲ ՏԵՐՈՒՆԱԿԱՆ», «ՍԻՐՈՒՆ ԽԱՉ» 1251 թ. Սբ. Գրիգոր Բարձրաքաշի վանք տանող ճանապարհի աջ կողմում, Մարց ձորի եզրին Հ եռաստիճան պատվանդանի վրա

23 ԽԱՉՔԱՐ ՍԲ. ՀԱԿՈԲ 1268 թ. գյուղից 2 կմ հս-աե, Քարինջ տանող ճանապարհի եզրին Հ

24 ԽԱՉՔԱՐ 1273 թ. գյուղից 2 կմ հս-աե, Քարինջ տանող ճանապարհի եզրին Հ

25 ԽԱՉՔԱՐ ՀԱՅՐԱՊԵՏ ՔԱՀԱՆԱՅԻ 1274 թ. գյուղի մեջ Հ Ղ. Առաքելյանի հողամասում, պատվանդանի վրա

26 ԽԱՉՔԱՐ ՈՍԿԻ ՏԻԿՆԱ 1283 թ. գյուղից 2 կմ հս-աե, Քարինջ տանող ճանապարհի եզրին Հ կանգնեցրել է Լուսիկը

27 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղի մեջ Հ Ե. Թամազյանի տան մոտ

28 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղի հս-ամ եզրին Հ հատված

29 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. Սբ. Գրիգոր Բարձրաքաշ վանքի ճանապարհին Հ

30 ԽԱՉՔԱՐ 1305 թ. գյուղի մեջ Հ պատվանդանի վրա

31 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1947 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

32 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1968 թ. գյուղի մեջ Տ

33 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻՆ 1969 թ. գյուղի կենտրոնում Հ ճարտ.՝ Լ. Սադոյան, քանդ՝. Ղ. Չուբարյան

34 ՁԻԹՀԱՆ ուշ միջնադար գյուղ մտնող ճանապարհի 1 խաչմերուկից 200 մ աե

35 ՄԱՏՈՒՌ 10-12-րդ դդ. գյուղից 1.5 կմ ամ Հ ավերված

35.1 Խաչքար Գևորգի 13 դ. Հ

35.2 Խաչքար Սարգսի 13 դ. Հ

36 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԳՐԻԳՈՐ 18-19-րդ դդ. գյուղի հս եզրին, գործող գերեզմանոցում, Դիտ վայրում Հ ավերված

37 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 12-13-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հվ-աե, «Ծովեր» լճակի մոտ Հ ավերված

38 ՄԵՆՀԻՐ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղ մտնող ճանապարհի 1 խաչմերուկից 200 մ աե Հ

39 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍԲ. ԳՐԻԳՈՐ ԲԱՐՁՐԱՔԱՇ 10-14-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հս-աե, Մարցաջուր գետակի ձախակողմյան ձորալանջի նեղ հարթակի վրա, անտառում Հ կիսավեր, կառուցել է Մարծպան Մամիկոնյան իշխանը

39.1 Գավիթ 1236-46 թթ. կից է մեծ եկեղեցուն հվ-ից Հ

39.2 Գերեզմանոց 10-14-րդ դդ. համալիրից աե Հ Մամիկոնյան իշխանների տոհմական գերեզմանոցն է

39.2.1 Խաչքար 12 դ. Հ

39.2.2 Խաչքար 13 դ. Հ

39.2.3 Խաչքար 13 դ. Հ

39.2.4 Խաչքար 13 դ. Հ

39.2.5 Խաչքար 13 դ. Հ

39.2.6 Խաչքար 13 դ. Հ

39.2.7 Խաչքար 13 դ. Հ

39.2.8 Խաչքար 14 դ. Հ

39.2.9 Խաչքար Հովհաննեսի 14 դ. Հ պատվանդանի վրա

39.2.10 Տապանաքար Էրէմիա Սբ. Ծերունու 1256 թ. եկեղեցու աե պատի տակ Հ

39.2.11 Տապանաքար 13 դ. եկեղեցու աե պատի տակ Հ արձանագիր սալատապանը բացվել է 2003 թ.

39.2.12 Տապանաքար 13 դ. եկեղեցու աե պատի տակ Հ արձանագիր սալատապանը բացվել է 2003 թ.

39.3 Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր 10-11-րդ դդ. համալիրի հյուսիսային կողմում Հ փոքր, միանավ դահլիճ

39.4 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 1221 թ. կից է փոքր եկեղեցուն հվ-ից Հ մեծ, գմբեթավոր

39.5 Խաչքար Սահակի 10 դ. վանքից 100 մ ամ Հ

39.6 Խաչքար Սիմոն վարդապետի 13 դ. վանքից 100 մ ամ Հ

39.7 Կամուրջ 13 դ. Մարցաջուր գետակի վրա Հ պահպանվել է ձախակողմյան խելը

39.8 Ձիթհան 1266 թ. Սբ. Հարություն մատուռի հվ կողմում, Սրբաղբյուրի մոտ Հ պահպանվել են պատերի ստորին շարքերը, մամլաքարն արձանագիր է, կառուց. է Գևորգ վարդապետը

39.9 Մատուռ Սբ. Հարություն («Ագռավի տապան») 1234 թ. վանական համալիրից 200 մ հվ Հ Կառուցել են Հովհաննես վարդապետը և նրա եղբայր Սարգիսը: 1234 թ. պատվանդանի մոտ բացվել են հոյակերտ խաչքարի 3 կտոր

39.9.1 Խաչքար 9 դ. հենած է մատուռի պատին Հ

39.9.2 Խաչքար 13 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.3 Խաչքար 13 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.4 Խաչքար 13 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.5 Խաչքար 13 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.6 Խաչքար 13 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.7 Խաչքար 13 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.8 Խաչքար 13-14 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.9 Խաչքար 13-14 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.10 Խաչքար 13-14 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.11 Խաչքար 14 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.12 Խաչքար 14 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.13 Խաչքար 14 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.14 Խաչքար 14 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.15 Խաչքար 14 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

39.9.16 Խաչքար 14 դ. մատուռից աե Հ հայտնաբերվել է 2003 թ. բարեկարգման աշխատանքների ժամանակ

40 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՔԱՌՍՆԻՑ ՄԱՆԿԱՆՑ ՎԱՆՔ 11-15-րդ դդ. գյուղի հս-ամ մասում, Դեբեդի կիրճի աջակողմյան լանջին, «Տախտեր» վայրում Հ

40.1 Աղբյուր նավաքարով 13-15-րդ դդ. եկեղեցուց ամ Հ

40.2 Գավիթ-ժամատուն 13-15-րդ դդ. եկեղեցուց ամ Հ պահպանվել են հվ մասի հիմնապատերը և բարավորի արձանագիր քարը

40.3 Գերեզմանոց 11-17-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

40.3.1 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 8 մ հվ Հ

40.3.2 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ

40.3.3 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ

40.3.4 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ

40.3.5 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 8 մ հվ-ամ Հ

40.3.6 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 10 մ հվ Հ

40.3.7 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ

40.3.8 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 2 մ ամ Հ հատված

40.3.9 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ հատված

40.3.10 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 3 մ հս-ամ Հ հատված

40.3.11 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց հս, պատի փլվածքի մեջ Հ հատված

40.3.12 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 8 մ հս-ամ Հ հատված

40.3.13 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 10 մ հս-ամ Հ հատված

40.3.14 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 12 մ հս Հ հատված

40.3.15 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 12 մ հս Հ հատված

40.3.16 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 13 մ հս-աե Հ

40.3.17 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 3 մ աե Հ հատված

40.3.18 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց 1 մ հս Հ հատված

40.3.19 Տապանաքար Վարդան սարկավագի 1692 թ. եկեղեցու հվ կողմում Տ

40.4 Գերեզմանոց վաղ միջնադար եկեղեցուց 100 մ հվ Հ բարձունքի վրա

40.5 Եկեղեցի 1241 թ. Հ

40.6 Եկեղեցի 1256 թ. Հ գմբեթավոր դահլիճ

41 ՏՈՒՆ-ԹԱՆԳԱՐԱՆ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ 1939 թ. գյուղի մեջ Հ

41.1 Հուշարձան Հովհաննես Թումանյանին 1953 թ. թանգարանի բակում Հ քանդ.՝ Ա. Ուրարտու

5.36 Եղեգնուտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի հվ կողմում, Հ բլրի վրա, պահպանվել են պատերի մնացորդներ

1.1 Բնակատեղի Ք. ա. 4-3 հազ. ամրոցից 500 մ հվ, Սև ջուր գետակի ափին Հ

1.2 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. Հ դամբարանները մասամբ թալանված են

1.3 Խաչքար 14-15-րդ դդ. քարաժայռի վրա, ամրոցի հվ-աե մասում Հ տեղափոխվել է «Պետոյի բացատ» գերեզմանոցից

2 ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԱՂ» Ք. ա. 4-3 հազ. գյուղի հվ-աե կողմում, «Կարմիր քարի տալ» վայրում Հ պահպանվել են պատերի մնացորդներ

2.1 Բնակատեղի Ք. ա. 4-3 հազ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-13-րդ դդ. գյուղի աե եզրին, «Կապի գլուխ» վայրում Հ ավերվել է ջրագիծը կառուցելիս

3.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. Հ երկատված, հենած է բարձր պատվանդանին

3.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ

3.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ երկատված

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-19-րդ դդ. գյուղի կենտրոնում, Եղեգնուտ-Դեբեդ ճանապարհի աջ կողմում Տ

4.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ ստորին մասը

4.2 Խաչքար 14-15-րդ դդ. Հ

4.3 Տապանաքար 16-17 դ. Տ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղի հվ կողմում, «Մասրեք» վայրում, Բերդաղից 500 մ հս Հ

5.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Վահագնաձոր տանող ճանապարհի ձախ կողմում, «Խաս Բախչա» վայրում Հ

6.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղի հվ կողմում, «Դրնդատափ» վայրում Հ

7.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

7.2 Թևավոր խաչ միջնադար գյուղից 100 մ աե Հ

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղի հվ կողմում, «Բկատեղեր» վայրում Հ

8.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

9 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴԱՄԲԼՈՒՐ» միջնադար Դեբետ տանող ճանապարհին, «Փիջվուտ հողեր» վայրում Հ

9.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

10 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՊԵՏՈՅԻ ԲԱՑԱՏ» 12-16-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հվ, Սև ջուր գետակի ձախ ափին Հ անտառապատ լանջին

10.1 Գերեզմանոց 12-16-րդ դդ. Հ

10.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա, ստորին մասը կոտրված

10.1.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ վերնամաս

10.1.3 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ ստորին մասը, ընկած է գետնին

10.1.4 Խաչքար 15 դ. Հ արձանագիր

10.1.5 Խաչքար 15 դ. Հ վերին կեսը

10.1.6 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ վերնամաս, թաղված է հողի մեջ

10.1.7 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ վերնամասը կոտրված

10.2 Մատուռ միջնադար Հ պահպանվել են հիմքերը

11 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի մեջ Հ կիսավեր

11.1 Գերեզմանոց 19 դ. եկեղեցու շրջակայքում Տ

11.2 Խաչքար 15 դ. Տ

11.3 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Տ

11.4 Խաչքար 16 դ. Տ

12 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հվ, ճանապարհի եզրին Հ

13 ԿԱՄՈՒՐՋ ԵՐԿԱԹՈՒՂՈՒ 19 դ. Փամբակ գետի վրա Տ քառաթռիչք

14 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1941-45 թթ. գյուղի սկզբնամասում, ճանապարհի ձախ կողմում Տ

15 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԿԻՐԱԿԻ 18-19-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հվ-աե, ճանապարհի աջ եզրին Տ վերակառուցվում է

15.1 Գերեզմանոց 12-19-րդ դդ. Հ

15.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պահպանվել է չորս բեկոր

15.1.2 Խաչքար 15 դ. Տ պահպանվել է երեք բեկոր

15.1.3 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Տ եռատված

151.4 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Տ պահպանվել է երկու բեկոր

15.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. մատուռի մեջ Հ կանգնեցված է տուֆե սրբատաշ պատվանդանի վրա

5.37. Թեղուտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ 13 դ. գյուղից 4 կմ հեռու Հ

1.1 Խաչքար «Կարմիր Վարդան», «Վարդան Զորավար» 13-14-րդ դդ. Հ

2 ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴՇԵՆ» Ք. ա. 4-3 հազ. գյուղից հս Հ բլրի վրա, ավերված

2.1 Մատուռ 4-5-րդ դդ. ամրոցի կենտր. մասում Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՂԱՓՈՒՐ» միջնադար գյուղից 4 կմ աե Հ

3.1 Եկեղեցի «Ղարաքոթուկ» 12-17-րդ դդ. Հ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 2 կմ աե, «Փիջվուտ» վայրում Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 12 դ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ Հ ավերված

5.1 Գերեզմանոց 12-17-րդ դդ. Տ

5.1.1 Խաչքար 12 դ. Հ

5.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 13 դ. գյուղից 3 կմ հվ-աե Հ

7 ԿԱՄՈՒՐՋ 17 դ. գյուղի ամ մասում, Մանստև գետակի վրա Հ միաթռիչք

8 ՁԻԹՀԱՆ 19 դ. Տ

9 ՄԱՏՈՒՌ 12-13-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հս, «Ագեղցի» վայրում Հ

9.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

9.2 Խաչքար 13 դ. Հ

10 ՄԱՏՈՒՌ 4-5-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հվ-աե Հ

11 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՄԱՆՍՏԵՎ 13 դ. գյուղից 3 կմ հս-աե, Մանստև գետակի աջ ափին Հ անտառում

11.1 Եկեղեցի 13 դ. Հ միանավ սրահ

11.2 Թևավոր խաչ 13 դ. Հ 3 կտոր՝ սրբերի պատկերաքանդակներով, տեղափոխվել են Շնողի դպրոցի թանգարան

11.3 Միաբանության շենքը 13 դ. Հ պահպանվել են հետքեր

11.4 Շրջապարիսպ 13 դ. Հ պահպանվել են հետքեր

12 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ միջնադար Հ

5.38. Լեջան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-20-րդ դդ. գյուղից հվ-աե, գետի ձախ ափին Տ բլրալանջին, գործող գերեզմանոցում

2 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 4-3 հազ. գոմեր տանող ճանապարհին Հ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ «ԿԱՐՄԻՐ ՎԱՆՔ» 1892 թ. գյուղի մեջ Հ կանգուն

3.1 Գերեզմանոց 12- 20 դ. սկիզբ Հ

3.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

3.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մեջ Հ

4 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից հս, «Ղաշի գլուխ» վայրում Հ

5 ԿՈԹՈՂ 7 դ. գյուղի հվ-աե եզրին Հ

6 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի մեջ Տ

7 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1908 թ. գյուղի մեջ Տ

5.39 Լեռնահովիտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ՄԱՄՈՒՌԴՈՇ» գյուղից հվ-ամ Հ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ԿԱՐՃԱԴՈՇ» բրոնզե դար գյուղից աե Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղից 3 կմ հվ-ամ Հ ավերված

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 12-13-րդ դդ. գյուղի հս-աե մասում Հ ավերված

4.1 Գերեզմանոց 12-19-րդ դդ. Հ

5.40. Լեռնանցք գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 3-1 հազ. գյուղի ամ մասում Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 3-1 հազ. Հ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ԲԵՐԴԻ ԴԱՇՏ» Ք.ա. 3-1 հազ. գյուղից հվ, «Պարլու ղարա» վայրում Հ

2.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 3-1 հազ. Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 3-1 հազ. գյուղի մեջ Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍԲ.ՄԻՆԱՍ 5-19-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

4.1 Գերեզմանոց 18-19-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Տ

4.1.1 Կոթող 5-6-րդ դդ. Հ քառակող

4.2 Եկեղեցի միջնադար գերեզմանոցում, Սբ. Մինաս եկեղեցու մոտ Հ պահպանվել են հիմքերը

4.3 Եկեղեցի Սբ. Մինաս վերակառ. 19 դ. գերեզմանոցի մոտ Հ

4.4 Զանգակատուն 1910 թ. կից է եկեղեցուն հս-ից Տ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի հս մասում Տ

5.41 Լեռնապատ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 4-3 հազ. գյուղից 1 կմ հվ, Լեռնաջուր գետի աջ ափին Հ ավերված

2 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 3 հազ. գյուղից 0.5 կմ ամ, Լեռնաջուր գետի ձախ կողմում Հ բլրի վրա, ավերված

2.1 Մատուռ Սբ. Գաբրիել, «Գաբրիել-Մուքել» վաղ միջնադար Տ բլրի գագաթին, ավերված

3 ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԱՂ» Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի աե կողմի Հ բլրի գագաթին, ավերված

3.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 1 կմ աե, «Եվքլու» հանդամա-սում, «Բերդաղ» ամրոցից աե Հ ավերված

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-20-րդ դդ. գյուղի հվ-աե մասում, Լեռնաջուր գետի աջակողմյան վտակի ափին Հ գյուղի գործող գերեզմանոցն է

4.1 Եկեղեցի 17-18-րդ դդ. գերեզմանոցում Հ ավերված

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 18-19-րդ դդ. գյուղի հս-աե մասում Տ

5.1 Մատուռ Սբ. Կիրակի 19 դ. Լեռնաջրի աջ ափին, Տ բլրի գագաթին

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱԳԵՐ» 16-18-րդ դդ. գյուղից 1.5 կմ հվ-ամ Հ ավերված

6.1 Եկեղեցի 16-18-րդ դդ. Հ

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՈՒՌՈՒՏ» 5-15-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հվ, ճանապարհի աջ կողմում Հ

7.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 4-3 հազ. Ուռուտ հանդամասում, գետի մոտ Հ զուրկ է վերգետնյա նշաններից

7.2 Գերեզմանոց 10-19-րդ դդ. Հ ավերված

7.2.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. եկեղեցուց աե Հ հատված

7.2.2 Խաչքար 11 դ. եկեղեցուց հվ-աե Հ պատվանդանի վրա

7.2.3 Խաչքար 12 դ. եկեղեցուց աե Հ հատված

7.2.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցուց աե Հ հատված

7.2.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու հս-աե անկյան մոտ Հ ընկած է գետնին

7.2.6 Տապանաքար 16-17-րդ դդ. եկեղեցուց հվ-ամ Տ խիստ հողմահարված արձանագրությամբ, կիսով չափ թաղված հողի մեջ

7.3 Եկեղեցի 5-7-րդ դդ. Հ ավերված, եկեղեցու մեջ և շուրջը կան արձանագիր որմնաքարեր

7.3.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու խորանում Հ

7.3.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մեջ Հ

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՔԻԼԻՍԱ» միջնադար գյուղից 8 կմ հս Հ

8.1 Եկեղեցի 5-7-րդ դդ. գյուղատեղիի հվ-աե մասում, Լեռնաջուր գետի աջակողմյան վտակի աջ ափին Հ ավերված

8.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Քիլիսա և Գյուլլուդարա լքված գյուղերի դպրոցի շենքի բակում, ճանապարհի մոտ Հ տեղափոխվել է եկեղեցուց

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից աե Հ

10 ԴՈԼՄԵՆՆԵՐ գյուղի մոտ Հ

11 ԵԿԵՂԵՑԻ 6-7-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հս Հ ավերված, հողով ծածկված

11.1 Գերեզմանոց միջնադար եկեղեցուց մոտ 200 մ հվ-աե, Լեռնաջուր գետի աջ ափին Հ

12 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1976 թ. գյուղի հս-աե կողմում, բլրի վրա Տ

14 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՆՇԱՆ 17-18-րդ դդ. գյուղի հս-աե կողմում, բլրի վրա Տ վերակառուցվել է վերջերս

15 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 19 դ. գյուղի հվ-աե կողմում, զոհվածների հուշարձանի մոտ Տ

15.1 Հուշակոթող Մեծ եղեռնի զոհերին 1977 թ. բլրի վրա Հ Ղարաքիլիսայի ճակատամարտի վայրում

16 ՍՐԲԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղից 7 կմ հվ, «Քիլիսա» գյուղատեղի տանող ճանապարհի ձախ կողմում Տ ժայռի վրա պատկերված են պարզ խաչեր

5.42. Լեռնավան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի ամ եզրին Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղից 2 կմ ամ, «Խարաբեք» վայրում Հ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի մեջ Հ

4 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1985 թ. գյուղի հս մասում, բլրագագաթին Տ

5 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. գյուղի մեջ Տ

5.44 Լոռու-Բերդ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 2 հազ. գյուղի հս-աե եզրին Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-14-րդ դդ. Լոռի Բերդ ամրոցից ամ Հ

2.1 Խաչքար 12 դ. գերեզմանոցում Հ ընկած է գետնին, վերնամասը կոտրված

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի տարածքում և ամ Հ 1971-2002 թթ. պեղել է Ս. Դևեջյանը

3.1 Դամբարան N 1 Ք. ա. 2 հազ. 1 կես գյուղի ամ եզրին, դաշտի մեջ, ճանապարհի հվ եզրին Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1968, 2002 թթ.

3.2 Դամբարան N 6 Ք. ա. 2 հազ.1 կես գյուղի ամ եզրին, դաշտի մեջ, ճանապարհի հվ եզրին Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1971 թ., հայտ. բրոնզե կաթսա

3.3 Դամբարան N 7 Ք. ա. 15-14-րդ դդ. գյուղի ամ եզրին, դաշտի մեջ, ճանապարհի հվ եզրին Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1971 թ., հայտ. մարտակառք

3.4 Դամբարան N 56` արքայական Ք. ա. 7-6-րդ դդ. Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասից աե, գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ բազալտե սալերով ձևավորված եռախուց դամբարանը պեղվել է 1989 թ., հայտ. զոհաբերված ձիեր, առյուծի ծնոտ

3.5 Դամբարան N 60 Ք. ա. 2 հազ. 1 կես Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասում, գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1989 թ., ծածկված է հողով

3.6 Դամբարան N 61 Ք. ա. 2 հազ.1 կես Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասում, գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1989 թ., ծածկված է հողով

3.6 Դամբարան N 63 Ք. ա. 7-6-րդ դդ. Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասից աե, գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ բազալտե սալերով ձևավորված երկխուց դամբարանը պեղվել է 1989 թ., հայտ. զոհաբերված ձիեր

3.7 Դամբարան N 64 Ք. ա. 7-6-րդ դդ. Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասից աե, գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ բազալտե սալերով ձևավորված երկխուց դամբարանը պեղվել է 1990թ., հայտ. զոհաբերված ձիեր

3.8 Դամբարան N 65 Ք. ա. 3-2 հազ. սահմ. Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասում, մանկապարտեզից ամ Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1991թ., հայտ. բրոնզե սուսեր և դաշույն

3.9 Դամբարան N 74 Ք. ա. 3-2 հազ. սահմ. Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասում, բլրի մոտ Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1990թ., հայտ. բրոնզե գեղարդ

3.10 Դամբարան N 75 Ք. ա. 3-2 հազ. սահմ. Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասում, բլրի վրա Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1990թ.

3.11 Դամբարան N 77 Ք. ա. 3-2 հազ. սահմ. Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասում, բլրի վրա Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1992թ., հայտ. բրոնզե գեղարդ

3.12 Դամբարան N 79 Ք. ա. 3-2 հազ. սահմ. Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասում, բլրի աե ստորոտում Հ պեղվել է 1998թ., քարե զրահով և կրոմլեխով հիմնահողային դամբարանում հայտնաբերվել են գունանկարների դաջվածքներ

3.13 Դամբարան N 93 Ք. ա. 7-6-րդ դդ. գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ բազալտե սալերով ձևավորված երկ-խուց դամբարանը պեղվել է 1997թ., հայտ. զոհաբերված ձիեր

3.14 Դամբարան N 94 Ք. ա. 3-2 հազ. սահմ. գյուղ տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ բազալտե սալերով ձևավորված կեղծ թաղակապ ծած-կով դամբարանը պեղվել է 1996թ., հայտ. գունազարդ կարասներ

3.15 Դամբարան N 100` արքայական Ք. ա. 3-2 հազ. սահմ. Ստեփանավանի նորակառույց թաղամասից աե, ճանապարհից հս Հ բազալտե սալերով ձևավորված դամբարանը պեղվել է 1997թ., հայտ. զոհաբերված ձիեր

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 4-5-րդ դդ. Լոռի Բերդ քաղաքատեղիի պարիսպներից 300 մ հս-աե Հ պահպանվել են հիմնապատերը

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 12-13-րդ դդ. Լոռի Բերդ ամրոց տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ ավերված

5.1 Խաչքար 12 դ. եկեղեցու հս մուտքից աջ Հ հենած է պատին

5.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու հս մուտքից աջ Հ ընկած է գետնի վրա

6 ԽԱՉՔԱՐ 11-12-րդ դդ. Ձորագետի կիրճում, Միսխանայի և Ձորագետի միախառնման վայրում Հ ընկած է գետնի վրա

7 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից Լոռի Բերդ քաղաքատեղի տանող ճանապարհին, 1 կմ հեռ. Միսխանա կիրճից Հ

8 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից Լոռի Բերդ քաղաքատեղի տանող ճանապարհին, 1 կմ հեռ. Միսխանա կիրճից Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղում, տան բակում Հ

10 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. Լոռի Բերդ ամրոցից մոտ 400 մ հս Հ վերնամաս

11 ԽԱՉՔԱՐ 1284 թ. գյուղից 1.5 կմ աե, ձորափին Հ պատվանդանի վրա

12 ՔԱՂԱՔԱՏԵՂԻ ԼՈՌԻ ԲԵՐԴ 11-18-րդ դդ. գյուղից 2 կմ աե, Ձորագետ և Միսխանա գետերի միախառնման վայրում Հ հրվանդանի վրա

12.1 Միջնաբերդ 11-18-րդ դդ. հրվանդանի աե մասում Հ

12.1.1 Պարիսպ 11-14-րդ դդ. միջնաբերդի ամ եզրագծով, երկու կիրճերի միջև Հ

12.1.2 Մուտք 11-16-րդ դդ. պարսպի հս-աե ծայրին, կիրճի եզրին Հ ամրացված է երկու աշտարակներով

12.1.3 Խանդակ 11-16-րդ դդ. պարսպի երկարությամբ, արտաքուստ Հ

12.1.4 Պալատ 11 դ. միջնաբերդի հվ եզրին Հ

12.1.5 Եկեղեցի 11 դ. միջնաբերդի կենտրոնական մասում Հ վերակառ. 14-15-րդ դդ., 19 դ.

12.1.5.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մուտքի մոտ Հ հատված

12.1.5.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մուտքի աջ կողմում Հ բազալտից

12.1.5.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մուտքի ձախ կողմում Հ բազալտից

12.1.5.4 Խաչքար 12-14-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու խորանի հս պատին Հ

12.1.5.5 Խաչքար 12-14-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին Հ հատված

12.1.5.6 Խաչքար 12-14-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին Հ հատված

12.1.6 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. միջնաբերդի հս-աե մասում Հ

12.1.6.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու ներսում հատված

12.1.7 Մատուռ-դամբարան 1251 թ. միջնաբերդի կենտրոնական մասում

12.1.8 Բաղնիք 11-13-րդ դդ. միջնաբերդի մուտքից մոտ 100 մ հվ Հ

12.1.9 Բաղնիք 11-13-րդ դդ. Ձորագետի կիրճի եզրին, պալատից աե Հ ավերված

12.1.10 Ջրավազան 12-13-րդ դդ. Ձորագետի կիրճի եզրին, երկրորդ բաղնիքի մոտ Հ

12.1.11 Ջրավազան 12-13-րդ դդ. Ձորագետի կիրճի եզրին, առաջին ջրավազանից 4 մ աե Հ

12.1.12 Բնակելի տուն 12-13-րդ դդ. ջրավազաններից 4 մ հս Հ

12.1.13 Քարայր-մթերանոց միջնադար ջրավազանների մոտ Հ

12.1.14 Ջրամբար 11-12-րդ դդ. միջնաբերդի կենտրոնական մասում Հ

12.1.15 Ձիթհան 11-12-րդ դդ. միջնաբերդի հվ-աե մասում Հ պահպանվել է քարը

12.1.16 Գաղտնուղի 11 դ. միջնաբերդի հս-աե եզրին, Միսխանա գետի ձորում Հ

12.1.17 Խաչքար 9 դ. Լոռի Բերդ ամրոցի աե մասում

12.1.18 Խաչքար 12 դ. Լոռի Բերդ ամրոցից 500 մ հս-աե ընկած է գետնին

12.1.19 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Լոռի Բերդից մոտ 300 մ հս ընկած է գետնին, արձանագիր մասը

12.1.20 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Լոռի Բերդ ամրոցից 300 մ հս ընկած է գետնին, արձանագիր մասը

12.1.21 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Լոռի Բերդ ամրոցի աե մասում

12.2 Թաղամաս Շահաստան 12-13-րդ դդ. քաղաքատեղիի ամ հատվածում Հ սարահարթի վրա

12.2.1 Պարիսպ 12-13-րդ դդ. թաղամասի ամ եզրագծով, երկու կիրճերի միջև Հ

12.2.2 Եկեղեցի 13 դ. թաղամասի հս-աե մասում Հ

12.2.2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ

12.2.3 Գերեզմանոց 11-14-րդ դդ., 20 դ. թաղամասի ամ մասում Հ

12.2.3.1 Խաչքար միջնադար գերեզմանոցի հս-աե մասում Հ հատված

12.2.3.2 Խաչքար 16-17-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

12.2.3.3 Խաչքար միջնադար գերեզմանոցի հս մասում Հ պահպանված է խաչաքանդակ պատվանդանը

12.2.3.4 Խաչքար միջնադար գերեզմանոցի հս մասում Հ պահպանված է խաչաքանդակ պատվանդանը

12.2.4 Ջրատար 11 դ. թաղամասի կենտրոնական մասի ողջ երկարությամբ Հ ձգվում է ամ-ից աե

12.2.5 Ճանապարհ 11 դ. միջնաբերդի պարսպի հս անկյունից մինչև Միսխանա գետի ափը Հ

12.2.6 Կամուրջ 11-12-րդ դդ. Միսխանա գետի վրա Հ

12.2.7 Կամուրջ 11-12-րդ դդ. Ձորագետի և Միսխանա գետերի միացման մասում Հ ավերված

12.2.8 Աշտարակ 11-13-րդ դդ. Միսխանա գետի աջ ափին Հ կառույցում կա աղբյուրի ակունք

12.2.9 Քարայր-կացարան 12-13-րդ դդ. Ձորագետի կիրճում Հ

12.2.10 Քարայր-կացարանների համալիր 12-13-րդ դդ. Միսխանա գետի կիրճում Հ

12.3 Արվարձան «Կենտագեղ» 10-15-րդ դդ. Միսխանա գետի հս սարահարթի վրա, միջնաբերդի դիմաց Հ պահպանվել են հիմնապատերը, արվարձանը մատենագիր աղբյուրներում երբեմն նշվում է որպես գյուղ

12.3.1 Եկեղեցի «Կենտագեղցու Ժամ» 12-13-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հվ-աե Հ կիսավեր

12.4 Արվարձան «Ամրակից» 12-13-րդ դդ. Ձորագետի կիրճի աե սարահարթի վրա, միջնաբերդի դիմաց Հ

13 ՋՐԱՂԱՑ 11-12-րդ դդ. Ձորագետի կիրճում, Միսխանայի և Ձորագետի միախառնման վայրում Հ

5.45. Լորուտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 3-2 հազ. գյուղից 3 կմ աե, «Վարար աղբյուր» վայրում Հ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 3-2 հազ. գյուղից 3 կմ հվ Հ

2.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 3-2 հազ. Հ

3 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2 հազ. գյուղից 15 կմ հվ, սարի գագաթին, «Փռվաշեն» վայրում Հ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 14-15-րդ դդ. գյուղից 5 կմ հվ Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղից 4 կմ աե Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԿԾՎՈՒՏ» 13-14-րդ դդ. գյուղից 10 կմ հվ Հ

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄՈՏՔՈՐ» 11-17-րդ դդ. գյուղից 7 կմ հվ-ամ Հ

7.1 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. Հ

7.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

7.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

7.4 Խաչքար 13 դ. Հ

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԱՐԴԱՊԵՏԻ ԱՅՐ (ԷՐ)» 12-17-րդ դդ. գյուղից 18 կմ հվ, Սարի բուլաղ գետակի աջ ափին Հ

8.1 Գերեզմանոց 10-15-րդ դդ. Հ

8.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

8.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

8.1.3 Խաչքար 14 դ. Հ

8.2 Քարայր «Սոթա Վարդապետի էր» Ք. ա. 13-9 դդ, 10-12-րդ դդ. «Ծակ քար» հանդամասում Հ

8.2.1 Խաչքար «Սիրուն խաչ» 13 դ. քարայրի մոտ Հ

9 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՔՈՒՐԹԻԿ» միջնադար Հ

10 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 3-2 հազ. գյուղից 18 կմ հվ, «Դաշտաբաց» վայրում Հ

11 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 3-2 հազ. Լորուտ գետի աջ ափին Հ

12 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2 հազ. «Ջոմնի» վայրում Հ

13 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 15 կմ հեռու, «Նազարի դաշտ» վայրում Հ

14 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի մեջ, «Վերին թաղ»-ում Հ

15 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 1898 թ. գյուղի մեջ Տ

15.1 Գերեզմանոց 12-17-րդ դդ. Հ

16 ԿԱՄՈՒՐՋ միջնադար Լորուտ գետի վրա Հ

17 ԿԱՄՈՒՐՋ միջնադար Լորուտ գետի վրա Հ

5.46. Լուսաղբյուր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի ամ մասում

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի հս-ամ մասում

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 12-13-րդ դդ. գյուղից 2,5 կմ հս-աե

3.1 Գերեզմանոց 6-15-րդ դդ.

3.2 Կոթող 6 դ. եկեղեցու բեմի վրա

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի մեջ Տ

4.1 Գերեզմանոց 19-20-րդ դդ. Տ

4.1.1 Տապանաքար 1812 թ. Տ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի մեջ Տ

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ «ԼՈՒՍԱՂԲՅՈՒՐ» 1977 թ. գյուղի մեջ, նախորդից ոչ հեռու Հ

5.47. Խնկոյան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի ամ մասում Տ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 1863 թ. գյուղի մեջ Տ

2.1 Գերեզմանոց 19 դ. եկեղեցու շուրջը Տ

3 ՏՈՒՆ-ԹԱՆԳԱՐԱՆ ԽՆԿՈ-ԱՊՈՐ 1970 թ. գյուղի մեջ Հ

3.1 Հուշարձան Խնկո-Ապոր 1970 թ. թանգարանի դիմաց Հ

5.48. Ծաթեր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-13-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հս, «Ճգնավորի վանք» տանող ճանապարհին Հ ձորի պռնկին

1.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ

1.2 Խաչքար 12 դ. Հ

2 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 12 դ. գյուղի հվ եզրին Հ

4.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. Հ

4.1.1 Խաչքար 12 դ. Հ

4.2 Զանգակատուն 13 դ. Հ

4.2.1 Խաչքար 10 դ. ագուցված է զանգակատան հս պատի մեջ Հ հատված

4.2.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան հս պատի մեջ Հ

4.2.3 Խաչքար 13 դ. ագուցված է զանգակատան ամ ճակատին Հ հատված

4.2.4 Խաչքար պարոն Դեղի 1303 թ. ագուցված է զանգակատան ամ ճակատին Հ

4.2.5 Խաչքար 1557 թ. ագուցված է զանգակատան աե պատի մեջ Հ

4.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու բեմում Հ

4.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու աե պատուհանի մեջ, աջ կողմում Հ

4.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու աե պատուհանի մեջ, ձախ կողմում Հ

4.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու խորանի ձախ խորշում Հ

4.7 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու խորանի ձախ խորշում Հ հատված

4.8 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատի խորշում Հ

4.9 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատի խորշի վերևում Հ հատված

4.10 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատի խորշում Հ

4.11 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատի խորշի վերևում Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՃԳՆԱՎՈՐԻ ՎԱՆՔ» 11-12-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հս Հ

5.1 Խաչքար Զաքարեի 13 դ. ագուցված է եկեղեցու աե պատին Հ

6 ԽԱՉՔԱՐ 10 դ. գյուղից 350 մ աե Հ ձորում

7 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից 1.5 կմ հս Հ դաշտում

8 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից 1.5 կմ հս Հ դաշտում

9 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից 300 մ աե Հ ձորում, հատված

10 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից 800 մ հս-ամ Հ դաշտում

11 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1946 թ. գյուղի մեջ Տ

12 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1972 թ. գյուղի մեջ Տ

13 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ Ք.ա. 3-1 հազ. գյուղի աե մասում, Դեբեդի կիրճում Հ

5.49. Ծաղկաբեր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 18-20-րդ դդ. գյուղից հս-աե Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 18-20-րդ դդ. գյուղի աե մասում Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱԳՈՅԻ ՔԱՐԵՐԻ ԽԱՐԱԲԱ» 15-18-րդ դդ. գյուղից 1,5 կմ հվ Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՇԱՐԱՆ ՔԱՐԵՐԻ ԽԱՐԱԲԱ» 15-18-րդ դդ. գյուղից 1,2 կմ հվ Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՊԵՌՆՈՒՑԻ ԽԱՐԱԲԱ» 15-18-րդ դդ. գյուղից 0,6 կմ հվ Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՓԱՐՉԱԽԼՈՒԻ ԽԱՐԱԲԱ» 15-18-րդ դդ. գյուղից 0,8 կմ հվ Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ 10-12-րդ դդ. գյուղից 3,5 կմ հս-ամ Հ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի մեջ Տ

8.1 Գերեզմանոց 19-20-րդ դդ. Տ

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի մեջ Տ

5.50. Ծաղկաշատ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-20-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

1.1 Եկեղեցի 13 դ. Հ

1.1.1 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու խորանում Հ

1.2 Խաչքար 11 դ. հենած է եկեղեցու ամ ճակատին Հ

1.3 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու ամ պատի մոտ Հ ստորին հատվածը՝ երկատված

1.4 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց հս Հ պատվանդանի վրա

1.5 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու հս անկյան մոտ Հ տեղահանված, վերին եզրի կենտրոնը վնասված

1.6 Թևավոր խաչ 13 դ. հենած է եկեղեցու հս ճակատին Հ արձանագիր բեկոր

1.7 Շինություն 17 դ. եկեղեցուց 8 մ հս-ամ Տ ավերված

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղից 2 կմ հս-աե Հ

2.1 Գերեզմանոց 13 դ. Հ

2.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 12-10-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հս-ամ, ճանապարհի վրա Հ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 8-7-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հվ-աե, «Քաչալ թափա» վայրում Հ 1982 թ. կատարվել են մասնակի պեղումներ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ գյուղից 3 կմ հվ-ամ Հ

6 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից աե Հ

7 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 13 դ. գյուղից հվ Հ

5.52. Կաթնաջուր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի ամ եզրին Տ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՂՈԹՈՒՐ» միջնադար գյուղից 4-5 կմ հվ Հ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 1866 թ. գյուղի մեջ Հ

4 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1967 թ. գյուղի մեջ Տ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. գյուղի մեջ Տ

6 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՍՏԵՓԱՆ ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻՆ 1961 թ. գյուղի մեջ Հ

5.54. Կաճաճկուտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ՍԵԴՎԻ («ՍԵԴՎԱ ՂԱԼԱ») 13-14-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հվ, Սեդվու վանքից 0.5 կմ հվ-աե, «Ղուլի ղաշ» վայրում Հ

1.1 Աշտարակ 13 դ. Հ եռահարկ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՍԵԴՎԻ 10-13-րդ դդ. Հ

2.1 Գերեզմանոց Հ

2.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

2.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

2.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

2.1.4 Խաչքար 13 դ. Հ

2.1.5 Խաչքար 13 դ. Հ

2.1.6 Խաչքար 13 դ. Հ

2.1.7 Խաչքար 13 դ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-13-րդ դդ. Աքորի գյուղ տանող ճանապարհին Հ

3.1 Խաչքար 12 դ. Հ

3.2 Խաչքար 13 դ. Հ

3.3 Խաչքար 13 դ. Հ

3.4 Խաչքար 13 դ. Հ

3.5 Խաչքար 13 դ. Հ

4 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղի մեջ Հ

5 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. Սեդվու վանքից 500 մ հս Հ

6 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. Սեդվու վանքից 2 կմ աե Հ

7 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. Սեդվու վանքից 2 կմ աե Հ

8 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. Սեդվու վանքից 6 կմ հվ-աե Հ

9 ՄԱՏՈՒՌ 13 դ. Սեդվու վանքից 800 մ հս-աե Հ

9.1 Գերեզմանոց 13 դ. մատուռի մոտ Հ

9.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

9.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

9.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

10 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՍԵԴՎՈՒ ՍԲ. ՆՇԱՆ 13-14-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հվ Հ ձորում

10.1 Գերեզմանոց 12-14-րդ դդ. Հ

10.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

10.1.2 Տապանաքար 13-14-րդ դդ. Հ հարթ, զարդանախշ

10.1.3 Տապանաքար 13-14-րդ դդ. նախորդի մոտ Հ հարթ, խաչապատկերով

10.2 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. կից է Սբ. Նշան եկեղեցուն հս-ից Հ փոքր, միանավ դահլիճ

10.3 Եկեղեցի Սբ. Նշան 13 դ. Հ

10.4 Զանգակատուն 13 դ. կից է Սբ. Նշան եկեղեցուն հվ-ից Հ

10.5 Միաբանության շենք 13-14-րդ դդ. Սբ. Նշան եկեղեցուց հվ Հ

10.6 Շրջապարիսպ 13 դ. Հ

11 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ-ՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ միջնադար ձորում Հ

5.55. Կարմիր Աղեկ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ՍՂՆԱԽԻ ԶԱՌ» 10-16-րդ դդ. գյուղից հվ Հ

1.1 Գերեզմանոց 10-13-րդ դդ. Հ

1.1.1 Խաչքար 11 դ. Հ

1.1.2 Խաչքար 12 դ. Հ

1.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

1.1.4 Խաչքար 15 դ. Հ

1.1.5 Խաչքար 15 դ. Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 16-17-րդ դդ. գյուղի հս մասում Հ

2.1 Խաչքար Ավագի 15 դ. Հ

2.2 Խաչքար 16 դ. Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՂԵԳԻ» 10 դ. գյուղի ամ եզրին Հ

3.1 Գերեզմանոց 10-13-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ

3.1.1 Թևավոր խաչ 12-13-րդ դդ. Հ

3.1.2 Խաչքար 12 դ. Հ

3.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

3.1.4 Խաչքար 13 դ. Հ

3.2 Եկեղեցի 10 դ. Հ

4 ՄԱՏՈՒՌ գյուղից 1 կմ ամ Հ

4.1 Խաչքար 1207 թ. մատուռի մեջ Հ

4.2 Խաչքար Խոսրովի 13 դ. մատուռի մոտ Հ

4.3 Խաչքար Հովհաննեսի 13 դ. մատուռի մեջ Հ

4.4 Խաչքար «Տերունական» 13 դ. մատուռի մեջ Հ

5 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ Հ

5.56. Կողես գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-17-րդ դդ. գյուղի ամ եզրին, գյուղ տանող ճանապարհից աջ Հ

1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ արձանագիր, խրված է հողի մեջ

1.3 Խաչքար 1241 թ. Հ պատվանդանի վրա, 3 խաչքարերից մեջտեղինը

1.4 Խաչքար 1241 թ. Հ բարձր պատվանդանի վրա, 3 խաչքարերից հս-ը

1.5 Խաչքար 1509 թ. Հ

1.6 Խաչքար Տուտիկ Իշխանի 1241 թ. Հ բարձր պատվանդանի վրա, 3 խաչքարերից հվ-ը

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-17-րդ դդ. գյուղից ամ, գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում Տ

2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա, արձանագիր

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՏՈՒՏԿԱԴՈՒՌ» միջնադար գյուղից ամ Հ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆ «ՏԱԴԵՈՐԴՈՒ» միջնադար գյուղի ամ ծայրին Հ

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 10 դ. գյուղի հվ եզրում, Կողեսի ձորում, Ձորագետի աջ ափին Հ

6.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մոտ, Ձորագետի ձախ ափին, քարայրի դիմաց Հ

6.1.1 Խաչքար «Բեմ» 13 դ. Հ

6.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

6.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

6.1.4 Կոթող 7 դ. Հ քառակող

7 ԵԿԵՂԵՑԻ 16-17-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ պահպանվել են հիմքերը

7.1 Գերեզմանոց եկեղեցու շրջակայքում Հ

7.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

7.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

7.1.3 Տապանաքար 1554 թ. Հ

7.1.4 Տապանաքար 16 դ. Հ

7.1.5 Տապանաքար 16 դ. Հ

7.1.6 Տապանաքար 16 դ. Հ

7.1.7 Տապանաքար 16 դ. Հ

7.1.8 Տապանաքար 16 դ. Հ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ գյուղից հվ բլրի լանջին

9 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՎԱՆՔ» 11-13-րդ դդ. գյուղից հվ-ամ Հ

10 ԵԿԵՂԵՑԻ 12-13-րդ դդ. գյուղի դպրոցամերձ հողամասի մոտ, «Քարի գլուխ» վայրում Հ ավերված

10.1 Գերեզմանոց միջնադար եկեղեցու շրջակայքում Հ

10.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

10.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

10.1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հենած է քարե ցանկապատին

10.1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ երկու խաչքարերից հս-ը

10.1.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ երկու խաչքարերից հվ-ը

10.2 Կոթող 6 դ. եկեղեցու մեջ Հ

11 ԽԱՉՔԱՐ 9 դ. գյուղից հվ-աե Հ քարե ցանկա-պատին հենած

12 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղի ժամանակակից գերեզմանոցի հվ-աե եզրին Հ պատվանդանի վրա

13 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գյուղի հս-ամ եզրին, Երկրորդ աշխարհա-մարտում զոհվածների հուշարձանից 30 մ հեռու Հ պատվանդանի վրա

14 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գյուղից ամ, գյուղ մտնող ճանապարհի ձախ եզրին Հ պատվանդանի վրա

15 ԿԱՄՈՒՐՋ 12-13-րդ դդ. գյուղի ամ եզրում, Տուտկաջուր վտակի վրա Հ

16 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1979 թ. գյուղից 1 կմ ամ Տ

17 ՄԱՏՈՒՌ 10-11-րդ դդ. ձորի մեջ, ժայռին կից Հ

17.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի ամ մասում Հ

18 ՄԱՏՈՒՌ 12-13-րդ դդ. ձորում Հ

19 ՄԱՏՈՒՌ 13 դ. գյուղի մեջ Տ

19.1 Թևավոր խաչ 13 դ. հենած է մատուռի հվ պատին արձանագիր, ստորին մասը կոտրված

19.2 Խաչքար 10-11-րդ դդ. մատուռի մոտ Հ հատված

19.3 Խաչքար 11-12-րդ դդ. մատուռի մեջ Հ

19.4 Խաչքար 11-12-րդ դդ. մատուռի մոտ Հ

19.5 Խաչքար 11-12-րդ դդ. մատուռի մոտ Հ

20 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ 10-13-րդ դդ. ձորում Հ

5.57. Կուրթան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ԾՏԱԲԵՐԴ» Ք. ա. 3-1 հազ. գյուղից հվ-ամ, Գյառգյառ գետի ձախ ափին Հ

1.1 Բնակատեղի Ք. ա. 3-1 հազ. Հ ամրացված

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 4-3 հազ. գյուղից 1 կմ հվ-ամ, Գտեվանքից աե Հ վերգետնյա նյութերը պահվում են գյուղի թանգարանում

2.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 4-3 հազ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20-րդ դդ. գյուղի հս-աե եզրին Հ

3.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա, ստորին մասը

3.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հս կողմում Հ պատվանդանի վրա, վերնամասը

3.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ պատվանդանի վրա

3.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռից հվ Հ գետնի վրա կանգնեցված

3.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ պատվանդանի վրա, ստորին հատվածը, երկատված

3.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռից աե Հ վերնամաս

3.7 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

3.8 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

3.9 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

3.10 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

3.11 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

3.12 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

3.13 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռից աե Հ

3.14 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռից աե Հ

3.15 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

3.16 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

3.17 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

3.18 Խաչքար 1246 թ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

3.19 Խաչքար 1248 թ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

3.20 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

3.21 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

3.22 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի աե մասում Հ պատվանդանի վրա

3.23 Խաչքար 13 դ. մատուռից աե Հ

3.24 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ պատվանդանի վրա

3.25 Խաչքար 13 դ. մատուռից հվ Հ պատվանդանի վրա

3.26 Խաչքար 13 դ. մատուռից աե Հ պատվանդանի վրա

3.27 Խաչքար 13 դ. Հ պատվանդանի վրա, երկատված

3.28 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի աե մասում Հ պատվանդանի վրա

3.29 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

3.30 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Հ

3.31 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

3.32 Խաչքար 13-14-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ պատվանդանի վրա

3.33 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.34 Խաչքար 13-14-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

3.35 Խաչքար 13-14-րդ դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

3.36 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.37 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.38 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.39 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.40 Խաչքար 13-14-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Հ

3.41 Խաչքար 13-14-րդ դդ. գերեզմանոցի աե մասում Հ պատվանդանի վրա

3.42 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.43 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.44 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.45 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.46 Խաչքար 13-14-րդ դդ. մատուռից աե Հ

3.47 Խաչքար 13-15-րդ դդ. մատուռից աե Հ

3.48 Խաչքար 14 դ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Հ

3.49 Խաչքար 14-15-րդ դդ. գերեզմանոցի հս մասում Հ

3.50 Խաչքար 15 դ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ պատվանդանի վրա

3.51 Խաչքար 15-16-րդ դդ. գերեզմանոցի հս մասում Հ

3.52 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ

3.53 Խաչքար 15-16-րդ դդ. գերեզմանոցի հս մասում Հ

3.54 Խաչքար 15-16-րդ դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

3.55 Խաչքար 16 դ. գերեզմանոցի աե մասում Հ

3.56 Խաչքար Բեկիջանի 15-16-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

3.57 Խաչքար Սբ. Գևորգ 1086 թ. Հ

3.58 Խաչքար Էլիազի և Ճանանի 13-14-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

3.59 Մատուռ 10-11-րդ դդ. Հ

3.60 Մատուռ Սբ. Կիրակի 13 դ. Հ վերակառ. 1940-ական թթ.

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-17-րդ դդ. գյուղից ամ, Գտեվանքից 100 մ հս Հ դաշտի մեջ

4.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

4.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

4.3 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-14-րդ դդ. Կուրթանի ձորում Հ

5.1 Խաչքար 1229 թ. Հ

5.2 Խաչքար 13 դ. Հ

5.3 Խաչքար 13 դ. Հ երկու խաչքարերից հվ-ը

5.4 Խաչքար 13 դ. Հ երկու խաչքարերից հս-ը

5.5 Մատուռ 13 դ. Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 5 դ. գյուղի հվ-ամ եզրին, գոմերի մոտ Հ

6.1 Գերեզմանոց 5-18-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

6.1.1 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց աե Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 5-6-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ կիսավեր, միանավ

7.1 Գերեզմանոց 12-17-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

7.1.1 Տապանաքար Պարապ Քյոխվի 1722 թ. եկեղեցու մոտ Հ գյուղի հիմնադրի գերեզմանն է

7.2 Զանգակատուն 1884 թ. եկեղեցուն կից է ամ-ից Տ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ ԳՏԵՎԱՆՔ 6 դ. Վարդաբլուր և Կուրթան գյուղերի միջև, խճուղու եզրին Հ միանավ, կիսավեր

8.1 Գերեզմանոց 12-17-րդ դդ. Հ

8.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

8.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

8.1.3 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

8.2 Խաչքար 12 դ. եկեղեցու մեջ Հ

9 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՃԳՆԱՎՈՐԻ ԱՅՐ» 11 դ. գյուղի աե ծայրին, ձորում Հ ժայռափոր

9.1 Խաչքար 9-10-րդ դդ. քարայր-եկեղեցու առջև Հ պատվանդանի վրա

10 ԽԱՉՔԱՐ 10-11-րդ դդ. գյուղի թանգարանի բակում Հ

11 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղի թանգարանի բակում Հ

12 ԿԱՄՈՒՐՋ 12-13-րդ դդ. Ձորագետի վրա Հ ավերված, պահպանվում են հետքերը

13 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1950-60 ական թթ. գյուղի մեջ, ձոր տանող ճանապարհի ձախ եզրին Տ

14 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԱՆԴՐԱՆԻԿԻՆ 1990-ական թթ. «Մշակույթի տան» մոտ Հ

14.1 Խաչքար 12 դ. հուշարձանի մոտ Հ

15 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1969 թ. գյուղի ամ կողմում Տ

16 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ Ա. ՄԻԿՈՅԱՆԻՆ դպրոցի բակում Տ

17 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԿԱՐԱՊԵՏ 5-7-րդ դդ. Կուրթանի ձորում, կիրճի ձախ ափին Հ

18 ՋՐԱՂԱՑ 13 դ. Կուրթանի ձորում, գետի ձախ ափին Հ

19 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՀՆԵՎԱՆՔ 7-12-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հվ-աե, Կուրթանի ձորում Հ լեզվակաձև հրվանդանի վրա

19.1 Գավիթ 12 դ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ պահպանվել են որմնախարիսխները

19.2 Գերեզմանոց 9-14-րդ դդ. Հ

19.2.1 Խաչքար 15 դ. եկեղեցու հս պատի տակ Հ

19.3 Եկեղեցի 7 դ. Հ վերակառ. 1154 թ., եռախորան

19.3.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. աե պատի տակ Հ պահպանվել է վերնամասը

19.3.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. աե պատի տակ Հ ստորին մասը

19.4 Եկեղեցի 12-13 դ. Հ պահպանվել է խորանը

19.5 Զանգակատուն 13 դ. Հ

19.6 Մատուռ 12-13-րդ դդ. վանքից աե Հ բլրակի վրա, ավերված

19.7 Միաբանության շենք 9-14-րդ դդ. եկեղեցուց 50 մ աե Հ

19.8 Շրջապարիսպ միջնադար եզերում է համալիրը Տ պահպանվել են հիմնապատերը

19.9 Տապանատուն 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ

19.10 Օժանդակ շինություն 12-13-րդ դդ. եկեղեցուց հվ-աե Հ

20 ՔԱՐԱՅՐ-ՄԱՏՈՒՌ «ԹՈՒՐՓԱՆԴԱՑ» միջնադար Հնեվանքի և Կուրթանի ձորերում Հ

21 ՔԱՐԱՅՐ-ՄԱՏՈՒՌ «ՍՂՆԱԽ» միջնադար գյուղից հվ-ամ, Հնեվանքի ձորում Հ

5.58. Հագվի գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 12-13-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

1.1 Գերեզմանոց 10-15 դ. Հ

1.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

1.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

1.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

1.1.4 Խաչքար 1487 թ. Հ

1.1.5 Խաչքար 15 դ. Հ

1.1.6 Խաչքար 15 դ. Հ

1.2 Հուշաղբյուր 1972 թ. Տ

2 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից 0.5 կմ հս Հ

3 ԽԱՉՔԱՐ ՄԵՏԱԲԻ 1204 թ. գյուղ մտնող ճանապարհի եզրին Հ

4 ԽԱՉՔԱՐ 1287 թ. գյուղի մեջ Հ երկաստիճան պատվանդանի վրա

5 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից 0.5 կմ հս Հ

6 ԽԱՉՔԱՐ 16 դ. գյուղից 0.5 կմ հս Հ

7 ԽԱՉՔԱՐ «ԽԵՉԻ ԽՈՐ» 12-13-րդ դդ. գյուղից հվ-ամ Հ

8 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 20 դ. սկիզբ գյուղի հվ-ամ մասում Տ

8.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է հս պատին Հ

9 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԳՆԴԱՊԵՏ Հ. ՕՀԱՆՅԱՆԻՆ 1975 թ. գյուղում Տ Է. Օհանյանի տան մոտ

10 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. գյուղից 0.5 կմ հս-աե Տ

5.59.2 Հայդարլի գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ գյուղից հվ-աե Հ

5.59.3 Քիլիսա գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՔԻԼԻՍԱ» միջնադար գյուղի հս-աե եզրին Հ

1.1 Եկեղեցի 5-7-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

1.1.1 Խաչքար միջնադար դպրոցի բակում Հ

5.60. Հաղպատ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ԱԹՈՌԻԿ» Ք. ա. 2-1 հազ. Ալավերդու ջրամաքրման կայանից մոտ 1 կմ հս Հ

1.1 Բնակատեղի Ք. ա. 2-1 հազ. Հ

1.2 Գյուղատեղի 10-13-րդ դդ. Կայան ամրոցի դիմաց Հ

1.2.1 Խաչքար 13 դ. Հ

1.2.2 Խաչքար 13 դ. Հ

1.2.3 Խաչքար Սբ. Սարգիս 1279 թ. Հ հատված, ընկած է գետնին, կանգնեցրել են Մանուելը և այլոք

1.3 Դիտակետ-աշտարակ 10-13-րդ դդ. Հ ավերված

1.4 Մատուռ «Աթոռիկ» 13 դ. Հ ավերված

1.5 Ջրանցույց 10-15-րդ դդ. Հ կիսավեր

2 ԱՄՐՈՑ «ԿԱՅԱՆԲԵՐԴ» 1233 թ. գյուղի հվ-ամ մասում, հրվանդանի վրա Հ կառուցել է Հաղպատի վանահայր Հովհաննեսը

2.1 Դսեվանք (Դրսեվանք, Սբ. Աստվածածին) 1233 թ. ամրոցի հվ-աե մասում, ժայռի գլխին Հ կառուցել է Հաղպատի վանահայր Հովհաննեսը

2.1.1 Խաչքար 13 դ.

2.1.2 Տապանաքար 1835 թ. Հ

2.1.3 Օժանդակ շինություններ 13 դ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-12-րդ դդ. գյուղից 7 կմ հս-ամ, Ալավերդի-Ախթալա ճանապարհի ձախ կողմում Հ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-15-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հս-աե Հ

4.1 Խաչքար 13 դ. Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-15-րդ դդ. նախկին ԲՄԿ-ի տարածքում Հ

5.1 Եկեղեցի 13 դ. Հ

5.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-20-րդ դդ. գործող գերեզմանոցում Հ

6.1 Խաչքար 1193 թ. Հ

6.2 Խաչքար 1195 թ. Հ

6.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

6.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

6.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

6.6 Խաչքար 1222 թ. Հ

6.7 Խաչքար 1223 թ. Հ

6.8 Խաչքար Հովհաննես քահանայի 1231 թ. Հ

6.9 Խաչքար Աբրահամի 1275 թ. Հ կանգնեցրել է Տերտեր իր մոր Խորասուի հետ

6.10 Խաչքար 13 դ. Հ

6.11 Խաչքար 13 դ. Հ

6.12 Խաչքար 15 դ. Հ

6.13 Խաչքար 15 դ. Հ

6.14 Տապանաքար Վարդան վարդապետի 1193 թ. Հ

6.15 Տապանաքար հայր Անդրեասի 13 դ. Հ

6.16 Տապանաքար Պողոսի 13 դ.

6.17 Տապանաքար Պետրոս վարդապետի 14 դ. Հ

6.18 Տապանաքար Սարգսի 14 դ. Հ

6.19 Տապանաքար Դեղի 15 դ, Հ

6.20 Տապանաքար Սարգիս քահանայի 15 դ. Հ

6.21 Տապանաքար Հարությունի 1731 թ. Հ

6.22 Տապանաքար Մարիամի 1731 թ. Հ

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՍԲ. ՏԵՐՈՒՆԱԿԱՆ 10-13-րդ դդ. գլխավոր մայրուղուց Հաղպատ տանող ճանապարհի ձախ կողմում, Սրբատեղ վայրում Հ լեռնալանջին

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ՍՈՒՐԲ ԼՈՒՅՍ, ՍԲԼԻՍ Ք.ա. 2-1 հազ., 13-17-րդ դդ. գյուղից 6 կմ հս-աե, Սրբատեղ վայրում Հ անտառապատ ձորալանջին

9 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղից 4 կմ հս Հ

9.1 Աղբյուր 13 դ. Հ

10 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԵՐԴԻԿ» գյուղից 7 կմ աե Հ

10.1 Գերեզմանոց Հ

10.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

10.1.2 Խաչքար Հովհաննեսի 1212 թ. Հ թիկունքին արձանագրություն

10.2 Մատուռ 13 դ. Հ հս կողմինը

10.3 Մատուռ 13 դ. Հ հվ կողմինը

10.3.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. ագուցված է մատուռի ամ ճակատին Հ

10.3.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի ամ ճակատին Հ

11 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԳԱԴՈՒԿ» 10-17-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հվ Հ

11.1 Գերեզմանոց 10-17-րդ դդ. Հ

11.1.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ թիկունքին արձանագրություն

11.1.2 Խաչքար 1212 թ. Հ

11.1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

11.1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

11.2 Եկեղեցի 13 դ. Հ

12 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԺԻՎԱՆՔ» 10-19-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հվ Հ

12.1 Գերեզմանոց 12-19-րդ դդ. Հ

12.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

13 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՋՐԱՂԱՑԱՁՈՐ» Հ

13.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. Հ

14 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ «ԱԳՌԱՎԻ ՏԱՊԱՆ» Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի տարածքում Հ

15 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ (ԶՈՐԱՎԱՆՔ) 1279 թ. գյուղի հվ մասում, «Ագեղցի» վայրում Հ

15.1 Գերեզմանոց եկեղեցու մոտ Հ

15.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

15.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

16 ԵԿԵՂԵՑԻ ԿՈՒՍԱՆԱՑ ԱՆԱՊԱՏ (ՏԻՐԱՄՈՐ ԵԿԵՂԵՑԻ) 13 դ. Հաղպատի վանքից աե Հ նորոգվել է 1676 թ.

16.1 Գերեզմանոց միջնադար եկեղեցու շուրջ Հ

16.1.1 Խաչքար 1222 թ. եկեղեցուց ամ Հ

16.1.2 Խաչքար 1242 թ. եկեղեցուց ամ Հ

16.1.3 Խաչքար Հակոբի 1255 թ. աղբյուրի մոտ Հ

16.1.4 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու հվ-ամ անկյան մոտ Հ պատվանդանի վրա

16.1.5 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ պատվանդանի վրա

16.1.6 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ պատվանդանի վրա

16.1.7 Խաչքար 13 դ. եկեղեցուց ամ Հ

16.1.8 Տապանաքար Ստեփանոս Սոփեստոսի, կազմող` Յոհանես 1225 թ. եկեղեցու առաջ Հ

16.1.9 Տապանաքար տեր Գևորգի 13 դ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

16.1.10 Տապանաքար Իգնատիոս վարդապետի 13 դ. եկեղեցու մոտ Հ

16.1.11 Տապանաքար տեր Հովհաննեսի 13 դ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

16.1.12 Տապանաքար Սարգիս վարդապետի 1609 թ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

17 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՍԻՈՆ (ԱՌԱՋԱԴԵՄ) 1268 թ. Հաղպատավանքից հվ-ամ, գյուղի կենտրոնում Հ

17.1 Խաչքար 10 դ. եկեղեցու մուտքից հվ Հ պատվանդանի վրա, արձանագիր

17.2 Խաչքար 10 դ. նախորդի մոտ Հ պատվանդանի վրա, արձանագիր

17.3 Խաչքար Աթանագինի 1005 թ. եկեղեցում Հ արձանագիր

17.4 Խաչքար 12 դ. Հ

17.5 Խաչքար 1207 թ. Հ արձանագիր

17.6 Խաչքար 1247 թ. Հ արձանագիր

17.7 Խաչքար 1268 թ. եկեղեցու մուտքի մոտ Հ արձանագիր

17.8 Խաչքար 13 դ. Հ

17.9 Խաչքար 13 դ. Հ

18 ԽԱՉՔԱՐ 1089 թ. Ալավերդի-Նոյեմբերյան խճուղու վրա, խանութի դիմաց, Նեղուց գյուղ չհասած Հ կանգնեցրել է Հաղպատի առաջնորդ Սարգիսը ջրաղաց կառուցելու և այգի տնկելու կապակցությամբ

19 ԽԱՉՔԱՐ ՍԲ. ԿԻՐԱԿԻ (ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ) 1188 թ. գյուղի հվ-ամ եզրին, Ջաղացաձոր տանող ճանապարհին Հ

20 ԽԱՉՔԱՐ ԹՈՄԱ ՔԱՀԱՆԱՅԻ 1201 թ. գյուղից 2.5 կմ ամ Հ

21 ԽԱՉՔԱՐ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ՔԱՀԱՆԱՅԻ 1223 թ. ավտոտեխսպասարկման կայանի տարածքում Հ

22 ԽԱՉՔԱՐ 1273 թ. Բերդաձորում Հ

23 ԽԱՉՔԱՐ ՄԽԻԹԱՐԻ 13 դ. ավտոտեխսպասարկման կայանի տարածքում Հ

24 ԿԱՄՈՒՐՋ 13 դ. Շերեք գետակի վրա, Ջրաղացաձորում Հ

25 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1960 թ. Ալավերդի-Ախթալա ճանապարհի ձախ կողմում Տ

26 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1963 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

27 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1982 թ. գյուղի հվ եզրին Տ քանդ.՝ Կ. Կարախանյան

28 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԱՍԱՏՈՒՐ ԿԱԽՈՅԱՆԻՆ 1978 թ. Հաղպատավանքի ճանապարհին Տ

29 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԱՐԱՄԱՅԻՍ ԵՐԶՆԿՅԱՆԻՆ 1960 թ. գյուղի մեջ Տ

30 ՁԻԹՀԱՆ 19 դ. Տ

31 ՄԱՏՈՒՌ 14-15-րդ դդ. «Տերունական» բլրի գագաթին, գյուղից 2 կմ աե Հ կիսավեր

32 ՄԱՏՈՒՌ միջնադար «Զվարի գադուկ» հանդամասում Հ

33 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՀԱՂՊԱՏ 10-20-րդ դդ. գյուղի հվ-աե եզրին Հ

33.1 Աղբյուր 1258 թ. շրջապարսպից 100 մ աե Հ կառուց. է վանքի առաջնորդ Հովհաննեսը: Վերակառ. է Անտոն արքեպիսկոպոսը՝ 1827 թ.

33.1.1 Խաչքար 1228 թ. աղբյուրի մոտ Հ

33.1.2 Խաչքար 1255 թ. ագուցված է աղբյուրի պատին

33.1.3 Տապանաքար Վասիլի 1027 թ. աղբյուրի մոտ Հ

33.1.4 Տապանաքար հայր Խուչիրի 13 դ. աղբյուրի մոտ Հ

33.2 Բնակարան 13 դ. զանգակատնից 20 մ հս-աե Հ հազարաշեն, վերակառ.՝ 1643-ին

33.3 Գավիթ Սբ. Նշան եկեղեցու 1210 թ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ կառուցել է Հովհաննես Խաչենցի առաջնորդը

33.3.1 Խաչքար Ատոմ վերակացուի 1004 թ. ագուցված է աե պատին՝ ներքուստ Հ

33.3.2 Խաչքար Մեսրոպի 1008 թ. աե պատի մոտ՝ ներքուստ Հ պատվանդանի վրա

33.3.3 Խաչքար 11-12-րդ դդ. աե պատի տակ, Սբ. Նշան եկեղեցու մուտքից ձախ Հ հենած է պատին

33.3.4 Խաչքար 1185 թ. Հ

33.3.5 Խաչքար 12 դ. գավթում, Սբ. Նշան եկեղեցու մուտքից աջ Հ

33.3.6 Խաչքար 13 դ. ագուցված է հս խորշի մեջ՝ ներքուստ Հ

33.3.7 Խաչքար 13 դ. ագուցված է նախորդի մոտ Հ

33.3.8 Խաչքար 13 դ. ագուցված է նախորդի մոտ Հ

33.3.9 Խաչքար 13 դ. ագուցված է հվ խորշի մեջ Հ

33.3.10 Տապանաքար Դավթի 11-12-րդ դդ. Հ

33.3.11 Տապանաքար Կյուրիկե Բ թագավորի 1100 թ. Հ

33.3.12 Տապանաքար Աբաս թագավորի 1145-1150 թթ. Հ

33.3.14 Տապանաքար Կյուրիկե թագավորի 1154 թ. Հ

33.3.15 Տապանաքար Վասակի 1189 թ. Հ

33.3.16 Տապանաքար Աբաս թագավորի 1192 թ. Հ

33.3.17 Տապանաքար Թամար թագուհու 12 դ. Հ

33.3.18 Տապանաքար Փուրթուխանի 12 դ. Հ

33.3.19 Տապանաքար Սաթունի 1282-84 թթ. Հ

33.3.20 Տապանաքար Բորինայի 13 դ. Հ

33.3.21 Տապանաքար Գրիգոր Ամիրայի 13 դ. Հ

33.3.22 Տապանաքար տեր Գրիգորեսի 13 դ. Հ

33.3.23 Տապանաքար Դավթի 13 դ. Հ

33.3.24 Տապանաքար Դոփի 13 դ. Հ

33.3.25 Տապանաքար Թայիկի 13 դ. Հ

33.3.26 Տապանաքար Թուրթուխանի 13 դ. Հ

33.3.27 Տապանաքար Խաթունի 13 դ. Հ

33.3.28 Տապանաքար Խոռասի 13 դ. Հ

33.3.29 Տապանաքար Խոստրովիկի 13 դ. Հ

33.3.30 Տապանաքար Կավթելի 13 դ. Հ

33.3.31 Տապանաքար Կարապետի 13 դ. Հ

33.3.32 Տապանաքար Համզեի 13 դ. Հ

33.3.33 Տապանաքար Հասանի 13 դ. Հ

33.3.34 Տապանաքար Հովհաննես եպիսկոպոսի 13 դ. Հ

33.3.35 Տապանաքար Մարիամի 13 դ. Հ

33.3.36 Տապանաքար Մկրտիչ վարդապետի 13 դ. Հ

33.3.37 Տապանաքար Նանայի 13 դ. Հ

33.3.38 Տապանաքար Նուսթի 13 դ. Հ

33.3.39 Տապանաքար Ռուսուգանի 13 դ. Հ

33.3.40 Տապանաքար Ռուսուքանի 13 դ. Հ

33.3.41 Տապանաքար Սաթի 13 դ. Հ

33.3.42 Տապանաքար Սասնա 13 դ. Հ

33.3.43 Տապանաքար Սենաքերիմի 13 դ. Հ

33.3.44 Տապանաքար Սմբատի 13 դ. Հ

33.3.46 Տապանաքար Սմբատի 13 դ. Հ

33.3.47 Տապանաքար Սևադայի 13 դ. Հ

33.3.48 Տապանաքար Վանենու 13 դ. Հ

33.3.49 Տապանաքար Տիրիթի 13 դ. Հ

33.3.50 Տապանաքար Քուրդ Ամիրիայի 13 դ. Հ

33.3.51 Տապանաքար Փիլիպոս արքեպիսկոպոսի 16 դ. Հ

33.3.52 Տապանաքար Մինաս վարդապետի 1651 թ. Հ

33.4 Գավիթ Սբ. Նշան եկեղեցու 1258-1262 թթ. Հ փոքր

33.4.1 Խաչքար Ամենափրկիչ 1273 թ. փոքր գավթում, Սբ. Նշան եկեղեցու մուտքի մոտ Հ

33.4.2 Տապանաքար տեր Հովհաննեսի 13 դ. Հ

33.4.3 Տապանաքար Աբլհասանի 14 դ. Հ

33.4.4 Մատուռ-դամբարան 1280 թ. Հ կառուցել են Պածած իշխանը և նրա կինը՝ Դուդան

33.4.2.1 Տապանաքար Պածած իշխանի 13 դ. մատուռում Հ

33.5 Գերեզմանոց 11-20-րդ դդ. վանքի բակում Հ

33.5.1 Խաչքար 11 դ. Հ պատվանդանի վրա

33.5.2 Խաչքար 12 դ. Հ պատվանդանի վրա

33.5.3 Տապանաքար Սարկավագ Սոփեստոսի 1129 թ. գրատան և զանգակատան միջև Հ

33.5.4 Տապանաքար Ավետիքի 13 դ. զանգակատան մոտ Հ

33.5.5 Տապանաքար տեր Դանելի 13 դ. գրատան և զանգակատան միջև Հ

33.5.6 Տապանաքար Դավիթ քահանայի 1435 թ. զանգակատան մոտ Հ

33.5.7 Տապանաքար Պետրոս հայրապետի 1491 թ. զանգակատան մոտ Հ

33.5.8 Տապանաքար Ղուկաս քահանայի 1551 թ. զանգակատան մոտ Հ

33.5.9 Տապանաքար Ալեքսանի 16 դ. զանգակատան մոտ Հ

33.5.10 3. Տապանաքար Խոսրովի 16 դ. զանգակատնից 8 մ հվ Հ

33.5.11 Տապանաքար Կիրակոս եպիսկոպոսի 1629 թ. զանգակատան մոտ Հ

33.5.12 Տապանաքար Պետրոս վարդապետի 1751 թ, զանգակատան հվ կողմում Հ

33.6 Գրատուն 11 դ. վերակառ. 1258-1262 թթ. Սբ. Նշան եկեղեցու հս-աե անկյունից 2.5 մ հեռու Հ

33.6.1 Խաչքար 12 դ. գրատանը Հ

33.6.2 Խաչքար 13 դ. Հ

33.6.3 Խաչքար 13 դ. Հ

33.6.4 Խաչքար 15 դ. Հ

33.6.5 Խաչքար 15 դ. Հ

33.6.6 Խաչքար 1519 թ. Հ

33.6.7 Սրահ-միջանցք 13 դ. կցված է գրատանը ամ և հվ կողմերից Հ կամարակապ սրահ

33.6.7.1 Խաչքար 10 դ. աե պատի մոտ Հ

33.6.7.2 Խաչքար 1023 թ. Հ պատվանդանի վրա

33.6.7.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. հս պատի մոտ Հ

33.6.7.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. հս պատի մոտ Հ

33.6.7.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. աե պատի մոտ Հ

33.6.7.6 Խաչքար 1201 թ. Հ

33.6.7.7 Խաչքար 1246 թ. Հ պատվանդանի վրա

33.6.7.8 Խաչքար 13 դ. աե պատի մոտ Հ

33.6.7.9 Խաչքար 13 դ. աե պատի մոտ Հ

33.6.7.10 Խաչքար 13 դ. աե պատի մոտ Հ

33.6.7.11 Խաչքար 13 դ. աե պատի մոտ Հ արձանագիր

33.6.7.12 Խաչքար 13 դ. աե պատի մոտ Հ

33.6.7.13 Խաչքար 13 դ. աե պատի մոտ Հ

33.6.7.14 Խաչքար 15 դ. Հ

33.6.7.15 Խաչքար 15 դ. Հ

33.6.7.16 Խաչքար 15 դ. Հ

33.6.7.17 Խաչքար 15 դ. Հ արձանագիր

33.6.7.18 Խաչքար Հոնավար իշխանի 1023 թ. աե պատի մոտ Հ պատվանդանի վրա

33.6.7.19 Խաչքար Հովհաննես առաջնորդի 13 դ. սրահի աե պատի մոտ, ներքուստ Հ պատվանդանի վրա ունի արձանագրություն գավթի, գրատան և սրահի շինարա-րության մասին

33.6.7.20 Տապանաքար Ծիլթոսանի 13 դ. Հ

33.6.7.21 Տապանաքար Ազիզ Մահդասու 1669 թ. Հ

33.6.7.22 Տապանաքար Գայրան Մահդասու 1669 թ. Հ

33.7 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին (Խաթունաշեն) 13 դ. Սբ. Նշան եկեղեցու մեծ գավթի հս կողմում Հ կառուցել է Դեսումյանց Հասան իշխանի դուստր Խաթունը

33.7.1 Տապանաքար Հովսեփ քահանայի 17 դ. եկեղեցու բակում Հ

33.7.2 Տապանաքար Մարինոսի 1730 թ. եկեղեցու բակում Հ

33.7.3 Տապանաքար Մանանիա Երզնկյանցու և վեց որդիների 1893 թ. եկեղեցու մեջ Հ

33.8 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին (Ջգրաշեն) 1195 թ. վանքի շրջապարսպից դուրս՝ հվ-ամ մասում Հ կառուցվել է Սելաման հին եկեղեցու տեղում

33.8.1 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, մուտքից հվ Հ

33.8.2 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու ամ պատին, մուտքից հս Հ

33.9 Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր 1025 թ. Սբ. Նշան եկեղեցու գավթի հվ կողմում Հ

33.10 Եկեղեցի Սբ. Նշան 976-991 թթ. Հ կառուցել է Բագրատունյաց Խոսրովանուշ թագուհին

33.11 Զանգակատուն 1245 թ. համալիրի աե, բարձրադիր մասում Հ

33.11.1 Դամբարան Դավիթ Քոբայրեցու 1208 թ. զանգակատան ամ կողմում Հ

33.11.2 Դամբարան Հովհաննես Երզնկացու 1326 թ. զանգակատան ամ կողմում Հ

33.11.3 Դամբարան Հովհաննես Իմաստասերի 1129 թ. զանգակատան հս-ամ կողմում Հ

33.11.4 Դամբարան Պետրոս հայրապետի 1491 թ. զանգակատան ամ կողմում Հ

33.11.5 Խաչքար 11-12-րդ դդ. ագուցված է ամ պատին, մուտքից հս Հ

33.11.6 Խաչքար 11-12-րդ դդ. ագուցված է ամ պատին, մուտքից հվ Հ

33.11.7 Խաչքար 13 դ. Հ

33.11.8 Խաչքար Դավիթ քահանայի 1435 թ. զանգակատան հվ պատի տակ Հ

33.12 Ժամատուն Համազասպի 1257 թ. Հ կառուցել է Համազասպ առաջնորդը

33.12.1 Տապանաքար Զնոսադի 1145 թ. Հ

33.12.2 Տապանաքար Գրիգոր քահանայի 13 դ. Հ

33.12.3 Տապանաքար Խիկարի 13 դ. Հ

33.12.4 Տապանաքար Ամիր Սարգսի 13 դ. Հ

33.12.5 Տապանաքար Գասպար Թիֆլիսեցու 1729 թ. Հ

33.13 Մատուռ 13 դ. Հ

33.14 Մատուռ-ավանդատուն 11 դ. կից է Սբ. Նշան եկեղեցու գավթի աե պատին հս-ից Հ

33.15 Մատուռ-ավանդատուն 11 դ. կից է նույն պատին հվ-ից Հ

33.16 Մատուռ Բարսեղի, Սմբատի և Բագրատի 13 դ. համալիրի հս-ամ մասում, պարսպին կից Հ այս և հաջորդ երկու մատուռները Ուքանանց տոհմի մատուռ-դամբարաններն են: Սրանց վրա կանգնեցված խաչքարերից կենտրոնակը ընկած է

33.16.1 Խաչքար 13 դ. մատուռի վրա Հ

33.17 Մատուռ Նաջմադինի 1211 թ. նախորդի մոտ Հ

33.17.1 Խաչքար 1211 թ. մատուռի վրա Հ

33.18 Մատուռ Քուրդ իշխանի 1220 թ. նախորդի մոտ Հ

33.19 Շրջապարիսպ 13 դ. Հ

33.19.1 Թևավոր խաչ 12-13-րդ դդ. կանգնեցված է աե մուտքի վրա Հ

33.19.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է հս մուտքի ամ կողմում Հ

33.19.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է նույն մուտքի աե կողմում Հ

33.19.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է պարսպի շարվածքում, մուտքից ձախ Հ

33.19.5 Խաչքար 14-15-րդ դդ. ագուցված է ամ աշտարակի շարվածքում Հ

33.19.6 Խաչքար 14-15-րդ դդ. ագուցված է ամ աշտարակի շարվածքում Հ

33.19.7 Խաչքար Ղուկասի 1563 թ. ագուցված է հս-ամ աշտարակի շարվածքում Հ

33.20 Սեղանատուն 13 դ. համալիրի հս-աե մասում, պարսպին կից Հ 19 դ. վերածվել է ձիթհանի

33.20.1 Խաչքար 13 դ. ագուցված է աե պատին՝ խորշի մեջ Հ

33.20.2 Խաչքար 13 դ. մուտքի հս կողմում, արտաքուստ Հ

33.20.3 Խաչքար 13 դ. մուտքի հվ կողմում, արտաքուստ Հ

34 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ «ԼԱՍՏԻ ԱՅՐ» 10-15-րդ դդ. Շերեքաձորի ձախ, բարձրադիր լանջին, Կայան ամրոց տանող արահետի ձախ կողմում Հ

35 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ 10-17-րդ դդ. Զարնի և Պարնի այրերը տանող ճանապարհին, Հաղպատի սարահարթի տակ Հ

36 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ 10-17-րդ դդ. նախորդից ոչ հեռու Հ

37 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ 15 դ. գյուղի ամ մասում, «Այգիներ» տանող ճանապարհին Հ

38 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ «ԳՐՈՑ ԱՅՐ» 15-17-րդ դդ. նախորդից ոչ հեռու Հ

39 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ «ԶԱՐՆԻ ԱՅՐ» 15-17-րդ դդ. գյուղից 2 կմ ամ, Շերեք գետի աջ ափին Հ ամրացված

40 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ «ՊԱՐՆԻ ԱՅՐ» 10-13-րդ դդ. Կայան ամրոցի դիմաց, Շերեքաձորում Հ ամրացված

5.61. Հարթագյուղ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 5 կմ հվ Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲՈՅԱՂՋԻ ԽԱՐԱԲԱ» 15-18-րդ դդ. 5 կմ հվ Հ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի ամ մասում Հ

3.1 Գերեզմանոց 18-20-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Տ

3.1.1 Հուշաքար 1994 թ. Տ

4 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1972 թ. գյուղի մեջ Տ

5 ՄԱՏՈՒՌ 19 դ. գյուղի ամ մասում Տ

5.62. Հոբարձ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 7-19-րդ դդ. գյուղի աե եզրին Հ

1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ.

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 6 դ. գյուղի մեջ Հ միանավ, վերականգ. 19 դ.

