Հոդված 6. Միջսահմանային փոխանակումներ
Հոդված 6. Միջսահմանային փոխանակումներ
128. Խարտիայի փորձագետների կոմիտեն պարտավորությունները համարել է կատարված։ Թեև պարտավորությունը համարվում է կատարված, այնուամենայնիվ հարցը գտնվում է գերատեսչության ուշադրության տակ:
Հայաստանի Հանրապետության
վարչապետի աշխատակազմի
ղեկավար Է. Աղաջանյան
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 1-1
2015 թվականին աջակցություն է ցուցաբերվել.
- «Եզդիների ազգային միություն» ՀԿ-ին՝ ՀՀ մարզերում եզդիական մշակութային, կրթական, տոնական ավանդական միջոցառումների կազմակերպման համար, ինչպես նաև «Մատիտով» մանկապատանեկան նկարչական ցուցահանդեսին,
- «Միջէթնիկ և միջմշակութային համագործակցությունների կենտրոն» մարդասիրական ՀԿ-ին՝ «Նարեկացի» արվեստի միությունում եզդիների ցեղասպանության դատապարտմանը նվիրված լուսանկարչական ցուցահանդեսի անցկացմանը,
- ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների ազգային-մշակութային կազմակերպությունների համակարգող խորհրդին՝ «Հայաստանի ազգային փոքրամասնություններն ընդդեմ ցեղասպանությունների» խորագրով Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին նվիրված միջոցառման կազմակերպմանը,
- Հույների ցեղասպանության մասին «Արգոնավորդների հետքերով» վավերագրական ֆիլմի հայերեն թարգմանությանը («Երևան քաղաքի «Իլիոս» հույների համայնք» ՀԿ),
- «Մինորա» հրեական մշակութային կենտրոն ՀԿ-ին՝ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, կոմպոզիտոր Վիլլի Վայների 60-րդ տարեդարձին նվիրված հոբելյանական երեկոյի կազմակերպմանը:
2016 թվականին աջակցություն է ցուցաբերվել`
- «Եզդիների ազգային միություն» ՀԿ-ին՝ եզդիական մշակութային, կրթական, տոնական ավանդական միջոցառումների կազմակերպմանը.
- «Սինջար. եզդիների ազգային միավորում» ՀԿ-ին՝ եզդիների Նոր տարվա տոնակատարության կազմակերպմանը.
- «Հունաստանի Հանրապետությունում «Grape festival «The harvest by the centuries, Stimaga» միջազգային ժողովրդական պարի փառատոնին «Խարիտոնի» հունական համույթի մասնակցությանը.
- «Մենորա» հրեական մշակութային կենտրոնին՝ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, երաժիշտ-կոմպոզիտոր Վիլյամ Վայների երգչախմբային ստեղծագործությունների «Willy Weiner & Friends» ձայնասկավառակի ձայնագրմանն ու հրատարակմանը.
2017 թվականին աջակցություն է ցուցաբերվել`
- «Եզդիների ազգային կոմիտե» ՀԿ-ին` եզդիների «Խըդր Նավի» տոնակատարության կազմակերպմանը.
- «Եզդիների ազգային միություն» ՀԿ-ին` Զովունիում և Եղվարդում ավանդական եզդիական տոներին («Չարշամա սարե սալե» եզդիների նոր տարի, «Չլե հավինե» տոն) նվիրված միջոցառումների կազմակերպմանը.
- «Ներկա» կրթամշակութային ՀԿ-ին` Հայաստանում ապրող ազգային փոքրամասնությունների մշակույթի տարածմանը, ավանդույթների պահպանմանն ու զարգացմանն ուղղված ազգային փոքրամասնությունների մշակութային փառատոնի կազմակերպմանը.
2018 թվականին աջակցություն է ցուցաբերվել՝
- «Եզդիների ազգային կոմիտե» ՀԿ-ին` եզդիական մշակութային, կրթական, տոնական ավանդական միջոցառումների կազմակերպմանը.
- «Եզդիների ազգային միություն» ՀԿ-ին` հայաստանաբնակ եզդիների կենցաղը, մշակույթը, ստեղծագործական կյանքը լուսաբանող «Էզդիխանա» թերթի գործունեությանը.
- «Հայաստանի քրդական ազգային խորհուրդ» ՀԿ-ին` «Քուրդ ժողովրդի համերաշխության օրվա» կապակցությամբ մշակութային միջոցառումների համալիր ծրագրի իրականացմանը.
Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության տարեկան և միջնաժամկետ ծախսային ծրագրերում «Պետական աջակցություն մշակութային միջոցառումների իրականացմանը» ծրագրի «Աջակցություն ազգային փոքրամասնությունների մշակույթին» ենթածրագրով ամեն տարի նախատեսվել են բյուջետային հատկացումներ՝ Հայաստանի Հանրապետության ազգային փոքրամասնությունների մշակութային միջոցառումներին աջակցելու նպատակով: Մասնավորապես վերոնշյալ ենթածրագրով 2015 թ.` 3000.0 հազ. դրամ, 2016 թ.` 3000.0. հազ. դրամ, 2017 թ. 2470.0 հազ. դրամ, 2018 թ.` 2150.0 հազ. դրամ: Հատկացվող գումարների փոքր-ինչ նվազումը պայմանավորված է երկրում առկա տնտեսական դժվարություններով: 2019 թ. «Աջակցություն ազգային փոքրամասնություններին» ծրագրով դրամաշնորհ մրցութային միջոցառումներին հատկացվել է 4200.0 հազ. դրամ:
Շարունակվել է Երևանում և ՀՀ մարզերում ազգային փոքրամասնությունների բոլոր համայնքների մասնակցությամբ հանրապետական ամենամյա միջոցառումների` կերպարվեստի և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ցուցահանդեսների, երաժշտական փառատոների կազմակերպումը:
Շարունակվել է 2009 թվականից մեկնարկած «Երկնքից երեք խնձոր ընկավ …» հեքիաթասացության և բարբառի ամենամյա փառատոնը, որն ունի հանրապետական ձևաչափ: Փառատոնին ամեն տարի մասնակցում են նաև ՀՀ-ում բնակվող ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչները, ովքեր իրենց մայրենի լեզուներով ներկայացնում են ազգային բանահյուսական ժառանգության նմուշներ, դրանով իսկ խրախուսում մայրենի լեզվի կիրառումն ու բարձրացնում հասարակության մեջ իրենց ազգի վերաբերյալ ընդհանուր ճանաչողությունը:
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 1-2
2015-2019 թթ. «Ոչ պետական մամուլի հրատարակում» ծրագրով նախատեսված հատկացումների բաշխումը`
ըստ առանձին հրատարակումների
/Ազգային փոքրամասնությունների լեզվով լույս տեսնող մամուլ/
Հ/Հ Ծախսային ծրագիրը կատարող ՀՀ պետական կառավարման մարմինների և պետական աջակցություն ստացող իրավաբանական անձ հանդիսացող սուբյեկտների անվանումները Մամուլի անվանումները Ընդհա-
նուր գումարը
/հազ. դրամ/
11 077,0 Ընդհա-
նուր գումարը
/հազ. դրամ/
11 077,0 Ընդհա-
նուր գումարը
/հազ. դրամ/
11 077,0 Ընդհա-
նուր գումարը
/հազ. դրամ/
7000,0 Ընդհա-
նուր գումարը
/հազ. դրամ/
10800.0
2015 թ. 2016 թ. 2017 թ. 2018 թ. 2019 թ.
Թերթեր
1 «Եզդիների ազգային միություն» ՀԿ «Էզդիխանա» 900,0 900,0 900,0 - -
2 «Եզդիների ազգային կոմիտե» ՀԿ «Լալըշ» 900,0 900,0 900,0 900,0 -
3 «Ռյա-Թազա» թերթի խմբագրություն» ՍՊԸ «Ռյա-Թազա» 900,0 900,0 900,0 900,0 1200,0
4 «Գոլոս» ՍՊԸ «Գոլոս Արմենիի» 500,0 500,0 500,0 500,0 -
5 «Ուկրաինա» Հայաստանի ուկրաինացիների ֆեդերացիա» ՀԿ «Դնիպրո-Սլավուտիչ» 2668,0 2668,0 2648,0 900,0 1200,0
6 «Հայաստանի քրդական ազգային խորհուրդ» ՀԿ «Զագրոս» 900,0 900,0 900,0 900,0 1200,0
7 «Հայաստանի հրեական համայնքի թերթ» ՀԿ «Դավիթի վահան» 500,0 500,0 500,0 500,0 1200,0
8 «Իվերիա» վրացական բարեգործական համայնք» ՀԿ «Իվերիա» 500,0 500,0 500,0 500,0 1200,0
9 «Նովոյե վրեմյա» օրաթերթի խմբագրություն» ՍՊԸ «Նովոյե վրեմյա» 500,0 500,0 500,0 500,0 -
10 «Հայաստանի «Երևանի բելառուսների համայնք «Բելառուս» ՀԿ «Բելառուս» (ռուսերեն, բելառուսերեն) 500.0 500.0 300,0 300,0 1200,0
11 «Հայաստանի ասորական կազմակերպությունների «Խայադթա» ֆեդերացիա» իրավաբանական անձանց միություն «Ասիրիսկիե նովոստի» (ռուսերեն, ասորերեն) 800.0 800.0 800.0 800,0 1200,0
12 «Երևան քաղաքի «Իլիոս» հույների համայնք» ՀԿ «Իլիոս» (ռուսերեն, հայերեն, հունարեն) 500.0 500.0 500.0 500,0 1200,0
13 «Բիզնես զեթ-փիար» գովազդային հրատարակչություն» ՍՊԸ «Արգումենտի նեդելի վ Արմենիի» (ռուսերեն) 500.0 500.0 500.0 - -
«Եզդիների ձայն» խմբագրություն» ՍՊԸ «Էզդիխանա» 1200.0
Ամսագրեր
1. «Լեհական միություն Հայաստանում «Պոլոնիա» բարեգործական» ՀԿ «Պոկա մի ժիվի» 529,0 529,0 529,0 500,0 500,0
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 1-3
2015 թ. 2016 թ. 2017 թ. 2018 թ. 2019 թ.
Թերթեր 11077.0 11077.0 11077.0 7000.0 10800.0
Գրքեր 1150.0 720.0 885.0
Մշակութային միջոցառումներ 3000.0 3000.0 2470.0 2150.0 4200.0
Ընդամենը 15227.0 14797.0 14432.0 9150.0 15000.0
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 1-4
Հ/Հ Հեղինակը Գրքի անվանումը Գումարը (հազ. դրամ)
2015 թ.
1 Ամարիկե Սարդար «Կարոտ» (քրդերեն) 750,0
2 Ալեքսանդր Պորյադոչնի «Արծաթե թելը» (հայերեն) 400,0
Ընդամենը 1150,0
2016 թ.
1 Մռազե Ջամալ «Լեռների ծիածանը» 400,0
2. Ն. Նիկոլաիդի և Ա. Խուրշուդյանի «Սակկիլարի» 320.0
Ընդամենը 720,0
2017 թ.
