ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
27 նոյեմբերի 2014 թվականի N 1367-Ն
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ 2006 ԹՎԱԿԱՆԻ ՕԳՈՍՏՈՍԻ 18-Ի N 1219-Ն ԵՎ N 1489-Ն ՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐՈՒՄ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԼՐԱՑՈՒՄՆԵՐ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
«Խաղաղ նպատակներով ատոմային էներգիայի անվտանգ օգտագործման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 7-րդ հոդվածի «թ» կետին համապատասխան՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.
1. Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2006 թվականի օգոստոսի 18-ի «Ճառագայթային անվտանգության նորմերը հաստատելու մասին» N 1219-Ն որոշման հավելվածում կատարել հետևյալ փոփոխություններն ու լրացումները՝
1) 2-րդ կետի «դ» ենթակետում, 8-րդ կետի «գործողության մակարդակ» և «միջամտման մակարդակ» հասկացություններում, VII բաժնի վերնագրում, 52-րդ, 53-րդ կետերում և N 21 աղյուսակի վերնագրում «քրոնիկ» բառը փոխարինել «եղած» բառով.
2) 3-րդ կետը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«3. Սույն նորմերի պահանջները չեն տարածվում`
ա) չափավոր քանակությամբ (մինչև 1 տոննա զանգվածով) այն պինդ ռադիոակտիվ նյութերի վրա, որոնցում պարունակվող ռադիոակտիվ իզոտոպների ակտիվությունը կամ տեսակարար ակտիվությունը ցածր է սույն նորմերի N 1 աղյուսակում ներկայացված ազատման մակարդակներից կամ այն մեծաքանակ (1 տոննայից ավելի զանգվածով) պինդ ռադիոակտիվ նյութերի վրա, որոնցում պարունակվող անթրոպոգեն ռադիոակտիվ իզոտոպների տեսակարար ակտիվությունը ցածր է սույն նորմերի N 27 աղյուսակում ներկայացված արժեքներից կամ այն պինդ ռադիոակտիվ նյութերի վրա, որոնք դուրս են բերվել կարգավորող վերահսկողությունից (դրանցում առկա անթրոպոգեն ռադիոակտիվ իզոտոպների տեսակարար ակտիվությունը սույն նորմերի N 27 աղյուսակում ներկայացված արժեքներից ցածր լինելու պատճառով).
բ) փակ ռադիոիզոտոպային ճառագայթման աղբյուրներ հանդիսացող այն սարքավորումների վրա, որոնց արտաքին մակերեսի ցանկացած հասանելի տեղից 0.1m հեռավորության վրա ճառագայթահարման համարժեք դոզայի հզորությունը չի գերազանցում 1 μSv/ h-ն, և ապահովված է աղբյուրի հերմետիկությունը.
գ) գեներացնող ճառագայթման այն աղբյուրների վրա, որոնք ունեն էլեկտրոնային խողովակի տեսք (օրինակ` կատոդային ճառագայթային խողովակները), որոնց բնականոն շահագործման ժամանակ արտաքին մակերեսի ցանկացած հասանելի տեղից 0,1 m հեռավորության վրա ճառագայթահարման համարժեք դոզայի հզորությունը չի գերազանցում 1 μSv/h-ն, կամ գեներացված ճառագայթման առավելագույն էներգիան ցածր է 5 keV-ից.
դ) ռադիոիզոտոպային ճառագայթման այն աղբյուրների և գեներացնող ճառագայթման աղբյուրների վրա, որոնցից բնակչության կազմից ցանկացած անձի համար տարեկան անհատական համարժեք դոզան ցանկացած պայմաններում չի գերազանցում 10 μSv-ն: Քիչ հավանական սցենարների համար կարելի է կիրառել այլ չափանիշ, այն է, որ նման սցենարների դեպքում բնակչության կազմից ցանկացած անձ կարող է ստանալ տարեկան 1 mSv քիչ արդյունարար դոզա.
ե) այն պինդ նյութերի վրա, որոնցում բնական ռադիոակտիվ իզոտոպների տեսակարար ակտիվությունը չի գերազանցում N 1-1 աղյուսակում ներկայացված արժեքները.
զ) այն պինդ նյութերի վրա, որոնք պարունակում են մեկից ավելի ռադիոակտիվ իզոտոպներ և դրանց ազատման մակարդակը ցածր է հետևյալ բանաձևով հաշվարկված արժեքից՝
χm
= 1 ,
___________
∑.ni =1 f(i)
χ(i)
որտեղ f(i) – նյութում եղած i-րդ ռադիոակտիվ իզոտոպի համապատասխանաբար ակտիվության կամ տեսակարար ակտիվության բաժինն է,
χ(i) – համապատասխանաբար i-րդ ռադիոակտիվ իզոտոպի ակտիվությունը կամ տեսակարար ակտիվությունն է՝ ըստ N 1 աղյուսակի,
n – նյութում եղած ռադիոակտիվ իզոտոպների թիվն է.
է) այն պինդ ռադիոակտիվ նյութերի վրա, որոնք պարունակում են մեկից ավելի ռադիոակտիվ իզոտոպներ և դրանց կարգավորող վերահսկողությունից դուրսբերման մակարդակը ցածր է հետևյալ բանաձևով հաշվարկված արժեքից`
χm
= 1 ,
___________
∑.ni =1 f(i)
χ(i)
որտեղ f(i) – նյութում եղած i-րդ ռադիոակտիվ իզոտոպի տեսակարար ակտիվության բաժինն է,
χ(i) –i -րդ ռադիոակտիվ իզոտոպի տեսակարար ակտիվությունն է՝ ըստ N 27 աղյուսակի,
n – նյութում եղած ռադիոակտիվ իզոտոպների թիվն է.
ը) երկրի մակերեսին տիեզերական ճառագայթման, ինչպես նաև մարդու օրգանիզմում պարունակվող բնական կալիումից ներքին ճառագայթման վրա:».
3) 8-րդ կետում՝
ա. «արդյունարար դոզա» հասկացությունն առաջին նախադասությունից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր նախադասությամբ.
«Արդյունարար դոզան չի կարող օգտագործվել բարձր դոզաների քանակական որոշման կամ դետերմինացված էֆեկտներին վերաբերող բուժման մասին որևէ որոշում ընդունելու համար»,
բ. «գերճառագայթահարում» հասկացությունից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր հասկացությամբ.
«եղած ճառագայթահարման իրավիճակ` այնպիսի իրավիճակ, երբ ճառագայթումն արդեն գոյություն ունի, և պահանջվում է որոշում կայացնել իոնացնող ճառագայթումից բնակչության պաշտպանության մասին: Եղած ճառագայթահարման իրավիճակ է համարվում բնական ֆոնային ճառագայթահարման իրավիճակը, ինչպես նաև կարգավորող վերահսկողությունից ազատված նախկին գործունեության ավարտից հետո մնացած ռադիոակտիվ նյութից կամ վթարային ճառագայթման իրավիճակի արդյունքում ռադիոակտիվ աղտոտված տարածքներից ճառագայթահարման իրավիճակը»,
գ. «դոզայի թույլատրելի հզորություն» հասկացությունից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր հասկացություններով.
«դոզայի ամբիենտ համարժեք H*(d)` դոզայի համարժեք, որը կարող է ստեղծվել համապատասխան ուղղորդվածությամբ լայն դաշտով ICRU ստանդարտ գնդային ֆանտոմում դրա մակերևույթից d խորության վրա, ըստ շառավղի, որն ուղղված է այդ դաշտի տարածման ուղղությանը հակառակ:
ICRU գնդային ֆանտոմը կազմված է մարդու հյուսվածքին համարժեք նյութից, որն ունի 30 cm շառավիղ, 1 g/cm.3 խտություն, պարունակում է 76,2% թթվածին, 11,1% ածխածին, 10,1% ջրածին, 2,6% ազոտ:
Դոզայի ամբիենտ համարժեքն օգտագործվում է արտաքին ճառագայթահարման արդյունարար դոզաների անմիջական չափումների ժամանակ:
Ուժեղ ներթափանցող ճառագայթման համար խորհուրդ է տրվում ֆանտոմի մակերևույթից d խորությունն ընդունել հավասար 10 mm:
դոզայի անհատական համարժեք Hp(d)՝ մարմնի նշված կետի տակ եղած փափուկ հյուսվածքում d խորության վրա դոզայի համարժեք: Դոզայի անհատական համարժեքն օգտագործվում է անմիջականորեն չափվող մեծության տեսքով և ներկայացնում է (փոխարինում է) հյուսվածքներում կամ օրգաններում համարժեք դոզան, կամ արտաքին ճառագայթահարման անհատական մոնիթորինգի դեպքում՝ արդյունարար դոզան: Ուժեղ ներթափանցող ճառագայթման համար d=10 mm, իսկ թույլ ներթափանցող ճառագայթման համար՝ d=0.07 mm: «Փափուկ հյուսվածքը» հասկացվում է որպես ICRU ստանդարտ գնդային ֆանտոմ:
դոզայի ուղղորդված համարժեք H´(d,Ω)՝ դոզայի համարժեք, որը կարող է ստեղծվել համապատասխան ուղղորդվածությամբ լայն դաշտով ICRU ստանդարտ գնդային ֆանտոմում դրա մակերևույթից d խորության վրա ըստ որոշակի ուղղվածության շառավղի:
Դոզայի ուղղորդված համարժեքն օգտագործվում է արտաքին ճառագայթահարմամբ մաշկում համարժեք դոզաների անմիջական չափումների ժամանակ:
Թույլ ներթափանցող ճառագայթման համար խորհուրդ է տրվում ֆանտոմի մակերևույթից d խորությունն ընդունել հավասար 0.07 mm».
դ. «կրիտիկական խումբ» հասկացությունից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր հասկացությամբ.
«ներկայացուցչական անձ՝ առավելագույն ճառագայթահարման ենթարկված բնակչության կազմից անձ, որի ստացած ճառագայթահարման դոզան հանդիսանում է ներկայացուցչական,
ե. «հյուսվածքային կշռային գործակից» հասկացության մեջ հյուսվածքային կշռային գործակիցների արժեքները շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
« Հյուսվածքը կամ օրգանը Հյուսվածքային կշռային գործակիցների արժեքները (WT) ΣwT
Կարմիր ոսկրածուծը, հաստ աղիքը, թոքերը, ստամոքսը, կրծքագեղձը, մնացածը 0,12 0,72
Գոնադները 0,08 0,08
Կերակրափողը, միզապարկը, լյարդը, վահանաձև գեղձը 0,04 0,16
Ոսկրածածկույթի բջիջները, գլխուղեղը, թքագեղձերը, մաշկը 0,01 0,04
Ընդամենը 1,00
»,
զ. «թույլատրելի խտություն» հասկացությունը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«ռադիոակտիվ իզոտոպի թույլատրելի ծավալային ակտիվությունն արտադրական տարածքների աշխատանքային գոտու օդում` հավասար է.
A օդ
V.Ա
= ՏՆՍԱ
VԱ ,
որտեղ` ՏՆՍԱ-ն ռադիոակտիվ իզոտոպի տարեկան ներթափանցման սահմանն է,
VԱ-ն` օդի այն V ծավալն է, որի հետ օրացուցային տարվա ընթացքում օրգանիզմ է ներթափանցում տվյալ ռադիոակտիվ իզոտոպը: Անձնակազմի համար` VԱ=2400 m.3
ռադիոակտիվ իզոտոպի թույլատրելի ծավալային ակտիվությունը մթնոլորտում` հավասար է.
A օդ
V.Բ
= ՏՆՍԲ
VԲ ,
որտեղ` ՏՆՍԲ-ն օդի հետ ռադիոակտիվ իզոտոպի տարեկան ներթափանցման սահմանն է,
VԲ-ն` օդի այն V ծավալն է, որի հետ օրացուցային տարվա ընթացքում օրգանիզմ է ներթափանցում տվյալ ռադիոակտիվ իզոտոպը: Բնակչության համար` VԲ=7200 m.3
խմելու ջրում (սննդում) ռադիոակտիվ իզոտոպի թույլատրելի ակտիվությունը` հավասար է.
A ջուր
MԲ
= ՏՆՍԲ
MԲ ,
որտեղ` ՏՆՍԲ-ն ջրի կամ սննդի հետ ռադիոակտիվ իզոտոպի տարեկան ներթափանցման սահմանն է, MԲ-ն` ջրի կամ սննդի այն զանգվածն է, որի հետ օրացուցային տարվա ընթացքում օրգանիզմ է ներթափանցում տվյալ ռադիոակտիվ իզոտոպը:
Ջրի համար ընդունվում է MԲ = 800 kg»,
է. «կանխարգելվիք դոզա» հասկացությունը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«կանխարգելվիք դոզա՝ կանխատեսվող դոզայի և պլանավորված պաշտպանական գործողությունների իրականացման արդյունքում սպասվելիք դոզայի տարբերությունը».
ը. «կանխարգելվիք դոզա» հասկացությունից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր հասկացությամբ.
«կանխատեսվող դոզա՝ դոզա, որն սպասվում է, որ կստացվի, եթե պլանավորված պաշտպանական գործողություններ չիրականացվեն»,
թ. «համարժեք դոզա» հասկացությունից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր հասկացությամբ.
«հարաբերական կենսաբանական արդյունարարություն (ՀԿԱTR)` մարդու վրա տարբեր տեսակի իոնացնող ճառագայթումների հարաբերական ազդեցության չափանիշ, որը հաշվի է առնում առողջությանը պատճառած լուրջ դետերմինացված էֆեկտը: Երկու տարբեր տեսակի ճառագայթումների համար հարաբերական կենսաբանական արդյունարարությունն արտահայտվում է այնպիսի կլանված դոզաների հակառակ հարաբերությամբ, որոնք տվյալ կենսաբանական վերջնակետի համար միատեսակ աստիճանի արտահայտված են:
Ստորև ներկայացված են որոշակի օրգանների (հյուսվածքների) և ճառագայթումների համար հարաբերական կենսաբանական արդյունարարության այն մեծությունները, որոնք առաջացնում են առողջությանը պատճառած լուրջ դետերմինացված էֆեկտներ.
Էֆեկտը Կրիտիկական օրգանը Ճառագայթահարումըա) ՀԿԱTR
Արյունաստեղծման խանգարման սինդրոմ Կարմիր ոսկրածուծ Ներքին և արտաքին γ 1
Ներքին և արտաքին n 3
Ներքին β 1
Ներքին α 2
Պնևմոնիտ Թոքեր.բ) Ներքին և արտաքին γ 1
Ներքին և արտաքին n 3
Ներքին β 1
Ներքին α 7
Ստամոքսաաղիքային սինդրոմ Հաստ աղիք Ներքին և արտաքին γ 1
Ներքին և արտաքին n 3
Ներքին β 1
Ներքին α 0 գ)
Նեկրոզ Հյուսվածքդ) Արտաքին β, γ 1
Արտաքին n 3
Թաց դևկամացիա Մաշկե) Արտաքին β, γ 1
Արտաքին n 3
Հիպոթերոիդ Վահանաձև գեղձ Յոդի իզոտոպների ներթափանցում զ) 0,2
Վահանաձև գեղձում կուտակվող այլ ռադիոակտիվ իզոտոպներ 1
ա) արտաքին β, γ ճառագայթահարումը ներառում է իոնացնող ճառագայթման աղբյուրի նյութում առաջացող արգելակման ճառագայթումից ճառագայթահարումը.
բ) շնչառական ուղիների թոքաբշտային-ինտերստինցիալ հատվածի հյուսվածքը.
գ) հաստ աղիքի պարունակության մեջ հավասարաչափ բաշխված ալֆա ճառագայթիչների դեպքում ընդունվում է, որ աղիքի պատերի ճառագայթահարումն աննշան է.
դ) մաշկի մակերեսից 5 mm խորության վրա մաշկի 100 cm.2 մակերեսով տեղամասի համար.
ե) մաշկի մակերեսից 0.4 mm խորության վրա մաշկի 100 cm.2 մակերեսով տեղամասի համար.
զ) ենթադրվում է, որ վահանաձև գեղձի հյուսվածքի համաչափ ճառագայթահարումը, համեմատած յոդի ցածր էներգիայով .131 ], .129 ], .125 ], .124 ] և .123 ] իզոտոպներով ստեղծված ներքին ճառագայթահարմանը, հինգ անգամ մեծացնում է դետերմինացված էֆեկտների առաջացման հավանականությունը: Վահանաձև գեղձում կուտակվող ռադիոակտիվ իզոտոպները բաշխվում են անհամաչափ».
ժ. «Ճառագայթային մոնիթորինգ» հասկացությունը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«ճառագայթային մոնիթորինգ` ճառագայթումների կամ ռադիոակտիվ նյութերի ազդեցության հետևանքով ճառագայթահարման գնահատման կամ հսկողության համար դոզայի մակարդակի, դոզայի հզորության կամ ակտիվության չափում, ինչպես նաև արդյունքների մեկնաբանում»,
ժա. «ճառագայթման կշռային գործակից» հասկացության մեջ ճառագայթման կշռային գործակիցների արժեքները շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«Ճառագայթման տեսակը ճառագայթման կշռային գործակիցների արժեքները
(WR)
Ֆոտոններ 1
Էլեկտրոններ և մյուոններ 1
Պրոտոններ և լիցքավորված π-մեզոններ 2
Ալֆա մասնիկներ, ծանր միջուկների տրոհման բեկորներ 20
Նեյտրոններ Նեյտրոնների էներգիայի ֆունկցիայի հաստատունը
Բոլոր մեծությունները վերաբերում են մարմնի վրա արտաքինից ազդող ճառագայթմանը, իսկ ներքին ճառագայթահարման դեպքում՝ օրգանիզմում գտնվող ռադիոակտիվ իզոտոպների ճառագայթմանը»,
ժբ. «միջամտում» հասկացությունը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«միջամտում՝ ցանկացած գործողություն, որը վթարային ճառագայթահարման իրավիճակի առաջացման կամ եղած ճառագայթահարման իրավիճակի դեպքում ուղղված է ճառագայթահարման կամ ճառագայթահարման հնարավորության նվազեցմանը կամ կանխարգելմանը»,
ժգ. «միջամտման մակարդակ» հասկացությունից հանել «կամ քրոնիկ» բառերը, իսկ «առաջացման» բառից հետո լրացնել «կամ եղած ճառագայթահարման իրավիճակի» բառերով,
ժդ. «ներքին ճառագայթահարման դեպքում սպասվող համարժեք դոզա կամ արդյունարար դոզա» հասկացությունից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր հասկացություններով.
«պաշտպանական գործողություն՝ գործողություն, որն իրականացվում է վթարային ճառագայթահարման իրավիճակում կամ եղած ճառագայթահարման իրավիճակում հնարավոր ստացվելիք դոզայի բացառման կամ նվազեցման նպատակով.
նախահարձակ պաշտպանական գործողություն` գործողություն, որը միջուկային կամ ճառագայթային վթարի դեպքում իրականացվում է ռադիոակտիվ արտանետումից կամ ճառագայթահարումից առաջ կամ արտանետման սկզբնական փուլում, կախված ստեղծված իրավիճակից, և նպատակաուղղված է լուրջ դետերմինացված էֆեկտների առաջացման ռիսկի բացառմանը կամ նվազեցմանը.
շտապ պաշտպանական գործողություն` միջուկային կամ ճառագայթային վթարի դեպքում իրականացվող գործողություն, որի արդյունավետության ապահովման նպատակով այն պետք է իրականացվի արագ (սովորաբար մի քանի ժամերի ընթացքում) և որի հապաղման դեպքում դրա արդյունավետությունը կարող է նկատելի նվազել.
երկարաժամկետ պաշտպանական գործողություն` գործողություն, որը նպատակ ունի բացառելու ստոխաստիկ էֆեկտների առաջացումը կամ նվազեցնել ստոխաստիկ էֆեկտների առաջացման հավանականությունը և կարող է իրականացվել երկար ժամանակ (մեկ ամսվանից մինչև մի քանի տասնյակ տարի): Երկարաժամկետ պաշտպանական գործողությունները կարող են ներառել վերաբնակեցումը, գյուղատնտեսական պաշտպանական գործողությունների իրականացումը, տեղական արտադրության սննդի ու խմելու ջրի օգտագործման սահմանափակումը և վերականգնողական միջոցառումները.
մեղմացնող գործողություն` ատոմային էներգիայի օգտագործման օբյեկտի շահագործող կազմակերպության կամ իոնացնող ճառագայթման աղբյուրների հետ անմիջապես աշխատող անձնակազմի կամ վթարային հակազդման ազգային համակարգի կազմակերպությունների կողմից անհապաղ իրականացվելիք գործողություն, որի նպատակն է՝
● ատոմային էներգիայի օգտագործման օբյեկտը կամ իոնացնող ճառագայթման աղբյուրը բերել անվտանգ կամ հնարավորինս նվազ ռիսկային վիճակի.
● նվազեցնել այն պայմանների զարգացման պոտենցիալ հնարավորությունը, որոնք կարող են բերել ռադիոակտիվ նյութերի արտանետման կամ անձնակազմի և (կամ) բնակչության ճառագայթահարման (օբյեկտում ու նրա սահմաններից դուրս վթարային իրավիճակում իրականացվելիք գործողություններ)»,
ժե. «պոտենցիալ ճառագայթահարում» հասկացությունը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«պոտենցիալ ճառագայթահարում՝ ենթադրյալ ճառագայթահարում, որը բացարձակ համոզվածությամբ չի կարելի սպասել, բայց այն կարող է տեղի ունենալ շահագործման ժամանակ սպասվելիք միջադեպի, աղբյուրի հետ կապված վթարի կամ միջադեպի դեպքում կամ հավանականային բնույթի միջադեպերի հաջորդականության պատճառով՝ ներառյալ սարքավորումների խափանումը և շահագործման ժամանակ անձնակազմի սխալները»,
ժզ. «ռադիոակտիվ նյութ» հասկացության մեջ «աղյուսակում» բառը փոխարինել «և N 27 աղյուսակներում» բառերով,
ժէ. «ռադոնի .222 Rn և .220 Rn(Տորոն) ռադիոակտիվ իզոտոպների դուստր իզոտոպների համարժեք հավասարակշիռ ծավալային ակտիվություն» հասկացությունը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«ռադոնի .222Rn (Ra-222) և .220Rn (Ra-220) ռադիոակտիվ իզոտոպների դուստր իզոտոպների համարժեք հավասարակշիռ ծավալային ակտիվություն (ՀՀԾԱ)՝ ռադոնի կարճ կիսատրոհման պարբերությամբ դուստր ռադիոակտիվ իզոտոպների .218Po (Ra-218), .214Pb (Pb-214), .214Bi (Bi-214), .212Pb (Pb-212) և .212Bi (Bi-212) ծավալային ակտիվությունների և փոխակերպման գործակիցների արտադրյալի հավասարակշիռ գումարն է համապատասխանաբար`
(ՀՀԾԱ)Ra-222 = 0,10 AvPo-218 + 0,52 AvPb-214 + 0,38 AvBi-214,
(ՀՀԾԱ)Ra-220 = 0,91 AvPb-212 + 0,09 AvBi-212»,
ժը. «ռադոնի .222Rn և .220Rn(Տորոն) ռադիոակտիվ իզոտոպների դուստր իզոտոպների համարժեք հավասարակշիռ ծավալային ակտիվություն» հասկացությունից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր հասկացություններով.
«սուր ճառագայթահարում` կարճ (երկու օրվանից պակաս) ժամանակահատվածում ճառագայթահարում.
սուր ներթափանցում՝ բավարար կարճ ժամանակահատվածում (մի քանի վայրկյանից մինչև մեկ ժամը), որը կարելի է սպասվող դոզայի գնահատման տեսակետից համարել ակնթարթային, օրգանիզմ ռադիոակտիվ նյութերի ներթափանցում: Սուր ներթափանցման հետևանքով ճառագայթահարումը պարտադիր չէ, որ լինի սուր ճառագայթահարում: Եթե սուր ներթափանցման հետևանքով մարդու օրգանիզմում կուտակվում են երկար ապրող ռադիոակտիվ իզոտոպներ, ապա սուր ներթափանցումը կբերի եղած ճառագայթահարման.
ռադիոակտիվ նյութերի պերօրալ ներթափանցում` շնչառության և (կամ) սննդի ու (կամ) խմելու ջրի միջոցով ռադիոակտիվ նյութերի օրգանիզմ ներթափանցում.
վերականգնողական աշխատանքներ՝ աշխատանքներ, որոնք կարող են իրականացվել երկրի մակերեսին առկա ռադիոակտիվ աղտոտվածությամբ պայմանավորված ճառագայթահարման նվազեցման նպատակով կամ միջոցներ ձեռնարկելով անմիջապես ռադիոակտիվ աղտոտվածության կամ ճառագայթահարման ճանապարհների նկատմամբ: Վերականգնողական աշխատանքների պարագայում ռադիոակտիվ աղտոտվածության լրիվ հեռացում չի նախատեսվում».
ժթ. «վթարային անձնակազմ» հասկացությունը «պլաններով» բառից հետո լրացնել «, աշխատակարգերով կամ հրահանգներով» բառերով.
ի. «վթարային ճառագայթահարում» հասկացությունից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր հասկացություններով.
«վթարային իրավիճակ՝ արտակարգ իրավիճակ, որը պահանջում է օպերատիվ գործողությունների իրականացում՝ վտանգի կամ մարդկանց առողջության և անվտանգության կամ կյանքի, ունեցվածքի կամ շրջակա միջավայրի վրա վնասակար հետևանքների նվազեցման համար: Այս հասկացությունը ներառում է ինչպես միջուկային և ճառագայթային վթարային իրավիճակները, այնպես է սովորական վթարային իրավիճակները, ինչպիսին են հրդեհները, վտանգավոր քիմիական նյութերի արտանետումը, փոթորիկներն ու մրրիկները կամ երկրաշարժերը:
վթարային դաս՝ պայմանների խումբ, երբ անհրաժեշտ է իրականացնել նմանատիպ վթարային հակազդում.
վթարային իրավիճակի դասակարգում` որոշակի պայմանների ու չափանիշների առկայության հիման վրա վթարային իրավիճակի բնութագրում, որը թույլ է տալիս նույն դասն ունեցող իրավիճակներում իրականացնել նմանատիպ պաշտպանական գործողություններ: Վթարային իրավիճակի դասակարգումն օգտագործվում է վթարային հակազդման ազգային համակարգի կազմակերպություններին ու բնակչությանը հակազդման վերաբերյալ տեղեկություններ հաղորդելու համար.
վթարային հակազդում՝ վթարային իրավիճակում գործողությունների իրականացում, որոնք ուղղված են մարդկանց առողջության, սեփականության և շրջակա միջավայրի վրա վթարային իրավիճակի հետևանքների մեղմացմանը.
վթարային իրավիճակում գործողության մակարդակ՝ նախապես որոշված որոշակի չափանիշ, որն օգտագործվում է վթարային իրավիճակի դասի որոշման ու սահմանման համար.
վթարային ճառագայթահարման իրավիճակ` վթարի կամ ցանկացած այլ չկանխատեսված իրադարձության արդյունքում առաջացող ճառագայթահարման իրավիճակ, որի անբարենպաստ հետևանքների կանխարգելման կամ նվազեցման նպատակով պահանջվում են անհապաղ գործողություններ:
Վթարային ճառագայթահարումը կարող է նվազեցվել միայն պաշտպանական գործողությունների և վթարային հակազդման այլ միջոցառումների միջոցով:
պլանավորված ճառագայթահարման իրավիճակ` ճառագայթահարման իրավիճակ, որն ստեղծվում է իոնացնող ճառագայթման աղբյուրի պլանավորված օգտագործման արդյունքում կամ այնպիսի պլանավորված գործունեության արդյունքում, որը բերում է ճառագայթահարման:».
«ուժեղ թափանցող ճառագայթում՝ ճառագայթում, որի դեպքում արդյունարար դոզայի սահմանները համարժեք դոզային սահմանների նկատմամբ ցանկացած հյուսվածքի կամ օրգանի համար ավելի սահմանափակող են, այսինքն, արդյունարար դոզայի դեպքում համապատասխան ստացված դոզայի բաժնեմասը տվյալ ճառագայթահարման դեպքում կլինի ավելի, քան ցանկացած հյուսվածքի կամ օրգանի համար համարժեք դոզան: Հակառակ դեպքում ճառագայթումը կոչվում է թույլ ներթափանցող: Ուժեղ ներթափանցող ճառագայթումը ներառում է 20-30 keV-ից բարձր էներգիայով ֆոտոնները, 1-2 MeV-ից բարձր էներգիայով էլեկտրոնները և նեյտրոնները, իսկ թույլ ներթափանցող ճառագայթումը ներառում է 20-30 keV-ից ցածր էներգիայով ֆոտոնները, բետա մասնիկները և 1-2 MeV-ից ցածր էներգիայով այլ էլեկտրոնները, ինչպես նաև պրոտոնները և այլ խոշոր լիցքավորված մասնիկները:
հարաբերական կենսաբանական արդյունարարությունից (ՀԿԱ-ից) կախված կլանված դոզա՝ իոնացնող ճառագայթման հետևանքով լուրջ դետերմինացված էֆեկտների առաջացման ռիսկի գնահատման չափանիշ, որը հավասար է
ADT.R = DT.R x RBET.R
որտեղ
DT.R -ը՝ R տեսակի ճառագայթումից կլանված դոզան է՝ միջինացված T տեսակի օրգանի կամ հյուսվածքի համար,
RBET.R -ը՝ R տեսակի ճառագայթման հարաբերական կենսաբանական արդյունարարությունն է, ինչը բերում է T տեսակի օրգանում կամ հյուսվածքում լուրջ դետերմինացված էֆեկտի առաջացման: Եթե ճառագայթման դաշտը ձևավորվում է տարբեր տեսակի ճառագայթումներով, որոնց համար RBET.R –ի արժեքները տարբեր են, ապա ՀԿԱ-ից կախված կլանված դոզան որոշվում է հետևյալ բանաձևով.
ADT = Σ DT.R x RBET.R
R ».
4) 9-րդ կետում՝
ա. «ա» ենթակետը լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր նախադասությամբ.
«Հիմնավորված չեն համարվում ռադիոակտիվ նյութերի ոչ կանխամտածված ավելացումը սննդամթերքի, կոսմետիկական արտադրանքի, խաղալիքների և լայն սպառման այլ արտադրանքի մեջ, ինչպես նաև թմրանյութերի, գողունի հայտնաբերման և այլ նպատակներով իոնացնող ճառագայթման կիրառմամբ մարդկանց լուսանցումը:»,
բ. «դ» ենթակետը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«դ. վթարային միջամտման հիմնավորվածության սկզբունք՝
վթարային ճառագայթահարման իրավիճակներում միջամտումը պետք է լինի արդարացված, իսկ միջամտման գործողությունները՝ օպտիմալացված (լավարկված)».
5) III բաժինը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«III. ՊԼԱՆԱՎՈՐՎԱԾ ՃԱՌԱԳԱՅԹԱՀԱՐՄԱՆ ԻՐԱՎԻՃԱԿ
«III-1. ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՃԱՌԱԳԱՅԹԱՀԱՐՈՒՄ
15. Ըստ անձնակազմի կատեգորիաների` սահմանվում են դոզայի սահմանի հետևյալ հիմնական արժեքները`
ա) «Ա» կատեգորիայի անձնակազմի համար՝
մինչև 20 mSv տարեկան արդյունարար դոզա՝ միջինացված հաջորդական 5 տարիների համար (100 mSv 5 տարվա ընթացքում), բայց ոչ ավելի, քան 50 mSv արդյունարար դոզա` յուրաքանչյուր առանձին տարվա (հաջորդական 12 ամիսների) համար.
աչքի ոսպնյակի վրա մինչև 20 mSv տարեկան համարժեք դոզա՝ միջինացված հաջորդական 60 ամիսների (5 տարիների) համար, և մինչև 50 mSv համարժեք դոզա՝ յուրաքանչյուր առանձին տարվա (հաջորդական 12 ամիսների) համար.
մինչև 500 mSv տարեկան համարժեք դոզա (հաջորդական 12 ամսվա)` վերջույթների (ձեռքերի ափերի և ոտնաթաթերի) կամ մաշկի վրա.
բ) «Բ» կատեգորիայի անձնակազմի համար դոզայի սահմանի հիմնական արժեքները հավասար են «Ա» կատեգորիայի անձնակազմի համար դոզայի սահմանի հիմնական արժեքների 1/4-ին.
գ) «Գ» կատեգորիայի անձնակազմի համար դոզայի սահմանը հավասար է բնակչության դոզայի սահմանին:
Ճառագայթահարման դոզաների բաշխումը տարվա ընթացքում չի կանոնակարգվում՝ բացառությամբ «Ա» կատեգորիայի անձնակազմին պատկանող հղի կանանց, որոնց համար սույն նորմերի 21-րդ կետով սահմանված են այլ պայմաններ:
Ելնելով լավարկման սկզբունքի նպատակներից` առանձին անթրոպոգեն աղբյուրներից և ճառագայթահարման բոլոր ուղիներով անձնակազմի ճառագայթահարման դոզաների գումարը չպետք է գերազանցի դոզայի սահմանի հիմնական արժեքները:
16. Անձնակազմի ճառագայթահարման դոզայի սահմանի արժեքները վերաբերում են նաև արտադրական պայմաններում բնական ճառագայթման աղբյուրներից ստացված դոզաներին (լեռնարդյունաբերություն և այլն):
17. Մասնագիտական ճառագայթահարման դեպքում անհատական դոզայի Hp(10) համարժեքը կարելի է օգտագործել որպես թափանցող ճառագայթմամբ արտաքին ճառագայթահարման արդյունարար դոզայի մոտավոր արժեք (ապրոքսիմացիա):
18. Անձնակազմի համար աշխատանքային գործունեության ընթացքում (50 տարի) արդյունարար դոզան չպետք է գերազանցի 1000 mSv:
19. Մեկ տարվա ընթացքում օրգանիզմ ռադիոակտիվ իզոտոպների միագործոն ներթափանցման դեպքում շնչառական ուղիներով ռադիոակտիվ իզոտոպների ներթափանցման սահմանային արժեքները (ՏՆՍ) և ներշնչվող օդում ռադիոակտիվ իզոտոպների ծավալային ակտիվության միջին տարեկան թույլատրելի արժեքները (ԹԾԱ) ներկայացված են NN 2 և 3 աղյուսակներում, որտեղ անձնակազմի և բնակչության համար դոզայի սահմանի հիմնական արժեքներն ընդունված են համապատասխանաբար 20 mSv և 1 mSv:
Ոչ ստանդարտ պայմաններում ռադիոակտիվ իզոտոպների ներթափանցման դեպքում ՏՆՍ և ԹԾԱ արժեքները սահմանվում են կարգավորող մարմնի կողմից:
20. «Ա» կատեգորիայի անձնակազմի համար ռադոնի .222 Rn և .220 Rn իզոտոպների դուստր իզոտոպների (.218 Po, .214 Pb, .214 Bi, .212 Pb, .212 Bi) տարեկան ներթափանցման սահմանային արժեքը և ծավալային ակտիվության միջին տարեկան թույլատրելի արժեքը` արտահայտված համարժեք հավասարակշռային ակտիվության միավորներով, համապատասխանաբար կազմում են՝
ՏՆՍԱ ՝ 0,10 ՆՍԱ218Po + 0,52 ՆՍԱ214Pb + 0,38 ՆՍԱ214Bi = 3,0 MBq,
0,91 ՆՍԱ212Pb + 0,09 ՆՍԱ210B = 0,68 MBq,
ԹԾԱԱ ՝ 0,10 AV 218Po + 0,52 AV214Pb + 0,38 AV214Bi =1000 Bq/ m3,
0,91 AV212Pb + 0,09 AV210Bi = 270 Bq/ m3,
որտեղ ՆՍԱ-ն և AV-ն շնչական գոտում ռադոնի համապատասխան դուստր իզոտոպների տարեկան ներթափանցման ու միջին տարեկան ծավալային ակտիվություններն են:
21. N 12 աղյուսակում ներկայացված են աշխատանքային մակերեսների, մաշկային ծածկույթի, աշխատանքային արտահագուստի և անհատական պաշտպանության միջոցների ռադիոակտիվ աղտոտվածության թույլատրելի մակարդակները:
22. Անթրոպոգեն ճառագայթման աղբյուրների հետ կամ իոնացնող ճառագայթման ազդեցության պայմաններում աշխատող մինչև 45 տարեկան կանանց համար որովայնի շրջանի ներքևի մասի ճառագայթահարման համարժեք դոզան մեկ ամսում չպետք է գերազանցի 1 mSv, իսկ ռադիոակտիվ իզոտոպների թափանցումն օրգանիզմ չպետք է գերազանցի անձնակազմի համար նախատեսված տարեկան ներթափանցման սահմանի 1/20-րդ մասը: Այս պայմաններում չհայտնաբերված հղիության պտղի ճառագայթահարումը 2 ամսվա ընթացքում չի գերազանցի 1 mSv: Արտաքին և ներքին ճառագայթման աղբյուրների միաժամանակյա ազդեցության դեպքում սույն սահմանափակումն ապահովելու համար պետք է կիրառվի սույն նորմերի 16-րդ կետի պահանջը:
Հղիության հաստատումից հետո գործատուն կնոջը հղիության և երեխային կրծքով կերակրման շրջանում փոխադրում է իոնացնող ճառագայթման հետ չառնչվող աշխատանքի:
23. «Ա» և «Բ» կատեգորիաների անձնակազմի համար մասնագիտական ճառագայթահարման դոզաների գրանցման մակարդակը սահմանվում է 0.1 mSv:
24. Ցանկացած մասնագիտությամբ և ցանկացած արտադրությունում աշխատող անձնակազմի համար բնական ճառագայթման աղբյուրներից ճառագայթահարման տարեկան արդյունարար դոզան չպետք է գերազանցի 5mSv:
25. Տարվա ընթացքում միագործոն ազդեցության 5 mSv արդյունարար դոզայով, 2000 ժամ աշխատանքային ժամանակի, շնչառության 1,2 m.3 /h միջին արագության և արտադրական փոշու մեջ ուրանի ու թորիումի շարքի ռադիոակտիվ իզոտոպների հավասարակշռության դեպքում ճառագայթային գործոնների միջին արժեքները հավասար են՝
ա) աշխատատեղում գամմա-ճառագայթման արդյունարար դոզայի հզորությունը՝ 2,5 μSv/h.
բ) ռադոնի .222Ra իզոտոպի հավասարակշիռ համարժեք ծավալային ակտիվությունը (ՀՀԾԱ222Rn ) շնչական գոտու օդում՝ 310 Bq/m3.
գ) ռադոնի .220Ra իզոտոպի հավասարակշիռ համարժեք ծավալային ակտիվությունը (ՀՀԾԱ220Ra ) շնչական գոտու օդում` 68 Bq/m3.
ՀՀԾԱ222Rn -ն և ՀՀԾԱ220Ra -ն ռադոնի .222Rn և .220 Rn իզոտոպների համար հավասարակշիռ համարժեք ծավալային ակտիվություններն են.
դ) արտադրական փոշում իր շարքի անդամների հետ ռադիոակտիվ հավասարակշռության մեջ գտնվող .238U(ուրան) ռադիոակտիվ իզոտոպի տեսակարար ակտիվությունը՝ 40 / f kBq/kg, որտեղ f-ը՝ շնչական գոտու օդում փոշու միջին տարեկան ընդհանուր խտությունն է mg/m3 – ներով.
ե) արտադրական փոշում իր շարքի անդամների հետ ռադիոակտիվ հավասարակշռության մեջ գտնվող .232Th(թորիում) ռադիոակտիվ իզոտոպի տեսակարար ակտիվությունը՝ 27 / f kBq/kg:
26. Բազմագործոնային ազդեցության դեպքում ազդող գործոնների գումարի հարաբերությունը սույն նորմերի 24-րդ կետում նշված արժեքներին, չպետք է գերազանցի 1-ը:
27. Օդանավերի անձնակազմի վրա տիեզերական ճառագայթների ազդեցությունը նորմավորվում է որպես արտադրական պայմաններում բնական ճառագայթահարում:
III-2. ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՃԱՌԱԳԱՅԹԱՀԱՐՈՒՄ
28. Բժշկական ճառագայթահարման համար, ճառագայթման հնարավոր նվազագույն մակարդակների դեպքում անհրաժեշտ ու օգտակար ախտորոշիչ տեղեկատվության կամ թերապևտիկ էֆեկտի ստացման նկատառումներից ելնելով, դոզայի սահմաններ չեն սահմանվում, այլ կիրառվում են ճառագայթահարմամբ բժշկական պրոցեդուրաների նշանակման հիմնավորվածության և հիվանդների պաշտպանության օպտիմալացման սկզբունքների հիման վրա սահմանված ուղղորդիչ մակարդակներ (NN 14-19 աղյուսակներ):
29. Գործնականորեն առողջ անձանց կանխարգելիչ բժշկական ռենտգենյան ստուգումներ կատարելիս այդ անձանց ճառագայթահարման տարեկան արդյունարար դոզան չպետք է գերազանցի 1 mSv: Այդ մեծությունը կարող է մեծացվել միայն համաճարակային իրավիճակներում, երբ պահանջվում է կատարել լրացուցիչ ճառագայթահարում կամ հարկադրված օգտագործել բարձր դոզագոյացնող մեթոդներ: Կանխարգելիչ բժշկական ստուգման նպատակով բժշկական ստուգումների ճառագայթահարման սահմանված նորմը ժամանակավոր մեծացնելու մասին որոշում կարող է ընդունել Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության բնագավառում լիազորված պետական կառավարման մարմինը:
30. Ռենտգենոլոգիական և ռադիոլոգիական պրոցեդուրաներ կատարելիս այն անձինք, որոնք օգնություն են ցուցաբերում պացիենտներին և չեն հանդիսանում ռենտգենոլոգիական կամ ռադիոլոգիական բաժանմունքի անձնակազմ, չպետք է ստանան 5 mSv ավելի տարեկան ճառագայթման դոզա:
31. Ռադիոլոգիական բաժանմունքից դուրսգրման պահին թերապևտիկ նպատակով ռադիոդեղորայքային պատրաստուկներ ներարկված հիվանդից 1 մ հեռավորության վրա գամմա ճառագայթահարման դոզայի հզորությունը չպետք է գերազանցի 3 μSv/h, իսկ .131I ռադիոակտիվ իզոտոպի քանակությունն օրգանիզմում չպետք է գերազանցի N 19 աղյուսակում նշված արժեքը:
III-3. ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ՃԱՌԱԳԱՅԹԱՀԱՐՈՒՄ
32. Բնակչության համար սահմանվում են դոզայի հիմնական սահմանի հետևյալ արժեքները՝ մինչև 1 mSv տարեկան արդյունարար դոզա.
այն դեպքում, երբ իրականացվում են այնպիսի աշխատանքներ, որոնց պատճառով բնակչության ճառագայթահարման դոզան կմեծանա (օրինակ՝ աղտոտված բնակավայրերի ապաակտիվացում), առանձին տարվա համար կարող է կիրառվել արդյունարար դոզայի ավելի բարձր արժեք, պայմանով, որ հաջորդական 60 ամիսների (5 տարվա) համար արդյունարար դոզայի միջին արժեքը չի գերազանցում 1 mSv/a.
մինչև 15 mSv համարժեք տարեկան (հաջորդական 12 ամիսների համար) դոզա` աչքի ոսպնյակի վրա.
մինչև 50 mSv համարժեք տարեկան (հաջորդական 12 ամիսների համար) դոզա` մաշկի վրա:
33. Բնակչության համար արդյունարար դոզան չպետք է գերազանցի՝ 70 mSv կյանքի ընթացքում (70 տարի):
34. Անթրոպոգեն ճառագայթման առանձին աղբյուրներից բնակչության ճառագայթահարման սահմանափակման նպատակով դրանց համար սահմանվում են տարեկան դոզայի սահմանի բաժնեմասեր:
35. Բոլոր անթրոպոգեն ճառագայթման աղբյուրներից բնակչության տարեկան ճառագայթման գումարային դոզան չպետք է գերազանցի սույն նորմերի 32-րդ կետում նշված դոզայի սահմանի հիմնական արժեքները: Դոզայի նշված սահմանափակումը վերաբերում է կրիտիկական խմբի միջին դոզային, որը դիտարկվում է որպես ընթացիկ տարում արտաքին ճառագայթահարման դոզաների և ընթացիկ տարում օրգանիզմ ներթափանցող ռադիոակտիվ իզոտոպների հետևանքով մինչև 70 տարին սպասվելիք դոզաների գումար:
36. Անթրոպոգեն ճառագայթման աղբյուրներից բնակչության ճառագայթահարումը սահմանափակվում է աղբյուրների ֆիզիկական պաշտպանության, տեխնոլոգիական պրոցեսների մոնիթորինգի, ռադիոակտիվ արտանետումների ու արտահոսքերի սահմանափակման ապահովմամբ, ինչպես նաև դրանց կենսական ցիկլի ընթացքում իրականացվող այլ միջոցառումներով:
37. Ելնելով աղեստամոքսային տրակտով ռադիոակտիվ իզոտոպների տարեկան ներթափանցման սահմանային արժեքներից (ՏՆՍ), որոնք համապատասխանում են 1 mSv դոզայի սահմանին և այդ դոզայի համապատասխան բաժնեմասին, կոնկրետ պայմանների համար հաշվարկվում է հիմնական սննդամթերքի թույլատրելի տեսակարար ակտիվությունը՝ հաշվի առնելով սննդում և խմելու ջրում դրանց բաշխվածությունը, ինչպես նաև հաշվի առնելով շնչառական ուղիներով ռադիոակտիվ իզոտոպի ներթափանցումը և արտաքին ճառագայթահարումը: Աղեստամոքսային տրակտով և շնչառական ուղիներով ռադիոակտիվ իզոտոպների տարեկան ներթափանցման սահմանային արժեքները (ՏՆՍ), ինչպես նաև դրանց համապատասխանող թույլատրելի ծավալային ակտիվություններն (ԹԾԱ A.AV ) ու խմելու ջրում միջին տարեկան տեսակարար ակտիվության սահմանային արժեքը (A.Am), ներկայացված են N 3 աղյուսակում:
38. Բնական ճառագայթման աղբյուրների գումարային ազդեցությամբ պայմանավորված՝ արդյունարար դոզայի թույլատրելի մեծություն բնակչության համար չի սահմանվում, սակայն, բնակչության ճառագայթահարման նվազեցմանը կարելի է հասնել բնական ճառագայթման որոշակի աղբյուրներից բնակչության ճառագայթահարման սահմանափակումների համակարգի ստեղծմամբ:
39. Բնակելի և հասարակական շինությունների նախագծման ժամանակ պետք է նախատեսվի, որպեսզի բնակելի և աշխատանքային սենքերի օդում ռադոնի .222 Rn և .220Rn իզոտոպների դուստր իզոտոպների տարեկան հավասարակշիռ համարժեք ծավալային ակտիվությունների գումարը՝ ՀՀԾԱ222Rn + 4.6 ՀՀԾԱ220Ra չգերազանցի 100 Bq/m3, իսկ գամմա ճառագայթման համարժեք դոզայի հզորությունը բնակելի և աշխատանքային սենքերում չգերազանցի բաց տարածքում գամմա ճառագայթման համարժեք դոզայի հզորությունը` ավելի, քան 0.3 μSv/h դոզայի հզորությամբ:
40. Շահագործվող շինությունների բնակելի սենքերի օդում .222Rn և .220Rn ռադիոակտիվ իզոտոպների դուստր իզոտոպների տարեկան միջին հավասարակշիռ համարժեք ծավալային ակտիվությունների գումարը չպետք է գերազանցի 300 Bq/m.3: Ծավալային ակտիվության ավելի բարձր արժեքների դեպքում պետք է իրականացվեն սենքերի օդային տարածք ռադոնի ներթափանցմանը խոչընդոտող և օդափոխության լավացմանն ուղղված պաշտպանական գործողություններ: Պաշտպանական գործողություններ պետք է ձեռնարկվեն նաև այն դեպքում, երբ գամմա ճառագայթման համարժեք դոզայի հզորությունը բնակելի սենքերում գերազանցում է բաց տարածքում գամմա ճառագայթման համարժեք դոզայի հզորությունը` ավելի, քան 0.3 μSv/h: Եթե բնակելի սենքերում գամմա ճառագայթման համարժեք դոզայի հզորությունը գերազանցում է 0.6 μSv/h արժեքը, ապա անհրաժեշտ է դիտարկել բնակիչների վերաբնակեցման հարցը:
41. Հանքավայրերում արդյունահանվող շինանյութերում (խճաքար, մանրախիճ, ավազ, որմնաքար, ցեմենտային ու աղյուսային հումք և այլն) կամ արդյունաբերությանը հարակից երկրորդական արտադրանք հանդիսացող, ինչպես նաև շինանյութերի արտադրման համար օգտագործվող արդյունաբերական թափոններում բնական ռադիոակտիվ իզոտոպների արդյունարար տեսակարար ակտիվությունը (Aeff ) չպետք է գերազանցի՝
ա) բնակելի և հասարակական շինություններ կառուցելու և վերանորոգելու համար կիրառվող նյութերի համար (1-ին դաս)`
Aeff = ARa + 1.3 ATh + 0.09 AK ≤ 370 Bq/ kg,
որտեղ՝ ARa -ն և ATh-ը ուրանի և թորիումի շարքերի մյուս անդամների հետ հավասարակշռված վիճակում գտնվող .226Ra և .232Th իզոտոպների տեսակարար ակտիվություններն են, Ak -ն` .40K իզոտոպի տեսակարար ակտիվությունը (Bq/kg).