2.1 Գերեզմանոց 15-16-րդ դդ. եկեղեցուց աե Հ

2.2 Խաչքար 15-16-րդ դդ. եկեղեցու հս պատի մոտ Տ

2.3 Խաչքար 15-16-րդ դդ. եկեղեցու հս պատի մոտ Տ հատված

3 ԿՈԹՈՂ 7 դ. գյուղի մեջ Հ

4 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. գյուղի մեջ Տ

5.63. Հովնանաձոր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ 19 դ. գյուղի կենտրոնում Տ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-15-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

2.1 Խաչքար 10-12-րդ դդ. Հ

2.2 Խաչքար 11 դ. Հ

2.3 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ հենած է մի քարի

2.4 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ ընկած է գետնին

2.5 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ հենած է մի քարի

2.6 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ հենած է մի քարի

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-20-րդ դդ. գյուղի աե մասում Հ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-20-րդ դդ. գյուղի հվ աե մասում, գյուղ տանող ճանապարհից ձախ Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-15-րդ դդ. գյուղի հս-աե մասում, դարավանդի վրա Հ

6 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 19 դ. գյուղից 700-800 մ հս-ամ Տ բարձունքի վրա

5.64. Ձյունաշող գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ գյուղի ամ եզրին, բարձունքի վրա ավերված

5.65. Ձորագետ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի հս կողմում, «Բերդ» վայրում Հ սարի գագաթին

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղի հս-ամ կողմում, «Ճլկուտ» վայրում Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆՆԵՐ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղում և նրա շրջակայքում Հ

4 ԴՈԼՄԵՆՆԵՐ Ք. ա. 3-2 հազ. գյուղի շրջակայքում, «Լոբատեղի չայիրներ» և «Խաչերի տափ» վայրում Հ

5 ՄԱՏՈՒՌ ԹՈՒԽ-ՄԱՆՈՒԿ 18-19-րդ դդ. Վահագնի տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ

5.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

6 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԿԻՐԱԿԻ միջնադար գյուղի հվ կողմում Հ

6.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

5.66. Ձորագյուղ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ՔԻՐ ՈՒ ԱԽՊԵՐ» 10-13-րդ դդ. գյուղից հս, Ձորագետի էլեկտրակայանի մոտ, Ձորագետի աջ և ձախ ափերին Հ երկու ժայռերի կատարների վրա, ավերված

2 ԲԵՐԴՇԵՆ Ք. ա. 4-3 հազ. գյուղից 1,5 կմ հվ Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-14-րդ դդ. Ձորագետի ամ կողմում, Ստեփանավան տանող խճուղու եզրին Հ սարահարթի վրա

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱԽԱՏՄԱՏ» միջնադար գյուղի աե կողմում Հ ավերված

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԿԱՏԱՐ» միջնադար գյուղի հվ կողմում Հ

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՆԵՐՔԻՆ ՇԲՈՉ» միջնադար Վահագնի տանող ճանապարհի աջ կողմում, Վ. Շբոչից քիչ հեռու Հ

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԵՐԻՆ ՇԲՈՉ» միջնադար Վահագնի տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ

8 ԴԱՄԲԱՐԱՆՆԵՐ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 700 մ ամ, «Խասիկներ» հանդամասում Հ

9 ԵԿԵՂԵՑԻ 13 դ. գյուղի մեջ Հ խորհրդային կարգերի օրոք դարձվել էր պահեստ

9.1 Գերեզմանոց 16-17-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Տ

10 ԵԿԵՂԵՑԻ 1906 թ. գյուղի հվ-ամ մասում Հ

11 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ` ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1976 թ. գյուղի մեջ Տ

5.67.1 Գոգավան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2-1 հազ., 12-17-րդ դդ. Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հվ-ամ Տ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղից 250 մ ամ Տ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հս Տ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱԲԱԽԱՆԼՈՒ» 14-18-րդ դդ. գյուղից 6-7 կմ հս Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 4-5-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի ամ մասում Հ

7.1 Գերեզմանոց 17-19-րդ դդ. Տ

7.1.1 Կոթող 7 դ. Հ

7.1.2 Տապանաքար 17-18-րդ դդ. Տ

7.2 Խաչքար 10-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու պատին Հ

5.68. Դուրսալ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 3-2 հազ. Փամբակ գետի ձախ ափին, կամրջից 10 մ հս Հ ճանապարհով բաժանված է երկու մասի

2 ԴԱՄԲԱՐԱՆ ՀԱՅ ԵՎ ՌՈՒՍ ԶԻՆՎՈՐՆԵՐԻ 19 դ. երկաթուղու մոտ Հ եղբայրական

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի հս մասում Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ 6 դ. առաջին կես գյուղի հս-ամ մասում Հ վերականգ. 2001 թ., խաչաձև, կենտրոնագմբեթ

4.1 Գերեզմանոց միջնադար եկեղեցու մոտ Հ

4.1.1 Թևավոր խաչ 13 դ. Հ պահպանվել են բեկորներ

5.69. Ճոճկան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-18-րդ դդ. «Ագեղցի» վայրում Հ

1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

1.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

1.5 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

1.6 Կոթող 5-6-րդ դդ. Հ

1.7 Մատուռ 16-17-րդ դդ. Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-20-րդ դդ. գյուղի ամ մասում Հ

2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

2.2 Խաչքար 13 դ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-15-րդ դդ. գյուղից 2 կմ ամ, Շփրթնավանք տանող ճանապարհից ձախ Հ

3.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

3.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3.3 Խաչքար 14-15-րդ դդ. Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Դեբեդ գետի ձախ ափին, «Խարաբա ճալա» ձորաբերանին Հ ավերված

4.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ առկա են 11-13-րդ դդ. խաչքարերի բեկորներ

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 5 կմ հս-ամ, «Շեյթան դաշ» վայրում Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ «ՇՏՐԹԱՆԱ ՎԱՆՔ», «ՇՓՐԹՆԱՎԱՆՔ» 17 դ. գյուղից 4 կմ ամ Հ

6.1 Գերեզմանոց 10-17-րդ դդ. համալիրի աե և հվ մասում Հ

6.2 Եկեղեցի 17 դ. Հ հվ-ային գլխավոր կառույցը

6.3 Եկեղեցի 17 դ. Հ հս-ային փոքր կառույցը

6.4 Օժանդակ շինություններ 17 դ. Հ ավերված

7 ԵԿԵՂԵՑԻ 1886 թ. գյուղի հվ եզրին Հ

8 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. Շփրթնավանքից 2.5 կմ աե Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ 15 դ. գյուղի հս կողմում Հ

10 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. գյուղի սկզբնամասում Տ

11 ՄԱՏՈՒՌ ԹՈՒԽ ՄԱՆՈՒԿ 13 դ. գյուղից հվ-աե Տ

11.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. մատուռում Հ

12 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՆԱՀԱՏԱԿ 1621 թ. գյուղից 3 կմ ամ, «Նահատակ» վայրում Հ

12.1 Գերեզմանոց 11-18-րդ դդ. Հ

12.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

12.1.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ որմնափակ

12.1.3 Խաչքար 14 դ. Հ

12.2 Եկեղեցի 1621 թ. Հ կառուցել է Կիրակոս քահանան

12.3 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 1621 թ. նախորդից հվ Հ կառուցել է Կիրակոս քահանան

12.3.1 Թևավոր խաչ 13 դ. եկեղեցում Հ

12.3.2 Խաչքար Ուրէչափի 1703 թ. եկեղեցու խորանում Հ հատված

12.3.3 Տապանաքար 17 դ. եկեղեցում Հ օրորոցաձև

12.3.4 Տապանաքար 17 դ. եկեղեցում Հ օրորոցաձև

12.4 Մատուռ 17 դ. համալիրի հս կողմում Հ ավերված

12.5 Շրջապարիսպ 17 դ. Հ ավերված

12.6 Օժանդակ շինություններ 17 դ. համալիրի հս և հս-ամ կողմում Հ

13 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ միջնադար Հ

5.70. Մարգահովիտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 4-3 հազ. գյուղի հս եզրին, ճանապարհի ձախ կողմում Հ զառիթափ լանջին

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ՍԱՐԻ ՍՈՓ» Ք. ա. 3-1 հազ. գյուղի ամ եզրին Հ ոչ բարձր բլրի վրա

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. եկեղեցուց 70 մ ամ Տ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԿԱՐԱՊԵՏ 1872 թ. գյուղի հվ մասում, բլրակի վրա Հ հվ-աե ավանդատան մուտքից վեր ագուցված է վաղ միջնադարյան հավասարաթև խաչապատկերով քար

4.1 Գերեզմանոց 17-20-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում Տ

4.1.1 Եկեղեցի վաղ միջնադար գերեզմանոցի հվ մասում Տ ավերված

4.1.2 Խաչքար 17-18-րդ դդ. Տ ընկած է գետնին

4.1.3 Տապանաքար 16-17-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ եզրին, ճանապարհի մոտ Հ ուղղանկյուն, քանդակազարդ

4.1.4 Տապանաքար 18-19-րդ դդ. Տ հարթ, մարդու գծապատկերով

4.2 Զանգակատուն 19 դ. եկեղեցուն կից Տ

4.3 Խաչքար 15-16-րդ դդ. եկեղեցու մուտքի աջ անկյունում Տ

4.4 Խաչքար 15-16-րդ դդ. եկեղեցու աե պատի վրա Տ

5 ԽԱՉՔԱՐ 17 դ. գյուղի ամ եզրին, «Սարի սոփ» կոչվող բլրի վրա Հ երկատված, ընկած է գետնին

6 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970-ական թթ. գյուղի աե եզրին, Վանաձոր - Դիլիջան մայրուղուց ձախ Տ լեռնալանջին

7 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ գյուղի խնայդրամարկղի մոտ Տ

8 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՍՏ. ՇԱՀՈՒՄՅԱՆԻՆ հիվանդանոցի մոտ Տ

5.71. Մարց գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԵԼԻ ՏՈՒՆ 1907 թ. գյուղի կենտրոնում Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 9-13-րդ դդ. գյուղից հվ, Ահնիձոր տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ զառիթափի վրա

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-14-րդ դդ. գյուղի հս-ամ եզրին, «Բեմի խաչքար» տանող ճանապարհի աջ կողմում Հ բլրի վրա

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-17-րդ դդ. գյուղի հվ մասում, «Քարի գլուխ» վայրում Հ

4.1 Խաչքար Վռիկի 1322 թ. Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-17-րդ դդ. գյուղից 3 հվ, «Իգատակ» տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ բլրի գագաթի վրա

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-19-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

6.1 Եկեղեցի «Մեծ Պապ» վերակառ. 1825 թ. Հ

6.1.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, մուտքից աե Հ

6.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, մուտքից ամ Հ

6.1.3 Խաչքար Գեորգ ճարտարապետի 13 դ. ագուցված է եկեղեցու աե պատուհանի հվ կողմում Հ

6.1.4 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին Հ

6.1.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. վերին բեկորն ագուցված է աե ճակատին, ստորին բեկորը՝ հվ Հ երկատված

6.1.6 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու բեմի ճակատին Հ վերնամաս

6.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ընկած է եկեղեցուց հվ Հ

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-15-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հվ-աե, «Բայդա» վայրում Հ

7.1 Խաչքար 13 դ. Հ

8 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 17-20-րդ դդ. գործող գերեզմանոցի աե մասում Հ

9 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-14-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հս-ամ Հ

9.1 Խաչքար «Բեմ» 1211 թ. Հ կանգնեցրել է Կոստանդ Մամիկոնյանը

10 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ «ԽԱՉԻ ՅԱԼ» 16-17-րդ դդ. գյուղից 7 կմ աե Հ կիսաքանդ

11 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՂԱՔԱՐ ԴԱՇ» 11-14-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հվ-աե, Թարղուտ վայրում Հ

11.1 Գերեզմանոց 11-13-րդ դդ. Հ

11.1.1 Խաչքար 12 դ. Հ

11.1.2 Խաչքար 13 դ Հ

11.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

12 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՐՓԱ ԹԱԼԱ» 13-14-րդ դդ. գյուղից 7 կմ հս-ամ Հ

12.1 Գերեզմանոց 13-14-րդ դդ. Հ ավերված

12.1.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

13 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲԱՐԴՈՒՏ» 10-13-րդ դդ. գյուղից 3 կմ աե, նույնանուն հանդամասում Հ

13.1 Գերեզմանոց 10-13-րդ դդ. գյուղատեղիի հս-ամ մասում Հ

14 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԶԱՂԻ ՏՆԵՐ» 12-19-րդ դդ. գյուղից 10 կմ հս-աե, Չատինդաղ լեռան ստորոտում Հ

14.1 Գերեզմանոց 12-19-րդ դդ. Հ

14.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

14.1.2 Խաչքար 13 դ Հ

15 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԻԳԱՏԱԿ» 9-15-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հվ-ամ Հ ավերված

15.1 Գերեզմանոց 9-15-րդ դդ. եկեղեցուց 200 մ հս Հ

15.1.1 Խաչքար 13 դ Հ խրված է հողի մեջ

15.1.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ խրված է հողի մեջ

15.1.3 Խաչքար Գրիգոր Մամիկոնյանի 1236 թ. Հ հենած է պատվանդանին

15.2 Գերեզմանոց 12-15-րդ դդ. վանքից հվ Հ

15.2.1 Թևավոր խաչ 13 դ. Հ

15.2.2 Խաչքար 12 դ Հ

15.2.3 Խաչքար 13 դ. Հ

15.2.4 Խաչքար 13 դ. Հ

15.3 Եկեղեցի «Իգատակ» («Իգատակի վանք») 1255 թ. Հ միանավ

15.3.1 Խաչքար 1154 թ. ագուցված է եկեղեցու խորանում, լուսամուտից հվ Հ

15.4 Մատուռ Սբ. Կիրակի 13 դ. Հ

15.4.1 Խաչքար 13 դ. հենած է մատուռի աե պատին Հ

15.4.2 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ

16 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԻՐԻՑԱՆՑ ՀՈՂԵՐ» 12-16-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հս-աե, նույնանուն հանդամասում Հ

16.1 Գերեզմանոց 12-16-րդ դդ. Հ

16.1.1 Խաչքար 12 դ. Հ

16.1.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

17 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՂԶԱՂԱՁՈՐ» 13-14-րդ դդ. գյուղից 4 կմ աե, «Ղզագոմեր» վայրում Հ անտառի մեջ

17.1 Գերեզմանոց 13-14 դդ Հ

17.1.1 Խաչքար 13 դ.

18 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄՈՏԿՈՐ» 13-17-րդ դդ. գյուղից 10 կմ հս-աե Հ անտառում, կիսավեր

18.1 Գերեզմանոց 13-17-րդ դդ. Հ

19 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՃԳՆԱՎՈՐԻ ԽԱՉ» («ՃԳՆԱՎՈՐԻ ԹԱԼԱ») 10-13-րդ դդ. գյուղից 4-5 կմ աե, նույնանուն հանդամասում Հ

19.1 Գերեզմանոց 12-14-րդ դդ. Հ

19.1.1 Խաչքար 1170 թ. Հ

19.1.2 Խաչքար 12 դ. Հ

19.1.3 Խաչքար 1231 թ. Հ

19.1.4 Խաչքար, գործ Սարգիս քարգործի 1235 թ. Հ արձանագիր

19.1.5 Խաչքար 1245 թ. Հ

19.1.6 Խաչքար «Ամենափրկիչ» 1285 թ. Հ կերտել է Վահրամ Մամիկոնյանը

19.2 Եկեղեցի Ամենափրկիչ «Ճգնավոր» 1170 թ. Հ

20 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 1 հազ. գյուղից 2 կմ հս, «Մեծ Պապ» մատուռի մոտ Հ բլրի գագաթին

21 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 14 կմ հվ-աե, Լորուտի սար տանող ճանապարհին, «Պողոսի գոմեր» հանդամասում Հ տարածվում է երկու բլուրների միջև

22 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 14 կմ հվ-աե, «Նազարի սար» հանդամասում Հ

23 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 15 կմ հվ-աե, «Նավի թալա» հանդամասում Հ

24 ԽԱՉՔԱՐ 9-10-րդ դդ. գյուղի սկզբնամասում՝ գյուղամիջյան ճանապարհի ձախ կողմում Հ

25 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ Ք. Խաչատրյանի տան քարե ցանկապատի շարվածքում

26 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. Իգատակ գյուղատեղի տանող ճանապարհի աջ եզրին, կամրջից 50 մ հեռու Հ խաչազարդ պատվանդանի վրա

27 ԽԱՉՔԱՐ 1217 թ. գյուղից 1 կմ հս-աե Հ

28 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. ագուցված է գյուղի գլխավոր փողոցի աջ կողմում՝ քարե ցանկապատի շարվածքում Հ

29 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. Իգատակ գյուղատեղի տանող ճանապարհի աջ եզրին Հ խաչազարդ պատվանդանի վրա

30 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գյուղից մոտ 5 կմ հվ, Ահնիձոր տանող ճանապարհի ձախ կողմում, աղբյուրի մոտ Հ ստորին մասը, պատվանդանի վրա

31 ԽԱՉՔԱՐ «ՄԵԾ ՊԱՊ» 13-14-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հս Հ

31 ԿԱՄՈՒՐՋ 12-13-րդ դդ. Քարինջ-Մարց գյուղերի միջև, Քարինջ գյուղից 1 կմ հեռու, ճանապարհի աջ կողմում, Մարցաջուր գետի վրա Հ պահպանվել են խելերը

32 ԿԱՄՈՒՐՋ 15-17-րդ դդ. Իգատակ գյուղատեղիից 1 կմ հվ, Մարցաջուր գետի վրա Հ ավերված

33 ԿԱՄՈՒՐՋ ՄՈՏԿՈՐԻ 12-13-րդ դդ. Մարցաջուր գետի վրա, գյուղից 3 կմ հեռու՝ Լորուտի ճանապարհին Հ ավերված

34 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1981 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

35 ՄԱՏՈՒՌ 13-14-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

36 ՄԱՏՈՒՌ «ԿԱՐՄԻՐ ԽԱՉ» 13 դ. «Իգարակ» գյուղատեղից հվ-ամ Հ

37 ՄԱՏՈՒՌ «ՄԵԾ ՊԱՊ» 13 դ. գյուղից 2 կմ հս, Հ անտառի բացատում, ավերված

38 ՍՐԲԱՏԵՂԻ «ՓԻՐ ՂԱՇ» Ք. ա. 2-1 հազ. «Զաղի տներ» հանդամաս տանող ճանապարհի ձախ կողմում Հ բլրի վրա

5.72 Մեդովկա գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղի մոտ Հ բլրի մոտ, ավերված

5.72.1 Կրուգլայա Շիշկա գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 2.5 կմ հվ Հ սարի գագաթին, ավերված

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԿԱՐՄՐԱԿԱՆ» միջնադար գյուղի ամ եզրին Հ ավերված

2.1 Գերեզմանոց միջնադար գյուղից ամ Հ սարալանջին

5.74. Մեծավան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 1 կմ աե Հ սարի գագաթին

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՐԱԲԵՔ» միջնադար գյուղից 5 կմ հս Հ ավերված

2.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

2.1.1 Տապանաքար Մանգասարի 1661 թ. Հ

2.2 Եկեղեցի վաղ միջնադար գյուղատեղիում Հ միանավ, պահպանվել են աե, հս, մասամբ հվ պատերի մնացորդները

2.2.1 Թևավոր խաչ միջնադար գյուղատեղիի հս եզրին, հայ-վրացական սահմանի մոտ Հ կանգնեցված է գետնի վրա

2.3 Եկեղեցի «Պողոս-Պետրոս» 5-6-րդ դդ. նախորդից ոչ հեռու Հ միանավ, վերակառ. 20 դ. սկզբին: Որոշ քարեր տեղափոխվել են «Կոկո-Բոգո» կոչվող մատուռը

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 5 կմ հս, «Խարաբեք» վայրում Հ պահպանվել են մի քանի դամ-բանաբլուրներ

3.1 Մենհիր Ք. ա. 2-1 հազ. դամբարանադաշտի տարածքում Հ կանգնեցված է գետնի վրա

2 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ 13 դ. գյուղի կենտր. մասում Հ միանավ սրահ, վերակառ.՝ 19 դ.