1 Ամո Շառոյանի «Շանգալի ցավը» «Շանգալի ցավը» 495,0
2 Ալիխանե Մամե «Բանաստեղծություններ» 390,0
Ընդամենը 885.0
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 2-1
ընդամենը
մարդ հայ եզդի ռուս ասորի քուրդ հույն ուկրաինացի այլ
2001 3213011 3145354 40620 14660 3409 1519 1176 1633 4640
2011 3018854.1 2961801 35308 11911 2769 2162 900 1176 2727
_________________
1. այդ թվում՝ 100 մարդ, որոնք հրաժարվել են պատասխանել այս հարցին:
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 2-2
Հայաստանի Հանրապետության մշտական բնակչության բաշխումը`
ըստ քաղաք Երևանի և ՀՀ մարզերի
Աղբյուրը՝ ՀՀ 2011թ. մարդահամար
/մարդ/
ՀՀ ք.Երևան Արա-գածոտն Արա-րատ Արմավիր Գեղար-քունիք Լոռի Կոտայք Շիրակ Սյունիք Վայոց ձոր Տավուշ
Ընդամենը՝ ՀՀ 3018854 1060138 132925 260367 265770 235075 235537 254397 251941 141771 52324 128609
Հայ 2961801 1048940 125552 253125 247853 234474 231066 249508 249742 141353 52187 128001
Եզդի 35308 3268 5474 4975 16906 57 652 3211 727 21 8 9
Ռուս 11911 4940 180 436 426 328 3152 590 1100 259 77 423
Ասորի 2769 226 11 1625 178 15 10 676 6 8 5 9
Հույն 900 300 13 16 22 15 360 70 50 10 3 41
Ուկրաինացի 1176 603 20 63 82 43 91 93 113 26 20 22
Քուրդ 2162 93 1616 26 157 87 11 94 36 5 2 35
Լեհ* 124
Բելառուս 214 122 3 14 13 9 9 10 10 11 6 7
Վրացի 617 264 26 42 59 16 100 32 39 13 3 23
Հրեա* 127
Գերմանացի* 67
Պարսիկ* 476
Այլ 1102 692 25 30 31 22 40 82 94 46 6 34
Հրաժարվել են պատասխանել 100 54 0 9 9 1 12 2 6 4 3 0
Քաղաքային
Ընդամենը 2028203 1060138 30595 74103 85050 71423 137784 254397 146908 95170 18449 54186
Հայ 2006156 1048940 30408 73553 84004 71133 136129 249508 145512 94854 18369 53746
Եզդի 8243 3268 74 227 744 9 517 3211 171 14 5 3
Ռուս 8301 4940 51 179 181 197 654 590 938 198 40 333
Ասորի 1048 226 5 83 24 6 9 676 6 5 3 5
Հույն 742 300 6 7 11 8 264 70 46 5 2 23
Ուկրաինացի 999 603 11 19 43 17 71 93 91 18 18 15
ՀՀ ք. Երևան Արա-գածոտն Արա-րատ Արմավիր Գեղար-քունիք Լոռի Կոտայք Շիրակ Սյունիք Վայոց ձոր Տավուշ
Քուրդ 318 93 10 9 13 34 9 94 18 3 0 35
Լեհ* 102
Բելառուս 176 122 1 4 7 5 6 10 6 8 5 2
Վրացի 445 264 11 13 9 5 68 32 27 10 1 5
Հրեա* 104
Գերմանացի* 49
Պարսիկ* 473
Այլ 970 692 17 7 6 6 26 82 77 37 3 17
Հրաժարվել են պատասխանել 77 54 0 0 0 0 9 2 6 4 2 0
Գյուղական
Ընդամենը 1092141 0 102330 186264 180720 163652 97753 116916 105033 46601 18449 74423
Հայ 1053361 95144 179572 163849 163341 94937 113165 104230 46499 18369 74255
Եզդի 29867 5400 4748 16162 48 135 2800 556 7 5 6
Ռուս 3819 129 257 245 131 2498 206 162 61 40 90
Ասորի 2289 6 1542 154 9 1 567 0 3 3 4
Հույն 201 7 9 11 7 96 42 4 5 2 18
Ուկրաինացի 235 9 44 39 26 20 42 22 8 18 7
Քուրդ 1896 1606 17 144 53 2 54 18 2 0 0
Լեհ* 24
Բելառուս 46 2 10 6 4 3 4 4 3 5 5
Վրացի 180 15 29 50 11 32 9 12 3 1 18
Հրեա* 27
Գերմանացի* 25
Պարսիկ* 3
Այլ 143 8 23 25 16 14 11 17 9 3 17
Հրաժարվել են պատասխանել 25 0 9 9 1 3 1 0 0 2 0
*) ՀՀ մարզերի և ք. Երևանի թվերի բաշխումը ներկայացված չէ անհատական տվյալների գաղտնիության ապահովման տեսանկյունից:
Մշտական բնակչությունը՝ ըստ էթնիկ ծագման և մայրենի լեզվի
Աղբյուրը՝ ՀՀ 2011թ. մարդահամար
/մարդ/
Էթնիկ ծագումը Ընդա-մենը Մայրենի լեզուն
Հայերեն Եզդի-երեն Ռու-սերեն Ասո-րերեն Հու-նա-րեն Ուկ-րաինե-րեն Քրդե-րեն Լե-հե-րեն Բելա-ռու-սերեն Վրա-ցերեն Եբրա-յերեն Անգ-լե-րեն Ֆրան-սերեն Գեր-մա-ներեն Պարս-կերեն Այլ Հրա-ժարվել են պա-տաս-խանել
ՀՀ 3,018,854 2,956,615 30,973 23,484 2,402 332 733 2,030 64 107 455 14 491 94 85 397 549 29
Հայեր 2,961,801 2,948,766 249 11,862 124 78 106 22 21 21 14 5 357 44 33 4 88 7
Եզդիներ 35,308 4,271 30,628 79 1 0 0 323 0 0 0 0 2 0 0 0 4 0
Ռուսներ 11,911 1,372 47 10,466 5 2 6 1 2 1 0 0 2 0 0 0 6 1
Ասորիներ 2,769 418 2 81 2,265 0 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 1 0
Հույներ 900 557 3 88 1 249 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0
Ուկրաինացիներ 1,176 208 0 357 1 2 606 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0
Քրդեր 2,162 406 39 24 2 0 0 1,684 0 0 0 0 0 0 4 0 3 0
Լեհեր 124 52 0 32 0 0 2 0 35 0 0 0 1 0 0 0 2 0
Բելառուսներ 214 41 0 85 0 0 3 0 0 85 0 0 0 0 0 0 0 0
Վրացիներ 617 94 0 75 0 1 0 0 0 0 440 0 6 0 1 0 0 0
Հրեաներ 127 87 0 31 0 0 0 0 0 0 0 9 0 0 0 0 0 0
Գերմանացիներ 67 19 0 19 0 0 0 0 0 0 0 0 9 0 20 0 0 0
Պարսիկներ 476 41 3 1 0 0 0 0 0 0 0 0 8 26 0 393 4 0
Այլ 1,102 225 2 267 2 0 7 0 5 0 1 0 106 24 27 0 429 7
Հրաժարվել են պատասխանել 100 58 0 17 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 9 14
Մշտական բնակչությունը՝ ըստ էթնիկ ծագման և օտար լեզուների իմացության
Աղբյուրը՝ ՀՀ 2011թ. մարդահամար
/մարդ/
Էթնիկ ծագումը Ընդ-ամենը Այլ լեզու, որին ազատ տիրապետել են
Հա-յերեն Եզդի-երեն Ռուսերեն Ասո-րերեն Հու-նարեն Ուկրաի-ներեն Քր-դերեն Լե-հերեն Բելա-ռու-սերեն Վրա-ցերեն Եբրա-երեն Անգլե-րեն Ֆրան-սերեն Գերմա-ներեն Իսպա-ներեն Պարս-կերեն Թուր-քերեն Այլ Հրա-ժարվել են պատաս-խանել Չեն տիրա-պետել
ՀՀ 3,018,854 43,420 5,370 1,591,246 1,468 2,136 1,151 1,309 1,133 225 6,151 434 107,922 10,106 6,342 1,767 4,396 3,465 3,315 0 1,227,498
Հայեր 2,961,801 7,486 3,026 1,585,567 1,365 1,996 1,006 956 1,112 202 5,974 414 107,013 10,056 6,216 1,731 4,352 3,420 3,234 0 1,216,675
Եզդիներ 35,308 26,524 2,317 2,022 10 5 6 16 0 2 85 5 47 9 22 4 3 1 1 0 4,229
Ռուսներ 11,911 5,317 17 1,026 8 7 56 0 6 7 25 1 349 15 70 1 0 6 26 0 4,974
Ասորիներ 2,769 1,126 0 1,193 82 0 1 2 0 0 4 0 13 0 1 0 1 1 1 0 344
Հույներ 900 223 1 343 3 125 1 0 1 0 0 0 29 2 0 2 1 1 1 0 167
Ուկրաինա-ցիներ 1,176 487 0 408 0 1 72 2 3 0 3 0 23 1 4 0 1 0 1 0 170
Քրդեր 2,162 1,520 6 59 0 0 0 333 1 0 2 4 4 0 1 0 9 16 0 0 207
Լեհեր 124 35 0 46 0 0 2 0 10 0 0 0 5 2 1 0 0 0 0 0 23
Բելառուսներ 214 99 1 54 0 0 1 0 0 13 1 0 8 0 0 0 0 0 0 0 37
Վրացիներ 617 129 0 147 0 0 0 0 0 0 57 7 12 1 2 0 0 0 0 0 262
Հրեաներ 127 20 0 52 0 0 1 0 0 0 0 3 6 1 2 0 0 3 2 0 37
Գերմանա-ցիներ 67 28 0 13 0 0 0 0 0 0 0 0 7 0 10 2 0 0 1 0 6
Պարսիկներ 476 127 1 34 0 0 2 0 0 0 0 0 184 1 0 1 28 14 2 0 82
Այլ 1,102 292 1 237 0 1 3 0 0 1 0 0 216 18 12 26 1 3 45 0 246
Հրաժարվել են պատաս-խանել 100 7 0 45 0 1 0 0 0 0 0 0 6 0 1 0 0 0 1 0 39
Կենդանի ծնվածներն ըստ մոր ազգային պատկանելիության, 2014-2017թթ.
(մարդ)
Ընդա-մենը այդ թվում՝
Ասորի Բելա-ռուս Եզդի Հայ Հրեա Հույն Ռուս Վրա-ցի Ուկրաինացի Քուրդ Այլ ազգ. Չնշված
2014 թ. 43 031 42 2 592 42 081 2 11 170 8 14 5 40 64
2015 թ. 41 763 32 1 592 40 833 1 8 160 6 14 4 28 84
2016 թ. 40 592 41 2 570 39 669 0 18 182 13 17 3 66 11
2017 թ. 37 700 27 5 507 36 890 1 18 160 8 15 2 59 8
Մահացածներն ըստ ազգային պատկանելիության, 2014-2017թթ.
(մարդ)
Ազգություն 2014թ. 2015թ. 2016թ. 2017թ.
Ընդամենը 27 714 27 878 28 226 27 157
Ասորի 22 34 30 28
Բելառուս 4 7 9 7
Եզդի 162 235 218 199
Հայ 27 271 27 259 27 624 26 605
Հրեա 1 1 2 2
Հույն 11 20 14 30
Ռուս 168 188 236 199
Վրացի 10 9 11 14
Ուկրաինացի 25 45 40 31
Քուրդ 1 4 4 3
Գերմանացի 2 0 1 3
Այլ 10 24 27 35
Չնշված 27 52 10 1
Աղբյուրը՝ Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման ռեգիստր:
ԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ՄԻԳՐԱՑԻՈՆ ՏԵՂԱՇԱՐԺԵՐՆ ԸՍՏ ԱԶԳԱՅԻՆ ՊԱՏԿԱՆԵԼՈՒԹՅԱՆ, 2016-2017ԹԹ..1
(մարդ )
Ասորի Եզդի Հայ Հույն Ռուս Ուկրաինացի Վրացի Չընշված Այլ Ընդամենը
Հաշվառվածներ .2
Ընդամենը Հայաստանի Հանրապետությունում
2016 39 634 41 146 26 125 15 9 69 51 42114
2017 42 600 46 130 25 149 31 14 80 81 47152
Քաղաքային բնակավայրեր
2016 19 142 27 889 18 90 12 8 28 46 28252
2017 21 155 34 154 19 118 24 13 50 66 34620
Գյուղական բնակավայրեր
2016 20 492 13 257 8 35 3 1 41 5 13862
2017 21 445 11 976 6 31 7 1 30 15 12532
Հաշվառումից հանվածներ .2
Ընդամենը Հայաստանի Հանրապետությունում
2016 37 458 35 730 23 110 11 8 65 32 36474
2017 33 392 39 899 16 134 18 8 70 45 40615
Քաղաքային բնակավայրեր
2016 9 92 22 058 20 78 9 8 23 28 22325
2017 13 98 26 441 13 104 16 8 41 33 26767
Գյուղական բնակավայրեր
2016 28 366 13 672 3 32 2 0 42 4 14149
2017 20 294 13 458 3 30 2 0 29 12 13848
1) Հաշվառվածներ և հաշվառումից հանվածներ:
2)Ներառյալ ներհանրապետական տեղաշարժերի վարչական հաշվառման տվյալները:
Աղբյուրը՝ ՀՀ բնակչության պետական ռեգիստրը
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 3
Աղյուսակ 1
2007թ. 2008թ. 2009թ. 2010թ. 2011թ. 2012թ. 2013թ. 2014թ. 2015թ. 2016թ.
Եզդի 1 - 1 1 1 1 - 2 1 1
Ասորի 1 - - - - 1 - - 1 1
Քուրդ - - - 1 - - - -
Ընդ. 2 - 1 2 1 2 - 2 2 2
2017 և 2018 թվականներին կրթության և գիտության նախարարությունն ազգային փոքրամասնության համայնքների ղեկավարների կողմից համապատասխան միջնորդագիր չի ստացել:
Աղյուսակ 2-ում ներկայացված է տեղեկատվություն՝ 2018 թվականի դրությամբ ՀՀ բուհերում սովորող ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների վերաբերյալ.
Աղյուսակ 2
Էթնիկ համայնքը 2018/2019 ուսումնական տարում տվյալ համայնքից բուհ ընդունվածների թիվը Ընդամենը Բուհում սովորող ազգային փոքրամասնության ներկայացուցիչների թիվը (ըստ համայնքների) Ընդամենը
Բակ. (առկա) Բակ. (հեռ.) Մագ. (առկա) Բակ. (առկա) Բակ. (հեռ.) Մագ. (առկա) Մագ. (հեռ.)
Ասորական 1 1 10 2 1 13
Եզդիական 4 1 1 6 22 9 1 32
Հունական 3 3 6 1 7
Հրեական 0 1 1
Ռուսական 9 1 10 58 3 5 66
Վրացական 10 10 26 7 4 37
Ուկրաինական 1 1 2 3 1 4
Քրդական 1 1 1 1
Ընդամենը 29 1 3 33 127 21 12 1 161
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 4-1
2013 թվականին Արագածոտնի մարզի Շամիրամ եզդիական համայնքում բացվել է նախակրթարան, ուր հաճախում է 11 երեխա:
Շիրակի մարզում նախադպրոցական կրթության բնագավառում «Օգնություն նախադպրոցական տարիքի երեխաներին» ծրագրով իրականացվում է մարզի հանրակրթական դպրոցներում գործող 74 նախակրթարանների գործունեությունը, այստեղ հաճախում են 1003 երեխա: Մարզի Ազատան համայնքի հանրակրթական դպրոցի նախակրթարան հաճախում է 1 եզդի երեխա․ ուսուցումն իրականացվում է պետական լեզվով՝ հայերենով:
Արարատի մարզի ասորիներով բնակեցված Դիմիտրովի համայնքում 2010 թվականից գործում է նախադպրոցական ուսումնական հաստատություն, որտեղ հաճախում են 26 երեխաներ, իսկ Վերին Դվինի միջնակարգ դպրոցում գործում է նախակրթարան` 27 երեխայի համար: Ավագ նախադպրոցական տարիքային խմբի (5-6 տարեկանների) ընդգրկվածությունը համայնքում կազմում է 100%:
Գեղարքունիքի մարզի Սեմյոնովկա համայնքում հիմնվել են նախադպրոցական հաստատություններ և նախակրթարաններ, որոնցում հաճախում են նաև ազգային փոքրամասնության ներկայացուցիչներ հանդիսացող սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաներ /Չկալովկա համայնքում՝ ազգությամբ քուրդ 2 երեխա/
Լոռու մարզի Լերմոնտովո համայնքում գործում է համայնքային ենթակայության «Սկազկա» մանկապարտեզը, որտեղ ընդգրկված է 23 երեխա․ նրանց համար ուսումնադաստիարակչական աշխատանքները կազմակերպվում են ռուսերենով:
Ֆիոլետովոյի միջնակարգ դպրոցում «Կրթության մատչելիության ապահովում» դրամաշնորհային ծրագրի շրջանակներում 2012թ-ից սկսած գործում է նախակրթարան, որտեղ 13 երեխաների համար ևս ուսումնադաստիարակչական աշխատանքները կազմակերպվում են ռուսերենով: Նախակրթարանը ֆինանսավորվում է պետական բյուջեից:
Սյունիքի և Տավուշի մարզերում ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների սակավաթվության պատճառով հատուկ նախատեսված նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններ չկան, իսկ առանձին դեպքերում երեխաների համար աշխատանքները կազմակերպվում են հայերենով։
Երևանի ենթակայության մանկապարտեզներ հաճախող ՀՀ ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչները մեծ թիվ չեն կազմում՝
● ռուս՝ 62 երեխա,
● ուկրաինացի՝ 4 երեխա,
● եզդի՝ 79 երեխա,
● վրացի՝ 3 երեխա,
● ասորի՝ 1 երեխա,
● իրաքցի՝ 2 երեխա,
● այլ էթնիկ խմբերի ներկայացուցիչներ՝ 12 երեխա:
Երևանի ենթակայության մանկապարտեզներում ՀՀ ազգային փոքրամասնության ներկայացուցիչների համար կրթադաստիարակչական աշխատանքները կազմակերպվում են բոլոր երեխաների համար հավասար և մատչելի կրթության իրավունքի ապահովման սկզբունքով: ՀՀ ազգային փոքրամասնության երեխաների ընտանիքներն իրենց ազգային լեզուներով կրթության իրականացման խնդրանք չեն ներկայացրել:
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 4-2
Ռուս. լ. Ռուսերենի խորացված ուսուցումն իրականացվում է Շիրակի մարզի Գյումրու NN 1, 7, 23 հիմնական և Գյումրու N 2 ավագ դպրոցներում:
Սյունիքի մարզի Կապան համայնքում գործում է «Россияне» ռուս-հայկական հասարակական կազմակերպությունը, որն առաջին դասարանցիների համար կազմակերպում է անվճար դասընթացներ, Հայաստանում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատան աջակցությամբ անցկացվում են ռուսաց լեզվի ուսուցիչների վերապատրաստման դասընթացներ, համաժողովներ, մրցույթներ, միջոցառումներ, նշվում են հայ և ռուս գրողների ծննդյան օրերը:
2019 թ. փետրվարի 1- 35 առաջին դասարանցիների համար կազմակերպվել է 4-ամսյա անվճար դասընթացներ: 2019թ. մայիսի 9-ին կազմակերպվել է «Անմահ գունդ» քայլերթը, իրականացվել է «Գեորգիևյան ժապավեն» ակցիան: 2018թ. հունիսի 6-ին անց կացվել են միջոցառումներ նվիրված ռուսաց լեզվի օրվան, մրցույթներ՝ «Ես սիրում եմ ռուսաց լեզուն, որովհետև…», նկարների ցուցահանդես՝ «Ինչպես եմ պատկերացնում ռուս-հայկական բարեկամությունը», ասմունքի մրցույթ նվիրված Եսենինին, կնշվի Պուշկինի 220-ամյակը: 2005 թվականից Կապանի Շ. Մովսիսյանի թանգարանում գործում է «Ռուս-հայկական անկյունը»:
Տավուշի մարզի Դիլիջանի N 2 հիմնական դպրոց են հաճախում ռուսերենով կրթություն ստացող 29 երեխա, որոնց թիվը ըստ դասարանների կազմում է՝
1-ին դասարանում՝ 2, 2-րդ դասարանում՝ 5, 3-րդ դասարանում՝ 2, 4-րդ դասարանում՝ 3, 5-րդ դասարանում՝ 2, 7-րդ դասարանում՝ 4, 8-րդ դասարանում՝ 3 և 9-րդ դասարանում 4 երեխա:
Նշված դպրոցում ռուսերենով ուսուցումը կազմակերպելու նպատակով փոխարինաբար գրքեր են վերցվել Լոռու մարզի Լերմոնտովոյի դպրոցից:
Երևան - Երևանի քաղաքապետարանի հանրակրթական դպրոցներում 2019թ. դրությամբ սովորում են ազգությամբ՝
● /եզդի- 418 աշակերտ/
● /քուրդ-4 աշակերտ/
● /ասորի -11 աշակերտ/
● /ռուս-344 աշակերտ/
● հույն-16 աշակերտ/
● /ուկրաինացի-14 աշակերտ/
● /հրեա-4/
● այլ էթնիկ խմբերի ներկայացուցիչներ՝ 86 երեխա:
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 4-3
Անվանումը քանակը
2016 թվականին տպագրված
1. «Եզդիերեն այբբենարան» 1000
2. «Եզդիերեն լեզու և գրականություն» 3-րդ դաս. 800
3. «Եզդիերեն լեզու և գրականություն» 4-րդ 800
4. «Եզդիերեն լեզու և գրականություն» 5-րդ 800
5. «Եզդիերեն լեզու» 3-5-րդ 800
6. «Քրդերեն» 10-րդ դաս. 400
7. «Քրդերեն» 11-րդ դաս 400
8. «Քրդերեն» 12-րդ դաս. 400
2017 թվականին տպագրված
9. «Եզդիերեն այբբենարան» 1050
10. «Եզդիերեն » 6-8-րդ դասարաններ 985
11. «Եզդի գրականություն» 8-րդ 1000
12. «Եզդի գրականություն» 9-րդ 1000
13. «Եզդի գրականություն» 10-րդ 1000
2018 թվականին տպագրված
14. 2018 թվականին տպագրված 1000
15. 2018 թվականին տպագրված 1000
16. 2018 թվականին տպագրված 1000
17. 2018 թվականին տպագրված 1000
18. 2018 թվականին տպագրված 200
19. 2018 թվականին տպագրված 200
20. 2018 թվականին տպագրված 200
2019 թվականին նախատեսվող
21. « Եզդիերեն այբբենարան» 1050
22. «Եզդի գրականություն» /2-րդ դասարան/ 986
23. «Եզդի գրականություն» /3-րդ դասարան/ 987
24. «Եզդի գրականություն» /4-րդ դասարան/ 977
25. «Եզդի գրականություն» /12-րդ դասարան/ 947
26. «Եզդիերեն» /11-12-րդ դասարան/ 987
27. «Քրդերեն այբբենարան» 200
28. «Քրդերեն 4» /4-րդ դասարանի դասագիրք/ 200
29. «Քրդերեն 5» /5-րդ դասարանի դասագիրք/ 200
30. «Քրդերեն 6» /6-րդ դասարանի դասագիրք/ 200
31. «Խոսիր ասորերեն» /1-ին դասարան/ 500
32. «Գրիր և խոսիր ասորերեն» /2-րդ դասարան/ 500
33. «Ալափ-բիթ» /3-րդ դասարան/ 500
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 5
Արագածոտնի մարզի ազգային փոքրամասնությունների դպրոցներում ապահովվում է /եզդիերեն, քրդերեն/ համապատասխան լեզվի ուսուցումը, որը կատարվում է պետական միջոցների հաշվին՝ անկախ երեխաների անբավարար թվից:
Արարատի մարզի Ղուկասավանի, Նոր կյանքի և Նորամարգի միջնակարգ դպրոցներում եզդիերենի ուսուցումը կազմակերպվում է արտադասարանական խմբակների միջոցով:
Արմավիրի մարզի Ֆերիկի հիմնական դպրոցին օրինակելի ուսումնական պլանով հաստատված ազգային փոքրամասնությունների ուսումնական պլանով եզդիերենին հատկացված է դասաժամեր: Հանրակրթական 21 դպրոցներում գործում են եզդիերենի խմբակներ:
Կոտայքի մարզում նախկինում Զովունիի միջնակարգ դպրոցում կային եզդիերենի ուսուցմամբ դասարաններ: Արդեն երեք տարի է եզդիները նախընտրում են սովորել հայերեն։
Շիրակի մարզի Ազատան համայնքում ազգային փոքրամասնությունների՝ եզդիների միջնակարգ կրթությունն իրականացվում է Ազատանի միջնակարգ դպրոցում՝ հայերեն լեզվով:
Արարատ մարզի Վերին Դվինի և Դիմիտրովի դպրոցներում ասորերենի ուսուցումը իրականացվում է միջնակարգ կրթության շրջանակներում:
Արմավիրի մարզի Նոր Արտագեսի միջնակարգ դպրոցում գործում է ասորերենի խմբակ:
Կոտայքի մարզում ասորիները մայրենի լեզու ուսումնասիրում են ռուսական դասարաններում: Ասորերենի ուսուցում իրականացվում է Արզնիի, իսկ եզդիերենինը` Զովունիի, Քանաքեռավանի և Ջրվեժի միջնակարգ դպրոցներում, դպրոցական բաղադրիչից հատկացված կամ արտադասարանական խմբակի համար նախատեսված ժամերին, նախասիրական խմբակներով:
Շիրակի մարզում գործում է հունական համայնքի կիրակնօրյա դպրոց, հունարենի ուսուցումը կազմակերպվում է շաբաթական երեք անգամ՝ շաբաթ, կիրակի և չորեքշաբթի օրերին:
Լոռու մարզի Ֆիոլետովոյի միջնակարգ դպրոցը ռուսերեն ուսուցմամբ դպրոց է: Վանաձորի N 4, Ստեփանավանի N 2 հիմնական, Լերմոնտովոյի միջնակարգ դպրոցներն ունեն ռուսերենով ուսուցմամբ դասարաններ:
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 6
Աղյուսակ 1, Աղյուսակ 1
2015-2019 թթ. «Ոչ պետական մամուլի հրատարակում» ծրագրով նախատեսված հատկացումների բաշխումը`
ըստ առանձին հրատարակումների
/Ազգային փոքրամասնությունների լեզվով լույս տեսնող մամուլ/
Հ/Հ Ծախսային ծրագիրը կատարող ՀՀ պետական կառավարման մարմինների և պետական աջակցություն ստացող իրավաբանական անձ հանդիսացող սուբյեկտների անվանումները Մամուլի անվանումները Ընդհա-
նուր գումարը
/հազ. դրամ/
11 077,0 Ընդհա-
նուր գումարը
/հազ. դրամ/
11 077,0 Ընդհա-
նուր գումարը
/հազ. դրամ/
11 077,0 Ընդհա-
նուր գումարը
/հազ. դրամ/
7000,0 Ընդհա-նուր գումարը
/հազ. դրամ/
10800.0
2015 թ. 2016 թ. 2017 թ. 2018 թ. 2019 թ.
Թերթեր
1 «Եզդիների ազգային միություն» ՀԿ «Էզդիխանա» 900,0 900,0 900,0 - -
2 «Եզդիների ազգային կոմիտե» ՀԿ «Լալըշ» 900,0 900,0 900,0 900,0 -
3 «Ռյա-Թազա» թերթի խմբագրություն» ՍՊԸ «Ռյա-Թազա» 900,0 900,0 900,0 900,0 1200,0
4 «Գոլոս» ՍՊԸ «Գոլոս Արմենիի» 500,0 500,0 500,0 500,0 -
5 «Ուկրաինա» Հայաստանի ուկրաինացիների ֆեդերացիա» ՀԿ «Դնիպրո-Սլավուտիչ» 2668,0 2668,0 2648,0 900,0 1200,0
6 «Հայաստանի քրդական ազգային խորհուրդ» ՀԿ «Զագրոս» 900,0 900,0 900,0 900,0 1200,0
7 «Հայաստանի հրեական համայնքի թերթ» ՀԿ «Դավիթի վահան» 500,0 500,0 500,0 500,0 1200,0
8 «Իվերիա» վրացական բարեգործական համայնք» ՀԿ «Իվերիա» 500,0 500,0 500,0 500,0 1200,0
9 «Նովոյե վրեմյա» օրաթերթի խմբագրություն» ՍՊԸ «Նովոյե վրեմյա» 500,0 500,0 500,0 500,0 -
10 «Հայաստանի «Երևանի բելառուսների համայնք «Բելառուս» ՀԿ «Բելառուս» (ռուսերեն, բելառուսերեն) 500.0 500.0 300,0 300,0 1200,0
11 «Հայաստանի ասորական կազմակերպությունների «Խայադթա» ֆեդերացիա» իրավաբանական անձանց միություն «Ասիրիսկիե նովոստի» (ռուսերեն, ասորերեն) 800.0 800.0 800.0 800,0 1200,0
12 «Երևան քաղաքի «Իլիոս» հույների համայնք» ՀԿ «Իլիոս» (ռուսերեն, հայերեն, հունարեն) 500.0 500.0 500.0 500,0 1200,0
13 «Բիզնես զեթ-փիար» գովազդային հրատարակչություն» ՍՊԸ «Արգումենտի նեդելի վ Արմենիի» (ռուսերեն) 500.0 500.0 500.0 - -
«Եզդիների ձայն» խմբագրություն» ՍՊԸ «Էզդիխանա» 1200.0
Ամսագրեր
1. «Լեհական միություն Հայաստանում «Պոլոնիա» բարեգործական» ՀԿ «Պոկա մի ժիվի» 529,0 529,0 529,0 500,0 500,0
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 7-1
ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ
ՀՀ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՀԱՐՑԵՐԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԵՆԹԱԿԱՅՈՒԹՅԱՄԲ ԳՈՐԾՈՂ ՇՈՒՐՋՕՐՅԱ ԽՆԱՄՔԻ ՀԱՍՏԱՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ, ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՀՈԳԱԾՈՒԹՅԱՆ ՑԵՐԵԿԱՅԻՆ ԿԵՆՏՐՈՆՆԵՐՈՒՄ ԵՎ ԵՐԵԽԱՅԻ ԵՎ ԸՆՏԱՆԻՔԻ ԱՋԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՆԵՐՈՒՄ ԽՆԱՄՎՈՂ ԱԶԳԱՅԻՆ ՓՈՔՐԱՄԱՍՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ ՊԱՏԿԱՆՈՂ ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ, ԻՆՉՊԵՍ ՆԱԵՎ ԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ
Հ/հ Կազմակերպության անվանումը Ազգությունը Խնամվող Աշխատող
1 «Երևանի մանկան տուն» ՊՈԱԿ եզդի 1 -
ռուս 2 -
2 «Մարի Իզմիրլյանի անվան մանկատուն» ՊՈԱԿ ռուս 1 2
եզդի 1 -
հույն - 1
ուկրաինացի 1 -
3 «Գյումրու երեխաների տուն» ՊՈԱԿ ռուս 1 1
եզդի 2 -
5 «Վանաձորի մանկատուն» ՊՈԱԿ - - -
6 «Խարբերդի մասնագիտացված մանկատուն» ՊՈԱԿ ադրբեջանցի 1 -
ուկրաինացի 1 -
վրացի 1 -
եզդի 2 -
բելառուս - 1
7 «Դիլիջանի երեխաների խնամքի և պաշտպանության գիշերօթիկ հաստատություն» ՊՈԱԿ քուրդ 4 -
8 «Բյուրեղավանի երեխաների խնամքի և պաշտպանության գիշերօթիկ հաստատություն» ՊՈԱԿ ասորի 1 -
9 «Գյումրու երեխաների խնամքի և պաշտպանության N 1 գիշերօթիկ հաստատություն» ՊՈԱԿ ղազախ 1 -
եզդի - 1
10 «Գյումրու Ֆ. Նանսենի անվան երեխաների խնամքի և պաշտպանության գիշերօթիկ հաստատություն» ՊՈԱԿ - - -
11 «Երեխայի և ընտանիքի աջակցության կենտրոն» ՊՈԱԿ եզդի 1 -
հրեա 1 -
վրացի 1 -
12 «Սյունիքի մարզի երեխայի և ընտանիքի աջակցության կենտրոն» հիմնադրամ - - -
13 «Լոռու մարզի երեխայի և ընտանիքի աջակցության կենտրոն» ՊՈԱԿ ռուս 1 -
14 «Զատիկ» երեխաների աջակցության կենտրոն» ՊՈԱԿ եզդի 4 -
15 «Երևանի Աջափնյակ վ/չ երեխաների սոցիալական հոգածության կենտրոն» ՊՈԱԿ ուկրաինացի - 1
ռուս 1 -
16 «Գյումրի քաղաքի երեխաների սոցիալական հոգածության կենտրոն» ՊՈԱԿ - - -
Ընդամենը 29 7
ԱՂՅՈՒՍԱԿ 7-2
ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆ
ՀՀ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ԵՎ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՀԱՐՑԵՐԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԵՆԹԱԿԱՅՈՒԹՅԱՄԲ ԳՈՐԾՈՂ ՇՈՒՐՋՕՐՅԱ ԽՆԱՄՔԻ ՀԱՍՏԱՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ, ՏՆԱՅԻՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐՈՒՄ ՄԻԱՅՆԱԿ ՏԱՐԵՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀԱՇՄԱՆԴԱՄՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՍՊԱՍԱՐԿՄԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՈՒՄ ԽՆԱՄՎՈՂ ԱԶԳԱՅԻՆ ՓՈՔՐԱՄԱՍՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՆ ՊԱՏԿԱՆՈՂ ԱՆՁԱՆՑ, ԻՆՉՊԵՍ ՆԱԵՎ ԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ
Հ/հ Կազմակերպության անվանումը Ազգությունը Խնամվող Աշխատող
1 «Երևանի N 1 տուն-ինտերնատ» ՊՈԱԿ ռուս 3 -
2 «Նորքի տուն-ինտերնատ» ՊՈԱԿ ռուս 3 -
քուրդ 1 -
եզդի - 1
3 «Գյումրու տուն-ինտերնատ» ՊՈԱԿ ռուս 2 -
հրեա - 1
4 «Վարդենիսի նյարդահոգեբանականտուն տուն-ինտերնատ» ՊՈԱԿ ռուս 3 -
ասորի 1 -
եզդի 1 -
ադրբեջանցի 1 -
5 «Ձորակ» հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող անձանց խնամքի կենտրոն» ՊՈԱԿ եզդի 1
6 «Տնային պայմաններում միայնակ տարեցների և հաշմանդամների սոցիալական սպասարկման կենտրոն» ՊՈԱԿ ռուս 19 -
բելառուս 1 -
ուկրաինացի 3 -
հրեա 1 -
վրացի 4 -
գերմանացի 1 -
եզդի 1 -
Ընդամենը 46 2
_________________
.1 ՀՀ 4-րդ զեկույցից հետո տեղադրված էլեկտրոնային պաշարները.
Եզդիերենի 12 դասագիրք (1-12 դաս.) (2015-2018թթ. հրատարակված)
(http://lib.armedu.am/category/221/date_created/desc), ասորերենի չոփորոշիչ և ծրագիր
(https://lib.armedu.am/resource/27242), ասորերեն լեզվի և գրականության ուսումնական պլան
(https://lib.armedu.am/resource/27243),