բ) բնակավայրերի տարածքներում և հեռանկարային կառույցների գոտում ճանապարհային շինարարության, ինչպես նաև արդյունաբերական օբյեկտների կառուցման համար օգտագործվող շինանյութերի համար (2-րդ դաս)՝
Aeff ≤ 740 Bq/ kg.
գ) բնակելի տարածքից դուրս տարվող ճանապարհային շինարարության համար օգտագործվող շինանյութերի համար (3-րդ դաս)՝
Aeff ≤1500 Bq/ kg:
Եթե 1500 Bq/ kg < Aeff ≤ 4000 Bq/ kg (4-րդ դաս), շինանյութերի օգտագործման հարցը որոշվում է` յուրաքանչյուր դեպքում առանձին համաձայնեցնելով կարգավորող մարմնի հետ: Aeff ≤ 4000 Bq/ kg դեպքում նյութերը չպետք է օգտագործվեն շինարարության մեջ:
42. Եթե խմելու ջրում բնական և անթրոպոգեն ռադիոակտիվ իզոտոպների քանակությունը տարեկան առաջացնում են 0.1mSv պակաս արդյունարար դոզա, ապա ջրում ռադիոակտիվ իզոտոպների պարունակության նվազեցմանն ուղղված միջոցառումներ ձեռնարկել չի պահանջվում: Դոզայի այդ արժեքը, օրական 2 kg ջուր օգտագործելու դեպքում, համապատասխանում է N 3 աղյուսակում ներկայացված տեսակարար ակտիվության տարեկան սահմանային արժեքներին: Ջրում մի քանի ռադիոակտիվ իզոտոպների միաժամանակյա առկայության դեպքում պետք է կատարվի հետևյալ պայմանը.
Σ .Ai / ≤ 1
i A.Ami
որտեղ՝
Ai -ն ջրում եղած i-րդ ռադիոակտիվ իզոտոպի ակտիվությունն է, իսկ A.Ami՝ i-րդ ռադիոակտիվ իզոտոպի տեսակարար ակտիվության տարեկան սահմանային արժեքն է:
Նշված պայմանը չապահովելու դեպքում պետք է կիրառվեն պաշտպանական գործողություններ՝ հաշվի առնելով օպտիմալացման սկզբունքը:
Խմելու նպատակներով ջուրն օգտագործելու թույլատրելիության նախնական գնահատականը կարելի է տալ ջրում գումարային տեսակարար ալֆա (Aα) և բետտա (Aβ) ակտիվությունների հիման վրա, որոնք համապատասխանաբար չպետք է գերազանցեն 0.1 Bq / kg և 1.0 Bq / kg:
Ջրում .3H, .14C, .131I, .210Pb, .228Ra և .232Th ռադիոակտիվ իզոտոպների առկայության դեպքում դրանց տեսակարար ակտիվությունների որոշումը պարտադիր է:
Խմելու ջրում .222Rn ռադիոակտիվ իզոտոպի համար տեսակարար ակտիվության տարեկան սահմանային արժեքը հավասար է 60 Bq / kg:
43. Հանքային և բուժիչ ջրերում ռադիոակտիվ իզոտոպների թույլատրելի պարունակությունը սահմանվում է այլ իրավական ակտերով:
44. Ֆոսֆորական պարարտանյութերում և մելիորանտներում բնական ռադիոակտիվ իզոտոպների տեսակարար ակտիվությունը չպետք է գերազանցի
AU + 1,5ATh ≤ 4,0 kBq/kg,
որտեղ՝ AU -ն և ATh -ը ուրանի և թորիումի համապատասխան շարքերի մնացած անդամների հետ ռադիոակտիվ հավասարակշռության մեջ գտնվող համապատասխանաբար .238U (.226Ra) և .232Th (.228Th) ռադիոակտիվ իզոտոպների տեսակարար ակտիվություններն են:».
6) ուժը կորցրած ճանաչել IV և V բաժինները.
7) 44-րդ կետը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«44. Եթե վթարային ճառագայթահարման իրավիճակում կանխատեսվող սուր ճառագայթահարման դոզան կարող է հասնել այնպիսի մակարդակների, որոնց գերազանցման դեպքում հնարավոր է կլինիկական մեթոդներով հայտնաբերվող դետերմինացված էֆեկտների առաջացում, ապա անհրաժեշտ է իրականացնել շտապ միջամտում: Սուր ճառագայթահարման դոզաների ընդհանուր չափանիշները, որոնց դեպքում ենթադրվում է, որ ցանկացած պարագայում լուրջ (ծանր) դետերմինացված էֆեկտները բացառելու կամ նվազագույնի հասցնելու նպատակով պաշտպանական գործողություններն ու հակազդման այլ միջոցառումները պետք է իրականացվեն, ներկայացվում են N 22 աղյուսակում, իսկ վթարային ճառագայթահարման իրավիճակներում ստոխաստիկ էֆեկտների ռիսկի նվազեցման նպատակով կիրառվող պաշտպանական գործողությունների և հակազդման այլ միջոցառումների համար ընդհանուր չափանիշները ներկայացվում են N 23 աղյուսակում:»
8) 44-րդ կետից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ 44.1-ին և 44.2-րդ կետերով.
«44.1. Վթարային ճառագայթահարման իրավիճակներում իոնացնող ճառագայթման վնասակար ազդեցությունից վթարային անձնակազմի և բնակչության պաշտպանության նպատակով պետք է իրականացվեն պաշտպանական գործողություններ և հակազդման այլ միջոցառումներ: Վթարային ճառագայթահարման իրավիճակներում իրականացվելիք պաշտպանական գործողությունների և հակազդման այլ միջոցառումների համակարգը ներկայացված է N 21-1 աղյուսակում:».
«44.2. Վթարային ճառագայթահարման իրավիճակներում օգտագործվող դոզիմետրիկ մեծությունները ներկայացված են N 21-1 աղյուսակում:».
9) 45-րդ կետը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«45. Եթե վթարային անձնակազմը պետք է կատարի գործողություններ, որի ժամանակ կարող է ստանալ 50 mSv-ից ավելի դոզա, ապա այդ անձանց տարիքը պետք է բարձր լինի 30 տարեկանից, պետք է լինի նրանց գրավոր համաձայնությունը և նրանք նախապես պետք է պարզ ու բազմակողմանի տեղեկացվեն առողջությանն սպառնացող ռիսկերի, ինչպես նաև եղած անհատական պաշտպանական միջոցների մասին: Ճառագայթահարման ժամանակի հնարավորինս նվազեցման (օպտիմալացման) նպատակով վթարային անձնակազմը պետք է նախապես սովորած լինի այն գործողություններին, որոնք պետք է կատարվեն:»
10) 46-րդ կետը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«46. Եթե վթարային անձնակազմը պետք է կատարի գործողություններ, որի ժամանակ կարող է ստանալ 100 mSv-ից ավելի դոզա, ապա նման գերճառագայթահարման թույլտվություն կարող է տալ վթարային հակազդման գործողությունների անմիջական ղեկավարը, իսկ մինչև 200 mSv դոզայի դեպքում՝ վթարային հակազդման գործողությունների անմիջական ղեկավարը` կարգավորող մարմնի համաձայնությամբ:».
11) 48-րդ կետը «վթարային» բառից հետո լրացնել «ճառագայթահարման» բառով.
12) 49-րդ կետի առաջին նախադասությունում «ճառագայթահարումը պետք է դիտարկվի որպես պոտենցիալ վտանգավոր և նման» բառերը փոխարինել «դոզայով» բառով, իսկ երկրորդ նախադասությունը «հետ» բառից հետո լրացնել «կամ իոնացնող ճառագայթման ազդեցության պայմաններում» բառերով.
13) 50-րդ կետում «ճառագայթային վթարների հակազդման պլաններով գործառույթներ իրականացնող» բառերը փոխարինել «վթարային անձնակազմ համարվող» բառերով.
14) 51-րդ կետը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«51. Միջուկային և ճառագայթային վթարների դեպքում ճառագայթային մոնիթորինգի կազմակերպման և իրականացման համար պատասխանատվությունները սահմանվում են վթարային հակազդման պլաններով, աշխատակարգերով և հրահանգներով:».
15) 51-րդ կետից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ 51.1-ին և 51.2-րդ կետերով.
«51.1. Վթարային իրավիճակի դասերը և վթարային իրավիճակներում գործողությունների մակարդակները սահմանվում են՝ ելնելով վթարային պատրաստվածության կատեգորիայից: 1-ին և 2-րդ կատեգորիայի պատրաստվածություն պահանջող օբյեկտների համար նախատեսվում է վթարային իրավիճակի երեք դաս` տագնապ, տեղական վթար և ընդհանուր վթար: 3-րդ կատեգորիայի պատրաստվածություն պահանջող օբյեկտների համար նախատեսվում է վթարային իրավիճակի երկու դաս` տագնապ և տեղական վթար, իսկ 4-րդ կատեգորիայի պատրաստվածություն պահանջող օբյեկտների կամ գործունեությունների համար նախատեսվում է վթարային իրավիճակի մեկ դաս` տեղական վթար, երբ վտանգավոր իրավիճակ կարող է ստեղծվել որոշակի լոկալ տարածքում:
51.2. Վթարային իրավիճակի դասակարգումը պետք է ներկայացվի վթարային հակազդման համապատասխան պլանում, որպես դրա բաղկացուցիչ մաս և լինի կարգավորող մարմնի հետ առանձին համաձայնեցված:».
16) 53-րդ կետի՝
ա. «ա» ենթակետը «սենքերում» բառից հետո լրացնել «կուտակվող» բառով, «գազից» բառից հետո լրացնել «թույլատրելի սահմանների գերազանցմամբ» բառերով, իսկ «(բնական ճառագայթահարում)» բառերը հանել,
բ. «բ» ենթակետը «նյութերից» բառից հետո լրացնել «թույլատրելի սահմանների գերազանցմամբ» բառերով, իսկ «, երբ իրավիճակը այլևս չի պահանջում պաշտպանական միջոցառումների իրականացում» բառերը հանել.
17) 57-րդ կետի՝
ա. առաջին պարբերությունում «(ԹԾԱԲ)» բառը փոխարինել «(A.AVԱ)» բառով,
բ. երկրորդ պարբերությունում «(ԹԾԱԲ)» բառը փոխարինել «(A.AVԲ)» բառով, իսկ «միջամտման մակարդակները» բառերը՝ «տեսակարար ակտիվության տարեկան սահմանային արժեքները (A.AmԲ)» բառերով.
18) 59-րդ կետում «թույլատրելի ծավալային ակտիվության (ԹԾԱԱ) արժեքները» բառերը փոխարինել «միջին ծավալային ակտիվությունների թույլատրելի արժեքները (A.AVԱ)» բառերով.
19) 60-րդ կետի՝
ա. «ա» ենթակետում «ԹԾԱԲ» բառը փոխարինել «A.AVԲ» բառով,
բ. «բ» ենթակետում «ՏՆՍբնակչ» բառը փոխարիել «ՏՆՍԲ» բառով, հանել «ըստ միջին տարեկան տեսակարար ակտիվության» բառերը, իսկ «միջամտման մակարդակը» (ՄՄբնակչ.)» բառերը փոխարինել «տեսակարար ակտիվության տարեկան սահմանային արժեքները (A.AmԲ))» բառերով.
20) 61-րդ կետում «(ՏՆՍանձն , ՏՆՍբնակչ.)» բառերը փոխարինել «(ՏՆՍԱ, ՏՆՍԲ)» բառերով.
21) NN 1 և 27 աղյուսակները շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«Աղյուսակ N 1. Չափավոր քանակությամբ (մինչև 1 տոննա զանգվածով) նյութերի ազատման մակարդակներ. ըստ դրանցում պարունակվող ռադիոակտիվ իզոտոպների ակտիվության և տեսակարար ակտիվության
Ռադիոակտիվ
իզոտոպը Ազատման մակարդակն ըստ տեսակարար ակտիվության
Bq/g Ազատման մակարդակն ըստ ակտիվության
Bq
H-3 1 x 10.6 1 x 10.9
Be-7 1 x 10.3 1 x 10.7
Be-10 1 x 10.4 1 x 10.6
C-11 1 x 10.1 1 x 10.6
C-14 1 x 10.4 1 x 10.7
N-13 1 x 10.2 1 x 10.9
Ne-19 1 x 10.2 1 x 10.9
O-15 1 x 10.2 1 x 10.9
F-18 1 x 10.1 1 x 10.6
Na-22 1 x 10.1 1 x 10.6
Na-24 1 x 10.1 1 x 10.5
Mg-28 1 x 10.1 1 x 10.5
Al-26 1 x 10.1 1 x 10.5
Si-31 1 x 10.3 1 x 10.6
Si-32 1 x 10.3 1 x 10.6
P-32 1 x 10.3 1 x 10.5
P-33 1 x 10.5 1 x 10.8
S-35 1 x 10.5 1 x 10.8
Cl-36 1 x 10.4 1 x 10.6
Cl-38 1 x 10.1 1 x 10.5
Cl-39 1 x 10.1 1 x 10.5
Ar-37 1 x 10.6 1 x 10.8
Ar-39 1 x 10.7 1 x 10.4
Ar-41 1 x 10.2 1 x 10.9
K-40 1 x 10.2 1 x 10.6
K-42 1 x 10.2 1 x 10.6
K-43 1 x 10.1 1 x 10.6
K-44 1 x 10.1 1 x 10.5
K-45 1 x 10.1 1 x 10.5
Ca-41 1 x 10.5 1 x 10.7
Ca-45 1 x 10.4 1 x 10.7
Ca-47 1 x 10.1 1 x 10.6
Sc-43 1 x 10.1 1 x 10.6
Sc-44 1 x 10.1 1 x 10.5
Sc-45 1 x 10.2 1 x 10.7
Sc-46 1 x 10.1 1 x 10.6
Sc-47 1 x 10.2 1 x 10.6
Sc-48 1 x 10.1 1 x 10.5
Sc-49 1 x 10.3 1 x 10.5
Cu-64 1 x 10.2 1 x 10.6
Cu-67 1 x 10.2 1 x 10.6
Zn-62 1 x 10.2 1 x 10.6
Zn-63 1 x 10.1 1 x 10.5
Zn-65 1 x 10.1 1 x 10.6
Zn-69 1 x 10.4 1 x 10.6
Zn-69m 1 x 10.2 1 x 10.6
Zn-71m 1 x 10.1 1 x 10.6
Zn-72 1 x 10.2 1 x 10.6
Ga-65 1 x 10.1 1 x 10.5
Ga-66 1 x 10.1 1 x 10.5
Ga-67 1 x 10.2 1 x 10.6
Ga-68 1 x 10.1 1 x 10.5
Ga-70 1 x 10.2 1 x 10.6
Ga-72 1 x 10.1 1 x 10.5
Ga-73 1 x 10.2 1 x 10.6
Ge-66 1 x 10.1 1 x 10.6
Ge-67 1 x 10.1 1 x 10.5
Ge-68 1 x 10.1 1 x 10.5
Ge-69 1 x 10.1 1 x 10.6
Ge-71 1 x 10.4 1 x 10.8
Ge-75 1 x 10.3 1 x 10.6
Ge-77 1 x 10.1 1 x 10.5
Ge-78 1 x 10.2 1 x 10.6
As-69 1 x 10.1 1 x 10.5
As-70 1 x 10.1 1 x 10.5
As-71 1 x 10.1 1 x 10.6
As-72 1 x 10.1 1 x 10.5
As-73 1 x 10.3 1 x 10.7
As-74 1 x 10.1 1 x 10.6
As-76 1 x 10.2 1 x 10.5
As-77 1 x 10.3 1 x 10.6
As-78 1 x 10.1 1 x 10.5
Se-70 1 x 10.1 1 x 10.6
Se-73 1 x 10.1 1 x 10.6
Se-73m 1 x 10.2 1 x 10.6
Se-75 1 x 10.2 1 x 10.6
Se-79 1 x 10.4 1 x 10.7
Se-81 1 x 10.3 1 x 10.6
Se-81m 1 x 10.3 1 x 10.7
Se-83 1 x 10.1 1 x 10.5
Sr-92 1 x 10.1 1 x 10.6
Y-86 1 x 10.1 1 x 10.5
Y-86m 1 x 10.2 1 x 10.7
Y-87.a 1 x 10.1 1 x 10.6
Y-88 1 x 10.1 1 x 10.6
Y-90 1 x 10.3 1 x 10.5
Y-90m 1 x 10.1 1 x 10.6
Y-91 1 x 10.3 1 x 10.6
Y-91m 1 x 10.2 1 x 10.6
Y-92 1 x 10.2 1 x 10.5
Y-93 1 x 10.2 1 x 10.5
Y-94 1 x 10.1 1 x 10.5
Y-95 1 x 10.1 1 x 10.5
Zr-86 1 x 10.2 1 x 10.7
Zr-88 1 x 10.2 1 x 10.6
Zr-89 1 x 10.1 1 x 10.6
Zr-93 1 x 10.3 1 x 10.7
Zr-95 1 x 10.1 1 x 10.6
Zr-97 1 x 10.1 1 x 10.5
Nb-88 1 x 10.1 1 x 10.5
Nb-89 (2,03 ժամ) 1 x 10.1 1 x 10.5
Nb-89 (1,01 ժամ) 1 x 10.1 1 x 10.5
Nb-90 1 x 10.1 1 x 10.5
Nb-93m 1 x 10.4 1 x 10.7
Nb-94 1 x 10.1 1 x 10.6
Nb-95 1 x 10.1 1 x 10.6
Nb-95m 1 x 10.2 1 x 10.7
Nb-96 1 x 10.1 1 x 10.5
Nb-97 1 x 10.1 1 x 10.6
Nb-98 1 x 10.1 1 x 10.5
Mo-90 1 x 10.1 1 x 10.6
Mo-93 1 x 10.3 1 x 10.8
Mo-93m 1 x 10.1 1 x 10.6
Mo-99 1 x 10.2 1 x 10.6
Mo-101 1 x 10.1 1 x 10.6
Tc-93 1 x 10.1 1 x 10.6
Tc-93m 1 x 10.1 1 x 10.6
Tc-94 1 x 10.1 1 x 10.6
Tc-94m 1 x 10.1 1 x 10.5
Tc-95 1 x 10.1 1 x 10.6
Tc-95m 1 x 10.1 1 x 10.6
Ag-115 1 x 10.1 1 x 10.5
Cd-104 1 x 10.2 1 x 10.7
Cd-107 1 x 10.3 1 x 10.7
Cd-109 1 x 10.4 1 x 10.6
Cd-113 1 x 10.3 1 x 10.6
Cd-113m 1 x 10.3 1 x 10.6
Cd-115 1 x 10.2 1 x 10.6
Cd-115m 1 x 10.3 1 x 10.6
Cd-117 1 x 10.1 1 x 10.6
Cd-117m 1 x 10.1 1 x 10.6
In-109 1 x 10.1 1 x 10.6
In-110 (4,9 ժամ) 1 x 10.1 1 x 10.6
In-110 (69,1 րոպե) 1 x 10.1 1 x 10.5
In-111 1 x 10.2 1 x 10.6
In-112 1 x 10.2 1 x 10.6
In-113m 1 x 10.2 1 x 10.6
In-114 1 x 10.3 1 x 10.5
In-114m 1 x 10.2 1 x 10.6
In-115 1 x 10.3 1 x 10.5
In-115m 1 x 10.2 1 x 10.6
In-116m 1 x 10.1 1 x 10.5
In-117 1 x 10.1 1 x 10.6
In-117m 1 x 10.2 1 x 10.6
In-119m 1 x 10.2 1 x 10.5
Sn-110 1 x 10.2 1 x 10.7
Sn-111 1 x 10.2 1 x 10.6
Sn-113 1 x 10.3 1 x 10.7
Sn-117m 1 x 10.2 1 x 10.6
Sn-119m 1 x 10.3 1 x 10.7
Sn-121 1 x 10.5 1 x 10.7
Sn-121m 1 x 10.3 1 x 10.7
Sn-123 1 x 10.3 1 x 10.6
Sn-123m 1 x 10.2 1 x 10.6
Sn-125 1 x 10.2 1 x 10.5
Sn-126 1 x 10.1 1 x 10.5
Sn-127 1 x 10.1 1 x 10.6
Sn-128 1 x 10.1 1 x 10.6
Sb-115 1 x 10.1 1 x 10.6
Sb-116 1 x 10.1 1 x 10.6
Sb-116m 1 x 10.1 1 x 10.5
Sb-117 1 x 10.2 1 x 10.7
I-130 1 x 10.1 1 x 10.6
I-131 1 x 10.2 1 x 10.6
I-132 1 x 10.1 1 x 10.5
I-132m 1 x 10.2 1 x 10.6
I-133 1 x 10.1 1 x 10.6
I-134 1 x 10.1 1 x 10.5
I-135 1 x 10.1 1 x 10.6
Xe-120 1 x 10.2 1 x 10.9
Xe-121 1 x 10.2 1 x 10.9
Xe-122.a 1 x 10.2 1 x 10.9
Xe-123 1 x 10.2 1 x 10.9
Xe-125 1 x 10.3 1 x 10.9
Xe-127 1 x 10.3 1 x 10.5
Xe-129m 1 x 10.3 1 x 10.4
Xe-131m 1 x 10.4 1 x 10.4
Xe-133m 1 x 10.3 1 x 10.4
Xe-133 1 x 10.3 1 x 10.4
Xe-135 1 x 10.3 1 x 1010
Xe-135m 1 x 10.2 1 x 10.9
Xe-138 1 x 10.2 1 x 10.9
Cs-125 1 x 10.1 1 x 10.4
Cs-127 1 x 10.2 1 x 10.5
Cs-129 1 x 10.2 1 x 10.5
Cs-130 1 x 10.2 1 x 10.6
Cs-131 1 x 10.3 1 x 10.6
Cs-132 1 x 10.1 1 x 10.5
Cs-134m 1 x 10.3 1 x 10.5
Cs-134 1 x 10.1 1 x 10.4
Cs-135 1 x 10.4 1 x 10.7
Cs-135m 1 x 10.1 1 x 10.6
Cs-136 1 x 10.1 1 x 10.5
Cs-137 1 x 10.1 1 x 10.4
Cs-138 1 x 10.1 1 x 10.4
Ba-126 1 x 10.2 1 x 10.7
Ba-128 1 x 10.2 1 x 10.7
Ba-131 1 x 10.2 1 x 10.6
Ba-131m 1 x 10.2 1 x 10.7
Ba-133 1 x 10.2 1 x 10.6
Ba-133m 1 x 10.2 1 x 10.6
Ba-135m 1 x 10.2 1 x 10.6
Ba-137m 1 x 10.1 1 x 10.6
Pm-144 1 x 10.1 1 x 10.6
Pm-145 1 x 10.3 1 x 10.7
Pm-146 1 x 10.1 1 x 10.6
Pm-147 1 x 10.4 1 x 10.7
Pm-148 1 x 10.1 1 x 10.5
Pm-148m 1 x 10.1 1 x 10.6
Pm-149 1 x 10.3 1 x 10.6
Pm-150 1 x 10.1 1 x 10.5
Pm-151 1 x 10.2 1 x 10.6
Sm-141 1 x 10.1 1 x 10.5
Sm-141m 1 x 10.1 1 x 10.6
Sm-142 1 x 10.2 1 x 10.7
Sm-145 1 x 10.2 1 x 10.7
Sm-146 1 x 10.1 1 x 10.5
Sm-147 1 x 10.1 1 x 10.4
Sm-151 1 x 10.4 1 x 10.8
Sm-153 1 x 10.2 1 x 10.6
Sm-155 1 x 10.2 1 x 10.6
Sm-156 1 x 10.2 1 x 10.6
Eu-145 1 x 10.1 1 x 10.6
Eu-146 1 x 10.1 1 x 10.6
Eu-147 1 x 10.2 1 x 10.6
Eu-148 1 x 10.1 1 x 10.6
Eu-149 1 x 10.2 1 x 10.7
Eu-150 (34,2 տարի) 1 x 10.1 1 x 10.6
Eu-150 (12,6 ժամ) 1 x 10.3 1 x 10.6
Eu-152 1 x 10.1 1 x 10.6
Eu-152m 1 x 10.2 1 x 10.6
Eu-154 1 x 10.1 1 x 10.6
Eu-155 1 x 10.2 1 x 10.7
Eu-156 1 x 10.1 1 x 10.6
Eu157 1 x 10.2 1 x 10.6
Eu-158 1 x 10.1 1 x 10.5
Gd-145 1 x 10.1 1 x 10.5
Gd-146 1 x 10.1 1 x 10.6
Gd-147 1 x 10.1 1 x 10.6
Gd-148 1 x 10.1 1 x 10.4
Gd-149 1 x 10.2 1 x 10.6
Gd-151 1 x 10.2 1 x 10.7
Gd-152 1 x 10.1 1 x 10.4
Gd-153 1 x 10.2 1 x 10.7
Tm-172 1 x 10.2 1 x 10.6
Tm-173 1 x 10.2 1 x 10.6
Tm-175 1 x 10.1 1 x 10.6
Yb-162 1 x 10.2 1 x 10.7
Yb-166 1 x 10.2 1 x 10.7
Yb-167 1 x 10.2 1 x 10.6
Yb-169 1 x 10.2 1 x 10.7
Yb-175 1 x 10.3 1 x 10.7
Yb-177 1 x 10.2 1 x 10.6
Yb-178 1 x 10.3 1 x 10.6
Lu-169 1 x 10.1 1 x 10.6
Lu-170 1 x 10.1 1 x 10.6
Lu-171 1 x 10.1 1 x 10.6
Lu-172 1 x 10.1 1 x 10.6
Lu-173 1 x 10.2 1 x 10.7
Lu-174 1 x 10.2 1 x 10.7
Lu-174m 1 x 10.2 1 x 10.7
Lu-176 1 x 10.2 1 x 10.6
Lu-176m 1 x 10.3 1 x 10.6
Lu-177 1 x 10.3 1 x 10.7
Lu-177m 1 x 10.1 1 x 10.6
Lu-178 1 x 10.2 1 x 10.5
Lu-178m 1 x 10.1 1 x 10.5
Lu-179 1 x 10.3 1 x 10.6
Hf-170 1 x 10.2 1 x 10.6
Hf-172 1 x 10.1 1 x 10.6
Hf-173 1 x 10.2 1 x 10.6
Hf-175 1 x 10.2 1 x 10.6
Hf-177m 1 x 10.1 1 x 10.5
Hf-178m 1 x 10.1 1 x 10.6
Hf-179m 1 x 10.1 1 x 10.6
Hf-180m 1 x 10.1 1 x 10.6
Hf-181 1 x 10.1 1 x 10.6
Hf-182 1 x 10.2 1 x 10.6
Hf-182m 1 x 10.1 1 x 10.6
Hf-183 1 x 10.1 1 x 10.6
Hf-184 1 x 10.2 1 x 10.6
Ta-172 1 x 10.1 1 x 10.6
Ta -173 1 x 10.1 1 x 10.6
Ta-174 1 x 10.1 1 x 10.6
Ta-175 1 x 10.1 1 x 10.6
Os-194.a 1 x 10.2 1 x 10.5
Ir-182 1 x 10.1 1 x 10.5
Ir-184 1 x 10.1 1 x 10.6
Ir-185 1 x 10.1 1 x 10.6
Ir-186 (15,8 ժամ) 1 x 10.1 1 x 10.6
Ir-186 (1,75 ժամ) 1 x 10.1 1 x 10.6
Ir-187 1 x 10.2 1 x 10.6
Ir-188 1 x 10.1 1 x 10.6
Ir-189 1 x 10.2 1 x 10.7
Ir-190 1 x 10.1 1 x 10.6
Ir-190m (3,1 ժամ) 1 x 10.1 1 x 10.6
Ir-190m (1,2 ժամ) 1 x 10.4 1 x 10.7
Ir-192 1 x 10.1 1 x 10.4
Ir-192m 1 x 10.2 1 x 10.7
Ir-193m 1 x 10.4 1 x 10.7
Ir-194 1 x 10.2 1 x 10.5
Ir-194m 1 x 10.1 1 x 10.6
Ir-195 1 x 10.2 1 x 10.6
Ir-195m 1 x 10.2 1 x 10.6
Pt-186 1 x 10.1 1 x 10.6
Pt-188.a 1 x 10.1 1 x 10.6
Pt-189 1 x 10.2 1 x 10.6
Pt-191 1 x 10.2 1 x 10.6
Pt-193 1 x 10.4 1 x 10.7
Pt-193m 1 x 10.3 1 x 10.7
Pt-195m 1 x 10.2 1 x 10.6
Pt-197 1 x 10.3 1 x 10.6
Pt-197m 1 x 10.2 1 x 10.6
Pt-199 1 x 10.2 1 x 10.6
Pt-200 1 x 10.2 1 x 10.6
Au-193 1 x 10.2 1 x 10.7
Au-194 1 x 10.1 1 x 10.6
Au-195 1 x 10.2 1 x 10.7
Au-198 1 x 10.2 1 x 10.6
Au-198m 1 x 10.1 1 x 10.6
Au-199 1 x 10.2 1 x 10.6
Au-200 1 x 10.2 1 x 10.5
Au-200m 1 x 10.1 1 x 10.6
Au-201 1 x 10.2 1 x 10.6
Hg-193 1 x 10.2 1 x 10.6
Hg-193m 1 x 10.1 1 x 10.6
Bi-212 1 x 10.1 1 x 10.5
Bi-213 1 x 10.2 1 x 10.6
Bi-214 1 x 10.1 1 x 10.5
Po-203 1 x 10.1 1 x 10.6
Po-205 1 x 10.1 1 x 10.6
Po-206 1 x 10.1 1 x 10.6
Po-207 1 x 10.1 1 x 10.6
Po-208 1 x 10.1 1 x 10.4
Po-209 1 x 10.1 1 x 10.4
Po-210 1 x 10.1 1 x 10.4
At-207 1 x 10.1 1 x 10.6
At-211 1 x 10.3 1 x 10.7
Fr-222 1 x 10.3 1 x 10.5
Fr-223 1 x 10.2 1 x 10.6
Rn-220 1 x 10.4 1 x 10.7
Rn-222.a 1 x 10.1 1 x 10.8
Ra-223 1 x 10.2 1 x 10.5
Ra-224 1 x 10.1 1 x 10.5
Ra-225 1 x 10.2 1 x 10.5
Ra-226 1 x 10.1 1 x 10.4
Ra-227 1 x 10.2 1 x 10.6
Ra-228 1 x 10.1 1 x 10.5
Ac-224 1 x 10.2 1 x 10.6
Ac-225 1 x 10.1 1 x 10.4
Ac-226 1 x 10.2 1 x 10.5
Ac-227 1 x 10-1 1 x 10.3
Ac-228 1 x 10.1 1 x 10.6
Th-226 1 x 10.3 1 x 10.7
Th-227 1 x 10.1 1 x 10.4
Th-228 1 x 10.0 1 x 10.4
Th-229 1 x 10.0 1 x 10.3
Th-230 1 x 10.0 1 x 10.4
Th-231 1 x 10.3 1 x 10.7
Th-232 1 x 10.1 1 x 10.4
Th-234 1 x 10.3 1 x 10.5
Pa-227 1 x 10.1 1 x 10.6
Pa-228 1 x 10.1 1 x 10.6
Pa-230 1 x 10.1 1 x 10.6
Pa-231 1 x 10.0 1 x 10.3
Pa-232 1 x 10.1 1 x 10.6
Pa-233 1 x 10.2 1 x 10.7
Am-242 1 x 10.3 1 x 10.6
Am-242m 1 x 10.0 1 x 10.4
Am-243 1 x 10.0 1 x 10.3
Am-244 1 x 10.1 1 x 10.6
Am-244m 1 x 10.4 1 x 10.7
Am-245 1 x 10.3 1 x 10.6
Am-246 1 x 10.1 1 x 10.5
Am-246m 1 x 10.1 1 x 10.6
Cm-238 1 x 10.2 1 x 10.7
Cm-240 1 x 10.2 1 x 10.5
Cm-241 1 x 10.2 1 x 10.6
Cm-242 1 x 10.2 1 x 10.5
Cm-243 1 x 10.0 1 x 10.4
Cm-244 1 x 10.1 1 x 10.4
Cm-245 1 x 10.0 1 x 10.3
Cm-246 1 x 10.0 1 x 10.3
Cm-247 1 x 10.0 1 x 10.4
Cm-248 1 x 10.0 1 x 10.3
Cm-249 1 x 10.3 1 x 10.6
Cm-250 1 x 10-1 1 x 10.3
Bk-245 1 x 10.2 1 x 10.6
Bk-246 1 x 10.1 1 x 10.6
Bk-247 1 x 10.0 1 x 10.4
Bk-249 1 x 10.3 1 x 10.6
Ti-44 1 x 10.1 1 x 10.5
Ti-45 1 x 10.1 1 x 10.6
V-47 1 x 10.1 1 x 10.5
V-48 1 x 10.1 1 x 10.5
V-49 1 x 10.4 1 x 10.7
Cr-48 1 x 10.2 1 x 10.6
Cr-49 1 x 10.1 1 x 10.6
Cr-51 1 x 10.3 1 x 10.7
Mn-51 1 x 10.1 1 x 10.5
Mn-52 1 x 10.1 1 x 10.5
Mn-52m 1 x 10.1 1 x 10.5
Mn-53 1 x 10.4 1 x 10.9
Mn-54 1 x 10.1 1 x 10.6
Mn-56 1 x 10.1 1 x 10.5
Fe-52 1 x 10.1 1 x 10.6
Fe-55 1 x 10.4 1 x 10.6
Fe-59 1 x 10.1 1 x 10.6
Fe-60 1 x 10.2 1 x 10.5
Co-55 1 x 10.1 1 x 10.6
Co-56 1 x 10.1 1 x 10.5
Co-57 1 x 10.2 1 x 10.6
Co-58 1 x 10.1 1 x 10.6
Co-58m 1 x 10.4 1 x 10.7
Co-60 1 x 10.1 1 x 10.5
Co-60m 1 x 10.3 1 x 10.6
Co-61 1 x 10.2 1 x 10.6
Co-62m 1 x 10.1 1 x 10.5
Ni-56 1 x 10.1 1 x 10.6
Ni-57 1 x 10.1 1 x 10.6
Ni-59 1 x 10.4 1 x 10.8
Ni-63 1 x 10.5 1 x 10.8
Ni-65 1 x 10.1 1 x 10.6
Ni-66 1 x 10.4 1 x 10.7
Cu-60 1 x 10.1 1 x 10.5
Cu-61 1 x 10.1 1 x 10.6
Br-74 1 x 10.1 1 x 10.5
Br-74m 1 x 10.1 1 x 10.5
Br-75 1 x 10.1 1 x 10.6
Br-76 1 x 10.1 1 x 10.5
Br-77 1 x 10.2 1 x 10.6
Br-80 1 x 10.2 1 x 10.5
Br-80m 1 x 10.3 1 x 10.7
Br-82 1 x 10.1 1 x 10.6
Br-83 1 x 10.3 1 x 10.6
Br-84 1 x 10.1 1 x 10.5
Kr-74 1 x 10.2 1 x 10.9
Kr-76 1 x 10.2 1 x 10.9
Kr-77 1 x 10.2 1 x 10.9
Kr-79 1 x 10.3 1 x 10.5
Kr-81 1 x 10.4 1 x 10.7
Kr-81m 1 x 10.3 1 x 10.10
Kr-83m 1 x 10.5 1 x 10.12
Kr-85 1 x 10.5 1 x 10.4
Kr-85m 1 x 10.3 1 x 10.10
Kr-87 1 x 10.2 1 x 10.9
Kr-88 1 x 10.2 1 x 10.9
Rb-79 1 x 10.1 1 x 10.5
Rb-81 1 x 10.1 1 x 10.6
Rb-81m 1 x 10.3 1 x 10.7
Rb-82m 1 x 10.1 1 x 10.6
Rb-83 1 x 10.2 1 x 10.6
Rb-84 1 x 10.1 1 x 10.6
Rb-86 1 x 10.2 1 x 10.5
Rb-87 1 x 10.3 1 x 10.7
Rb-88 1 x 10.2 1 x 10.5
Rb-89 1 x 10.2 1 x 10.5
Sr-80 1 x 10.3 1 x 10.7
Sr-81 1 x 10.1 1 x 10.5
Sr-82 1 x 10.1 1 x 10.5
Sr-83 1 x 10.1 1 x 10.6
Sr-85 1 x 10.2 1 x 10.6
Sr-85m 1 x 10.2 1 x 10.7
Sr-87m 1 x 10.2 1 x 10.6
Sr-89 1 x 10.3 1 x 10.6
Sr-90.a 1 x 10.2 1 x 10.4
Sr-91 1 x 10.1 1 x 10.5
Tc-96 1 x 10.1 1 x 10.6
Tc-96m 1 x 10.3 1 x 10.7
Tc-97 1 x 10.3 1 x 10.8
Tc-97m 1 x 10.3 1 x 10.7
Tc-98 1 x 10.1 1 x 10.6
Tc-99 1 x 10.4 1 x 10.7
Tc-99m 1 x 10.2 1 x 10.7
Tc-101 1 x 10.2 1 x 10.6
Tc-104 1 x 10.1 1 x 10.5
Ru-94 1 x 10.2 1 x 10.6
Ru-97 1 x 10.2 1 x 10.7
Ru-103 1 x 10.2 1 x 10.6
Ru-105 1 x 10.1 1 x 10.6
Ru-106 1 x 10.2 1 x 10.5
Rh-99 1 x 10.1 1 x 10.6
Rh-99m 1 x 10.1 1 x 10.6
Rh-100 1 x 10.1 1 x 10.6
Rh-101 1 x 10.2 1 x 10.7
Rh-101m 1 x 10.2 1 x 10.7
Rh-102 1 x 10.1 1 x 10.6
Rh-102m 1 x 10.2 1 x 10.6
Rh-103m 1 x 10.4 1 x 10.8
Rh-105 1 x 10.2 1 x 10.7
Rh-106m 1 x 10.1 1 x 10.5
Rh-107 1 x 10.2 1 x 10.6
Pd-100 1 x 10.2 1 x 10.7
Pd-101 1 x 10.2 1 x 10.6
Pd-103 1 x 10.3 1 x 10.8
Pd-107 1 x 10.5 1 x 10.8
Pd-109 1 x 10.3 1 x 10.6
Ag-102 1 x 10.1 1 x 10.5
Ag-103 1 x 10.1 1 x 10.6
Ag-104 1 x 10.1 1 x 10.6
Ag-104m 1 x 10.1 1 x 10.6
Ag-105 1 x 10.2 1 x 10.6
Ag-106 1 x 10.1 1 x 10.6
Ag-106m 1 x 10.1 1 x 10.6
Ag-108m 1 x 10.1 1 x 10.6
Ag-110m 1 x 10.1 1 x 10.6
Ag-111 1 x 10.3 1 x 10.6
Ag-112 1 x 10.1 1 x 10.5
Sb-118m 1 x 10.1 1 x 10.6
Sb-119 1 x 10.3 1 x 10.7
Sb-120 (5,76 օր) 1 x 10.1 1 x 10.6
Sb-120 (15,89 րոպե) 1 x 10.2 1 x 10.6
Sb-122 1 x 10.2 1 x 10.4
Sb-124 1 x 10.1 1 x 10.6
Sb-124m 1 x 10.2 1 x 10.6
Sb-125 1 x 10.2 1 x 10.6
Sb-126 1 x 10.1 1 x 10.5
Sb-126m 1 x 10.1 1 x 10.5
Sb-127 1 x 10.1 1 x 10.6
Sb-128(9,01 ժամ) 1 x 10.1 1 x 10.5
Sb-128 (10,4 րոպե) 1 x 10.1 1 x 10.5
Sb-129 1 x 10.1 1 x 10.6
Sb-130 1 x 10.1 1 x 10.5
Sb-131 1 x 10.1 1 x 10.6
Te-116 1 x 10.2 1 x 10.7
Te-121 1 x 10.1 1 x 10.6
Te-121m 1 x 10.2 1 x 10.6
Te-123 1 x 10.3 1 x 10.6
Te-123m 1 x 10.2 1 x 10.7
Te-125m 1 x 10.3 1 x 10.7
Te-127 1 x 10.3 1 x 10.6
Te-127m 1 x 10.3 1 x 10.7
Te-129 1 x 10.2 1 x 10.6
Te-129m 1 x 10.3 1 x 10.6
Te-131 1 x 10.2 1 x 10.5
Te-131m 1 x 10.1 1 x 10.6
Te-132 1 x 10.2 1 x 10.7
Te-133 1 x 10.1 1 x 10.5
Te-133m 1 x 10.1 1 x 10.5
Te-134 1 x 10.1 1 x 10.6
I-120 1 x 10.1 1 x 10.5
I-120m 1 x 10.1 1 x 10.5
I-121 1 x 10.2 1 x 10.6
I-123 1 x 10.2 1 x 10.7
I-124 1 x 10.1 1 x 10.6
I-125 1 x 10.3 1 x 10.6
I-126 1 x 10.2 1 x 10.6
I-128 1 x 10.2 1 x 10.5
I-129 1 x 10.2 1 x 10.5
Ba-139 1 x 10.2 1 x 10.5
Ba-140 1 x 10.1 1 x 10.5
Ba-141 1 x 10.2 1 x 10.5
Ba-142 1 x 10.2 1 x 10.6
La-131 1 x 10.1 1 x 10.6
La-132 1 x 10.1 1 x 10.6
La-135 1 x 10.3 1 x 10.7
La-137 1 x 10.3 1 x 10.7
La-138 1 x 10.1 1 x 10.6
La-140 1 x 10.1 1 x 10.5
La-141 1 x 10.2 1 x 10.5
La-142 1 x 10.1 1 x 10.5
La-143 1 x 10.2 1 x 10.5
Ce-134 1 x 10.3 1 x 10.7
Ce-135 1 x 10.1 1 x 10.6
Ce-137 1 x 10.3 1 x 10.7
Ce-137m 1 x 10.3 1 x 10.6
Ce-139 1 x 10.2 1 x 10.6
Ce-141 1 x 10.2 1 x 10.7
Ce-143 1 x 10.2 1 x 10.6
Ce-144 1 x 10.2 1 x 10.5
Pr-136 1 x 10.1 1 x 10.5
Pr-137 1 x 10.2 1 x 10.6
Pr-138m 1 x 10.1 1 x 10.6
Pr-139 1 x 10.2 1 x 10.7
Pr-142 1 x 10.2 1 x 10.5
Pr-142m 1 x 10.7 1 x 10.9
Pr-143 1 x 10.4 1 x 10.6
Pr-144 1 x 10.2 1 x 10.5
Pr-145 1 x 10.3 1 x 10.5
Pr-147 1 x 10.1 1 x 10.5
Nd-136 1 x 10.2 1 x 10.6
Nd-138 1 x 10.3 1 x 10.7
Nd-139 1 x 10.2 1 x 10.6
Nd-139m 1 x 10.1 1 x 10.6
Nd-141 1 x 10.2 1 x 10.7
Nd-147 1 x 10.2 1 x 10.6
Nd-149 1 x 10.2 1 x 10.6
Nd-151 1 x 10.1 1 x 10.5
Pm-141 1 x 10.1 1 x 10.5
Pm-143 1 x 10.2 1 x 10.6
Gd-159 1 x 10.3 1 x 10.6
Tb-147 1 x 10.1 1 x 10.6
Tb-149 1 x 10.1 1 x 10.6
Tb-150 1 x 10.1 1 x 10.6
Tb-151 1 x 10.1 1 x 10.6
Tb-153 1 x 10.2 1 x 10.7
Tb-154 1 x 10.1 1 x 10.6
Tb-155 1 x 10.2 1 x 10.7
Tb-156 1 x 10.1 1 x 10.6
Tb-156m (24,4 ժամ) 1 x 10.3 1 x 10.7
Tb-156m (5 ժամ) 1 x 10.4 1 x 10.7
Tb-157 1 x 10.4 1 x 10.7
Tb-158 1 x 10.1 1 x 10.6
Tb-160 1 x 10.1 1 x 10.6
Tb-161 1 x 10.3 1 x 10.6
Dy-155 1 x 10.1 1 x 10.6
Dy-157 1 x 10.2 1 x 10.6
Dy-159 1 x 10.3 1 x 10.7
Dy-165 1 x 10.3 1 x 10.6
Dy-166 1 x 10.3 1 x 10.6
Ho-155 1 x 10.2 1 x 10.6
Ho-157 1 x 10.2 1 x 10.6
Ho-159 1 x 10.2 1 x 10.6
Ho-161 1 x 10.2 1 x 10.7
Ho-162 1 x 10.2 1 x 10.7
Ho-162m 1 x 10.1 1 x 10.6
Ho-164 1 x 10.3 1 x 10.6
Ho-164m 1 x 10.3 1 x 10.7
Ho-166 1 x 10.3 1 x 10.5
Ho-166m 1 x 10.1 1 x 10.6
Ho-167 1 x 10.2 1 x 10.6
Er-161 1 x 10.1 1 x 10.6
Er-165 1 x 10.3 1 x 10.7
Er-169 1 x 10.4 1 x 10.7
Er-171 1 x 10.2 1 x 10.6
Er-172 1 x 10.2 1 x 10.6
Tm-162 1 x 10.1 1 x 10.6
Tm-166 1 x 10.1 1 x 10.6
Tm-167 1 x 10.2 1 x 10.6
Tm-170 1 x 10.3 1 x 10.6
Tm-171 1 x 10.4 1 x 10.8
Ta-176 1 x 10.1 1 x 10.6
Ta-177 1 x 10.2 1 x 10.7
Ta-178 1 x 10.1 1 x 10.6
Ta-179 1 x 10.3 1 x 10.7
Ta-180 1 x 10.1 1 x 10.6
Ta-180m 1 x 10.3 1 x 10.7
Ta-182 1 x 10.1 1 x 10.4
Ta-182m 1 x 10.2 1 x 10.6
Ta-183 1 x 10.2 1 x 10.6
Ta-184 1 x 10.1 1 x 10.6
Ta-185 1 x 10.2 1 x 10.5
Ta-186 1 x 10.1 1 x 10.5
W-176 1 x 10.2 1 x 10.6
W-177 1 x 10.1 1 x 10.6
W-178.a 1 x 10.1 1 x 10.6
W-179 1 x 10.2 1 x 10.7
W-181 1 x 10.3 1 x 10.7
W-185 1 x 10.4 1 x 10.7
W-187 1 x 10.2 1 x 10.6
W-188 1 x 10.2 1 x 10.5
Re-177 1 x 10.1 1 x 10.6
Re-178 1 x 10.1 1 x 10.6
Re-181 1 x 10.1 1 x 10.6
Re-182 (64 ժամ) 1 x 10.1 1 x 10.6
Re-182 (12,7 ժամ) 1 x 10.1 1 x 10.6
Re-184 1 x 10.1 1 x 10.6
Re-184m 1 x 10.2 1 x 10.6
Re-186 1 x 10.3 1 x 10.6
Re-186m 1 x 10.3 1 x 10.7
Re-187 1 x 10.6 1 x 10.9
Re-188 1 x 10.2 1 x 10.5
Re-188m 1 x 10.2 1 x 10.7
Re-189 1 x 10.2 1 x 10.6
Os-180 1 x 10.2 1 x 10.7
Os-181 1 x 10.1 1 x 10.6
Os-182 1 x 10.2 1 x 10.6
Os-185 1 x 10.1 1 x 10.6
Os-189m 1 x 10.4 1 x 10.7
Os-191 1 x 10.2 1 x 10.7
Os-191m 1 x 10.3 1 x 10.7
Os-193 1 x 10.2 1 x 10.6
Hg-194 1 x 10.1 1 x 10.6
Hg-195 1 x 10.2 1 x 10.6
Hg-195m.a 1 x 10.2 1 x 10.6
Hg-197 1 x 10.2 1 x 10.7
Hg-197m 1 x 10.2 1 x 10.6
Hg-199m 1 x 10.2 1 x 10.6
Hg-203 1 x 10.2 1 x 10.5
Tl-194 1 x 10.1 1 x 10.6
Tl-194m 1 x 10.1 1 x 10.6
Tl-195 1 x 10.1 1 x 10.6
Tl-197 1 x 10.2 1 x 10.6
Tl-198 1 x 10.1 1 x 10.6
Tl-198m 1 x 10.1 1 x 10.6
Tl-199 1 x 10.2 1 x 10.6
Tl-200 1 x 10.1 1 x 10.6
Tl-201 1 x 10.2 1 x 10.6
Tl-202 1 x 10.2 1 x 10.6
Tl-204 1 x 10.4 1 x 10.4
Pb-195m 1 x 10.1 1 x 10.6
Pb-198 1 x 10.2 1 x 10.6
Pb-199 1 x 10.1 1 x 10.6
Pb-200 1 x 10.2 1 x 10.6
Pb-201 1 x 10.1 1 x 10.6
Pb-202 1 x 10.3 1 x 10.6
Pb-202m 1 x 10.1 1 x 10.6
Pb-203 1 x 10.2 1 x 10.6
Pb-205 1 x 10.4 1 x 10.7
Pb-209 1 x 10.5 1 x 10.6
Pb-210 1 x 10.1 1 x 10.4
Pb-211 1 x 10.2 1 x 10.6
Pb-212 1 x 10.1 1 x 10.5
Pb-214 1 x 10.2 1 x 10.6
Bi-200 1 x 10.1 1 x 10.6
Bi-201 1 x 10.1 1 x 10.6
Bi-202 1 x 10.1 1 x 10.6
Bi-203 1 x 10.1 1 x 10.6
Bi-205 1 x 10.1 1 x 10.6
Bi-206 1 x 10.1 1 x 10.5
Bi-207 1 x 10.1 1 x 10.6
Bi-210 1 x 10.3 1 x 10.6
Bi-210m 1 x 10.1 1 x 10.5
Pa-234 1 x 10.1 1 x 10.6
U-230 1 x 10.1 1 x 10.5
U-231 1 x 10.2 1 x 10.7
U-232 1 x 10.0 1 x 10.3
U-233 1 x 10.1 1 x 10.4
U-234 1 x 10.1 1 x 10.4
U-235 1 x 10.1 1 x 10.4
U-236 1 x 10.1 1 x 10.4
U-237 1 x 10.2 1 x 10.6
U-238 1 x 10.1 1 x 10.4
U-239 1 x 10.2 1 x 10.6
U-240 1 x 10.3 1 x 10.7
U-240 1 x 10.1 1 x 10.6
Np-232 1 x 10.1 1 x 10.6
Np-233 1 x 10.2 1 x 10.7
Np-234 1 x 10.1 1 x 10.6
Np-235 1 x 10.3 1 x 10.7
Np-236 (1,15x10.5 տարի) 1 x 10.2 1 x 10.5
Np-236 (22,5 ժամ) 1 x 10.3 1 x 10.7
Np-237 1 x 10.0 1 x 10.3
Np-238 1 x 10.2 1 x 10.6
Np-239 1 x 10.2 1 x 10.7
Np-240 1 x 10.1 1 x 10.6
Pu-234 1 x 10.2 1 x 10.7
Pu-235 1 x 10.2 1 x 10.7
Pu-236 1 x 10.1 1 x 10.4
Pu-237 1 x 10.3 1 x 10.7
Pu-238 1 x 10.0 1 x 10.4
Pu-239 1 x 10.0 1 x 10.4
Pu-240 1 x 10.0 1 x 10.3
Pu-241 1 x 10.2 1 x 10.5
Pu-242 1 x 10.0 1 x 10.4
Pu-243 1 x 10.3 1 x 10.7
Pu-244 1 x 10.0 1 x 10.4
Pu-245 1 x 10.2 1 x 10.6
Pu-246 1 x 10.2 1 x 10.6
Am-237 1 x 10.2 1 x 10.6
Am-238 1 x 10.1 1 x 10.6
Am-239 1 x 10.2 1 x 10.6
Am-240 1 x 10.1 1 x 10.6
Am-241 1 x 10.0 1 x 10.4
Bk-250 1 x 10.1 1 x 10.6
Cf-244 1 x 10.4 1 x 10.7
Cf-246 1 x 10.3 1 x 10.6
Cf-248 1 x 10.1 1 x 10.4
Cf-249 1 x 10.0 1 x 10.3
Cf-250 1 x 10.1 1 x 10.4
Cf-251 1 x 10.0 1 x 10.3
Cf-252 1 x 10.1 1 x 10.4
Cf-253 1 x 10.2 1 x 10.5
Cf-254 1 x 10.0 1 x 10.3
Es-250 1 x 10.2 1 x 10.6
Es-251 1 x 10.2 1 x 10.7
Es-253 1 x 10.2 1 x 10.5
Es-254 1 x 10.1 1 x 10.4
Es-254m 1 x 10.2 1 x 10.6
Fm-252 1 x 10.3 1 x 10.6
Fm-253 1 x 10.2 1 x 10.6
Fm-254 1 x 10.4 1 x 10.7
Fm-255 1 x 10.3 1 x 10.6
Fm-257 1 x 10.1 1 x 10.5
Md-257 1 x 10.2 1 x 10.7
Md-258 1 x 10.2 1 x 10.5
Ստորև նշված մայրական ռադիոակտիվ իզոտոպները ներկայացված են իրենց դուստր ռադիոակտիվ իզոտոպների հետ հավասարակշռված պայմաններում
Ge-68 Ga-68
Rb-83 Kr-83m
Sr-82 Rb-82
Sr-90 Y-90
Zr-93 Nb-93m
Zr-97 Nb-97
Ru-106 Rh-106
Ag-108m Ag-108
Sn-121m Sn-121 (0.776)
Sn-126 Sn-126m
Xe-122 I-122
Cs-137 Ba-137m
Ba-140 La-140
Ce-134 La-134
Ce-144 Pr-144
Gd-146 Eu-146
Hf-172 Lu-172
W-178 Ta-178
W-188 Re-188
Re-189 Os-189m (0,241)
Ir-189 Os-189m
Pt-188 Ir-188
Hg-194 Aս-194
Hg-195m Hg-195 (0,542)
Pb-210 Bi-210, Po-210
Pb-212 Bi-212, Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64)
Bi-210m Tl-206
Bi-212 Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64)
Rn-220 Po-216
Rn-222 Po-218, Pb-214, Bi-214, Po-214
Ra-223 Rn-219, Po-215, Pb-211, Bi-211, Tl-207
Ra-224 Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208(0.36), Po-212(0.64)
Ra-226 Rn-222, Po-218, Pb-214, Bi-214, Po-214, Pb-210, Bi-210, Pօ-210
Ra-228 Ac-228
Ac-225 Fr-221, At-217, Bi-213, Po-2013 (0.978), Tl-209 (0.0216), Pb-209 (0.978)
Ac-227 Fr-223 (0,0138)
Th-226 Ra-222, Rn-218, Po-214
Th-228 Ra-224, Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64)
Th-229 Ra-225, Ac-225, Fr-221, At-217, Bi-213, Po-213, Pb-209
Th -բնական Ra-228, Ac-228, Th-228, Ra-224, Rn-220, Pօ-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64)
Th-234 Pa-234m
U-230 Th-226, Ra-222, Rn-218, Po-214
U-232 Th-228, Ra-224, Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64)
U-235 Th-231
U-238 Th-234, Pa-234m
U -բնական TH-234, Pa-234m, U-234, Th-230, Ra-226, Rn-222, Po-218, Pb-214, Bi-214, Po-214, Pb-210, Bi-210, Po-210
U-240 Np-240m
Np-237 Pa-233
Am-242m Am-242
Am-243 Np-239
Աղյուսակ N 27. Մեծաքանակ (1 տոննայից ավելի զանգվածով) պինդ ռադիոակտիվ նյութերի ազատման և պինդ ռադիոակտիվ նյութերի կարգավորող վերահսկողությունից դուրսբերման մակարդակներն ըստ դրանցում առկա անթրոպոգեն ռադիոակտիվ իզոտոպների տեսակարար ակտիվության
Ռադիոակտիվ իզոտոպը Տեսակարար ակտիվությունը
(Bq/g) Ռադիոակտիվ իզոտոպը Տեսակարար ակտիվությունը
(Bq/g) Ռադիոակտիվ իզոտոպը Տեսակարար ակտիվությունը
(Bq/g)
H-3 100 Co-58m 10 000 Zr-95 1
Be-7 10 Co-60 0,1 Zr-97 10
C-14 1 Co-60m 1000 Nb-93m 10
F-18 10 Co-61 100 Nb-94 0,1
Na-22 0,1 Co-62m 1 0 Nb-95 1
Na-24 1 Ni-59 100 Nb-97 10
Si-31 1000 Ni-63 100 Nb-98 10
P-32 1000 Ni-65 10 Mo-90 10
P-33 1000 Cu-64 100 Mo-93 10
S-35 100 Zn-65 0,1 Mo-99 10
Cl-36 1 Zn-69 1000 Mo-101 10
Cl-38 10 Zn-69m 10 Tc-96 1
K-42 100 Ga-72 10 Tc-96m 1000
K-43 10 Ge-71 10 000 Tc-97 10
Ca-45 100 As-73 1000 Tc-97m 100
Ca-47 10 As-74 10 Tc-99 1
Sc-46 0,1 As-76 10 Tc-99m 100
Sc-47 100 As-77 1000 Ru-97 10
Sc-48 1 Se-75 1 Ru-103 1
V-48 1 Br-82 1 Ru-105 10
Cr-51 100 Rb-86 100 Ru-106 0,1
Mn-51 10 Sr-85 1 Rh-103m 10 000
Mn-52 1 Sr-85m 100 Rh-105 100
Mn-52m 10 Sr-87m 100 Pd-103a 1000
Mn-53 100 Sr-89 1000 Pd-109a 100
Mn-54 0,1 Sr-90a 1 Ag-105 1
Mn-56 10 Sr-91 10 Ag-110m 0,1
Fe-52 10 Sr-92 10 Ag-111 100
Fe-55 1000 Y-90 1000 Cd-109 1
Fe-59 1 Y-91 100 Cd-115 10
Co-55 10 Y-91m 100 Cd-115m 100
Co-56 0,1 Y-92 100 In-111 10
Co-57 1 Y-93 100 In-113m 100
Co-58 1 Zr-93 10 In-114m 10
In-115m 100 Ce-139 1 Ir-192 1
Sn-113 1 Ce-141 100 Ir-194 100
Sn-125 10 Ce-143 10 Pt-191 10
Sb-122 10 Ce-144 10 Pt-193m 1000
Sb-124 1 Pr-142 100 Pt-197 1000
Sb-125 0,1 Pr-143 1000 Pt-197m 100
Te-123m 1 Nd-147 100 Au-198 10
Te-125m 1000 Nd-149 100 Au-199 100
Te-127 1000 Pm-147 1000 Hg-197 100
Te-127m 10 Pm-149 1000 Hg-197m 100
Te-129 100 Sm-151 1000 Hg-203 10
Te-129m 10 Sm-153 100 Tl-200 10
Te-131 100 Eu-152 0,1 Tl-201 100
Te-131m 10 Eu-152m 100 Tl-202 10
Te-132 1 Eu-154 0,1 Tl-204 1
Te-133 10 Eu-155 1 Pb-203 10
Te-133m 10 Gd-153 10 Bi-206 1
Te-134 10 Gd-159 100 Bi-207 0,1
I-123 100 Tb-160 1 Po-203 10
I-125 100 Dy-165 1000 Po-205 10
I-126 10 Dy-166 100 Po-207 10
I-129 0,01 Ho-166 100 At-211 1000
I-130 10 Er-169 1000 Ra-225 10
I-131 10 Er-171 100 Ra-227 100
I-132 10 Tm-170 100 Th-226 1000
I-133 10 Tm-171 1000 Th-229 0,1
I-134 10 Yb-175 100 Pa-230 10
I-135 10 Lս-177 100 Pa-233 10
Cs-129 10 Hf-181 1 U-230 10
Cs-131 1000 Ta-182 0,1 U-231 100
Cs-132 10 W-181 10 U-232 0,1
Cs-134 0,1 W-185 1000 U-233 1
Cs-134m 1000 W-187 10 U-236 10
Cs-135 100 Re-186 1000 U-237 100
Cs-136 1 Re-188 100 U-239 100
Cs-137.ա 0,1 Os-185 1 U-240 100
Cs-138 10 Os-191 100 Np-237 1
Ba-131 10 Os-191m 1000 Np-239 100
Ba-140 1 Os-193 100 Np-240 10
La-140 1 Ir-190 1 Pu-234 100
Pu-235 100 Am-242m 0,1 Cf-249 0,1
Pu-236 1 Am-243 0,1 Cf-250 1
Pu-237 100 Cm-242 10 Cf-251 0,1
Pu-238 0,1 Cm-243 1 Cf-252 1
Pu-239 0,1 Cm-244 1 Cf-253 100
Pu-240 0,1 Cm-245 0,1 Cf-254 1
Pu-241 10 Cm-246 0,1 Es-253 100
Pu-242 0,1 Cm-247 0,1 Es-254 0,1
Pu-243 1000 Cm-248 0,1 Es-254m 10
Pu-244 0,1 Bk-249 100 Fm-254 10 000
Am-241 0,1 Cf-246 1000 Fm-255 100
Am-242 1000 Cf-248 1
ա)ստորև նշված մայրական ռադիոակտիվ իզոտոպները ներկայացված են իրենց դուստր ռադիոակտիվ իզոտոպների հետ հավասարակշռված պայմաններում
Fe-52 Mn-52m
Zn-69m Zn-69
Sr-90 Y-90
Sr-91 Y-91m
Zr-95 Nb-95
Nb-97 Nb-97m
Mo-99 Tc-99m
Mo-101 Tc-101
Ru-103 Rh-103m
Ru-105 Rh-105m
Ru-106 Rh-106
Pd-103 Rh-103m
Pd-109 Ag-109m
Ag-110m Ag-110
Cd-109 Ag-109m
Cd-115 In-115m
Cd-115m In-115m
In-114m In-114
Sn-113 In-113m
Sb-125 Te-125m
Te-127m Te-127
Te-129m Te-129
Te-131m Te-131
Te-132 I-132
Cs-137 Ba-137m
Ce-144 Pr-144, Pr-144m
U-232sec Th-228, Ra-224, Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208
U-240 Np-240m, Np-240
Np-237 Pa-233
Pu-244 U-240, Np-240m, Np-240
Am-242m Np-238
Am-243 Np-239
Cm-247 Pu-243
Es-254 Bk-250
Es-254m Fm-254
».
22) N 1 աղյուսակից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ N 1-1 աղյուսակով.
«Աղյուսակ 1-1. Ըստ պարունակվող բնական ռադիոակտիվ իզոտոպների տեսակարար ակտիվության կարգավորող վերահսկողությունից ազատման մակարդակները
Ռադիոակտիվ իզոտոպը Տեսակարար ակտիվությունը
(kBq/kg)
K-40 10
Ուրանի և թորիումի ռադիոակտիվ տրոհման շղթաների յուրաքանչյուր իզոտոպի համար 1
».
23) հանել N 20 աղյուսակը.
24) N 21 աղյուսակի և երկրորդ սյունակի վերնագիրը «դոզան» բառից առաջ լրացնել «տարեկան» բառով.
25) N 21 աղյուսակից հետո հանել «Միջուկային և ճառագայթային վթարների դեպքում հակազդման և պաշտպանական միջոցառումների իրականացման որոշումների ընդունման չափանիշները» բառերը.
26) N 21 աղյուսակից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ NN 21.1 և 21.2 աղյուսակներով.
«Աղյուսակ N 21.1. Վթարային ճառագայթահարման իրավիճակներում օգտագործվող դոզիմետրիկ մեծությունները
Դոզիմետրիկ մեծությունը Պայմանական նշանակումը Նպատակը
Ճառագայթային պաշտպանության մեծություններ
ՀԿԱ-ից կախված կլանված դոզա ա) ADT Օրգանի կամ հյուսվածքի ճառագայթահարման դեպքում առաջացող դետերմինացված էֆեկտների գնահատման համար
Համարժեք դոզա HT Օրգանի կամ հյուսվածքի ճառագայթահարման դեպքում առաջացող ստոխաստիկ էֆեկտների գնահատման համար
Արդյունարար դոզա E Ճառագայթահարված բնակչության ստոխաստիկ էֆեկտների հետ կապված վնասի գնահատման համար
Գործողությունների ժամանակ օգտագործվող մեծություններ
Անհատական դոզայի համարժեք Hp(d) Մարդու արտաքին ճառագայթահարման դոզիմետրիկ հսկողության համար
Ամբիենտ դոզայի համարժեք E.x(d) Վթարային իրավիճակներում տեղանքում ճառագայթահարման դաշտերի դոզիմետրիկ հսկողության համար
.ա) ՀԿԱ-ից կախված կլանված դոզան օրգանի կամ հյուսվածքի կողմից կլանված դոզայի և հարաբերական կենսաբանական արդյունարարության (ՀԿԱTR ) արտադրյալն է.
Աղյուսակ N 21.2. Վթարային ճառագայթահարման իրավիճակներում իրականացվելիք պաշտպանական գործողությունների և հակազդման այլ միջոցառումների համակարգը
Առողջության համար ճառագայթահարման հնարավոր հետևանքները Պաշտպանական գործողությունների և հակազդման այլ միջոցառումների իրականացման հիմքը
Կանխատեսվող դոզան Ստացված դոզան
Լուրջ դետերմինացված էֆեկտների առաջացումա) Նախահարձակ պաշտպանական գործողությունների իրականացում, նույնիսկ ոչ բարենպաստ պայմաններում, որոնք նպատակ ունեն կանխարգելելու լուրջ դետերմինացված էֆեկտների առաջացումը Հակազդման այլ միջոցառումներիբ) իրականացում, որոնք նպատակ ունեն բուժելու և պայքարելու լուրջ դետերմինացված էֆեկտների դեմ
Ստոխաստիկ էֆեկտների առաջացման ռիսկի բարձրացում Շտապ պաշտպանական գործողությունների իրականացում և վաղ պաշտպանական գործողություններիգ) նախաձեռնում` մինչև խելամիտ մակարդակը ստոխաստիկ էֆեկտների առաջացման ռիսկի ցածրացումը Հակազդման այլ միջոցառումներիդ) իրականացում, որոնք նպատակաուղղված են ստոխաստիկ էֆեկտների վաղ հայտնաբերմանը և դրանց դեմ արդյունավետ պայքարի ապահովմանը
ա) ընդհանուր չափանիշները սահմանվում են դոզայի այնպիսի մակարդակների վրա, որոնք մոտ են լուրջ դետերմինացված էֆեկտների առաջացման դոզաներին.
բ) այդպիսի միջոցառումների թվին են դասվում անմիջական բժշկական հետազոտությունը, խորհրդատվությունը և, համաձայն բժշկական ցուցումների, աղտոտվածության հսկողությունը, անհրաժեշտության դեպքում օրգանիզմ ներթափանցած ռադիոակտիվ իզոտոպների դուրսբերումը (դեկորպորացիան), առողջության երկարաժամկետ հսկողության նպատակով գրանցումը, ինչպես նաև հոգեբանների կողմից բազմակողմանի խորհրդատվությունը.
գ) այդպիսի միջոցառումների թվին են դասվում վերաբնակեցումը և աղտոտված սննդամթերքի օգտագործման երկարաժամկետ սահմանափակումը.
դ) այդպիսի միջոցառումների թվին են դասվում անհատական դոզաների հիման վրա դիսպանսերիզացիայի (սկրինինգի) անցկացում` որոշելու համար ճառագայթային ազդեցության ենթարկված օրգանները, բժիշկների կողմից երկարաժամկետ հսկողության ու խորհրդատվության նպատակով գրանցման անհրաժեշտության դիտարկումը` ապահովելու համար կոնկրետ հանգամանքներում հիմնավորված որոշումների ընդունման հնարավորություն:».
27) N 22 աղյուսակը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ
«Աղյուսակ N 22. Սուր ճառագայթահարման դոզաների ընդհանուր չափանիշները, որոնց դեպքում ենթադրվում է, որ լուրջ (ծանր) դետերմինացված էֆեկտները բացառելու կամ նվազագույնի հասցնելու նպատակով պաշտպանական գործողությունները և հակազդման այլ միջոցառումները պետք է իրականացվեն ցանկացած պարագայում
Ընդհանուր չափանիշները Պաշտպանական գործողությունների և հակազդման այլ միջոցառումների օրինակներ
Արտաքին սուր ճառագայթահարում (<10 ժամից) Եթե կանխատեսվում է դոզայի ստացում, ապա անհրաժեշտ է՝
-դոզաներն ընդհանուր չափանիշներից ցածր պահելու նպատակով անմիջապես ձեռք առնել նախազգուշական պաշտպանական գործողություններ (նույնիսկ դժվար պայմաններում).
-ապահովել բնակչության տեղեկացումն ու նախազգուշացումը.
-անցկացնել շտապ ապաակտիվացում:
Եթե արդեն դոզա է ստացվել, ապա անհրաժեշտ է՝
-անհապաղ անցկացնել բժշկական հետազոտում, խորհրդատվություն և բուժման նշանակում.
-իրականացնել ռադիոակտիվ աղտոտվածության մոնիթորինգ.
-անցկացնել անհապաղ դեկորպորացիա զ) (եթե դա կիրառելի է).
-անցկացնել գրանցում առողջության
երկարաժամկետ հսկման (հետագայում բժշկական դիտարկման) համար.
-ապահովել հոգեբանների կողմից բազմակողմանի խորհրդատվությունը
AD(Δ)Ոսկրածուծ ա) 1 Gy
ADՍաղմ 0.1 Gy
ADՀյուսվածք բ) 25 Gy 0.5 cm խորության վրա
AD Մաշկ գ) 10 Gy 100 cm.2մակերեսի վրա
Ներքին ճառագայթահարում սուր ներթափանցման (Δ=30օր) հետևանքով դ)
AD(Δ)Ոսկրածուծ 0.2 Gy այն ռադիոակտիվ իզոտոպների համար, որոնց ատոմային համարը Z ≥ 90 .ե )
2 Gy այն ռադիոակտիվ իզոտոպների համար, որոնց ատոմային համարը Z ≤ 89.ե )
AD(Δ)Վահանաձև գեղձ 2 Gy
AD(Δ)Թոքեր է) 30 Gy
AD(Δ)Հաստ աղիք 20 Gy
AD(Δ)Սաղմ ը) 0.1 Gy
ա) AD(Δ)Ոսկրածուծ-ն իրենից ներկայացնում է ուժեղ ներթափանցող ճառագայթման համասեռ դաշտում ներքին հյուսվածքների և օրգանների (օրինակ՝ ոսկրածուծը, թոքերը, բարակ աղիքները, գոնադները, վահանաձև գեղձը) ու աչքի ոսպնյակի կողմից ստացված ՀԿԱ-ից կախված միջին կլանված դոզա.
բ) դոզա, որն ստացվել է հյուսվածքի կողմից 100 cm.2 մակերեսով մարմնի մակերեսից 0.5 cm խորության վրա ռադիոիզոտոպային աղբյուրի հետ անմիջական շփման հետևանքով (օրինակ՝ աղբյուրը ձեռքերում կամ գրպանում կրելու հետևանքով).
գ) դոզա, որն ստացվել է 100 cm.2 մակերեսով դերմայի (մաշկի արտաքին մակերեսից 40 mg/cm.2 (0.4 mm) խորության վրա մաշկի կառուցվածքի) կողմից.
դ) AD(Δ)-ն իրենից ներկայացնում է ՀԿԱ-ից կախված կլանված դոզա, որն ստացվել է Δ ժամանակահատվածում օրգանիզմ I05 ներթափանցման արդյունքում և ճառագայթահարված անձանց 5%-ի մոտ բերում է լուրջ (ծանր) դետերմինացված էֆեկտի առաջացման.
ե) կոնկրետ ռադիոակտիվ իզոտոպների ներթափանցման շեմային արժեքների հաշվառման համար այդ խմբի ռադիոակտիվ իզոտոպների համար կիրառվում են տարբեր չափանիշներ.
զ) դեկորպորացիայի համար ընդհանուր չափանիշը հիմնված է առանց դեկորպորացիայի ստացված դոզային կանխատեսման վրա: Դեկորպորացիան օրգանիզմում քիմիական կամ կենսաբանական ագենտների միջոցով կատարվող կենսաբանական պրոցեսներն են, որոնց հետևանքով օրգանիզմից հեռացվում են ինկորպորացված ռադիոակտիվ իզոտոպները.
է) սույն ընդհանուր չափանիշների նպատակներից ելնելով՝ «թոքեր» նշանակում է շնչառական ուղու ալվիոլար-ինտերստիցալ հատվածը.
ը) տվյալ դեպքում «Δ» նշանակում է ներարգանդային զարգացման ժամանակահատվածը:».
28) N 23 աղյուսակը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«Աղյուսակ N 23. Վթարային ճառագայթահարման իրավիճակներում ստոխաստիկ էֆեկտների ռիսկի նվազեցման նպատակով կիրառվող պաշտպանական գործողությունների և հակազդման այլ միջոցառումների համար ընդհանուր չափանիշները
Ընդհանուր չափանիշները Պաշտպանական գործողությունների և հակազդման այլ միջոցառումների
Կանխատեսվող դոզա, որը կգերազանցի ստորև ներկայացվող ընդհանուր չափանիշները
H Վահանաձև գեղձ 50 mSv առաջին 7 օրերի ընթացքում Վահանաձև գեղձի արգելափակում
E 100 mSv առաջին 7 օրերի ընթացքում Պատսպարում, տարահանում, ապաակտիվացում, աղտոտված տեղական արտադրության սննդամթերքի, կաթի և խմելու ջրի օգտագործման սահմանափակում, ռադիոակտիվ աղտոտվածության մոնիթորինգի, բնակչության շրջանում տեղեկատվական-բացատրական աշխատանքի անցկացում
HՊտուղ 100 mSv առաջին 7 օրերի ընթացքում
Կանխատեսվող դոզա, որը կգերազանցի ստորև ներկայացվող ընդհանուր չափանիշները (հակազդման վաղ փուլում իրականացնել պաշտպանական գործողություններ և հակազդման այլ միջոցառումներ)
E 100 mSv մեկ տարվա ընթացքում Վերաբնակեցում, ապաակտիվացում, աղտոտված տեղական արտադրության սննդամթերքի, կաթի և խմելու ջրի փոխարինում, բնակչության շրջանում տեղեկատվական-բացատրական աշխատանքի անցկացում
HՊտուղ 100 mSv ներարգանդային զարգացման ամբողջ ժամկետի համար
Ստացված դոզա, որը գերազանցում է ստորև ներկայացվող ընդհանուր չափանիշները (ճառագայթահարման պատճառով առողջության համար հետևանքների հայտնաբերման ու բուժման նպատակով ձեռնարկել երկարաժամկետ բժշկական միջոցառումներ)
E 100 mSv մեկ ամսվա ընթացքում Ճառագայթազգայուն օրգանների կողմից ստացված համարժեք դոզաների հիման վրա զանգվածային դիսպանսերիզացիայի (սկրինինգի) անցկացում` որպես հետագա բժշկական հետազոտման համար հիմք, խորհրդատվության անցկացում
HՊտուղ 100 mSv ներարգանդային զարգացման ամբողջ ժամկետի համար Անհատական հանգամանքներում հիմնավորված որոշումների կայացման նպատակով խորհրդատվության անցկացում
ա) ներկայացված դոզային մակարդակներից բարձր ճառագայթման դոզաներից կարելի է խուսափել համապատասխան պաշտպանական գործողությունների իրականացմամբ՝ հաշվի առնելով հնարավոր հապաղումների կամ բնական պատճառներով պաշտպանական գործողության արդյունավետության նվազեցումը.
բ) արգելվում է մարդկանց պատսպարել երկու օրվանից ավելի ժամանակով: Կարելի է իրականացնել նաև կարճաժամկետ պատսպարում՝ միջամտման ավելի ցածր մակարդակի դեպքում կամ դրան հետևող այլ պաշտպանական գործողությունների (օրինակ՝ տարահանման) հեշտ իրականացման նպատակով.
գ) արգելվում է մարդկանց տարահանել ավելի քան մեկ շաբաթվա ընթացքում և ոչ ավելի, քան մեկ ամիս ժամանակով: Արագ և հեշտությամբ տարահանման նպատակով պետք է գործողությունն սկսել ավելի ցածր միջամտման մակարդակների դեպքում: Միջամտման բարձր մակարդակները կարող են հիմնավորված լինել միայն այն դեպքում, երբ տարահանումը դժվար է, այսինքն, երբ պետք է տարահանվի բնակչության մեծ խումբ, կամ կան փոխադրման կամ վատ եղանակի հետ կապված դժվարություններ.
դ) ներկայացված է վահանաձև գեղձի կանխարգելվիք դոզայի քանակությունը՝ պայմանավորված ռադիոակտիվ յոդով: Ելնելով գործնական նկատառումներից՝ մարդկանց տարիքային բոլոր խմբերի համար այս միջամտման մակարդակը նույնացված է:».
29) N 24 աղյուսակը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«Աղյուսակ 24. Դաշտային դոզիմետրիկ չափումների համար նախապես հաշվարկված միջամտման աշխատանքային մակարդակների (ՄԱՄ-1 - ՄԱՄ-4) արժեքները
Միջամտման աշխատանքային մակարդակը Միջամտման աշխատանքային մակարդակի արժեքը Ձեռնարկվելիք միջամտման գործողությունը
Շրջակա միջավայրի պարամետրերի չափումներ
ՄԱՄ-1 1000 μSv/h– գամմա ճառագայթման ամբիենտ դոզայի հզորությունը մակերեսից կամ աղբյուրից 1 m հեռավորության վրա
2000 counts/s – բետա աղտոտվածությամբ մակերեսից հաշվման արագությունը.f
50 counts/s – ալֆա աղտոտված մակերեսից հաշվման արագությունը.f ՄԱՄ-1-ի արժեքի գերազանցման դեպքում անհրաժեշտ է.
- Իրականացնել անհապաղ տարահանում կամ տրամադրել ապաստարան ա).
- Ապահովել տարահանվողների ապաակտիվացումը բ)
- Նվազեցնել ռադիոակտիվ նյութերի ոչ դիտավորյալ պերօրալ ներթափանցումը գ) .
- Դադարեցնել տեղական արտադրության սննդամթերքիդ), անձրևաջրի ու ռադիոակտիվ աղտոտված տարածքներում արածող կենդանիների կաթի օգտագործումը.
- Իրականացնել տարահանվածների գրանցում և ապահովել նրանց բժշկական հետազոտումը.
- Անցկացնել բժշկական հետազոտություն:
ՄԱՄ-2 100 μSv/հ– գամմա ճառագայթման ամբիենտ դոզայի հզորությունը մակերեսից կամ աղբյուրից 1 m հեռավորության վրա
200 counts/s – բետա աղտոտվածությամբ մակերեսից հաշվման արագությունը.f
10 counts/s – ալֆա աղտոտվածությամբ մակերեսից հաշվման արագությունը .f ՄԱՄ-2-ի արժեքի գերազանցման դեպքում անհրաժեշտ է.
- Դադարեցնել տեղական արտադրության սննդամթերքիդ), անձրևաջրի ու ռադիոակտիվ աղտոտված տարածքներում արածող կենդանիների կաթի օգտագործումը.
- Ժամանակավոր վերաբնակեցնել տվյալ տարածքում ապրող բնակչությանը: Վերաբնակեցումից առաջ նվազեցնել ռադիոակտիվ նյութերի ոչ դիտավորյալ պերօրալ ներթափանցումըե): Անցկացնել տվյալ տարածքում գտնվող անձանց գրանցում և նրանց ճառագայթահարման դոզաների գնահատում` որոշելու համար բժշկական դիսպանսերիզացիայի հիմնավորվածությունը: Առաջին մի քանի օրվա ընթացքում անցկացնել հնարավոր առավել ռադիոակտիվ աղտոտվածությամբ գոտիներից մարդկանց վերաբնակեցումը.
- Եթե ինչ-որ մեկը գործ է ունեցել աղբյուրի հետ, որից 1 mզ) հեռավորության վրա դոզայի հզորությանը հավասար է կամ այն գերազանցում է 100 μSv/հ, ապահովել բժշկական հետազոտման ու գնահատման անցկացում: Անհրաժեշտ է անհապաղ անցկացնել նման աղբյուրի հետ շփված բոլոր հղի կանանց բժշկական հետազոտություն ու ճառագայթահարման դոզաների գնահատում
ՄԱՄ-3 1 μSv/հ– գամմա ճառագայթման ամբիենտ դոզայի հզորությունը մակերեսից կամ աղբյուրից 1 m հեռավորության վրա
20 counts/s - բետա աղտոտվածությամբ մակերեսից հաշվման արագությունը.f
2 counts/s - ալֆա աղտոտվածությամբ մակերեսից հաշվման արագությունըf,i ՄԱՄ-3-ի արժեքի գերազանցման դեպքում անհրաժեշտ է.
- Դադարեցնել տեղական արտադրության կենսականորեն ոչ կարևորէ) սննդամթերքիդ), անձրևաջրի ու ռադիոակտիվ աղտոտված տարածքներում արածող կենդանիներիը) կաթի օգտագործումն այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի անցկացվել դրանց համատարած հետազոտումը և դրանց աղտոտվածության մակարդակները չեն գնահատվել ՄԱՄ-5-ի և ՄԱՄ-6-ի օգտագործմամբ.
- Անցկացնել տեղական արտադրության սննդամթերքի, անձրևաջրի ու ռադիոակտիվ աղտոտված տարածքներում արածող կենդանիներիի) կաթի համատարած հետազոտում այն գոտում, որն առնվազն 10 անգամ գերազանցում է այն հեռավորությունը, որտեղ ՄԱՄ-3-ը գերազանցված է և փորձանմուշները գնահատվել ՄԱՄ-5-ի և ՄԱՄ-6-ի օգտագործմամբ.
- Թարմ (մոտակա ժամերին տեղի ունեցած) տրոհման արգասիքներիժա) կամ ռադիոակտիվ յոդով աղտոտման դեպքում, եթե հնարավոր է, անմիջապես իրականացնել տեղական արտադրության կարևորէ) սննդամթերքի և կաթի փոխարինում մաքուր սննդամթերքով ու կաթով, արագ վահանաձև գեղձիժ) յոդային պրոֆիլակտիկայի անցկացման հնարավորության դիտարկում.
- Գնահատել այն անձանց ճառագայթահարման դոզան, որոնք հնարավոր է, որ օգտագործել են տեղական արտադրության սննդամթերք, կաթ կամ անձրևաջուր, որոնց նկատմամբ մտցվել է սահմանափակում
Մաշկի ռադիոակտիվ աղտոտվածության չափում
ՄԱՄ-4 1 μSv/հ– գամմա ճառագայթման ամբիենտ դոզայի հզորությունը մաշկից 10 cm հեռավորության վրա
1000 counts/s - բետա աղտոտվածությամբ մաշկից հաշվման արագությունը.f
50 counts/s - ալֆա աղտոտվածությամբ մաշկից հաշվման արագությունը.f ՄԱՄ-4-ի արժեքի գերազանցման դեպքում անհրաժեշտ է.
- Ապահովել մաշկային ծածկույթների ապաակտիվացումբ) և նվազեցնել ռադիոակտիվ նյութերի ոչ դիտավորյալ պերօրալ ներթափանցումըգ).
- Անցկացնել տվյալ տարածքում գտնվող անձանց գրանցում և նրանց բժշկական հետազոտում:
Միջամտման աշխատանքային մակարդակների արժեքները պետք է վերանայվեն այն դեպքում, երբ հայտնի կդառնա, թե ինչ ռադիոակտիվ իզոտոպներ են առկա: Միջամտման աշխատանքային մակարդակների արժեքները պետք է վերանայվեն նաև այն նպատակով, որպեսզի դրանք բերվեն համապատասխանության չափիչ սարքերի ցուցմունքների հետ: Դրա հետ մեկտեղ, արագ արձագանքման դեպքում իրավիճակի կոնսերվատիվ գնահատման համար միջամտման աշխատանքային մակարդակների նախապես հաշվակված արժեքները, որոնք ներկայացված են սույն աղյուսակում, կարող են օգտագործվել առանց վերահաշվարկի:
ա) մեծ բազմաբնակարանային շենքերի կամ աղյուսով շարված պատեր ունեցող մեծ շենքերի փակ դահլիճներում և պատերից ու պատուհաններից հեռավորության վրա.
բ) եթե անմիջապես ապաակտիվացում կատարել հնարավոր չէ, ապա տարահանվածներին պետք է խորհուրդ տրվի հնարավորինս արագ լողանալ և կեղտոտված հագուստը փոխել.
գ) հարկավոր է տարահանվածներին խորհուրդ տալ չխմել, չուտել և չծխել այնքան ժամանակ, քանի դեռ ձեռքերը լվացած չեն.
դ) տեղական արտադրության սննդամթերք է համարվում այն մթերքը, որն աճել է բաց երկնքի տակ և կարող է արտանետման պատճառով աղտոտված լինել ու շաբաթներով օգտագործվում է (օրինակ՝ կանաչեղենը).
ե) արտաքին ճառագայթահարման դոզային հզորության այս չափանիշը կիրառվում է միայն վտանգավոր փակ ռադիոիզոտոպային աղբյուրների նկատմամբ և վթարային իրավիճակում այն վերանայելու կարիք չկա.
զ) չափումը կատարվում է ռադիոակտիվ աղտոտվածության դոզիմետրիկ հսկողության համապատասխան մեթոդաբանության կիրառմամբ.
է) կարևոր սննդամթերքի տեսակների օգտագործման սահմանափակումը կարող է բերել առողջության համար լուրջ հետևանքների (օրինակ՝ սուր թերսնման), ինչի պատճառով նման սահմանափակում կարելի է մտցնել, երբ կա փոխարինող սննդամթերք.
ը) տվյալ տարածքում արածող փոքր եղջյուրավոր անասունների համար կարելի է կիրառել ՄԱՄ-3-ի 10%-ին հավասար մակարդակ.
թ) բնական տեղումների, հիմնականում անձրևի հետ, թափվող ռադոնի տրոհման արգասիքները կարող են բերել ֆոնային չափումների ժամանակ հաշվիչի արագության քառակի կամ ավելի մեծացման: Ստացվող տվյալները չի կարելի խառնել վթարային իրավիճակով պայմանավորված տվյալների հետ: Ռադոնի տրոհման արգասիքներով պայմանավորված՝ հաշվիչի արագությունն արագ կնվազի անձրևի դադարելուց հետո.
ժ) միայն մի քանի օրվա ընթացքում և միայն այն դեպքում, երբ չկա փոխարինող սննդամթերք.
ժա) միջուկային տրոհման արգասիքներն առաջացել են անցած ամսվա ընթացում և այդ պատճառով պարունակում են մեծ քանակությամբ ռադիոակտիվ յոդ:».
30) N 25 աղյուսակը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«Աղյուսակ N 25. Լաբորատոր անալիզի արդյունքում սննդամթերքում, կաթում և խմելու ջրում հայտնաբերված ռադիոակտիվ իզոտոպների գումարային ակտիվության համար նախապես հաշվարկված միջամտման աշխատանքային մակարդակի (ՄԱՄ-5) արժեքները
Միջամտման աշխատանքային մակարդակը Միջամտման աշխատանքային մակարդակի արժեքը Ձեռնարկվելիք միջամտման գործողությունը
ՄԱՄ-5 Գումարային բետա ակտիվությունը` 100 Bq/kg Բարձր է ՄԱՄ-5-ից` գնահատել օգտագործելով ՄԱՄ-6-ը
Գումարային ալֆա ակտիվությունը`
5 Bq/kg Ցածր է ՄԱՄ-5-ից` վթարային իրավիճակում օգտագործման համար անվտանգ է
».
31) N 26 աղյուսակը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«Աղյուսակ N 26. Լաբորատոր անալիզի արդյունքում սննդամթերքում, կաթում և խմելու ջրում հայտնաբերված առանձին ռադիոակտիվ իզոտոպների խտության համար նախապես հաշվարկված միջամտման աշխատանքային մակարդակների (ՄԱՄ-6) արժեքները
Ռադիոակտիվ իզոտոպը Միջամտման աշխատանքային մակարդակը
(ՄԱՄ-6) Bq/kg Ռադիոակտիվ իզոտոպը Միջամտման աշխատանքային մակարդակը
(ՄԱՄ-6) Bq/kg Ռադիոակտիվ իզոտոպը Միջամտման աշխատանքային մակարդակը
(ՄԱՄ-6) Bq/kg Ռադիոակտիվ իզոտոպը Միջամտման աշխատանքային մակարդակը
(ՄԱՄ-6) Bq/kg
H-3 2x10.5 V-48 3x10.4 Ge-77 6x10.6 Y-93 1x10.6
Be-7 7x10.5 V-49 2x10.5 As-72 4x10.5 Zr-88 3x10.4
Be-10 3x10.3 Cr-51 8x10.5 As-73 3x10.4 Zr-93 2x10.4
C-11 2x10.9 Mn-52 1x10.5 As-74 3x10.4 Zr-95 6x10.3 +
C-14 1x10.4 Mn-53 9x10.4 As-76 4x10.5 Zr-97 5x10.5 +
F-18 2x10.8 Mn-54 9x10.3 As-77 1x10.6 Nb-93m 2x10.4
Na-22 2x10.3 Mn-56 3x10.7 Se-75 4x10.3 Nb-94 2x10.3
Na-24 4x10.6 Fe-52 2x10.6 + Se-79 7x10.2 Nb-95 5x10.4
Mg--28 4x10.5+ա) Fe-55 1x10.4 Br-76 3z10.6 Nb-97 2x10.8
Al-26 1x10.3 Fe-59 9x10.3 Br-77 5x10.6 Mo-93 3x10.3
Si-31 5x10.7 Fe-60 7x10.1 Br-82 1x10.6 Mo-99 5x10.5 +
Si-32 9x10.2 Co-55 1x10.6 Rb-82 1x10.6 Tc-95m 3x10.4 +
P-32 2x10.4 Co-56 4x10.3 Rb-81 8x10.7 Tc-96 2x10.5
P-33 1x10.5 Co-57 2x10.4 Rb-83 7x10.3 Tc-96m 2x10.9
S-35 1x10.4 Co-58 2x10.4 Rb-84 1x10.4 Tc-97 4x10.4
Cl-36 3x10.3 Co-58m 9x10.7 Rb-86 1x10.4 Tc-97m 2x10.4
Cl-38 3x10.8 Co-60 8x10.2 Sr-82 5x103 + Tc-98 2x10.3
K=40 NA բ, գ) Ni-59 6x10.4 Sr-85 3x104 Tc-99 4x10.3
K-42 3x10.6 Ni-63 2x10.4 Sr-85m 3x109 Tc-99m 2x10.8
K-43 4x10.6 Ni-65 4x10.7 Sr-87m 3x10.8 Ru-97 2x10.6
Ca-41 4x10.4 Cu-64 1x10.7 Sr-89 6x10.3 Ru103 3x10.4
Ca-45 8x10.3 Cu-67 8x10.5 Sr-90 2x10.5 + Ru-105 2x10.7
Ca-47 5x10.4 + Zn-65 2x10.3 Sr-91 3x10.6 Ru-106 6x10.2 +
Co-60 8x10.2 Zn-69 6x10.8 Sr-92 2x10.7 Rh-99 1x10.5
Sc-44 1x10.7 Zn-69m 3x10.6 + Y-87 4x10.5 + Rh-101 8x10.3
Sc-46 8x10.3 Ga-67 1x10.6 Y-88 9x10.3 Rh-102 2x10.3
Sc-46 8x10.3 Ga-68 2x10.8 Y-90 9x10.4 Rh-102m 5x10.3
Sc-47 4x10.5 Ga-72 1x10.6 Y-91 5x10.3 Rh-103m 5x10.9
Sc-48 3x10.5 Ge-68 3x10.3 + Y-91m 2x10.9 Rh-105 1x10.6
Ti-44 6x10.2 + Ge-71 5x10.6 Y-92 1x10.7 Pd-103 2x10.5 +
Pd-107 7x10.4 I-124 1x10.4 Nd-147 6x10.4 Ho-166 5x10.5
Pd-109 2x10.6 I-125 1x10.3 Nd-149 8x10.7 Ho-166m 2x10.3
Ag-105 5x10.4 I-126 2x10.3 Pm-143 3x10.4 Er-169 2x10.5
Ag-108m 2x10.3 + I-129 NA.d Pm-144 6x10.3 Er-171 6x10.6
Ag-110m 2x10.3 + I-131 3x10.3 Pm-145 3x10.4 Tm-167 1x10.5
Ag-111 7x10.4 I-132 2x10.7 Pm-147 1x10.4 Tm-170 5x10.3
Cd-109 3x10.3 I-133 1x10.5 Pm-148m 1x10.4 + Tm-171 3x10.4
Cd-113m 4x10.2 I-134 2x10.8 Pm-149 3x10.5 Yb-169 3x10.4
Cd-115 2x10.5+ I-135 2x10.6 Pm-151 8x10.5 Yb-175 4x10.5
Cd-115m 6x10.3 Cs-129 1x10.7 Sm-145 2x10.4 Lu-172 1x10.5
In-111 1x10.6 Cs-131 2x10.6 Sm-147 1x10.2 Lu-173 2x10.4
In-113m 4x10.8 Cs-132 4x10.5 Sm-151 3x10.4 Lu-174 1x10.4
In-114m 3x10.3 Cs-134 1x10.3 Sm-153 5x10.5 Lu-174m 1x10.4
In-115m 5x10.7 Cs-134m 3x10.8 Eu-147 8x10.4 Lu-177 2x10.5
Sn-113 1x10.4 + Cs-135 9x10.3 Eu-148 2x10.4 Hf-172 2x10.3
Sn-117m 7x10.4 Cs-136 4x10.4 Eu-149 9x10.4 Hf-175 3x10.4
Sn-119m 1x10.4 Cs-137 2x10.3 + Eu-150b 3x10.6 Hf-181 2 x10.4
Sn-121m 5x10.3 + Sn-126 5x10.2 + Eu-150a 4 x 10.3 Hf-182 1 x10.3 +
Sn-123 3x10.3 Sb-122 2x10.5 Eu-152 3 x 10.3 W-178 2 x 10.5+
Sn-125 2x10.4 Sb-124 5x10.3 Eu-152m 4 x 10.6 W-181 1 x 10.5
Sb-126 3x10.4 Sb-125 3x10.3+ Eu-154 2 x 10.3 W-185 2 x 10.4
Te-121 1x10.5 Ba-131 1x10.5 + Eu-155 1 x 10.4 W-187 1 x 10.6
Te-121m 3x10.3 + Ba-133 3x10.3 Eu-156 2x10.4 W-188 3 x 10.3 +
Te-123m 5x10.3 Ba-133m 9x10.5 Gd-146 8x10.3+ Re-184 2 x 10.4
Te-125m 1x10.4 Ba-140 1x10.4 + Gd-148 1x10.2 Re-184m 3 x 10.3 +
Te-127 1x10.7 La-137 4x10.4 Gd-153 2x104 Re-186 1 x 10.5
Te-127m 3x10.3 + La-140 2x10.5 Gd-159 2x10.6 Re-187 5 x 10.5
Te-129 2x10.8 Ce-139 3x10.4 Tb-157 9x10.4 Re-188 7 x 10.5
Te-129m 6x10.3 + Ce-141 3x10.4 Tb-158 3x10.3 Re-189 8 x 10.5
Te-131 4x10.8 Ce-143 5x10.5 Tb-160 7x10.3 Os-185 2 x 10.4
Te-131m 3x10.5 Ce-144 8x10.2 + Dy-159 7x10.4 Os-191 8 x 10.4
Te-132 5x10.4 + Pr-142 6x10.5 Dy-165 7x10.7 Os-191m 1 x 10.7
I-123 5x10.6 Pr-143 4x10.4 Dy-166 6x10.4 + Os-193 7 x 10.5
Os-194 8 x 10.2 + Pb-212 2 x 10.5 + Np-237 9 x 10.1 + Cm-246 5 x 10.1
Ir-189 2 x 10.5 Bi-210 1 x 10.5 Ac-225 3 x 10.3 Cf-253 3 x 10.4
Ir-190 6 x 10.4 Bi-210m 2 x 10.2 Ac-227 5.0 + Cf-254 3 x 10.1
Ir-192 8 x 10.3 Bi-212 7 x 10.7+ Ac-228 7 x 10.6 Es-253 5 x 10.3
Ir-194 6 x 10.5 Po-210 5.0 Pu-236 1 x 10.2
Pt-188 6 x 10.4 + At-211 2 x 10.3+ Pu-237 2 x 10.5
Pt-191 9x10.5 Au-199 5 x 10.5 Pu-238 5 x 10.1
Pt-193 3 x 10.5 Th-227 9 x 10.1 + Pu-239 5 x 10.1
Pt-193m 3 x 10.5 Th-228 2 v 10.1 + Pu-239/Be-9 5 x 10.1
Pt-195m 3 x 10.5 Th-229 8.0 + Pu-240 5 x 10.1
Pt-197 2 x 10.6 Th-230 5 x 10.1 Pu-241 4 x 10.3
Pt-197m 1 x 10.8 Th-231 2 x 10.6 Pu-242 5 x 10.1
Ta-178a 1 x 10.8 Th-232 4.0 Pu-244 5 x 10.1 +
Ta-179 6 x 10.4 Th-234 8 x 10.3 + Am-241 5 x 10.1
Ta-182 5 x 10.3 Pa-230 5 x 10.4 Am-242m 5 x 10.1 +
Hg-194 2 x 10.2 + Pa-231 2 x 10.1 Am-243 5 x 10.1 +
Hg-195 2 x 10.7 Pa-233 3 x 10.4 Am-244 4 x 10.6
Hg-195m 8 x10.5 U-230 8 x 10.2 + Am-241/Be-9 5 x 10.1
Hg-197 1 x 10.6 U-232 2 x 10.1 Cm-240 4 x 10.3
Hg-197m 2 x 10.6 U-233 1 x 10.2 Cm-241 3 x 10.4
Hg-203 1 x 10.4 U-234 2 x 10.2 Cm-242 5 x 10.2
Tl-200 5 x 10.6 U-235 2 x 10.2+ Cm-243 6 x 10.1
Tl-201 3 x 10.6 U-236 2 x 10.2 Cm-244 7 x 10.1
Tl-202 2 x 10.5 U-238 1 x 10.2 + Cm-245 5 x 10.1
Tl-204 3 x 10.3 Np-235 7 x 10.4 Cm-247 6 x 10.1
Pb-201 2 x 10.7 Np-236L 8 x 10.2 + Cm-248 1 x 10.1
Pb-202 1 x 10.3+ Np-236s 4 x 10.6 Bk-247 2 x 10.1
Pb-203 2 x 10.6 Np-239 4 x 10.5 Bk-249 1 x 10.4
Pb-205 2 x 10.4 Ra-223 4 x 10.2 + Cf-248 2 x 10.2
Pb-210 2.0 + Ra-224 2 x 10.3 + Cf-249 2 x 10.1
Bi-205 7 x 10.4 Ra-225 2 x 10.2 + Cf-250 4 x 10.1
Bi-206 8 x 10.4 Ra-226 2 x 10.1 + Cf-251 2 x 10.1
Bi-207 3 x 10.3 Ra-228 3.0 Cf-252 4 x 10.1
1. Ներկայացված միջամտման աշխատանքային մակարդակները վերաբերում են տեղական արտադրության սննդամթերքին և կիրառվում են այլընտրանքային սննդի մատակարարման առկայության դեպքում:
2. Սահմանված միջամտման աշխատանքային մակարդակները կիրառվում են անմիջական օգտագործման համար նախատեսված տեղական արտադրության չվերամշակված սննդամթերքի համար: Չոր և խտացված (կոնցենտրացված) սննդամթերքի համար, դրանց վերամշակման ժամանակ ռադիոիզոտոպային կազմի փոփոխման պատճառով, սահմանված միջամտման մակարդակները կարող են համարվել չհիմնավորված:
3. Ելնելով գործնական նկատառումներից՝ ռադիոակտիվ իզոտոպների տարբեր խմբերի համար սահմանված միջամտման աշխատանքային մակարդակները պետք է դիտարկել որպես այդ ռադիոակտիվ իզոտոպների ակտիվությունների գումար:
4. Քիչ քանակությամբ օգտագործվող սննդամթերքի համար (օրինակ՝ համեմունքների համար) միջամտման աշխատանքային մակարդակները, համեմատած հիմնական սննդամթերքի հետ, կարող են մեծ լինել մինչև 10 անգամ, որովհետև սննդամթերքի այդ տեսակները չեն կարող առաջացնել ներքին ճառագայթահարման զգալի դոզա:
5. Ներկայացված միջամտման աշխատանքային մակարդակները գործում են վթարից հետո մեկ տարվա ընթացքում, որից հետո, ելնելով շրջակա միջավայրի ճառագայթային մոնիթորինգի արդյունքներ վրա, կարգավորող մարմնի կողմից պետք է հաստատվեն նոր միջամտման աշխատանքային մակարդակներ` որպես եղած ճառագայթահարման իրավիճակ:
∑ i c f,i
> 1
6. ՄԱՄ-6-ը գերազանցված է, եթե բավարարված է հետևյալ պայմանը. ՄԱՄ -6i , որտեղ c f,i` սննդամթերքի, կաթի կամ
խմելու ջրի մեջ i ռադիոակտիվ իզոտոպի խտությունն է (Bq/kg), իսկ ՄԱՄ-6i ` աղյուսակ N 28-ից i ռադիոակտիվ իզոտոպի ՄԱՄ-6-ն է:».
32) N 27 աղյուսակից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր` NN 28, 29 և 30 աղյուսակներով.
«Աղյուսակ N 28. N 26 աղյուսակում նշված այն մայրական ռադիոակտիվ իզոտոպները, որոնք ներկայացված են իրենց դուստր ռադիոակտիվ իզոտոպների հետ հավասարակշռված պայմաններում
Մայր իզոտոպը Ռադիոակտիվ իզոտոպներ, որոնք ՄԱՄ-6-ի գնահատման ժամանակ դիտարկվում են որպես մայր իզոտոպի հետ հավասարակշռության մեջ գտնվող
Mg-28 Al-28
Si-32 P-32
Ca-47 Sc-47 (3,8)a
Ti-44 Sc-44
Fe-52 Mn-52m
Zn-69m Zn-69 (1,1)
Ge-68 Ga-68
Sr-90 Y-90
Y-87 Sr-87m
Zr-95 Nb-95 (2,2)
Zr-97 Nb-97m (0,95), Nb-97
Tc-95m Tc-95 (0,041)
Mo-99 Tc-99m (0,96)
Ru-103 Rh-103m
Ru-106 Rh-106
Pd-103 Rh-103m
Ag-108m Ag-108 (0,09)
Pd-109 Ag-109m
Ag-108m Ag-108 (0,09)
Ag-110m Ag-110 (0,013)
Cd-109 Ag-109m
Cd-115 In-115m (1,1)
In-114m In-114 (0,96)
Sn-113 In-113m
Sn-121m Sn-121 (0,78)
Sn-126 Sb-126m, Sb-126 (0,14)
Sb-125 Te-125m (0,24)
Te-121m Te-121
Te-127m Te-127
Te-129m Te-129 (0,65)
Te-132 I-132
Cs-137 Ba-137m
Ba-131 Cs-131 (5,6)
Ba-140 La-140 (1,2)
Ce-144 Pr-144m (0,018), Pr-144
Pm-148m Pm-148 (0,053)
Gd-146 Eu-146
Dy-166 Ho-166 (1,5)
Hf-172 Lu-172
Hf-182 Ta-182
W-178 Ta-178a
W-188 Re-188
Re-184m Re-184 (0,97)
Os-194 Ir-194
Pt-188 Ir-188 (1,2)
Hg-194 Au-194
Pb-202 Tl-202
Pb-210 Bi-210, Po-210
Pb-212 Bi-212, Tl-208 (0,40), Po-212 (0,71)
Bi-212 Tl-208 (0,36), Po-212 (0,65)
At-211 Po-211 (0,58)
Rո-222 Po-218, Pb-214, Bi-214, Po-214
Ra-223 Rn-219, Po-215, Pb-211, Bi-211, Tl-207
Ra-224 Rn-220, Po-216, Pb-212 , Bi-212, Tl-208 (0,36), Po-212 (0,65)
Ra-225 Ac-225 (3,0), Fr-221 (3,0), At-217 (3,0), Bi-213 (3,0), Po-213 (2,9),
Pb-209 (2,9), Tl-209 (0,067), Pb-209 (0,067)
Ra-226 Rn-222, Po-218, Pb-214, Bi-214, Po-214
Ac-225 Fr-221, At-217, Bi-213, Po-213 (0,98), Pb-209, Tl-209 (0,022)
Ac-227 Th-227 (0,99), Ra-223 (0,99), Rn-219 (0,99), Po-215 (0,99), ''
Pb-211 (0,99), Bi-211 (0,99), Tl-207 (0,99), Fr-223 (0,014), ''
Ra-223 (0,014), Rn-219 (0,014), Po-215 (0,014), Pb-211 (0,014), Bi-211 (0,014), Tl-207 (0,014)
Th-227 Ra-223 (2,6), Rn-219 (2,6), Po-215 (2,6), Pb-211 (2,6), Bi-211 (2,6),
Tl-207 (2,6)
Th-228 Ra-224, Rո-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0,36),''
Po-212 (0,64)
Th-229 Ra-225, Ac-225, Fr-221, At-217, Bi-213, Po-213 (0,98), Pb-209 (0,98),
Tl-209 (0,02), Pb-209 (0,02)
Th-234 Pa-234m
U-232 Th-226, Ra-222, Rn-218, Po-214
U-235 Th-231
U-238 Th-234, Pa-234m
Np-237 Pa-233
Pu-244 U-240, Np-240m
Am-242m Am-242, Cm-242 (0,83)
Am-243 Np-239
Աղյուսակ N 29. Վթարային անձնակազմի համար սահմանված ճառագայթահարման թույլատրելի դոզան
Խնդիրները Թույլատրելի դոզան ա)
Գործողություններ, որոնք ուղղված են մարդկանց կյանքի փրկությանը HP(10) բ) < 500 мЗв
Այս դոզան կարող է գերազանցվել միայն այն դեպքում, երբ ուրիշների համար սպասվող օգուտը որոշակիորեն գերազանցում է վթարային անձնակազմի առողջության համար ռիսկերը, վթարային անձնակազմը համաձայնություն է հայտնել մասնակցելու այդ գործողություններին ու հասկանում և ընդունում է դրանց հետ կապված առողջության համար ռիսկը
Գործողություններ՝ ուղղված լուրջ (ծանր) դետերմինացված էֆեկտների առաջացման կանխարգելմանը և գործողություններ, որոնք ուղղված են աղետային պայմանների զարգացմանը, որոնք կարող են նշանակալի ազդեցություն ունենալ մարդկանց ու շրջակա միջավայրի վրա HP(10) բ) < 500 мЗв
Գործողություններ, որոնք ուղղված են բարձր կոլեկտիվ դոզայի ստացման կանխարգելմանը HP(10) բ) < 100 мЗв
.ա) այս արժեքները կիրառվում են միայն ներթափանցող ճառագայթմամբ արտաքին ճառագայթահարման դոզայի նկատմամբ: Արտաքին ոչ ներթափանցող ճառագայթմամբ օրգանիզմ ներթափանցած ռադիոակտիվ իզոտոպներից կամ մաշկի ռադիոակտիվ աղտոտվածության պատճառով ստացված դոզաները պետք է կանխարգելվեն ցանկացած հնարավոր միջոցներով: Եթե դա հնարավոր չէ, ապա անհրաժեշտ է սահմանափակել օրգանի ստացած արդյունարար և համարժեք դոզաները, որպեսզի նվազագույնի հասցվի մարդու առողջության համար ռիսկը՝ համաձայն ռիսկի այն մակարդակի, որն արտացոլում են այստեղ ներկայացված խորհուրդ տրվող արժեքները.
բ) HP (10) –ը դա անհատական համարժեք HP(d) դոզան է, որտեղ d=10mm:
Աղյուսակ N 30. Ռադիոիզոտոպային ճառագայթման աղբյուրների հետ կապված միջադեպերի դեպքում անվտանգության շրջագծի չափսերը
Միջադեպը Անվտանգության շրջագծի սկզբնական չափսը
Նախնական որոշում-սենքերից դուրս
Չէկրանացված կամ վնասված պոտենցիալ վտանգավոր աղբյուր Աղբյուրից 30 m շառավղով գոտի
Պոտենցիալ վտանգավոր աղբյուրից խոշոր արտահոսք Աղբյուրից 100 m շառավղով գոտի
Վտանգավոր աղբյուրի ներկայությամբ հրդեհ, պայթյուն կամ ծխում Աղբյուրից 300 m շառավղով գոտի
Ենթադրյալ պայթած կամ չպայթած ռումբ (կարող է պատահել, որ այն իրենից ներկայացնում է կեղտոտ ռումբ) Աղբյուրից 400 m կամ ավելի շառավղով գոտի՝ ռումբի պայթյունից պաշտպանվելու համար
Միջուկային զենքի հետ կապված սովորական պայթյուն կամ հրդեհ (առանց միջուկային նյութերի անջատման) Աղբյուրից 1000 m շառավղով գոտի
Նախնական որոշում-շենքի ներսում
Պոտենցիալ վտանգավոր աղբյուրի կենսաբանական պաշտպանության վնասում, քայքայում կամ ռադիոակտիվ արտահոսք Աղբյուրի գտնվելու սենքը և հարակից սենքերը
Պոտենցիալ աղբյուրի հետ կապված հրդեհ կամ այլ միջադեպ, երբ հնարավոր է շենքի ներսում ռադիոակտիվ նյութերի տարածում (օրինակ՝ օդափոխման համակարգի միջոցով) Ամբողջ շենքը և դրա շուրջ վերևը նշված տարածքը
Դոզիմետրիկ չափումների արդյունքների հիման վրա ընդարձակում
ՄԱՄ-1 և ՄԱՄ-2 N 24 աղյուսակից Այնտեղ, որտեղ իրականացվել են այդ չափումները
».
2. Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2006 թվականի օգոստոսի 18-ի «Ճառագայթային անվտանգության կանոնները հաստատելու մասին» N 1489-Ն որոշման հավելվածում կատարել հետևյալ լրացումներն ու փոփոխությունները`
1) 7-րդ կետը լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր նախադասությամբ.
«N 5 աղյուսակում D-ն տվյալ ռադիոակտիվ իզոտոպի վտանգավոր համարվող ակտիվությունն է:».
2) 11-րդ կետում «բուժկանխարգելիչ» բառը փոխարինել «բժշկական» բառով.
3) 15-րդ կետը «դեպքում» բառից հետո լրացնել «, բացառությամբ այն օբյեկտների, որտեղ պետք է աշխատանքներ իրականացվեն ատամնաբուժական կամ գիտական կամ ախտորոշման նպատակներով օգտագործվող ռենտգենյան սարքերի հետ, որոնց օգտագործման գործունեությունը ենթակա չէ լիցենզավորման:».
4) 23-րդ կետի «բ» ենթակետից հանել «քանակը կամ դրանց» բառերը.
5) 24-րդ կետում «2-ին հավասար» բառերը փոխարինել «2-ից ոչ պակաս» բառերով, իսկ «պաշարի» բառից հետո լրացնել «k» բառը.
6) 25-րդ կետի՝
ա. երկրորդ պարբերությունում «H =500xD/t μSv/ժամ
որտեղ` D-ն անձնակազմի կամ բնակչության ճառագայթահարման դոզայի սահմանն է` mSv/տարի, իսկ t-ն` տարվա ընթացքում ճառագայթահարման տևողությունն է` ժամերով» բառերը փոխարինել
« D μSν
H = 1000x ___ ____
kT h
»
որտեղ՝ D-ն անձնակազմի կամ բնակչության ճառագայթահարման դոզայի սահմանն է` μSv/տարի, k-ն՝ դոզայի պաշարի գործակիցն է, իսկ T-ն՝ տարվա ընթացքում ճառագայթահարման տևողությունն է` ժամերով:» բառերով,
բ. վերջին պարբերությունը «կատարվում է» բառերից հետո լրացնել «կարգավորող մարմնի կողմից հաստատված» բառերով.
7) 27-րդ կետը լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ «ժ» ենթակետով.
«ժ) ռադիոակտիվ նյութերի չվերահսկվող տարածումը կանխող պաշտպանական պատվարների համակարգի ներդնում:».
8) 30-րդ կետում «հետ կատարվող աշխատանքների» բառերը փոխարինել «օգտագործման» բառով.
9) 31-րդ կետում՝
ա. «հետ կատարվող աշխատանքների» բառերը փոխարինել «օգտագործման» բառով,
բ. «դեպքում`» բառից հետո լրացնել «նաև» բառով.
10) 33-րդ կետում՝
ա. «անթրոպոգեն» բառից հետո լրացնել «ճառագայթման» բառով,
բ. «հետ աշխատանքների» բառերը փոխարինել «օգտագործման» բառով.
11) 35-րդ կետում «անթրոպոգեն ճառագայթման» բառերը փոխարինել «ռադիոիզոտոպային» բառով.
12) 42-րդ կետում «կլանված դոզայի հզորությունը չպետք է գերազանցի 1,0 μGr/ժամը» բառերը փոխարինել «համարժեք դոզայի հզորությունը չպետք է գերազանցի 1 μSv/ժամը» բառերով.
13) 51-րդ կետում «միջուկային և ռադիոակտիվ նյութերի փոխադրման հատուկ կանոններով` Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 24-ի N 1263 որոշմամբ հաստատված» բառերը փոխարինել «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2002 թվականի հունիսի 27-ի N 931-Ն որոշմամբ:» բառերով.
14) 63-րդ կետում՝
ա. «2 μGr/ժամ» բառերը փոխարինել «2 μSv/h» բառերով,
բ. «կլանման» բառը փոխարինել «համարժեք» բառով.
15) 64-րդ կետում՝
ա. «պարունակող» բառից հետո լրացնել «շարժական կամ ստացիոնար արատաստուգիչ, թերապևտիկ կամ այլ նշանակության» բառերով,
բ. «կլանման» բառը փոխարինել «համարժեք» բառով,
գ. «20 μGr/ժամ» բառերը փոխարինել «20 μSv/h» բառերով.
16) 65-րդ կետում՝
ա. «կլանման» բառը փոխարինել «համարժեք» բառով,
բ. «100 μGr/ժամ» և «3 μGr/ժամ» բառերը փոխարինել համապատասխանաբար «100 μSv/h» և «3 μSv/h» բառերով.
17) 66-րդ և 67-րդ կետերում՝
ա. «կլանված» բառը փոխարինել «համարժեք» բառով,
բ. «1 μGr/ժամ» բառերը փոխարինել «1 μSv/հ» բառերով.
18) 74-րդ կետից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ 74.1-ին կետով.
«74.1. Ռադիոիզոտոպային ճառագայթման աղբյուրների հետ աշխատանքներ կատարելիս պետք է ապահովված լինի այդ աղբյուրների ֆիզիկական պաշտպանությունը:».
19) 77-րդ կետը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«77. Աշխատատեղում ճառագայթային ռիսկի տարբեր խմբերի պատկանող ռադիոակտիվ իզոտոպների միաժամանակյա գտնվելու դեպքում դրանց ակտիվությունը բերվում է ճառագայթային վտանգավորության «Ա» խմբի՝ հետևյալ բանաձևով՝
AE = AԱ +AԱ.ԱՄ Σ ( Ai / ),
A.ԱՄi
որտեղ AE -«Ա» խմբի ակտիվությանը բերված գումարային ակտիվությունն է, Bq,
AԱ-«Ա» խմբի ռադիոիզոտոպների գումարային ակտիվությունն է, Bq,
AԱ.ԱՄ-«Ա» խմբի ըստ ակտիվության ազատման մակարդակն է, Bq,
Ai -«Ա» խմբին չպատկանող i-րդ իզոտոպի ակտիվությունն է, Bq,
Ai.ԱՄ- ճառագայթային անվտանգության նորմերով i-րդ իզոտոպի համար սահմանված ազատման մակարդակն է, Bq:».
20) 126-րդ կետի երկրորդ պարբերությունից հանել «, իսկ տարեկան կոլեկտիվ արդյունարար դոզան՝ 1 մարդ*Sv» բառերը.
21) ուժը կորցրած ճանաչել 132-րդ կետը.
22) N 3 աղյուսակը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
Ռադիոակտիվ իզոտոպը Կիսատրոհման
պարբերությունը Թույլատրելի տեսակարար ակտիվությունը
(A.Lm) kBq/ kg
54 Мn 312օր 1,0
60Сo 5,3 տարի 0,3
65Zn 244 օր 1,0
94Nb 2,0х10.4 տարի 0,4
106Ru+ 106mRh 368 օր 4,0
110mAg 250 օր 0,3
125Sb+ l25mTe 2,8 տարի 1,6
134Cs 2,1 տարի 0,5
137Cs+ 137mВа 30,2 տարի 1,0
152Eu 13,3 տարի 0,5
154Eu 8,8 տարի 0,5
90Sr+ 90Y 29,1 տարի 10,0
226Ra 11,6 х 10.9 տարի 0,4
232Th 1.40 x 10.10 տարի 0,3
U-բնական ա) 0,3
233U 1,58 x10.5 տարի 4,0
234U 2,44 x10.5 տարի 4,0
235Uա) 7,04 x10.8 տարի 1,0
238Uա) 4,47 x10.9 տարի 4,0
ա) նշված ռադիոակտիվ իզոտոպների համար տվյալները բերված այն դեպքի համար, երբ դրանց դուստր ռադիոակտիվ իզոտոպները բացակայում են.
1. Եթե վերամշակող կազմակերպությունն ապահովում է ստացված հումքի հետ ոչ ռադիոակտիվ նյութերի 10-ապատիկ խառնում, ապա աղյուսակում ներկայացված թույլատրելի տեսակարար ակտիվությունը մեծացվում է 10 անգամ:
2. Մետաղի մեջ ռադիոակտիվ իզոտոպների խառնուրդի դեպքում այդ մետաղի առանց սահմանափակման օգտագործման համար պետք բավարարվի հետևյալ պայմանը.
n Ami
∑ ___ < 1
i=1 A.Lmi
Որտեղ n-ը` մետաղում ռադիոակտիվ իզոտոպների թիվն է.
Ami -ն` i-րդ ռադիոակտիվ իզոտոպի տեսակարար ակտիվությունն է.
A.Lmi-ն` i-րդ ռադիոակտիվ իզոտոպի թույլատրելի տեսակարար ակտիվությունն է N 3 աղյուսակից:».
23) 137-րդ կետում՝
ա. երրորդ պարբերությունը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«Պինդ ռադիոակտիվ թափոններ են համարվում հետագա օգտագործման համար չնախատեսված ռադիոիզոտոպային աղբյուրները, ռադիոակտիվ աղտոտվածությամբ պինդ նյութերը, սարքավորումները, կենսաբանական օբյեկտները, հողը, որոնցում անթրոպոգեն ռադիոակտիվ իզոտոպների ակտիվությունը կամ տեսակարար ակտիվությունը հավասար է կամ գերազանցում է ճառագայթային անվտանգության նորմերով սահմանված կարգավորող հսկողությունից դուրսբերման մակարդակները,
բ. լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր պարբերությամբ.
«Մեծ քանակությամբ բնական ռադիոակտիվ իզոտոպներ պարունակող հետագա օգտագործման համար չնախատեսված նյութերը համարվում են ռադիոակտիվ թափոն, եթե՝
1) պինդ նյութերի համար՝
ARa +1.3ATk+0.09 Ak > 10 kBq
kg
2) հեղուկ նյութերի համար՝
AU +2.14ATk > 0.13kBq
kg
Ենթադրվում է, որ թափոնում եղած 226Ra , 232Th и 238U ռադիոակտիվ իզոտոպներն իրենց դուստր ռադիոակտիվ իզոտոպների հետ գտնվում են հավասարակշռված վիճակում:».
24) 138-րդ կետը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«138. Ըստ տեսակարար ակտիվության, պինդ ռադիոակտիվ թափոնները բաժանվում են 4 դասի՝ շատ ցածր ակտիվությամբ, ցածր ակտիվությամբ, միջին ակտիվությամբ և բարձր ակտիվությամբ թափոններ, իսկ հեղուկ թափոնները 3 դասի՝ ցածր ակտիվությամբ, միջին ակտիվությամբ և բարձր ակտիվությամբ թափոններ: Ռադիոակտիվ թափոնների դասակարգումն ըստ տեսակարար ակտիվության ներկայացված է N 4 աղյուսակում:».
25) 138-րդ կետից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր` 138.1-ին և 138.2-րդ կետերով.
«138.1. Ըստ թափոնում գերակշռող ռադիոակտիվ իզոտոպների կիսատրոհման պարբերության, ռադիոակտիվ թափոնները բաժանվում են 3 դասի` շատ կարճ ապրող թափոններ, կարճ ապրող թափոններ և երկար ապրող թափոններ: Ռադիոակտիվ թափոնների դասակարգումն ըստ ռադիոակտիվ իզոտոպների կիսատրոհման պարբերության ներկայացված է N 4-1 աղյուսակում:
138.2. Ըստ թափոնում գերակշռող ռադիոակտիվ իզոտոպների առաջացրած ճառագայթման տեսակի՝ ռադիոակտիվ թափոնները դասակարգվում են ալֆա ճառագայթող, բետա ճառագայթող և գամմա ճառագայթող թափոններ:».
26) N 4 աղյուսակը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ.
«Աղյուսակ N 4. Ռադիոակտիվ թափոնների դասակարգումն ըստ տեսակարար ակտիվության
Թափոնների
դասը Տեսակարար ակտիվությունը
kBq/kg
բետա
ճառագայթող
ռադիոակտիվ
իզոտոպներ ալֆա ճառագայթող
ռադիոակտիվ
իզոտոպներ
(բացառությամբ
տրանսուրանային
իզոտոպների) տրանսուրանային
ռադիոակտիվ
իզոտոպներ
Շատ ցածր ակտիվությամբ պինդ թափոններա) մինչև 10.2 մինչև 10 մինչև 1
Ցածր ակտիվությամբ 10.2-ից մինչև 10.3 10-ից մինչև 10.2 1-ից մինչև 10
Միջին ակտիվությամբ 10.3-ից մինչև 10.7 102-ից մինչև 10.6 10-ից մինչև 10.5
Բարձր ակտիվությամբ ավելի, քան 10.7 ավելի, քան 10.6 ավելի, քան 10.5
ա) եթե հայտնի է պինդ ռադիոակտիվ թափոնի իզոտոպային կազմը, ապա շատ ցածր ակտիվությամբ թափոնը պետք է բավարարի հետևյալ պայմանը.
n Ami
1 ≤ ∑ ___ ≤ 100
i=1 A.cmi ,
որտեղ Ami -ն՝ թափոնում առկա i-րդ ռադիոակտիվ իզտոպի տեսակարար ակտիվությունն է, A.cmi -ն՝ i-րդ ռադիոակտիվ իզոտոպի կարգավորող վերահսկողությունից դուրսբերման մակարդակն է ըստ տեսակարար ակտիվության, ո-ը՝ թափոնում առկա ռադիոակտիվ իզոտոպների թիվն է.
27) N 4 աղյուսակից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ N 4-1 աղյուսակով.
«Աղյուսակ N 4-1. Ռադիոակտիվ թափոնների դասակարգումն ըստ գերակշռող ռադիոակտիվ իզոտոպների կիսատրոհման պարբերության
Թափոնների դասը Թափոնում գերակշռող ռադիոակտիվ իզոտոպների կիսատրոհման պարբերությունը
Շատ կարճ ապրող թափոններ պակաս, քան 100 օրըա)
Կարճ ապրող թափոններ 100 օրվանից մինչև 30 տարի
Երկար ապրող թափոններ ավելի, քան 30 տարին
ա) ռադիոակտիվ թափոնում գերակշռող ռադիոակտիվ իզոտոպների կիսատրոհման պարբերությունը կարող է լինել 100 օրվանից ավելի, սակայն, եթե թափոնի տեսակարար ակտիվությունը 3 տարվանից ոչ ավելի ժամանակում կարող է իջնել կարգավորող վերահսկությունից դուրսբերման մակարդակից ցածր, ապա այդպիսի թափոնը ևս կհամարվի շատ կարճ ապրող:».
28) 140 կետից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ 140.1-ին կետով.
«140.1. Պինդ ռադիոակտիվ թափոնների տեսակավորման համար որպես դասակարգման չափանիշ կարող են օգտագործվել թափոնի մակերեսից 0.1 m հեռավորության վրա գամմա ճառագայթման դոզայի հզորության հետևյալ արժեքները՝
Շատ ցածր ակտիվությամբ թափոններ՝ գամմա ճառագայթման դոզայի հզորությունը չի գերազանցում 1 μSv/հ-ը.
Ցածր ակտիվությամբ թափոններ` գամմա ճառագայթման դոզայի հզորությունը բարձր է 1 μSv/հ-ից, սակայն չի գերազանցում 0.3 mSv/h-ը.
Միջին ակտիվությամբ թափոններ` գամմա ճառագայթման դոզայի հզորությունը բարձր է 0.3 mSv/h-ից, սակայն չի գերազանցում 10 mSv/h-ը.
Բարձր ակտիվությամբ թափոններ` գամմա ճառագայթման դոզայի հզորությունն ավելի է 10 mSv/h-ից:
Պինդ ռադիոակտիվ թափոնների տեսակավորման համար որպես դասակարգման չափանիշ կարող են օգտագործվել նաև թափոնի մակերեսային ռադիոակտիվ աղտոտվածության մակարդակները: Ըստ մակերեսային ռադիոակտիվ աղտոտվածության պինդ ռադիոակտիվ թափոնների դասակարգումը ներկայացված է N 4-2 աղյուսակում:
Աղյուսակ N 4-2. Պինդ ռադիոակտիվ թափոնների դասակարգումը՝ ըստ մակերեսային ռադիոակտիվ աղտոտվածության մակարդակի.
Թափոնների
դասը Մակերեսային ռադիոակտիվ աղտոտվածության մակարդակը
count/cm.2 x min)
բետա ճառագայթող
ռադիոակտիվ
իզոտոպներ ալֆա ճառագայթող
ռադիոակտիվ
իզոտոպներ
(բացառությամբ
տրանսուրանային
իզոտոպների) տրանսուրանային
ռադիոակտիվ
իզոտոպներ
Շատ ցածր ակտիվությամբ Մինչև 5x10.2 Մինչև 5x10.1 Մինչև 5.0
Ցածր ակտիվությամբ 5x10.2 մինչև 1x10.4 5x10.1 մինչև 1x10.3 5.0 մինչև 1x10.2
Միջին ակտիվությամբ 1x10.4 մինչև 1x10.7 1x10.3 մինչև 1x10.6 1x10.2 – 1x10.5
Բարձր ակտիվությամբ ավելի, քան 10.7 ավելի, քան 10.6 ավելի, քան 10.5
»:
29) 141-րդ կետում՝
ա. «հավաքումը» բառից հետո լրացնել «և տեսակավորումը» բառերով,
բ. «ե» ենթակետից հանել «(15 օրից պակաս, 15 օրից ավելի)» բառերը.
30) 142-րդ կետի առաջին նախադասությունը հանել և «ժամանակավոր պահման նպատակով» բառերը փոխարինել «ժամանակավորապես» բառով.
31) 143-րդ կետում «2 mGr/ժամ» բառերը փոխարինել «2 mSv/h» բառերով.
32) 148-րդ կետում «Եթե ռադիոակտիվ թափոնները պարունակում են 15 օրից կարճ կիսատրոհման պարբերությամբ ռադիոակտիվ իզոտոպներ, ապա այդպիսի» բառերը փոխարինել «Շատ կարճ ապրող ռադիոակտիվ» բառերով.
33) 152-րդ կետում «որոշմամբ հաստատված միջուկային և ռադիոակտիվ նյութերի փոխադրման հատուկ կանոնների» բառերը փոխարինել «2002 թվականի հուլիսի 13-ի N 931 որոշման» բառերով.
34) 154-րդ կետում «Բարձր, միջին և ցածր ակտիվությամբ» բառերը փոխարինել «Տարբեր դասի» բառերով.
35) 157-րդ կետը «չափումը,» բառից հետո լրացնել «անձնակազմի և բնակչության ճառագայթահարման դոզաների և հսկման ու դիտարկման գոտիներում ճառագայթային իրավիճակի» բառերով.
36) 158-րդ կետում՝
ա. «ճառագայթային անվտանգության հսկման օբյեկտային ստորաբաժանման կամ ճառագայթային անվտանգության հսկման համար պատասխանատու անձի կողմից» բառերը փոխարինել «օբյեկտի ղեկավարի կողմից հաստատված ճառագայթային մոնիթորինգի հրահանգներին համապատասխան:» բառերով,
բ. հանել երկրորդ նախադասությունը.
37) 161-րդ կետը լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր պարբերությամբ.
«Ատոմային էներգիայի օգտագործման առաջին, երկրորդ և երրորդ դասի օբյեկտների անձնակազմի, ինչպես նաև բաց ռադիոիզոտոպային աղբյուրների հետ աշխատանքներ կատարող անձնակազմի մասնագիտական ճառագայթահարման մոնիթորինգի արդյունքները օբյեկտի շահագործող կազմակերպության (լիցենզավորված անձի) կողմից պետք է վերլուծվեն ու գնահատվեն ամեն եռամսյակ, իսկ վթարային իրավիճակի դեպքում՝ առնվազն ամիսը մեկ անգամ:
Առաջին և երկրորդ դասի, ինչպես նաև լիցենզավորման ենթակա երրորդ դասի գեներացնող ճառագայթման աղբյուրներ օգտագործող օբյեկտներում անձնակազմի արտաքին մասնագիտական ճառագայթահարման մոնիթորինգը պետք է կատարվի ամեն եռամսյակ:
Անձնակազմի մասնագիտական ճառագայթահարման և աշխատատեղի մոնիթորինգի անցկացման նկատմամբ պահանջները սահմանվում են կարգավորող մարմնի կողմից:».
38) 162-րդ կետի «ա» և «ե» ենթակետերում «կամ» բառը փոխարինել «և» բառով.
39) 190-րդ կետը «տեղեկություն:» բառից հետո լրացնել «Պետք է բացառվի պացիենտների չհիմնավորված ճառագայթահարման կրկնությունը:» բառերով.
40) 201-րդ կետը «Բուժման» բառից առաջ լրացնել «Հղի կանանց որովայնի և կոնքային հատվածում թերապևտիկ և ինտերվենցիոն պրոցեդուրաների պլանավորման ժամանակ պետք է ապահովվի պտղի հնարավորինս ցածր դոզաների ստացումը:» բառերով.
41) 206-րդ կետից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր` 206.1-ին, 206.2-րդ, 206.3-րդ և 206.4-րդ կետերով.
«206.1. Արտադրական նշանակության սենքերի կառուցման համար պետք է ընտրվի այնպիսի տարածք, որտեղ գետնի մակերեսին ռադոնի հոսքի խտությունը չի գերազանցում 250 mBq/(m.2 x s):
Եթե գետնի մակերեսին ռադոնի հոսքի խտությունը գերազանցում է 250 mBq/(m.2 xs), ապա սենքերի նախագծում պետք է նախատեսվի ռադոնից պաշտպանության համակարգ, որը կապահովի, որպեսզի ռադոնի միջին տարեկան հավասարակշռված ծավալային ակտիվությունը չգերազանցի 150 Bq/m.3, իսկ գամմա ճառագայթման համարժեք դոզայի հզորությունը՝ 0.6 μSv/h: Սենքերի կառուցման համար օգտագործվող շինանյութում բնական ռադիոակտիվ իզոտոպների քանակությունը չպետք է գերազանցի 740 Bq/kg:
206.2. Շահագործվող արտադրական նշանակության սենքերի օդում ռադոնի միջին տարեկան հավասարակշռված ծավալային ակտիվությունը չպետք է գերազանցի 300 Bq/m.3, իսկ գամմա ճառագայթման համարժեք դոզայի հզորությունը՝ 0.6 μSv/h: Ռադոնի քանակության և (կամ) գամմա ճառագայթման իջեցման անհնարինության դեպքում պետք է կատարվի տարածքների վերապրոֆիլավորում:
206.3. Առանց ճառագայթային մոնիթորինգի թույլատրվում է աշխատանքներ իրականացնել բնական ռադիոակտիվ իզոտոպներ պարունակող արտադրական հումքի, նյութերի և արտադրանքի հետ, եթե դրանց տեսակարար ակտիվությունը չի գերազանցում 740 Bq/kg, իսկ արտադրական թափոններինը՝ 1500 Bq/kg:
206.4. Այն կազմակերպություններում, որտեղ ստորգետնյա պայմաններում (ոչ ուրանային հանքերում, հորատանցքերում, ստորգետնյա արտադրություններում և այլն), արդյունահանվում և վերամշակվում է հանքաքարային և օրգանական հումք կամ ստորգետնյա ջրեր, 206.3-րդ կետում նշված արժեքների գերազանցման դեպքում ճառագայթային մոնիթորինգը պարտադիր է:».
42) 215-րդ կետում՝
ա. «ա» ենթակետում «2» թիվը փոխարինել «5» թվով,
բ. «բ» ենթակետում «2-5» թվերը փոխարինել «5-10» թվերով,
գ. «գ» ենթակետում «5» թիվը փոխարինել «10» թվով.
43) 216-րդ կետում «0,3 μGr/h» բառերը փոխարինել «0.3 μSv/h» բառերով.
44) 216-րդ կետից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր` 216.1-ին, 216.2-րդ և 216.3-րդ կետերով.
«216.1. Բնակելի կամ հասարակական շինության կառուցման համար պետք է օգտագործվեն շինանյութեր և ապրանքներ, որոնց մեջ բնական ռադիոիզոտոպների էֆեկտիվ տեսակարար ակտիվությունը չի գերազանցում 370 Bq/kg:
216.2. Բնակելի կամ հասարակական շինությունների ներքին պատերի երեսապատման սալիկների և նյութերի, ինչպես նաև ներքին հարդարման այլ կերամիկական առարկաների մեջ բնական ռադիոիզոտոպների էֆեկտիվ տեսակարար ակտիվությունը չպետք է գերազանցի 740Bq/kg:
Շինանյութերի պարարտանյութերի, ագրոքիմիկատների և այլ բնական ռադիոակտիվ իզոտոպներ պարունակող նյութերի հսկողությունն իրականացնում է այդ նյութերն արտադրող կազմակերպությունները, որի մասին պետք է նշում կատարվի արտադրանքը ուղեկցող փաստաթղթերում:
216.3. Շինանյութերի, միներալների և դրանցից պատրաստված արտադրանքի փոխադրման ժամանակ գամմա ճառագայթման դոզայի հզորությունը փոխադրամիջոցի մակերեսին չպետք է գերազանցի 1 μSv/h, իսկ փաթեթի մակերեսին՝ 2.5 μSv/h:».
45) XVIII բաժնի վերնագրում «ՃԱՌԱԳԱՅԹԱՅԻՆ ՎԹԱՐՆԵՐԻ ԴԵՊՔՈՒՄ» բառերը փոխարինել «ՎԹԱՐԱՅԻՆ ԻՐԱՎԻՃԱԿՆԵՐՈՒՄ» բառերով.
46) 223-րդ կետում «Ճառագայթային վթարների դեպքում» բառերը փոխարինել «Վթարային իրավիճակներում» բառերով, «Ճառագայթային վթարի դեպքում» բառերը փոխարինել «Վթարային իրավիճակներում» բառերով, «զարգացումը» բառից հետո լրացնել «միջուկային տեղակայանքը կամ ռադիոակտիվ թափոնների տեղակայանքը կամ» բառերով, իսկ «արտադրական տարածքների և շրջակա միջավայրի» բառերը փոխարինել «օբյեկտի և նրան հարող տարածքների» բառերով.
47) 224-րդ կետից հանել «ճառագայթային» բառը.
48) 224-րդ կետից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ 224.1-ին կետով.
«224.1. Կախված եղած սպառնալիքից՝ վթարային պատրաստվածությունը և վթարային հակազդման գործողությունները լինում են տարբերակված: Ելնելով եղած սպառնալիքից՝ վթարային պատրաստվածության դասերը ներկայացված են N 8 աղյուսակում:».
49) 225-րդ, 227-րդ և 230-րդ կետերում «Ճառագայթային» բառը փոխարինել «Միջուկային և ճառագայթային» բառերով.
50) 228-րդ կետում «Ճառագայթային վթարների հակազդման և վթարի հետևանքների վերացման աշխատանքներին մասնակցող անձանց» բառերը փոխարինել «Վթարային անձնակազմի» բառերով.
51) N 7 աղյուսակից հետո լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր՝ N 8 աղյուսակով.
«Աղյուսակ N 8. Վթարային հակազդման պահանջներից ելնելով վթարային պատրաստվածության դասերը
Վթարային պատրաստվածության դասը Սպառնալիքի նկարագրությունը
I Սպառնալիք՝ կապված այնպիսի տեղակայանքների հետ, ինչպիսիք են, օրինակ, ատոմային էլեկտրական կայանները, որոնց տարածքում տեղի ունեցած միջադեպերը (ներառյալ արտանախագծային միջադեպերը) կանխորոշվում են որպես այնպիսիք, որոնք տեղակայանքի տեղադրման հրապարակի տարածքի սահմաններից դուրս կարող են բերել առողջության համար լուրջ դետերմինացված էֆեկտների կամ նման միջադեպերը գրանցվել են որպես այլ նմանատիպ տեղակայանքում տեղի ունեցած:
II Սպառնալիք, կապված ատոմային էլեկտրակայաններից տարբեր միջուկային տեղակայանքների հետ, որոնց ներքին միջադեպերը կարող են բերել դրանց հարակից տարածքների բնակչության ճառագայթահարման դոզաների այնպիսի բարձրացման, երբ անհրաժեշտ կլինի ձեռնարկել միջազգային նորմերին համապատասխանող շտապ կամ վաղ պաշտպանական գործողություններ կամ, նման միջադեպերը գրանցվել են որպես այլ նմանատիպ տեղակայանքում տեղի ունեցած:
Սպառնալիքի II դասը (ի հակադրում սպառնալիքի I կատեգորիայի) չի ներառում այն տեղակայանքները, որոնց համար հրապարակի վրա տեղի ունեցած միջադեպերը (ներառյալ արտանախագծային վթարները) սահմանվում են որպես այնպիսիք, որոնք կարող են բերել ծանր դետերմինացված էֆեկտների հրապարակ, կամ որի նման միջադեպերը գրանցվել են որպես այլ նմանատիպ տեղակայանքում տեղի ունեցած:
III Սպառնալիք, կապված արդյունաբերական ճառագայթահարիչների կամ որոշ տիպի բժշկական տեղակայանքների հետ, որոնց կապված ներքին միջադեպերը կարող են բերել ճառագայթահարման դոզաների այնպիսի բարձրացման կամ ռադիոակտիվ աղտոտվածության, երբ անհրաժեշտ կլինի տեղում իրականացնել շտապ պաշտպանական գործողություններ կամ այլ հակազդման միջոցառումներ կամ, նման միջադեպերը գրանցվել են որպես այլ նմանատիպ տեղակայանքում տեղի ունեցած:
IV Սպառնալիք, որը կապված է այնպիսի գործունեության կամ գործողության հետ, որը կարող է բերել միջուկային կամ ճառագայթային վթարային իրավիճակի, երբ անհրաժեշտ կլինի նախապես չսահմանված տեղում իրականացնել շտապ պաշտպանական գործողություններ կամ այլ հակազդման միջոցառումներ: Որպես այդպիսի գործունեություն կամ գործողություն կարող է լինել. (ա) միջուկային կամ ռադիոակտիվ նյութերի փոխադրումը կամ այնպիսի թույլատրված գործողություններ, որոնք կապված են շարժական ռադիոիզոտոպային աղբյուրի հետ կապված, ինչպիսիք են, օրինակ, արդյունաբերական ռադիոգրաֆիկ շարժական ճառագայթահարիչները, միջուկային սնուցմամբ արբանյակները, ռադիոիզոտոպային ջերմաէլեկտրագեներատորները կամ ստացիոնար փակ աղբյուրները, ինչպես նաև 1-3 դասի ռադիոիզոտոպային աղբյուրի առևանգումն ու օգտագործումը որպես ռադիոակտիվ նյութեր տարածող կամ պայթուցիկ սարք: Այս դասը նաև ներառում է. ճառագայթման մակարդակի բարձրացման գրանցում անհայտ պատճառով կամ ռադիոակտիվ աղտոտվածությամբ ապրանքներ. բ) գերճառագայթահարման հետևանքով ի հայտ եկած բժշկական ախտանիշների որոշում. և գ)անդրսահմանային վթարի սպառնալիք, որը չի դիտարկվում որպես V կատեգորիայի սպառնալիք: IV կատեգորիայի սպառնալիքի դեմ պատրաստվածությունը ներդնելի է բոլոր պետությունների համար:
V Սպառնալիք I կամ II կատեգորիայի տեղակայանքների վթարային պլանավորման գոտիների ներսում այն տարածքների համար, որոնք չեն պատկանում այն պետությանը, որի տարածքում տեղադրված է տեղակայանքը (այսինքն` պետական սահմանից այն կողմ են գտնվում):
»:
3. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը:
Հայաստանի Հանրապետության
վարչապետ Հ. Աբրահամյան
2014 թ. դեկտեմբերի 8
Երևան