2.1 Գերեզմանոց եկեղեցու շուրջ Հ

2.1.1 Տապանաքար Մխիթար վարդապետի 1853 թ. եկեղեցու հվ-աե կողմում Հ եղել է եկեղեցու մուտքի ճակատակալ քար՝ վրացերեն արձանագրությամբ (13 դ. 30-40-ական թթ.): Մխիթար վարդապետը 1820-ական թթ. վերջին վերաբնակված ալաշկերտցիների առաջնորդն էր

2.2 Սրահ 19 դ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Տ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ ուշ միջնադար գյուղի կենտր. մասում, Սբ. Հովհաննեսից ոչ հեռու Հ ուղղանկյուն դահլիճ է՝ առանց խորանի

3.1 Գերեզմանոց եկեղեցու մոտ Հ

4 ՄԱՏՈՒՌ 20 դ. սկզբ թևավոր խաչից քիչ հեռու Տ անշուք

5 ՄԱՏՈՒՌ «ԿՈԿՈ-ԲՈԳՈ» 20 դ. սկզբ գյուղից 1 կմ հս, դաշտ տանող ճանապարհի ձախ եզրին Տ անշուք

5.75. Մեծ Պառնի գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲԵՐԴՇԵՆ Ք.ա. 4-3 հազ. գյուղի հվ-ար եզրին Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 4-3 հազ. բնակատեղիի շրջակայքում Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի հս եզրին Տ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի հվ-աե մասում, եկեղեցուց աե

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի մեջ Հ

5 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1973-1974 թթ. գյուղի հս եզրին, բլրի վրա Տ

6 ՄԱՏՈՒՌ 13-14-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

5.78. Մղարթ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՂԲՅՈՒՐ Տ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՀՈՂՈՑԻՄ» 7-13-րդ դդ. գյուղից աե Հ

2.1 Գերեզմանոց 7-13-րդ դդ. Հ

2.1.1 Խաչքար 12 դ. Հ

2.1.2 Խաչքար 12 դ. Հ

2.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

2.1.4 Խաչքար 13 դ. Հ

2.1.5 Խաչքար 13 դ. Հ

2.1.6 Խաչքար 13 դ. Հ

2.2 Եկեղեցի Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ վերակառ. 19 դ. գյուղի մեջ

Հ

5.1 Գերեզմանոց 13-19-րդ դդ. Հ

5.1.1 Խաչքար 13 դ. հենած է եկեղեցու հվ պատին Հ

5.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

5.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

5.1.4 Խաչքար 13 դ. Հ

5.2 Զանգակատուն 1900 թ. Տ

5.3 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին Հ հատված

6 ԹԵՎԱՎՈՐ ԽԱՉ 9-10-րդ դդ. գյուղի ամ եզրին Հ

7 ԽԱՉՔԱՐ 1183 թ. գյուղի մեջ Հ Ա. Մոսինյանի բակում

8 ԽԱՉՔԱՐ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 1201 թ. Հ Շալիկ Մամաջանյանի բակում

9 ԽԱՉՔԱՐ 1217 թ. գյուղից 1.5 կմ աե Հ

10 ԽԱՉՔԱՐ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 1225 թ. գյուղից 1.5 կմ աե Հ

11 ԽԱՉՔԱՐ ԲՈՒԲԱՔԻ 1303 թ. գյուղից հս-աե Հ

14 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1966 թ. գյուղի եզրին Տ

15 ՄԱՏՈՒՌ «ԾԱՂԿԱՎԱՆՔ» 14 դ. գյուղի ամ եզրին Հ

15.1 Խաչքար 13 դ. մատուռում Հ

16 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՀԱԿՈԲ 12 դ. գյուղից 2 կմ ամ Հ

16.1 Գերեզմանոց 13-19-րդ դդ. մատուռի շուրջը Հ

16.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

16.2 Խաչքար 13 դ. մատուռում Հ

5.79. Յաղդան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-13-րդ դդ. գյուղի մեջ, Կողես տանող ճանապարհի ձախ եզրին Հ

1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-17-րդ դդ. գյուղից հվ-աե, Ձորագետի և վտակի միախառնման վայրում Հ

2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

2.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա, վերնամասը կոտրված

2.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ ընկած է գետնին, վերին եզրը կոտրված

2.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

2.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

2.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա, վերին ձախ անկյունը կոտրված

2.7 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղի աե եզրին, Կողես տանող ճանապարհի 1-ին կիլոմետրի աջ կողմում Հ

3.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

3.2 Խաչքար 11 դ. Հ պատվանդանի վրա

3.3 Խաչքար 13 դ. Հ պատվանդանի վրա

3.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

3.5 Խաչքար 14 դ. Հ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-15-րդ դդ. գյուղից ամ, Ագարակ-Յաղդան ճանապարհի աջ եզրին Հ

4.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հենած է մի քարի

4.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.7 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.8 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.9 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

4.10 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի հս-աե մասում, ճանապարհի մոտ Հ

4.11 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի հս-աե մասում, ճանապարհի մոտ Հ

4.12 Խաչքար 1268 թ. Հ պատվանդանի վրա, թիկունքն արձանագիր

4.13 Խաչքար 14 դ. Հ կանգնեցված է գետնի վրա

4.14 Խաչքար 1461 թ. Հ պատվանդանի վրա

4.15 Տապանաքար 15 դ. Հ հարթ, մարդու գծապատկերով

4.16 Տապանաքար Ղանվեսուն 1461 թ. Հ արձանագիր հարթ սալատապան

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 13-17-րդ դդ. գյուղից ամ, Ձորագետի վտակի ձախ ափին Հ ավերված

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի կենտրոնում Հ կառուցված է հին եկեղեցու հիմքերի վրա

6.1 Գերեզմանոց 13-20-րդ դդ. Հ

6.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ պատի մոտ Հ

6.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ պատի մոտ Հ

6.1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ պատի մոտ Հ ստորին մասը

6.1.4 Խաչքար 15-16-րդ դդ. եկեղեցու բակում Հ պատվանդանի վրա

7 ԹԵՎԱՎՈՐ ԽԱՉ 13 դ. գյուղի հվ եզրին, Յաղդան-Ագարակ ճանապարհի 0.5 կմ վրա, աջ կողմում Հ երկաստիճան պատվանդանի վրա

8 ԽԱՉՔԱՐ 14-15-րդ դդ. գյուղի հվ եզրին, Յաղդան-Ագարակ ճանապարհի 0.5 կմ վրա, աջ կողմում Հ ստորին մասը, ընկած է գետնին

9 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղի հվ ծայրին, Յաղդան-Ագարակ ճանապարհի 0.5 կմ վրա, աջ կողմում Հ

10 ԿԱՄՈՒՐՋ 13 դ.. գյուղի հս-աե եզրին, Յաղդան-Կողես ճանապարհի աջ կողմում, Յաղդանջուր վտակի վրա Հ

11 ԿԱՐՄԻՐ ԽԱՉ 12-13-րդ դդ. գյուղից հս, բարձունքի վրա Հ իրար կից 3 խաչքարեր, բարձր պատվանդանի վրա

11.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հս եզրինը

11.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ կենտրոնինը

11.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հվ եզրինը

12 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1978 թ. գյուղի հվ ծայրին Հ

13 ՄԱՏՈՒՌ 19 դ. գյուղից 250 մ հս Տ

13.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռում Հ հատված

13.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի աե պատին Հ

13.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի աե պատին Հ

13.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի աե պատին Հ հատված

13.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի աե պատին Հ հատված

13.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի աե պատին Հ հատված

13.7 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի աե պատին Հ հատված

13.8 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի աե պատին Հ հատված

14 ՄԱՏՈՒՌ 19 դ. գյուղից 400 մ հվ-աե Հ

14.1 Գերեզմանոց 12-17-րդ դդ. մատուռից 50 մ հվ-ամ Հ

14.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

14.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

14.1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

14.1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

14.1.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հատված

14.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռում Հ հատված

14.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռում Հ հատված

14.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռում Հ հատված

14.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռում Հ հատված

14.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռում Հ հատված

15 ՄԱՏՈՒՌ «ԱՅՂՈՐՂՈՒ» 12-13-րդ դդ. Յաղդանի ձորում, Կողես տանող ճանապարհից ձախ Հ

15.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռում Հ

16 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՊՈՂՈՍ 13 դ. գյուղից մոտ 0.5 կմ հս-ամ Հ կիսավեր

16.1 Գերեզմանոց 14-17-րդ դդ. մատուռի մոտ Հ

16.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

16.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

16.1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

16.1.4 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ

17 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ միջնադար Հ

5.80. Նեղոց գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-13-րդ դդ. գյուղի հվ-աե մասում Հ

1.1 Խաչքար 11 դ. Հ

1.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ

1.3 Խաչքար 12 դ. Հ

1.4 Խաչքար 13 դ. Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-15-րդ դդ. գյուղի հս-աե մասում Հ

2.1 Գերեզմանոց 10-15-րդ դդ. Հ

2.1.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. Հ

2.1.2 Խաչքար 11 դ. Հ

2.1.3 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ

2.1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

2.1.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

3 ԽԱՉՔԱՐ ԽԱՉԵՆԵՍԻ 1004 թ. գյուղի աե եզրին Հ տան բակում

4 ԽԱՉՔԱՐ «ՏԵՐՈՒՆԱԿԱՆ», ԳՈՐԾ` ՔԻԹ ԵՐԵՑ ՎԱՐԴԱՊԵՏԻ 1086 թ. գյուղից 1 կմ ամ, «Տաշտաձոր» վայրում Հ կանգնեցրել է Խաղբագի Սարգիս առաջնորդը

5 ԽԱՉՔԱՐ 11-12-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ Զ. Բեկջանյանի այգու մոտ

6 ԽԱՉՔԱՐ 11-12-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ Զ. Բեկջանյանի այգու մոտ

7 ՏԱՊԱՆԱՔԱՐ 13 դ. գյուղի մեջ Հ Զ. Բեկջանյանի այգու մոտ

5.80. Նովոսելցովո գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ միջնադար գյուղից հվ-աե Հ

1.1 Բնակետեղի միջնադար Հ

5.82 Նորաշեն գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 4-3 հազ. գյուղից ամ, բլրի գագաթին Հ ավերված

2 ԱՄՐՈՑ «ՔՅՈՐ ՕՂԼԻ» գյուղից ամ, բլրի գագաթին Հ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 12-13-րդ դդ. գյուղի ամ մասում Հ

3.1 Գերեզմանոց 17-19-րդ դդ. Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի մեջ Հ

5 ՔԱՐԱՅՐ-ՏԱՃԱՐ 13 դ. գյուղից 2,5 կմ հվ-ամ Հ հեթանոսական ուխտատեղի

5. 83 Նոր Խաչակապ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ՀՈՒՇԱՀԱՄԱԼԻՐ՝ ԱՐԵՎԵԼՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻՆ ՄԻԱՑՆԵԼՈւ 150-ԱՄՅԱԿԻՆ 1978 թ. Սպիտակ-Վանաձոր ճանապարհին Հ ճարտ.՝ Գր. Աղաբաբյան

1.1 Գերեզման ռուս զինվորների 1804 թ. Հ եղբայրական

5.85. Շամուտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 4-3 հազ. գյուղամերձ «Սեռ» բլրի վրա Հ

1.1 Բնակատեղի Ք.ա. 4-3 հազ.

1.2 Գերեզմանոց 12-20-րդ դդ. ամրոցի տարածքում Հ

1.3 Մատուռ Սբ. Սարգիս 12-13-րդ դդ. ամրոցի տարածքում Հ

1.3.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. մատուռում Հ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 1 կմ հվ, Լորուտ-Շամուտ ճանապարհի աջ կողմում Հ ոչ բարձր բլրի գագաթին և լանջերի վրա

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-16-րդ դդ. գյուղի ամ եզրին Հ կիսավեր

3.1 Թևավոր խաչ «Բեմ», Դեղ աբեղայի 1315 թ. Հ երկաստիճան պատվանդանի վրա

3.2 Խաչքար Հովհաննեսի 13 դ. Հ հենած է թևավոր խաչի պատվանդանին

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԼԱՍՏՈՒ» 13-17-րդ դդ. Հ

4.1 Գերեզմանոց 13-17-րդ դդ. Հ

4.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

4.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

4.1.3 Խաչքար 15 դ. Հ

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի մեջ, գործող գերեզմանոցում Հ բլրի գագաթին

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 1.5 կմ հվ, գոմերի մոտ Հ տարածքը միջնադարում վերածվել է գերեզմանոցի

7 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 17 դ. գյուղի մեջ Հ

7.1 Գերեզմանոց 13-17-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

7.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

7.1.2 Խաչքար 17 դ. Հ

8 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1962 թ. գյուղի աե եզրին Տ

5. 86. Շենավան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ԿՐՄԶԻ ԽԱՐԱԲԱ» Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից հս Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի հվ եզրին Տ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 6-7-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ միանավ սրահ, ավերված

4 ԿԱՄՈՒՐՋ 19 դ. գյուղ տանող ճանապարհին Տ միաթռիչք

5 ՄԱՏՈՒՌ 19 դ. գյուղի հս մասում Տ

6 ՔԱՐԱՅՐ գյուղի ամ մասում Հ

5. 87. Շիրակամուտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ԴՊՐՈՑԻ ԲԼՈՒՐ» Ք.ա. 3-1 հազ. գյուղի եզրին Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-15-րդ դդ. գյուղից 5 կմ հս-ամ Հ

2.1 Գերեզմանոց 10-15-րդ դդ. Հ

2.2 Մատուռ 10-11-րդ դդ. Հ

2.2.1 Խաչքար 9-10-րդ դդ. Հ

2.2.2 Խաչքար 14 դ. Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՉԻՉԽԱՆԻ ԽԱՐԱԲԱ» 10-15-րդ դդ. գյուղից 0,6 կմ հս Հ

3.1 Եկեղեցի 6-7-րդ դդ. Հ

3.2 Գերեզմանոց 10-15-րդ դդ. Հ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 3-1 հազ. գյուղի մեջ Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 19-20-րդ դդ. երկաթուղու կայարանի մոտ Տ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՉԻՉԽԱՆԻ ՎԱՆՔ» («ՍԵՎ ՎԱՆՔ») 6 դ. գյուղից հս Հ

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1967 թ. գյուղի հս եզրին Տ

8 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. երկաթուղու կայարանի մոտ Տ

9 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ 7-17-րդ դդ. գյուղից 1.5 կմ աե Հ

5.88. Շնող գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 6 կմ հվ-ամ, Կոզման սարի վրա Հ

2 ԱՄՐՈՑ ԿԱՅԾՈՆ 10 դ. գյուղի հս-ամ մասում Հ եռանկյունաձև հրվանդանի վրա, ավերված է

2.1 Գաղտնուղի 10 դ. հվ կողմից իջնում է դեպի «Առվի ձորը» Հ բացվել է 1966 թ. ճանապարհի լայնացման ժամանակ

2.2 Գերեզմանոց միջնադար եկեղեցու շուրջը Հ

2.2.1 Տապանաքար 15-16-րդ դդ. Հ արձանագիր, խաչազարդ

2.2.2 Տապանաքար Սահակի 17-18-րդ դդ. գերեզմանոցի հս-ամ մասում Հ երկլանջ

2.3 Գերեզմանոց 12-19-րդ դդ. Սբ. Գևորգ եկեղեցու մոտ Հ տարածքը փոքր է

2.3.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Տ

2.3.2 Տապանաքար Ավետիս քահանայի 1198 թ. նախորդի մոտ Հ հարթ, կոտրված

2.3.3 Տապանաքար Թոմայի 1826 թ. Հ հարթ

2.4 Եկեղեցի 10 դ. ամրոցի ամ մասում Հ միանավ, թաղածածկ դահլիճ

2.4.1 Տապանաքար Երևանցի Սիմոնի 1811 թ. Հ հարթ

2.5 Եկեղեցի Սբ. Գևորգ 1893 թ. ամրոցի կենտրոնում Հ եռանավ դահլիճ

2.5.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. եկեղեցում Հ արձանագիր

2.5.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցում Հ

2.5.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է խորանի հս պատին Հ

2.6 Զանգակատուն 19 դ. կից է Սբ. Գևորգ եկեղեցուն ամ-ից Հ

2.6.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. ագուցված է զանգակատան մուտքից վեր Հ

2.7 Մատուռ Սբ. Աստվածածին («Տերունական խաչարձան») 1222 թ. ամրոցից հս-աե Հ

2.7.1 Խաչքար 1222 թ. Հ

2.7.2 Խաչքար 1222 թ. Հ

2.7.3 Խաչքար Վանենու 1222 թ. Հ

2.7.4 Տապանաքար Վանենու 1222 թ. Հ

3 ԱՄՐՈՑ «ՎԱՀԱՆԱԲԵՐԴ» Ք.ա. 4-3 հազ. գյուղի ամ եզրին, «Բերդատեղի մատ» անտառապատ վայրում Հ գտածոները պահվում են դպրոցի թանգարանում

3.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 4-3 հազ. ամրոցից 400 մ ամ Հ

4 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք.ա. 14-12-րդ դդ. գյուղի մոտ, «Մեծ Ուրթատեղ» վայրում Հ

4.1 Դամբարանադաշտ Ք.ա. 14-12-րդ դդ. Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 5-20-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

5.1 Եկեղեցի Սբ. Սարգիս 1894 թ. Հ

5.1.1 Խաչքար 12 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, մուտքից ամ Հ

5.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ ճակատին, կենտրոնական պատուհանի մոտ Հ

5.2 Խաչքար 12 դ. գերեզմանոցի մուտքի մոտ Հ պատվանդանի վրա

5.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցուց 10 մ հվ-ամ Հ պատվանդանի վրա, ստորին մասը

5.4 Խաչքար 15 դ. եկեղեցուց 8 մ հս-ամ Հ արձանագիր, հենած է պատվանդանին

5.5 Խաչքար 15 դ. եկեղեցուց 5 մ ամ Հ պատվանդանի վրա

5.6 Տապանաքար 16-17-րդ դդ. Հ վարդյակով

5.7 Տապանաքար 16-17-րդ դդ. Հ

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-13-րդ դդ. «Բրդաձոր» հանդամասում Հ

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-15-րդ դդ. գյուղից 5 կմ աե Հ

7.1 Խաչքար 14 դ. Հ

8 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-19-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

8.1 Խաչքար 13 դ. Հ

8.2 Խաչքար 15 դ. Հ

9 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-20-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

9.1 Խաչքար 12 դ. Հ

9.2 Խաչքար 13 դ. Հ

9.3 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

10 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 13-17-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հս-ամ Հ

10.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

10.2 Տապանաքար 1196 թ. Հ

11 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ «ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ» 13-20-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ

11.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ

11.2 Խաչքար 13 դ. Հ

11.3 Խաչքար 15 դ. Հ

11.4 Մատուռ 16-17-րդ դդ. Հ

12 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲՈՎԵՐԻ ԽԵՉ» 12-13-րդ դդ. գյուղից 7 կմ հվ Հ եղել է մետաղաձուլման կենտրոն

12.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. Հ

12.2 Գերեզմանոց 15-19-րդ դդ. Հ

12.3 Եկեղեցի 13 դ. Հ

12.4 Մատուռ «Բովեր» 5-7-րդ դդ. անտառ տանող ճանապարհից ձախ, գետակից 100 մ հեռու Հ կիսավեր, տարածքում և պատերի շարվածքում պահպանվել են քանդակազարդ քարեր

12.4.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռում Հ

13 ԴԱՄԲԱՐԱՆ Ք. ա. 2-1 հազ. «Գադուկ» այգու մեջ Հ

14 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 12 կմ հվ-ամ Հ

15 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղի մեջ Հ

15.1 Գերեզմանոց 17-19-րդ դդ. Հ

15.1.1 Խաչքար 9-10-րդ դդ. Հ

15.1.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ

15.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

15.1.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

15.1.5 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

15.1.6 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

15.1.7 Խաչքար 15 դ. Հ

15.1.8 Խաչքար 15 դ. Հ

15.1.8 Տապանաքար 1874 թ. Հ

16 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1961 թ. գյուղի մեջ Տ

17 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղի մեջ Տ

18 ՁԻԹՀԱՆ 19 դ. Տ

19 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ միջնադար գյուղի աե եզրին Հ բլրի վրա, կիսավեր

19.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. ագուցված է մատուռի մուտքի վերևում Հ

19.2 Խաչքար 12 դ. ագուցված է մատուռի ամ ճակատին, մուտքից հվ Հ

19.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի մուտքից հս Հ

19.4 Խաչքար 14-15-րդ դդ. ագուցված է մատուռի պատուհանի մեջ Հ

20 ՍՐԲԱՏԵՂԻ գյուղի հվ մասում Տ Ա. Մեհրաբյանի տան մոտ, ավերված

21 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆՆԵՐԻ ՀԱՄԱԼԻՐ միջնադար Կ

5.89. Չկալով գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ գյուղի մեջ, եկեղեցուց 200 մ հս-ամ Հ

1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

1.4 Խաչքար 13 դ. Հ

1.5 Խաչքար 13 դ. Հ

1.6 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 13-14-րդ դդ. գյուղից 10 կմ աե Հ

2.1 Գերեզմանոց Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՆԵՐՔԻՆ ՀԱՑՈՒՏ» 10-13-րդ դդ. գյուղից 4,5 կմ հս-աե Հ

3.1 Գերեզմանոց 12-17-րդ դդ. Հ

3.1.1 Խաչքար 1641 թ. Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԵՐԻՆ ՀԱՑՈՒՏ» 15-17-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հս-աե Հ

4.1 Գերեզմանոց 9-13-րդ դդ. Հ

4.2 Գերեզմանոց 15-17-րդ դդ. Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՄՈՇՈՒՏ» 13-17-րդ դդ. գյուղից 2 կմ աե, անտառի մեջ Հ

5.1 Գերեզմանոց 13-14-րդ դդ. Հ

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի մեջ, դպրոցի շրջակայքում Հ

7 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. 2,5 կմ հս-աե, «Կոտոշներ» հանդամասում Հ

8 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. 2 կմ աե, «Մոշուտ» հանդամասում Հ

9 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. 4 կմ հս-աե, «Վերին Հացուտ» հանդամասում Հ

10 ԵԿԵՂԵՑԻ 1862 թ. գյուղի մեջ Հ

10.1 Գերեզմանոց 12-20-րդ դդ. եկեղեցու շուրջը Տ ավերված

10.1.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. գերեզմանոցի հս մասում Հ կոտրված

10.2 Խաչքար 12 դ. ագուցված է եկեղեցու հս պատին Հ

10.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու պատին, մուտքից աջ Հ

10.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու խորանում Հ

10.5 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու պատին, մուտքից ձախ Հ

10.6 Խաչքար 13 դ. նախորդի մոտ Հ կոտրված

10.7 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատի մեջ Տ

10.8 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու խորանում Հ

11 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից աե Հ ձորում, հատված

12 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից աե Հ ձորում, հատված

13 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գյուղից աե Հ ձորում, հատված

14 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղից 500 մ հս Հ բլրի վրա

5.91. Պետրովկա գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղի հս-ամ եզրին Հ

5.92. Պրիվոլնոյե գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 1 հազ. գյուղից 13 կմ հվ Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 1 հազ. Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Կամրջաձոր տանող ճանապարհի վրա, ձորի մեջ Հ ավերված

2.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Խուճապի վանքի շրջակայքում Հ

3.1 Եկեղեցի միջնադար Հ ավերակ

4 ՄԱՏՈՒՌ միջնադար գյուղից հս-աե Հ

5 ՄԱՏՈՒՌ միջնադար Պրիվոլնոյե-Կամրջաձոր ճանապարհի վրա, ձորի մեջ Հ կանգուն

6 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ԽՈՒՃԱՊ 12-13-րդ դդ. գյուղից 19 կմ աե, Լալվարի հս փեշին Հ անտառի մեջ

6.1 Աշտարակ 13 դ. եկեղեցուց ամ Հ երկհարկանի, ավերված

6.2 Գավիթ 13 դ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ մնացել են հետքերը

6.3 Եկեղեցի 13 դ. հուշարձանախմբի հվ կողմում Հ գլխավոր եկեղեցին

6.3.1 Սրահ 13 դ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Հ հս մասը չի պահպանվել

6.3.2 Տապանաքար 1727 թ. եկեղեցու մեջ Հ

6.4 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. գլխավոր եկեղեցուց 25 մ հս Հ միանավ դահլիճի մնացորդներ

6.5 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. միանավ եկեղեցուց հս Հ

6.6 Կացարան 13 դ. եկեղեցուց ամ Հ

5.90 Պաղաղբյուր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի աե մասում, Սառնաղբյուր գետակի աջ և ձախ ափերին Հ

2. ԺԱՅՌԱՊԱՏԿԵՐՆԵՐ Ք.ա. 5-1 հազ. գյուղից 5 կմ հս-ամ, հայ-վրացական սահմանի մոտ Հ

3. ՔԱՐԱՆՁԱՎ Ք.ա. 5-1 հազ. գյուղից 7 կմ հվ-ամ Հ ներսում բխում է աղբյուր

3.1 Ժայռապատկերներ Ք.ա. 5-1 հազ. քարանձավի ներսում, պատերի վրա Հ հիմնականում կենդանիների փորագիծ պատկերներ են

5.93 Պուշկինո գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղից հվ-ամ, գետակի ափին Հ

1.1 Եկեղեցի միջնադար Հ

1.1.1 Գերեզմանոց միջնադար Հ

5.94. Ջիլիզա գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ ԲԱԶՄԱԲԵՐԴ (ԲԱԶԿԵՐՏ, ՉԱԽԿԱ-ԼԱԲԵՐԴ, ՉԸԽԼԱԲԵՐԴ, ՂԱԼԱ-ՂԱԼԱ) 10-12-րդ դդ. գյուղից 2.5-3 կմ հս-ամ Հ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 5-20-րդ դդ. գյուղից 100 մ հվ, գյուղ մտնող մայրուղու ոլորանի աջ կողմում Տ բլրակի վրա

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 16-18-րդ դդ. գյուղից 3-4 կմ հվ-աե Հ ավերված

3.1 Գերեզմանոց 16-18-րդ դդ. Հ

3.1.1 Խաչքար 1628 թ. Հ

3.1.2 Տապանաքար 1678 թ. եկեղեցուց 3 մ հվ-աե Հ

3.1.3 Տապանաքար 17 դ. եկեղեցուց 7 մ հվ Հ

3.2 Եկեղեցի 1711 թ. Հ

3.2.1 Խաչքար 16-17-րդ դդ. եկեղեցու խորանում Հ

3.2.2 Խաչքար 17 դ. եկեղեցու խորանում Հ կոտրված

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ ԽՈՐԱԿԵՐՏ (ԽՈՌԱԿԵՐՏ) միջնադար գյուղից 4.5 կմ հս-ամ Հ ավերված, տարածքում ֆերմաներ են

4.1 Գերեզմանոց 10-13-րդ դդ. Հ

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆ Ք. ա. 2 հազ. գյուղից 3 կմ ամ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 11-12-րդ դդ. վանքից 35 մ հս-աե Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ գյուղի աե եզրին Հ

7.1 Զանգակատուն 16-17-րդ դդ. գյուղի աե եզրին Հ

7.1.1 Խաչքար 17 դ. զանգակատան մեջ Հ արձանագիր

7.1.2 Տապանաքար 1661 թ. զանգակատնից 10 մ հս-աե Հ

7.1.3 Տապանաքար պարոն Խոսրովի 1661 թ. զանգակատնից 10 մ հս-աե Հ

7.1.4 Տապանաքար Փարինանի 17 դ. զանգակատնից 10 մ հս-աե Հ

8 ԽԱՉՔԱՐ 10-13-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հվ Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. Խորակերտի վանքից 5 կմ հս Տ հատված

10 ԽԱՉՔԱՐ 13-14-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հվ Հ

11 ԽԱՉՔԱՐ 13-14 դ. գյուղից 2 կմ հվ Հ

12 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ԽՈՐԱԿԵՐՏ 12-13-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հվ-ամ Հ

12.1 Գավիթ 1260-ական թթ. կից է եկեղեցուն ամ-ից Հ կառուցել է Կարնեցի Հովհաննեսի որդի Ստեփանոսը

12.2 Գերեզմանոց միջնադար հուշարձանախմբի մոտ Հ

12.2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ-աե եզրին Հ ընկած է գետնին

12.2.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ-աե եզրին Հ ընկած է գետնին

12.2.3 Խաչքար Բալաբանի և Ելակի 1280 թ. Սբ. Աստվածածին եկեղեցուց 20 մ աե Հ պահպանվել է պատվանդանը

12.2.4 Տապանաքար 15-16-րդ դդ. վանքից 20 մ հս Հ

12.2.5 Տապանաքար ուշ միջնադար եկեղեցուց 10 մ աե Տ հարթ, կոտրված

12.3 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին 1252 թ. Հ գմբեթավոր դահլիճ

12.4 Եկեղեցի վերակառ. 1701 թ. Հ

12.5 Մատուռ 13 դ. Հ ավերված

12.6 Մատուռ 13 դ. Հ ավերված

12.7 Շրջապարիսպ Հ պահպանվել են հետքեր

12.8 Սեղանատուն 13 դ. եկեղեցու հս-աե կողմում Հ ավերված

5. 95. Ջրաշեն գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ 4-3 հազ. գյուղի մեջ, գետակի ձախ ափին Հ նյութերը պահվում են Լոռու երկրագիտական թանգարանում

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի հվ եզրին Տ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար գյուղից ամ, «Արփադարասի» վայրում Հ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղի աե եզրին նյութերը պահվում են Լոռու երկրագիտական թանգարանում

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 1884 թ. գյուղի մեջ Տ

5.1 Զանգակատուն 19 դ. Տ

6 ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1989 թ. գյուղի մեջ Հ

5.96 Սարալանջ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ 18-19-րդ դդ. գյուղի հս-ամ եզրին Տ

1.1 Գերեզմանոց 19-20-րդ դդ. Տ

2 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1976 թ. գյուղի մեջ Տ

5. 97. Սարահարթ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի մեջ, կենցաղի տան մոտ Տ

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի հս մասում Տ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ գյուղից 6 կմ հս Հ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 1884 թ. գյուղի մեջ Տ

4.1 Զանգակատուն 19 դ. կից է եկեղեցուն հվ-ից Տ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 18-19-րդ դդ. գյուղի մեջ Տ

6 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1949 թ. գյուղի մեջ Հ

7 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1975 թ. գյուղի մեջ Հ

8 ՍՐԲԱՏԵՂԻ 19 դ. գյուղի մեջ Տ

5. 98. Սարամեջ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 2,5 կմ հս Հ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի մեջ Տ

2.1 Գերեզմանոց 19-20-րդ դդ. Տ

3 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ Սպիտակ տանող ճանապարհի աջ կողմում, «Դալլաք դաղ» վայրում

5.99.1 Գետավան գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 2,5-3 կմ հվ-աե Հ

2 2.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 1 կմ աե Հ

4 ՔԱՂԱՔԱՏԵՂԻ «ՏԱՇԻՐ» («ԲԱԴԱՆ») 10-11-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հվ-աե, Տաշիր հարթավայրի աե եզրին, Տաշիր գետի աջ ափին Հ

5.100 Սարչապետ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ 17 դ. գյուղի հս կողմում, Լոք լեռան գագաթին Հ

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 1913 թ. գյուղի մեջ Տ

2.1 Գերեզմանոց 13-20-րդ դդ. եկեղեցուց հս Հ

2.1.1 Խաչքար 13 դ. Հ

5.101 Սվերդլով գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ԲԵՐԴԻ ԴՈՇ» Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 1 կմ հս-աե, «Բերդի դոշ» սարի գագաթին Հ ավերված

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 15-19-րդ դդ. գյուղի մեջ, դպրոցից աե Հ

2.1 Մատուռ 5-7-րդ դդ. Հ ավերված

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 5-19-րդ դդ. գյուղից ամ Հ բլրի լանջին

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ միջնադար գյուղի հարավային մասում Հ

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԴՈՐԲԱՆԴ» 6-19-րդ դդ. գյուղից մոտ 3 կմ հս-աե Հ ավերված

5.1 Գերեզմանոց 6-19-րդ դդ. եկեղեցուց ամ Հ

5.2 Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին (Դորբանդավանք) 6 դ. Հ

6 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա.2-1 հազ. Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԳԵՎՈՐԳ 6 դ. գյուղի հս եզրին, բարձունքի վրա Հ արտաքին սրահով միանավ եկեղեցին վերանորոգ. 19 դ.

7.1 Գերեզմանոց 13-19-րդ դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

7.2 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. գյուղի մեջ, Սբ. Գևորգ եկեղեցուց հս Հ միանավ, կիսավեր

7.3 Զանգակատուն 19 դ. եկեղեցու հվ պատին կից Հ

8 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 12-13-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հս-աե, բարձունքի վրա Հ կիսավեր

9 ՁԻԹՀԱՆ 19 դ. Տ

5.102 Վահագնաձոր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ՍԻՍԻ ԲԵՐԴ» ուշ միջնադար Լոռի հանգստյան տնից 7 կմ հվ-աե, բարձր քառաժայռի կատարին Հ

1.1 Խաչքար Հ

5.103. Վահագնի գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք.ա. 2-1 հազ. Հագնի հանդամասից 700 մ հս Հ Քյոր-Օղլու յալ վայրում

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-19-րդ դդ. գյուղի հս եզրին Հ Օհանյանների թաղում

2.1 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ ստորին հատվածը

2.2 Խաչքար 14-15-րդ դդ. Հ ստորին մասը

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ «ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆՆԵՐԻ» 15-19-րդ դդ. գյուղի կենտր. մասում Հ ավերված

3.2 Խաչքար 15-րդ դդ. Հ հենած է քարե ցանկապատին

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Զամառլուի ձորում Հ ավերված

5 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 13-19-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հս-ամ, «Կալատեղեր» վայրում Հ ավերված

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԿԱՏԱՏ» 12-19-րդ դդ. Ձորագյուղ տանող ճանապարհին Հ ավերված

6.1 Գերեզմանոց 12-19-րդ դդ. գյուղատեղիից հվ Հ

6.1.1 Մատուռ միջնադար Անտառամուտ գետակի աջ ափին Հ

6.1.1.1 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՀԱԳՆԻ» գյուղից Կուրթան տանող ճանապարհի եզրին Հ ավերված

7.1 Եկեղեցի 12-13-րդ դդ. «Հագնու հողեր» վայրում Հ

7.1 Գերեզմանոց 12-17-րդ դդ. Հ

8 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՎԻՐՈՒ ՀԱԳՆԻ» միջնադար գյուղից ամ Հ ավերված

8.1 Գերեզմանոց գյուղատեղում Հ ավերված

9 ԵԿԵՂԵՑԻ 5-6-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հս-ամ, Վահագնի-Անտառամուտ ճանապարհից 200 մ աջ Հ վարելահողերում, ավերված

9.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ կիսավեր

10 ԵԿԵՂԵՑԻ 12-13-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հս-ամ, «Վերու Հագնի» վայրի «Ղամշկուտ» հանդամասում, Անտառամուտ գետակի ձախ ափին Հ

10.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. եկեղեցու հվ կողմում Հ ավերված

10.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

10.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ պահպանվել է պատվանդանը

10.1.3 Խաչքար 14-15-րդ դդ. Հ պահպանվել է պատվանդանը

10.1.4 Տապանաքար 16-17-րդ դդ. Տ մարդու հարթաքանդակով

10.1.5 Տապանաքար 16-17-րդ դդ. Տ մարդու հարթաքանդակով

11 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի կենտրոնում, ակումբի մոտ Հ

11.1 Գերեզմանոց 18-19-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում Հ

11.1.1 Խաչքար 15-17-րդ դդ. Հ

11.1.2 Տապանաքար 19 դ. Տ

11.2 Զանգակատուն 19 դ. կից է եկեղեցուն հվ-ամ-ից Հ

11.3 Խաչքար 10-11-րդ դդ. ագուցված է բեմի ճակատին Հ

11.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մկրտարանին խորշի պատին Հ վերնամաս

11.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատին, մուտքից վեր Հ

11.6 Խաչքար 17-18-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու մուտքից վերև Տ

12 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղի հվ-ամ, Վանաձոր-Ալավերդի ճանապարհի մոտ Հ բլրալանջի քարերի մեջ, վերին կեսը

13 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից 1 կմ հս, Վահագնի-Անտառամուտ ճանապարհից ձախ Հ

14 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1974 թ. գյուղի կենտրոնում, բարձունքի վրա Տ

15 ՄԱՏՈՒՌ 5-7-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հս, «Ներքին Հագնի» վայրում Հ ավերված

15.1 Խաչքար 9-10-րդ դդ. մատուռի հվ պատի մոտ Հ երկատված

15.2 Խաչքար 9-10-րդ դդ. նախորդի մոտ Հ

15.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. նախորդի մոտ Հ

15.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. նախորդի մոտ Հ

5.104. Վարդաբլուր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ 10-11-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հվ Հ կիսավեր, պատկանել է Կյուրիկյաններին

1.1 Եկեղեցի Սբ. Սարգիս 1071 թ. Սբ. Սարգիս սարի գագաթի կենտրոնական մասում Հ

1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Կյուրիկյանների ամրոցից հվ Հ

1.3 Շինություն 1050 թ. Կյուրիկյան ամրոցի տարածքում, Սբ. Սարգիս եկեղեցուց 100 մ ամ Հ հավանաբար սեղանատուն Է

2 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-19-րդ դդ. գյուղի հվ լանջին Հ

2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ վերնամաս, հենած է պատվանդանին

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19 դ. գյուղի հվ եզրին Տ

4 ԵԿԵՂԵՑԻ 6-7-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հս, Ձորագետի կիրճի եզրին Հ ավերված

4.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ

4.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի հվ մասում Հ

4.1.1 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի հվ-աե մասում Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ 5-6-րդ դդ. Ջգրաշենից 1 կմ հվ Հ ավերված

5.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 10 դ. Գետավան տանող խճուղու ձախ եզրին Հ

7 ԵԿԵՂԵՑԻ 12-13-րդ դդ. գյուղից 1.5 կմ հս, Ձորագետի աջ ափին Հ

8 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ 1876 թ. գյուղի մեջ Հ վերականգ. 19 դ.

8.1 Գերեզմանոց 9-13-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում Հ

8.1.1 Խաչքար 9 դ. Հ

8.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

8.1.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

8.1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի ամ մասում Հ

8.1.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. գերեզմանոցի կենտրոնում Հ

8.1.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

8.1.7 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

8.1.8 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ հենած է գերեզմանոցը եզերող քարե ցանկապատին

8.1.9 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ ընկած է գետնին, վերին եզրը կոտրված

8.1.10 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ ընկած է գետնին

8.1.11 Խաչքար 1234 թ. Հ պատվանդանի վրա

8.1.12 Խաչքար 13 դ. գերեզմանոցի աե մասում Հ վերնամասը կոտրված

8.1.13 Խաչքար 13 դ. Հ ընկած է գետնին

8.1.14 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու աե կողմում Հ վերնամաս

8.1.15 Խաչքար 1198 թ. եկեղեցու հվ կողմում Հ արձանագիր, պատվանդանի վրա

8.1.16 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցուց հվ Հ պատվանդանի վրա

8.2 Խաչքար 12 դ. եկեղեցու ամ պատի մեջ Հ

8.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատի մեջ Հ աջից առաջինն է

8.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատի մեջ Հ աջից երկրորդն է

8.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու հս պատի մեջ Հ աջից չորրորդն է

8.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու պատի մեջ Հ

8.7 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու հվ պատի մեջ Հ

8.8 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու հս պատի մեջ, մուտքի վերևում Հ

9 ԵԿԵՂԵՑԻ «ՋԳՐԱՇԵՆ» 5-6-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հս, Ձորագետի վտակի ափին Հ բարձրադիր հարթակի վրա, ծածկը քանդված

9.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

9.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

10 ԽԱՉՔԱՐ 12 դ. գյուղի մեջ Հ Պ. Թումանյանի հողամասում, պատվանդանի վրա

11 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1978 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

11.1 Խաչքար հուշակոթողի տարածքում Հ հատված

11.2 Խաչքար երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին հուշակոթողի տարածքում Հ

12 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1966 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

13 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ ՍՏԱԼԻՆՅԱՆ ԲՌՆՈՒԹՅԱՆ ԶՈՀԵՐԻՆ 1987 թ. գյուղից 500 մ հվ-աե Տ

14 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ԽԱՉ 12 դ. գյուղի հվ կողմում, գետի աջ ափին, բարձրունքի վրա Հ

14.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. գյուղի կենտրոնում, եկեղեցու շուրջ Հ

14.1.1 Խաչքար 1198 թ. մատուռի մոտ Հ

14.1.2 Խաչքար 1234 թ. մատուռի մոտ Հ

14.1.3 Խաչքար 13 դ. մատուռի մոտ Հ

14.1.4 Խաչքար 13 դ. մատուռի մոտ Հ

14.1.5 Խաչքար 13 դ. մատուռի մոտ Հ

15 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՍԱՐԳԻՍ 12 դ. գյուղից աե Հ սարի թեք լանջին, վերանորոգ. 1828 թ.

