Հոդված 35. ՁԵՌՆԵՐԵՑՆԵՐԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԸ
Հոդված 35. ՁԵՌՆԵՐԵՑՆԵՐԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԸ
Ձեռներեցները, եթե սույն օրենքով և Հայաստանի Հանրապետության ձեռնարկությունների կազմակերպական-իրավական տեսակների մասին օրենսդրությամբ այլ բան չի նախատեսված, իրավունք ունեն.
1) ստեղծել, ձեռք բերել, վերակազմավորել և օրենսդրությամբ չարգելված այլ ձևերով հիմնադրել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ թույլատրված ցանկացած կազմակերպական-իրավական տեսակի ձեռնարկություններ և դրանց միջոցով իրականացնել ձեռնարկատիրական գործունեություն.
2) ընդունել, հաստատել, փոփոխել և չեղյալ համարել ձեռնարկության հիմնադիր փաստաթղթերը, սահմանել ձեռնարկության գործունեության ներքին կանոնակարգը, ձեռնարկության ղեկավարների և այլ պաշտոնատար անձանց լիազորությունները, իրավունքները և պարտականությունները.
3) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ չարգելված բոլոր ձևերով ձեռք բերել գույք, այդ թվում արժեթղթեր, տիրապետել, օգտագործել ու տնօրինել դրանք և դրանցից ստացած եկամուտը կամ այլ օգտակար արդյունքը, պայմանագրային սկզբունքով օգտագործել այլ ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների և քաղաքացիների գույքի օբյեկտներն ու իրավունքները.
4) ինքնուրույն կազմավորել իրենց ֆինանսական ռեսուրսները, այդ թվում փոխառու միջոցների ներգրավմամբ, Հայաստանի Հանրապետությունում և այլ պետություններում ստանալ բանկային և առևտրային վարկեր, այդ թվում` արտարժույթով, օրենսդրությամբ սահմանված կարգով իրենց անունից թողարկել և տարածել արժեթղթեր.
5) օտարել, վարձակալության տալ, փոխանակել, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ չարգելված այլ ձևով փոխանցել գույքային իրավունքները, լինել գրավառու և գրավատու.
6) դրամական փոխառություններ տրամադրել, իրենց միջոցները ներդնել այլ ձեռնարկություններում և կազմակերպություններում, տրամադրած փոխառությունների ապահովման համար ստանալ և պահել գույք.
7) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով կնքել պայմանագրեր և կրել պարտավորություններ.
8) Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով արտահանել և ներմուծել գույքի օբյեկտներ, արտադրված, գնված և այլ օրինական ձևով ստացված արտադրանք, ծառայություններ մատուցել և աշխատանքներ կատարել օտարերկրյա ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների և քաղաքացիների համար, օգտվել նրանց կատարած աշխատանքներից և մատուցած ծառայություններից, այլ պետություններում նրանց օրենսդրությանը համապատասխան իրականացնել ներդրումներ, ստեղծել ձեռնարկություններ և անդամակցել ձեռնարկությունների.
9) ինքնուրույն ընտրել իրենց արտաքին տնտեսական գործունեության վարման կարգը, այն իրականացնել անմիջականորեն, առանց միջնորդի, կամ արտաքին տնտեսական բնագավառում մասնագիտացած միջնորդ կամ այլ կազմակերպության միջոցով` նրա հետ մտնելով պայմանագրային հարաբերությունների մեջ.
10) ունենալ միջոցներ արտարժույթով, դրանք ստանալ որպես արտաքին տնտեսական գործունեության արդյունք և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ չարգելված բոլոր միջոցներով ձեռք բերել, հարկերը վճարելուց հետո ինքնուրույն տնօրինել, այդ թվում` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով վաճառել պետությանը, ձեռնարկություններին, կազմակերպություններին կամ քաղաքացիներին.
11) ինքնուրույն պլանավորել իրենց գործունեությունը, որոշել թողարկվող արտադրանքի, կատարվող աշխատանքների և մատուցվող ծառայությունների ծավալը, գները, իրենց մատակարարներին և արտադրանքը սպառողներին.
12) որոշել ձեռնարկության ներքին կազմակերպական կառուցվածքը, ստորաբաժանումների, արտադրական այլ օղակների ցանկը, կառավարման համակարգը.
13) ներգրավել վարձու աշխատողներ (բացի անհատ ձեռներեցից), նրանց հետ կնքելով աշխատանքային պայմանագրեր, որոշել նրանց աշխատավարձը` Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով.
14) սահմանել և ձեռնարկության աշխատողներին վճարել կենսաթոշակ, նպաստներ, պարգևներ, աշխատողներին ընձեռել ձեռնարկության շահույթին մասնակցելու հնարավորություններ, արտոնություններ.
15) դատական կամ արբիտրաժային կարգով վիճարկել իրենց շահերին վնաս հասցրած քաղաքացիների, ձեռնարկությունների, բանկային հիմնարկների, ֆինանսական հաստատությունների, այլ կազմակերպությունների, պետական մարմինների գործողությունները, լինել հայցվոր և պատասխանող դատարանում, արբիտրաժում, միջնորդ դատարանում.
16) օգտվել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված այլ իրավունքներից: