ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Ը
1925 ԹՎԱԿԱՆԻ ՀՈՒՆԻՍԻ 10-ԻՆ ԺՆԵՎՈՒՄ ԸՆԴՈՒՆՎԱԾ` ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԴԵՊՔՈՒՄ ԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ ՓՈԽՀԱՏՈՒՑՄԱՆ ՄԱՍԻՆ ԿՈՆՎԵՆՑԻԱՅՈՒՄ ԱՄՐԱԳՐՎԱԾ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ` ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐՈՒԹՅԱՆԸ ՀԱՄԱՊԱՏԱՍԽԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԸ ՈՐՈՇԵԼՈՒ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ԳՈՐԾՈՎ
Քաղ. Երևան 3 դեկտեմբերի 2004 թ.
Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը` կազմով. սահմանադրական դատարանի նախագահի տեղակալ Վ. Հովհաննիսյանի, սահմանադրական դատարանի անդամներ Կ. Բալայանի, Ֆ. Թոխյանի, Զ. Ղուկասյանի, Հ. Նազարյանի, Ռ. Պապայանի, Վ. Պողոսյանի, Մ. Սևյանի (զեկուցող),
մասնակցությամբ` Հանրապետության Նախագահի պաշտոնական ներկայացուցիչ` Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Ա. Վարդանյանի,
համաձայն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 100 հոդվածի 2 կետի, 101 հոդվածի 1 կետի, «Սահմանադրական դատարանի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5 հոդվածի 2 կետի, 25 հոդվածի 1 կետի և 56 հոդվածի,
դռնբաց նիստում քննեց «1925 թվականի հունիսի 10-ին Ժնևում ընդունված` Մասնագիտական հիվանդությունների դեպքում աշխատողների փոխհատուցման մասին կոնվենցիայում ամրագրված պարտավորությունների` Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը որոշելու վերաբերյալ» գործը:
Գործի քննության առիթ է հանդիսացել Հանրապետության Նախագահի դիմումը սահմանադրական դատարան:
Լսելով սույն գործով զեկուցողի հաղորդումը, Հանրապետության Նախագահի ներկայացուցչի բացատրությունները, հետազոտելով կոնվենցիան և գործում առկա մյուս փաստաթղթերը, Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը ՊԱՐԶԵՑ. 1. Քննության առարկա կոնվենցիան ընդունվել է Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության Գլխավոր խորհրդաժողովի կողմից 1925 թ. հունիսի 10-ին` Ժնևում:
Կոնվենցիան ուժի մեջ է մտել 1927 թ. ապրիլի 1-ից:
2. Կոնվենցիան նախատեսում է, որ այն վավերացնող Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության յուրաքանչյուր անդամ պարտավոր է`
- մասնագիտական հիվանդության հետևանքով անաշխատունակ դարձած անձանց կամ այդ հիվանդություններից մահվան դեպքում ապահովել նրանց խնամքի տակ գտնվող անձանց փոխհատուցումը` արտադրական պատահարների փոխհատուցման վերաբերյալ օրենսդրության ընդհանուր սկզբունքներին համապատասխան, և այդ փոխհատուցման չափը չի կարող ցածր լինել օրենսդրությամբ նախատեսված փոխհատուցման գումարի չափից,
- մասնագիտական հիվանդություններ համարել 2 հոդվածի աղյուսակում նշված նյութերից (կապար, սնդիկ և դրանց համաձուլվածքներ ու միացություններ, սիբիրյան խոցի մանրէ) առաջացած հիվանդություններն ու թունավորումները, որոնք ազդում են վերոհիշյալ աղյուսակում համապատասխանաբար նշված առևտրի և արտադրության ճյուղերում զբաղված աշխատողների վրա և համարվում են օրենսդրությամբ նախատեսված մասնագիտական հիվանդություններ:
3. Ըստ կոնվենցիայի` կազմակերպության յուրաքանչյուր անդամ իր օրենսդրությամբ մասնագիտական հիվանդությունների փոխհատուցումը կարգավորող պայմաններ սահմանելիս և այդ հիվանդությունների նկատմամբ արտադրական պատահարների վերաբերյալ օրենսդրությունը կիրառելիս կարող է, ըստ անհրաժեշտության, կատարել փոփոխություններ և համապատասխանեցումներ:
4. Կոնվենցիայում նախատեսված են նաև դրույթներ դրա ուժի մեջ մտնելու, գործողության ժամկետի, չեղյալ հայտարարելու և կոնվենցիայում փոփոխություններ կատարելու վերաբերյալ:
5. Կոնվենցիան կնքված է երկու բնօրինակով` ֆրանսերեն և անգլերեն:
6. Սահմանադրական դատարանը քննության ընթացքում պարզեց, որ քննության առարկա կոնվենցիան Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության Գլխավոր խորհրդաժողովի կողմից վերանայվել է Մասնագիտական հիվանդությունների դեպքում աշխատողների փոխհատուցման մասին 1934 թ. հունիսի 4-ի և Արտադրական վնասվածքների դեպքում նպաստների մասին 1964 թ. հունիսի 17-ի կոնվենցիաներով:
1934 թ. հունիսի 4-ի և քննության առարկա կոնվենցիաների դրույթները և դրանցով նախատեսված պարտականությունների շրջանակը համարժեք են: Միակ էական տարբերությունը կայանում է նրանում, որ 1934 թ. հունիսի 4-ի կոնվենցիայում ընդլայնվել է մասնագիտական հիվանդությունների և վտանգավոր աշխատանքների ցանկը:
1964 թ. հունիսի 17-ի կոնվենցիան, ներառելով 1934 թ. հունիսի 4-ի և քննության առարկա կոնվենցիաներում ամրագրված պարտավորությունները, ընդլայնում է մասնագիտական հիվանդությունների ցանկը, ամրագրում է մասնագիտական հիվանդություններ ստացած անձանց և դրանցից մահացած անձանց խնամքի տակ գտնվողների մի շարք իրավունքներ, ինչպես նաև կանոնակարգում է փոխհատուցումների վճարման կարգն ու պայմանները:
7. Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ 1964 թ. հունիսի 17-ի կոնվենցիան, ամրագրելով պարտավորությունների ավելի լայն շրջանակ, միաժամանակ այն Պայմանավորվող կողմերին, որոնց տնտեսությունը և բժշկական ծառայությունները անբավարար են զարգացած, իրավունք է վերապահում ժամանակավորապես բացառել այդ կոնվենցիայով նախատեսված առանձին դրույթների գործողությունը:
Ելնելով գործի քննության արդյունքներից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 100 հոդվածի 2 կետով, 102 հոդվածի առաջին և երրորդ մասերով, «Սահմանադրական դատարանի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5 հոդվածի 2 կետով, 67 և 68 հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը ՈՐՈՇԵՑ. 1. 1925 թվականի հունիսի 10-ին Ժնևում ընդունված` Մասնագիտական հիվանդությունների դեպքում աշխատողների փոխհատուցման մասին կոնվենցիայում ամրագրված պարտավորությունները համապատասխանում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը:
2. Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 102 հոդվածի երկրորդ մասի համաձայն սույն որոշումը վերջնական է, վերանայման ենթակա չէ, ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից: Նախագահող
Վ. Հովհաննիսյան
3 դեկտեմբերի 2004 թվականի
ՍԴՈ-535