15.1 Գերեզմանոց 12-18 դ. մատուռի հվ-ամ մասում Հ

15.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի հվ մասում Հ

15.1.2 Խաչքար 13 դ. մատուռի հվ մասում Հ հատված

15.1.3 Խաչքար 13 դ. մատուռի ամ մասում Հ հատված

15.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է մատուռի ամ պատի մեջ Հ

16 ՔԱՐԱՅՐ-ԿԱՑԱՐԱՆ 12-13-րդ դդ. Հ

5.105 Ուռուտ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԱՊԱՅԼՈՒ» 10-14-րդ դդ. գյուղից 3 կմ ամ, «Խաչի ուս» հանդամասում ավերված

2 ԵԿԵՂԵՑԻ ՍԲ. ԱՄԵՆԱՓՐԿԻՉ 11 դ. գյուղի մեջ Հ եռանավ

2.1 Գերեզմանոց 12-20-րդ դդ. եկեղեցու շրջակայքում Հ

3 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1978 թ. գյուղի մեջ Տ

4 ՄԱՏՈՒՌ 13 դ. գյուղից 2 կմ հվ-աե Հ բլրի վրա

4.1 Գերեզմանոց մատուռի շրջակայքում Հ

4.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի խորանում Տ

4.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի խորանում Տ

4.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. մատուռի խորանում Հ

4.5 Խաչքար 13 դ. ագուցված է մատուռի հս ճակատին Հ

4.6 Խաչքար 15 դ. ագուցված է մատուռի հվ ճակատին Հ հատված

5.106. ՈՒրասար գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ-ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղից 1 կմ հս-աե Հ

1.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 2-1 հազ. բնակատեղիի շուրջ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 3-1 հազ. Ստեփանավան-Ուրասար ճանապարհի աջ կողմում, Սև գետի աջ ափին

2.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 3-1 հազ. Ստեփանավան-Ուրասար ճանապարհի երկու կողմում, գյուղի աե եզրին Հ

3 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. վերջ-20 դ. սկիզբ գյուղի մեջ Տ

4 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1974 թ. գյուղի մեջ Տ

5 ՋՐԱՂԱՑ 19 դ. գյուղի աե մասում, Սև գետի ձախ ափին ավերված

5.107. Փամբակ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ «ՂԱՅԼՈՒՍ» գյուղից 5 կմ ամ Հ

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 3-2 հազ. գյուղից 1 կմ աե, մայրուղուց Քարաբերդ տանող ճանապարհի ձախ և աջ եզրին Հ բացվել է ճանապարհա-շինարարական աշխատանքների ժամանակ

3 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ «ԳՅՈՌԵՐԻ ԹՈՒՄԲ» Ք. ա. 2 հազ. գյուղից 0.5 կմ հս-ամ Հ

3.1 Դամբարանադաշտ Ք. ա. 1 հազ. Հ

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-18-րդ դդ. գյուղի հս-աե կողմում, Թընթողլի վայրում Հ անտառի մեջ

4.1 Մատուռ 12-13-րդ դդ. Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ «ՄԱՄԽՈՒՏ ԹՈՒՄԲ» 12-15-րդ դդ. գյուղից 2 կմ հվ-աե, Փամբակ գետի աջ ափին Հ անտառապատ վայրում, ավերված

5.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ տեղահանված, ստորին և վերին եզրերը կոտրված

5.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ խաչքարի ստորին հատվածի 4 բեկոր

5.3 Խաչքար 15 դ. Տ պարզ հորինվածքով

6 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԲՆՁՈՐ» Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 3 կմ հվ-աե, Բնձոր վտակի աջ և ձախ ափին, Փամբակ կայարանի դիմաց անտառում, գտածոները պահվում են Լոռու երկրագիտական թանգարանում

6.1 Գերեզմանոց «Մոշուտ տախտ» միջնադար «Սվյազի տափ» վայրում Հ

7 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ԽԱՉԻ ԹՈՒՄԲ» («ԽԱՉԻ ԹԱԼԱ») գյուղից 0.5 կմ հվ-աե, Փամբակ գետի աջ ափին, ճանապարհի մոտ Հ

7.1 Գերեզմանոց «Խաչի թումբ» 12-15-րդ դդ. Հ ավերված, տարածքում պահպանվել են դամբարանադաշտի մնացորդներ

7.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ վերին կեսը

7.1.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ երկատված, մասերը դրված են կողք կողքի

7.1.3 Խաչքար 15 դ. Հ պարզ հորինվածքով

7.2 Խաչքար 13 դ. Հ վերնամաս

7.3 Խաչքար 13 դ. գետակի ձախ ափին Հ տեղահանված

8 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

9 ԽԱՉՔԱՐ 12-13-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հս, «Խաչի յալ» բլրի վրա Հ ուխտավայրում

5.107.1 Փամբակ կայարանին կից գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1980 թ. գյուղի հվ-ամ եզրին Տ

5.108 Քարաբերդ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի հս-ամ եզրին, գերեզմանոցի տարածքում Հ ավերվում է ժամանակակից թաղումների և բնակելի տների կառուցման պատճառով

2 ԵԿԵՂԵՑԻ 19 դ. գյուղի հս-ամ եզրին Հ կիսագետնափոր

2.1 Գերեզմանոց 19-20-րդ դդ. եկեղեցու շուրջը Հ լեռնալանջին

2.1.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ մի քարի հենած

3 ԽԱՉՔԱՐ 9-10-րդ դդ. գյուղից հս եզրին Հ բլրի վրա

5.109. Քարաձոր գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 19-20-րդ դդ. գյուղի հս մասում Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՋՐԱՄԻՋԻ ԽԱՐԱԲԱ» 15-18-րդ դդ. գյուղից 7 կմ հս Հ

3 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՍԶԻ ԾԱՌԻ ԽԱՐԱԲԱ» 15-18-րդ դդ. գյուղից 1,5 կմ հս Հ

4 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՍՈՒՍԱՄԲԱՐԻ ԽԱՐԱԲԱ» 10-15-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հս Հ

5 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. գյուղից 2 կմ հս Հ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ 1877 թ. գյուղի մեջ Հ

6.1 Գերեզմանոց 19 դ. եկեղեցու շուրջը Տ

5.110 Քարինջ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ Ք. ա. 2 հազ. գյուղից 3 կմ ամ, կիրճից հս-ամ և հվ Հ սարահարթի վրա

2 ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 2-1 հազ. Մարցագետի հովտից Դսեղ տանող հին ճանապարհին Հ

3 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-13-րդ դդ. գյուղի հս-աե եզրին Հ

3.1 Եկեղեցի Սբ. Սարգիս 5-7-րդ դդ. Հ կառուցել են Մարտիրոսն ու Սարգիսը

3.1.1 Խաչքար 10-11-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու մկրտարանի ամ պատին Հ

3.1.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ. հենած է եկեղեցու հս պատին Հ

3.1.3 Խաչքար 12 դ. եկեղեցու մեջ Հ

3.1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու խորանում, ագուցված պատի շարվածքում Հ

3.1.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու մկրտարանի պատին Հ

3.1.6 Խաչքար 13 դ. հենած է եկեղեցու բեմի ճակատին Հ ստորին եզրը կոտրված

3.1.7 Խաչքար 15 դ. եկեղեցու մեջ Հ ստորին մասն ագուցված է խո-րանի աջ կողմում, վերինը`

3.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ. եկեղեցուց աե Հ պատվանդանի վրա

4 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-14-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հվ-ամ, Չաթին լեռան գագաթին Հ

5 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-14-րդ դդ. գյուղից 3 կմ հս Հ ձորի մեջ

6 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-15-րդ դդ. գյուղից 4 կմ հս Հ ձորի մեջ

6.1 Խաչքար 11 դ. Հ

6.2 Խաչքար 13-14-րդ դդ. Հ

7 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 10-15-րդ դդ. գյուղից 3 կմ ամ Հ ամրոցի տարածքում

8 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 12-18-րդ դդ. գյուղի քարհանքից 0.5 կմ հս-աե Հ

8.1 Խաչքար 1185 թ. Հ

8.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

8.3 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

8.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

8.5 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ ընկած է գետնին

8.6 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

8.7 Խաչքար 13 դ. Հ ընկած է գետնին

8.8 Խաչքար 14-15-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

9 ԳԵՐԵԶՄԱՆՈՑ 11-20-րդ դդ. գյուղի մեջ Հ բլրի վրա

9.1 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ ընկած է գետնին

9.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

10 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ 10-19-րդ դդ. գյուղից 2 կմ աե, Մարց գետի ձախ ափին Հ ավերված

11 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԲԼՈՒՐ-ՆԵՐ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղի հս կողմում, Սբ. Սարգիս եկեղեցուց հս Հ տարածքում առկա են միջնադարյան թաղումներ

12 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք. ա. 2-1 հազ. գյուղ տանող ճանապարհի աջ կողմում, «Կոստանդի հողեր» վայրում Հ

13 ԵԿԵՂԵՑԻ 1850-60- ական թթ. գյուղի կենտրոնում Հ

13.1 Խաչքար 11 դ. ագուցված է եկեղեցու հս ավանդատան խորշում Հ

13.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու բեմի ճակատին Հ

13.3 Խաչքար 13 դ. ագուցված է եկեղեցու բեմի ճակատին Հ

13.4 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է եկեղեցու բեմի ճակատին Հ

13.5 Խաչքար 15 դ. ագուցված է եկեղեցու բեմի ճակատին Հ

14 ԻՋԵՎԱՆԱՏՈՒՆ 10-13-րդ դդ. Մարցագետի ձախ` բարձրադիր ափին Հ ավերված

15 ԽԱՉՔԱՐ 10-11-րդ դդ. գյուղից 1 կմ հս-աե, քարհանք տանող ճանապարհին Հ ընկած է գետնին

16 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից 4 կմ աե Հ ընկած է գետնին

17 ԿԱՄՈՒՐՋ 17-18-րդ դդ. գլխավոր մայրուղուց Քարինջ թեքվող ճանապարհից աջ, Մարց գետի վրա Հ ավերված, պահպանվել են խելերը

18 ՋՐԱՂԱՑ 10-15-րդ դդ. Մարց գետի ձախ ափին Հ ավերված, պահպանվել են հիմնապատերը

19 ՋՐԱՂԱՑ 18-20-րդ դդ. Մարց գետի ձախ ափին Տ կիսավեր

20 ՋՐԱՂԱՑ «ՅՈԹ ՔԱՐ» 18-20-րդ դդ. Դսեղ տանող հին ճա-նապարհին, կամրջի ավերակների մոտ Տ կիսավեր

5.112 Օձուն գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Հ

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ միջնադար Հ

3 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

4 ԴԱՄԲԱՐԱՆԱԴԱՇՏ Ք.ա. 2-1 հազ. Հ

5 ԵԿԵՂԵՑԻ (ՕՁՈՒՆԻ ՏԱՃԱՐ, ՍԲ. ՀՈՎ-ՀԱՆՆԵՍ ԵԿԵՂԵՑԻ, ԽԱՉԳՈՒՆԴ ՎԱՆՔ) 6 դ. գյուղի մեջ Հ գմբեթավոր, եռանավ սրահ, 19 դ. վերջին տանիքի աե մասում ավելացվել են զույգ զանգաշտարակներ

5.1 Գերեզմանոց 5-19-րդ դդ. եկեղեցու շուրջը Հ

5.1.1 Կոթող-մահարձան 5-6-րդ դդ. եկեղեցուց հս-աե Հ երկու պատկերա-քանդակ մենասյուներով

5.1.2 Խաչքար 10-11-րդ դդ. հենած է եկեղեցու աե պատին Հ

5.1.3 Խաչքար 1158 թ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

5.1.4 Խաչքար 12-13-րդ դդ. ագուցված է շրջա-պարսպի մուտքից ձախ՝ ներքուստ Հ

5.1.5 Խաչքար 1205 թ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

5.1.6 Խաչքար Խաչգունդ քահանայի 1216 թ. եկեղեցու աե կողմում Հ պատվանդանի վրա

5.1.7 Խաչքար Հուկսենի 1235 թ. եկեղեցու աե կողմում Հ

5.1.8 Խաչքար Վարդի 1235 թ. եկեղեցու աե կողմում Հ պատվանդանի վրա

5.1.9 Խաչքար Աստվածատուրի 1244 թ. եկեղեցուց հվ Հ պատվանդանի վրա

5.1.10 Խաչքար Պետրոսի 1244 թ. եկեղեցու ամ մասում Հ

5.1.11 Խաչքար 1266 թ. եկեղեցուց 15 մ հվ Հ

5.1.12 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու ամ մասում Հ պատվանդանի վրա, արձանագիր

5.1.13 Խաչքար 13-14-րդ դդ. ագուցված է աե պարսպապատի մեջ Հ

5.1.14 Խաչքար 13-14-րդ դդ. հենած է պատին՝ եկեղեցու ամ մուտքի մոտ Հ

5.1.15 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

5.1.16 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու աե կողմում Հ

5.1.17 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու հվ կողմում Հ

5.1.18 Տապանաքար Սիմէօն եպիսկոպոսի 1801 թ. եկեղեցու բակում Հ

5.1.19 Տապանաքար Վարդան արքեպիսկոպոսի 1897 թ. եկեղեցու հս պատի տակ Հ

5.2 Խաչքար 15-16-րդ դդ. հենած է բեմին՝ ձախ կողմում Հ հատված

5.3 Պարիսպ միջնադար Հ եկեղեցու բակը շրջափակվել է ուշ շրջանում

5.3.1 Խաչքար Սարգսի 1228 թ. ագուցված է պարսպի մեջ Հ

5.3.2 Խաչքար Մարանի 16 դ. ագուցված է պարսպի մեջ Հ

5.4 Սրահ հպված է եկեղեցուն հս, ամ և հվ կողմերից Հ արտաքին սրահ

6 ԵԿԵՂԵՑԻ ԾԻՐԱՆԱՎՈՐ- ԾԱՂԿԱՎԱՆՔ 5 դ. գյուղի աե մասում, Դեբեդի ձորեզրին Հ միանավ սրահ, պահպանվել են հս և աե պատերը

6.1 Գերեզմանոց 18-19-րդ դդ. եկեղեցու հս, աե և ամ կողմերում Հ

6.1.1 Խաչքար Սորիկի, կազմող` Թուման 1576 թ. Հ

6.1.2 Տապանաքար Մանուել քահանայի 1521 թ. Հ

6.2 Սյունասրահ 5 դ. կից է եկեղեցուն հս-ից Հ 12-13-րդ դդ. աե բաց խորանը հիմնովին վերակառուցվել է և վերածվել եկեղեցու

7 ԽԱՉՔԱՐ ԳՈՒՆԴԵԽԻ 1228 թ. գյուղամիջի աղբյուրի մոտ Հ

8 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ 1960 թ. գյուղի մեջ Տ

9 ՀՈՒՇԱՐՁԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1970 թ. գյուղից 1.5 կմ աե Տ

10 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՀՈՌՈՄԱՅՐԻ ՍԲ ՆՇԱՆ` ՍՏՈՐԻՆ ՀՈՒ-ՇԱՐՁԱՆԱԽՈՒՄԲ 10-13-րդ դդ. գյուղից 1.5 կմ հվ-աե, Օձուն-Այգեհատ ճանապարհից ոչ հեռու, Դեբեդի ձախափնյա ձորալանջին Հ ավանդությունը վանքի հիմնադրումը վերագրում է հույն Վասիլ իշխանին (8 դ.)

10.1 Գերեզմանոց 9-17-րդ դդ. համալիրի շուրջը Հ

10.1.1 Խաչքար Տերունական 1201 թ. զանգակատնից հս Հ

10.1.2 Խաչքար 15 դ. Հ

10.2 Եկեղեցի 12 դ. կեսեր Հ կառույցներից կենտրոնականը

10.3 Եկեղեցի-մատուռ 1201 թ. կից է կենտր. եկեղեցուն հվ-ից Հ փոքր չափերի համար կոչվել է նաև մատուռ

10.4 Եկեղեցի-զանգակատուն Սբ. Նշան 1187 թ. կից է կենտր. եկեղեցուն հս-ից Հ զանգաշտարակը ավելացվել է 1290 թ.

10.4.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ

10.4.2 Խաչքար 13 դ. Հ

10.4.3 Խաչքար Վագե եպիսկոպոսի 13 դ. զանգակատանը կից փայտե սրահում Հ

10.4.4 Խաչքար «Տերունական» 13 դ. Սբ. Նշանի տարածքում Հ կանգնեցրել է Առաքելը

10.4.5 Խաչքար Վարդան եպիսկոպոսի 15-16-րդ դդ. զանգակատանը կից փայտե սրահում Հ

10.5 Ժամատուն Սբ. Աստվածածին 1321 թ. Սբ. Նշան եկեղեցուց 25 մ հս Հ կառուցել է Իգնատիոս վարդապետը

10.5.1 Խաչքար 1321 թ. ագուցված է Սբ. Աստվածածնի բեմի կամարի ձախ մասում Հ կանգնեցրել է Մխիթարը

10.6 Կացարաններ համալիրի հս կողմում Հ

10.7 Մատուռ 7-10-րդ դդ. հիմնական հուշարձանախմբից 200 մ աե Հ ձորում, վիմափոր

10.8 Մատուռ 13-14 դդ հիմնական հուշարձանախմբից 150 մ հս Հ վիմափոր

10.9 Քարայր Սբ. Նշան եկեղեցու ամ պատին կից Հ

11 ՎԱՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼԻՐ ՀՈՌՈՄԱՅՐԻ ՍԲ ՆՇԱՆ` ՎԵՐԻՆ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆԱԽՈՒՄԲ գյուղից 1.5 կմ հվ-աե, Օձուն-Այգեհատ ճանապարհից ձախ, Դեբեդի ձորի եզրին Հ

11.1 Գավիթ 13 դ. կեսեր երկու եկեղեցիների մեջտեղում Հ

11.1.1 Խաչքար 12 դ.. հենած է աե պատին Հ

11.1.2 Խաչքար 13 դ. Հ

11.1.3 Խաչքար 13 դ. Հ

11.1.4 Խաչքար 1552 թ. հենած է աե պատին Հ

11.2 Գերեզմանոց միջնադար համալիրի ամ մասում Հ կան նաև ուշ ժամանակաշրջանի տապանաքարեր

11.2.1 Խաչքար 11-րդ դդ. Հ

11.2.2 Խաչքար 11-12-րդ դդ.. Հ

11.2.3 Խաչքար 15-16-րդ դդ. Հ պատվանդանի վրա

11.2.4 Խաչքար 1639 թ. Հ

11.3 Եկեղեցի 1206 թ. հուշարձանախմբի հվ կողմում Հ կառուցել է վանքի վանահայր Սամվելը, ճարտ.՝ Գրիգոր քարգործ

11.4 Եկեղեցի 13 դ. կեսեր հուշարձանախմբի հս կողմում Հ

5.112.1 Ամոջ գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԵԿԵՂԵՑԻ 17 դ. գյուղում Հ

1.1 Գերեզմանոց 15-20-րդ դդ. եկեղեցու շուրջ Հ

1.2 Խաչքար 15 դ. եկեղեցում Հ

2 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից հս-աե Հ

3 ԽԱՉՔԱՐ 13 դ. գյուղից հվ-աե Հ

4 ՀՈՒՇԱՂԲՅՈՒՐ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՇԽԱՐՀԱՄԱՐՏՈՒՄ ԶՈՀՎԱԾՆԵՐԻՆ 1946 թ. գյուղի կենտրոնում Տ

5 ՄԱՏՈՒՌ ՍԲ. ՀԱԿՈԲ 13 դ. գյուղից 2 կմ հս Հ

5.1 Գերեզմանոց 12-13-րդ դդ. մատուռի մոտ Հ

5.113 Ֆիոլետովո գյուղ

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 ԱՄՐՈՑ-ԲՆԱԿԱՏԵՂԻ Ք. ա. 4-3 հազ. գյուղի աե եզրին, Դիլիջան տանող ճանապարհից աջ, երկաթուղու մոտ Հ

1.1 Շինություն Ք. ա. 4-3 հազ. բլրի գագաթի վրա Հ պահպանվել են պատերի հիմքերը

2 ԳՅՈՒՂԱՏԵՂԻ «ՇԱՎՐՈՒՂ» 4-19-րդ դդ. գյուղից 1 կմ աե, Դիլիջան տանող ճանապարհից 300 մ ձախ Հ ավերված է, զառիթափ լանջին

2.1 Գերեզմանոց 4-19-րդ դդ. եկեղեցուց աե և ամ Հ ավերված է

2.1.1 Թևավոր խաչ 13 դ. եկեղեցու մոտ Հ արձանագիր

2.1.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ վերնամաս

2.1.3 Խաչքար 14-15-րդ դդ. եկեղեցուց հվ Տ

2.1.4 Խաչքար 14-15-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ վերին կեսը

2.1.5 Խաչքար 15-16-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ ստորին ձախ անկյունը կոտրված

2.1.6 Խաչքար 15-16-րդ դդ. եկեղեցու մոտ Հ վերնամաս

2.2 Եկեղեցի Սբ. Սահակ 4-6-րդ դդ. բլրի բարձրադիր մասում, գերեզմանոցի տարածքում Հ ավերված է, նշմարվում են հիմքերը

2.2.1 Խաչքար 12-13-րդ դդ. եկեղեցու աե պատի մոտ Հ երկատված

2.2.2 Խաչքար 12-13-րդ դդ. Հ վերին աջ անկյունը կոտրված

2.2.3 Խաչքար 13 դ. եկեղեցու հվ պատի մոտ Հ ստորին հատվածը

2.2.4 Խաչքար 13 -14-րդ դդ. եկեղեցու աե պատի մոտ Հ

2.2.5 Խաչքար 13-14-րդ դդ. եկեղեցու աե պատի մոտ Հ ստորին կեսը

2.2.6 Խաչքար 14-15-րդ դդ. եկեղեցու հվ պատի մոտ Տ վերնամաս

Հայաստանի Հանրապետության պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների Լոռու մարզի պետական ցուցակը ներառում է 3045 հուշարձան` 1050 պահպանական միավորով:

(հավելվածը լրաց. 12.04.07 N 456-Ն, 15.12.16 N 1294-Ն)

Հայաստանի Հանրապետության

կառավարության աշխատակազմի

ղեկավար-նախարար

Մ. Թոփուզյան

Underscore-ի հետ

Այս օրենսգրքով, ձեր գործի նյութերի վրա։