Հոդված 2. Օրենքում օգտագործվող հիմնական հասկացությունները
Հոդված 2. Օրենքում օգտագործվող հիմնական հասկացությունները
Սույն օրենքում օգտագործվում են հետևյալ հիմնական հասկացությունները`
բույսեր՝ բույսերն ամբողջությամբ և բույսերի առանձին մասերը, այդ թվում` սերմերը, սաղմը.
բույսերի կարանտին՝ բույսերի պաշտպանության պետական միջոցառումների համալիր, որի նպատակն է կանխել բույսերի, բուսական արտադրանքի և կարգավորվող առարկաների համար առանձնապես վնասակար օրգանիզմների մուտքը Հայաստանի Հանրապետության տարածք, ինչպես նաև բացահայտել, մեկուսացնել և վերացնել դրանցով վարակված օջախները.
բույսերի պաշտպանության միջոցներ՝ բույսերի վնասակար օրգանիզմների կանխարգելման, դրանց դեմ պայքարի և վերացման համար կիրառվող քիմիական, կենսաբանական միջոցներ.
բուսական արտադրանք՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության հաստատած կարանտինային անվտանգության ապահովման նպատակով կարանտինային օբյեկտ հանդիսացող բույսերի, բուսական արտադրանքի, սերմերի և տնկանյութի անվանացանկում ընդգրկված չմշակված բնական բուսական հումքեր (այդ թվում` հացահատիկային բույսերը) և դրանցից մշակված արտադրանք, որոնք իրենց բնական կամ վերամշակված վիճակով կարող են վտանգ ստեղծել վնասատուի ներթափանցման և (կամ) տարածման համար.
բուսասանիտարական հավաստագիր՝ հավաստագիր, որը հավաստում է բույսերի, բուսական արտադրանքի և կարգավորվող առարկաների համապատասխանությունը ներմուծող երկրի բուսասանիտարական կանոններին և նորմերին.
բուսասանիտարական վտանգի վերլուծություն՝ կենսաբանական կամ գիտական և տնտեսական գործընթացի տվյալների գնահատում՝ վնասակար օրգանիզմների տարածվածությունը որոշելու նպատակով.
բուսասանիտարական կանոններ և նորմեր՝ բույսերի կարանտինի համապատասխան պահանջներ, որոնք բույսերի կարանտինի բնագավառում կարգավորում են ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց գործունեությունը.
բույսերի պաշտպանություն՝ բույսերի, բուսական արտադրանքի աճեցման, փորձարկման, պահպանման և փոխադրման վայրերում (այդ թվում` վնասակար օրգանիզմների դեմ) քիմիական և կենսաբանական պայքարի միջոցների օգտագործում, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի, բույսերի և կենդանիների պաշտպանությանն ուղղված վնասակար օրգանիզմների դեմ պայքարի, միջոցառումների համալիր.
բույսերի զննում՝ բույսերի, բուսական արտադրանքի և կարգավորվող առարկաների ակնադիտական հետազոտություն՝ վնասակար օրգանիզմների առկայությունը կամ բացակայությունը հայտնաբերելու նպատակով.
բույսերի կարանտին վնասակար օրգանիզմներ՝ տնտեսական պոտենցիալ վնաս ներկայացնող վնասակար օրգանիզմ, որը դեռևս բացակայում է խոցելի տարածքներում կամ առկա է, բայց լայն տարածում չի ստացել և հսկվում է պետականորեն.
բույսերի վնասակար օրգանիզմ՝ բույսերի, բուսական արտադրանքի համար վնասակար օրգանիզմների՝ հիվանդությունների, վնասատուների և մոլախոտերի ցանկացած տեսակ.
բույսերի կարանտին գոտի՝ տարածք, որտեղ գոյություն ունեն կարանտին վնասակար օրգանիզմներ, որոնց հետագա տարածումը կանխարգելու և վերացնելու նպատակով սահմանվել է կարանտին հսկողություն և անցկացվում են բուսասանիտարական պայքարի միջոցառումներ.
բույսերի կարգավորվող ոչ կարանտին վնասակար օրգանիզմ՝ ոչ կարանտին վնասակար օրգանիզմ, որի առկայությունը տնտեսական վնաս է հասցնում սերմանյութի և տնկանյութի նպատակային օգտագործմանը և որը հսկվում է ներմուծող երկրի կողմից.
բույսերի ներմուծման թույլտվություն՝ տվյալ ապրանքի ներմուծման համար ներմուծող երկրի բուսասանիտարական կանոնների պահանջները ապահովելու նպատակով արտահանող երկրին տրվող պաշտոնական փաստաթուղթ.
բույսերի վնասակար օրգանիզմների դեմ պայքար՝ կարանտին վնասակար օրգանիզմների սերնդատվության ճնշման, տեղայնացման կամ վերացման, ինչպես նաև կարգավորվող ոչ կարանտին վնասակար օրգանիզմների կառավարման նպատակով բուսասանիտարական կանոնների պարտադիր կիրառում.
բուսասանիտարական վերահսկողություն՝ կազմակերպական և իրավական պետական միջոցառումների համալիր, որոնց նպատակն է ապահովել ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց կողմից բույսերի կարանտինի վերաբերյալ օրենսդրության կիրառումը.
բույսերի սահմանային կարանտին հսկիչ կետ՝ Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանի անցման կետերում գործող բույսերի կարանտինի և բույսերի պաշտպանության պետական տեսչության ստորաբաժանում, որը պետական սահմանում իրականացնում է բույսերի, բուսական արտադրանքի և կարգավորվող առարկաների ներմուծման և արտահանման ժամանակ բուսասանիտարական վերահսկողություն, ինչպես նաև պաշտպանում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքն օտարերկրյա պետություններից բույսերի համար վնասակար օրգանիզմների ներթափանցումից.
կարգավորվող առարկա (կարանտին օբյեկտ)` ցանկացած բույս, բուսական արտադրանք, պահեստային տարածք, փաթեթավորման նյութ, տրանսպորտային միջոց, բեռնարկղ, հող և ցանկացած այլ օբյեկտ կամ նյութ, որը կարող է պարունակել կամ տարածել վնասակար օրգանիզմ, և որի նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել բուսասանիտարական միջոցառումներ.
բուսասանիտարական փորձաքննություն` բույսերի, բուսական արտադրանքի և կարգավորվող առարկաների լաբորատոր հետազոտություն՝ վնասակար օրգանիզմների առկայությունը կամ բացակայությունը հայտնաբերելու նպատակով.
բույսերի, բուսական արտադրանքի և կարգավորվող առարկաների ստուգում` բույսերի, բուսական արտադրանքի և կարգավորվող առարկաների զննում և բուսասանիտարական փորձաքննության համար նմուշառում՝ վնասակար օրգանիզմների առկայությունը կամ բացակայությունը որոշելու նպատակով.
ներմուծման (արտահանման) բուսասանիտարական հավաստագիր՝ հավաստագիր, որը բուսասանիտարական ստուգման դրական արդյունքների դեպքում տրվում է մաքսային սահմանի անցումային կետերում և հավաստում է ներմուծման (արտահանման) թույլտվությունը: