Հոդված 27. ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ՊԵՏԱԿԱՆ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ

Հոդված 27. ԱՊԱՀՈՎԱԳՐԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ՊԵՏԱԿԱՆ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ

1. Սույն օրենքի, Հայաստանի Հանրապետության պարտադիր ապահովագրության բոլոր տեսակների վերաբերյալ օրենքների, Հայաստանի Հանրապետությունում ապահովագրական գործունեությունը կարգավորող այլ օրենքների և իրավական ակտերի պահանջների կատարման և պահպանման, ինչպես նաև արդյունավետ, արդարացի, մրցունակ ու կայուն ապահովագրական շուկայի պաշտպանության նպատակով Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ապահովագրական գործունեության լիցենզավորումը, կարգավորումն ու վերահսկողությունը, ինչպես նաև ապահովագրության բնագավառում պետական քաղաքականության մշակումն իրականացնում է կենտրոնական բանկը:

Ապահովագրական գործունեություն իրականացնողների գործունեության նկատմամբ վերահսկողության բացառիկ իրավունքը պատկանում է կենտրոնական բանկին, որն այդ վերահսկողությունն իրականացնում է օրենքով և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերով սահմանված կարգով, ինչպես նաև կենտրոնական բանկին է պատկանում ապահովագրական գործունեություն իրականացնողներից հաշվետվություններ պահանջելու և ստանալու բացառիկ իրավասությունը, բացառությամբ օրենքով սահմանված դեպքերի:

2. Կենտրոնական բանկը`

ա) իրականացնում է վերահսկողություն ապահովագրական գործունեություն իրականացնողների նկատմամբ և ստուգումներ այդ կազմակերպություններում` Հայաստանի Հանրապետության օրենքով և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերով սահմանված կարգով, ապահովագրական գործունեություն իրականացնողները պարտավոր են ընդունել և աջակցել կենտրոնական բանկի ծառայողներին, վերահսկողություն և ստուգումներ իրականացնելիս արգելվում է ծառայողների օրինական գործողություններին խոչընդոտելը կամ միջամտելը.

բ) իրականացնում է օրենքով և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերով սահմանված կարգով ապահովագրական գործունեություն իրականացնողների կարգավորումը, լիցենզավորումը, ինչպես նաև լիցենզիաների միասնական գրանցամատյանի վարումը.

գ) ընդունում է անհատական և ներքին որոշումներ ու կարգադրություններ, այդ թվում` վերստուգվող անձանց ստուգումներ նշանակելու մասին որոշումներ, ինչպես նաև պարզաբանում է ապահովագրական գործունեությունը կարգավորող իրավական ակտերը.

դ) սույն օրենքով սահմանված` ապահովագրական գործունեություն իրականացնողների ղեկավարների, ինչպես նաև այլ մասնագետների մասնագիտական համապատասխանությունը պարզելու նպատակով իրականացնում է որակավորման քննություններ և տրամադրում որակավորման վկայականներ.

ե) իրականացնում է լիցենզավորում, կարգավորում և վերահսկողություն` պարտադիր ապահովագրության բոլոր տեսակների նկատմամբ.

զ) իրականացնում է օրենքով և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերով նախատեսված այլ գործառույթներ:

3. Կենտրոնական բանկն իրավասու է`

ա) ապահովագրական գործունեություն իրականացնողներից պահանջել և ստանալ սահմանված ձևերի հաշվետվություններ և օրենքով և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերով նախատեսված այլ փաստաթղթեր կամ տեղեկատվություն.

բ) ապահովագրական գործունեություն իրականացնողների կողմից օրենքի և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերի պահանջների կատարման և պահպանման, ներկայացվող հաշվետվությունների հավաստիության ապահովման և լիցենզավորման պայմաններով նախատեսված պահանջների կատարման ապահովման նպատակով օրենքով և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերով սահմանված կարգով իրականացնել ստուգումներ և հեռակա վերահսկողություն (այսուհետ` ստուգումներ), ինչպես նաև ապահովագրողների կողմից իրականացված ապահովագրական հատուցումների հավաստիության և ապահովադիրներին (ապահովագրված անձանց կամ շահառուներին) պատճառված վնասի չափին ապահովագրական հատուցման գումարի համարժեքության ստուգման նպատակով ապահովադիրների (ապահովագրված անձանց կամ շահառուների) մոտ իրականացնել ուսումնասիրություններ և կատարել հարցումներ.

գ) ապահովագրության մասին օրենքի և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերի պահանջների խախտումների հայտնաբերման դեպքում ապահովագրական գործունեություն իրականացնողների, ինչպես նաև նրանց համապատասխան պաշտոնատար անձանց նկատմամբ կիրառել օրենքով նախատեսված պատասխանատվության միջոցներ.

դ) ապահովագրական գործունեություն իրականացնողների կողմից ապահովագրության օրենքի և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերի խախտումների դեպքում, ինչպես նաև պետության շահերի և իրավունքների պաշտպանության նպատակով համապատասխան հայց ներկայացնել դատարան.

ե) օրենքով և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերով սահմանված կարգով չլիցենզավորված ապահովագրական գործունեություն իրականացնող անձանց նկատմամբ պատասխանատվության միջոցների կիրառման միջնորդագիր ներկայացնել իրավապահ և այլ լիազորված պետական կառավարման մարմիններ.

զ) ցանկացած պահի կատարել հարցումներ` ապահովագրական գործունեություն իրականացնողներից պահանջելով տեղեկությունների տրամադրում, եթե բավարար (ողջամիտ) հիմքեր կան ենթադրելու, որ ապահովադիրների կամ ապահովագրված անձանց կամ շահառուների շահերը կարող են վտանգվել.

է) ապահովագրական գործունեություն իրականացնողների նկատմամբ պատասխանատվության միջոցների կիրառման հիմք հանդիսացող խախտումների բացահայտման դեպքում վերջիններից պահանջել այդ խախտումները վերացնելու վերաբերյալ համապատասխան ծրագիր` համաձայն սույն օրենքի 20-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, և այդ ծրագրին հավանություն տալու դեպքում հնարավորություն տալ որոշակի ժամանակահատվածում վերացնելու խախտումները` այդ ընթացքում չդիմելով պատասխանատվության միջոցների կիրառման, կամ նվազեցնել նշանակված տույժի չափը, կամ հետաձգել տույժի գանձումը, կամ սահմանել տույժի գանձման ժամանակացույց, եթե տույժի գանձումը կարող է հանգեցնել ծանր ֆինանսական կացության.

ը) թույլատրել ապահովագրական գործունեություն իրականացնողներին իրականացնելու սույն օրենքով ուղղակիորեն չնախատեսված գործունեություն կամ գործառնություններ, եթե դրանք բխում են կամ սերտորեն կապված են ապահովագրական գործունեության կամ գործառնությունների հետ, և եթե դրանք թույլատրելը չի հակասում սույն օրենքի նպատակներին և չի վտանգում ապահովադիրների շահերը.

թ) օրենքի և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերի շրջանակներում ապահովագրական գործունեություն իրականացնողների նկատմամբ ձեռնարկել համապատասխան կարգավորող միջոցառումներ, եթե ընկերության որոշակի գործունեությունն ուղղակիորեն վնաս է հասցնում կամ կարող է հասցնել ապահովադիրներին (ապահովագրված անձանց կամ շահառուներին), ապահովագրական շուկային կամ պետությանը.

ժ) իրականացնել օրենքով և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերով նախատեսված այլ գործողություններ և գործառույթներ:

4. Յուրաքանչյուր ֆինանսական տարվա ավարտից հետո` մեկ տարվա ընթացքում, կենտրոնական բանկը կազմում և հրապարակում է տարեկան հաշվետվություն, որը ներառում է կենտրոնական բանկին հայտնի և օրենքի և (կամ) նորմատիվ իրավական այլ ակտերի համաձայն առևտրային գաղտնիք չհամարվող վիճակագրական տվյալները, որոնք կնպաստեն ապահովագրական ոլորտի թափանցիկությանը և զարգացմանը:

(27-րդ հոդվածը փոփ. 08.07.05 ՀՕ-153-Ն, 08.12.05 ՀՕ-244-Ն)