Հոդված 193. Պարտապանի կասկածելի գործարքների գնահատումը և դրանից բխող գործողությունների կատարումը
Հոդված 193. Պարտապանի կասկածելի գործարքների գնահատումը և դրանից բխող գործողությունների կատարումը
1․ Կասկածելի են համարվում՝
1) պարտապանի անվճարունակության հատկանիշների առաջացման օրվան նախորդող հինգ տարվա ընթացքում պարտապանի կատարած գործարքը, որով վերջինիս հետ փոխկապակցված անձին անհատույց հանձնվել կամ փոխանցվել է գումար, կամ կատարվել է այլ ոչ դրամային փոխանցում․
2) պարտապանի անվճարունակության հատկանիշների առաջացման օրվան նախորդող երեք տարվա ընթացքում պարտապանի կատարած գործարքը, որով վերջինիս հետ չփոխկապակցված անձին անհատույց հանձնվել կամ փոխանցվել է գումար, կամ կատարվել է այլ ոչ դրամային փոխանցում․
3) պարտապանի անվճարունակության հատկանիշների առաջացման օրվան նախորդող երեք տարվա ընթացքում պարտապանի կնքած հատուցելի գործարքները, փոխանցումները և գույքի օտարումները, որոնց հետևանքով պարտապանին պատճառվել է վնաս, որը հետևանք է գույքի, ծառայության, աշխատանքի իրացման արժեքի և գործարքի կատարման պահի դրությամբ դրա շուկայական արժեքի տարբերության․
4) փոխանցումը, որը անվճարունակության հատկանիշների առաջացմանը նախորդած 90 օրվա ընթացքում պարտապանը կատարել է պարտատիրոջը կամ հօգուտ նրա, և այդ փոխանցումը կատարելու պահին պարտապանը անվճարունակ էր (հաշվեկշռային անվճարունակություն), և պարտատերը ստացել է էապես ավելին, քան կստանար սնանկության վարույթում պարտապանի լուծարման դեպքում․
5) փոխանցումը, որը անվճարունակության հատկանիշների առաջացմանը նախորդած մեկ տարվա ընթացքում պարտապանը կատարել է իր հետ փոխկապակցված՝ պարտատեր հանդիսացող անձին կամ հօգուտ նրա, և այդ փոխանցումը կատարելու պահին պարտապանը անվճարունակ էր, և փոխկապակցված անձ հանդիսացող պարտատերն ստացել է էապես ավելին, քան կստանար սնանկության վարույթում պարտապանի լուծարման դեպքում։
2․ Ոչ ուշ, քան պարտապանի պարտատերերի առաջին ժողովի կայացումից հետո վեց ամիսը լրանալը, կառավարիչն իր անունից դիմում է դատարան՝ դատական կարգով բռնագանձելու՝
1) սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերում նշված գումարը կամ ոչ դրամական փոխանցումը, անհնարինության դեպքում՝ փոխանցման պահին այդ ոչ դրամային փոխանցման շուկայական արժեքը․
2) սույն հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետում նշված վնասը․
3) սույն հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ և 5-րդ կետերում նշված փոխանցման չափով գումարը, եթե փոխանցումը դրամային է, իսկ եթե փոխանցումը ոչ դրամական է, ապա փոխանցման պահին այդ ոչ դրամային փոխանցման շուկայական արժեքը։
3․ Եթե կառավարիչը, օբյեկտիվ հանգամանքներով պայմանավորված, հնարավորություն չի ունեցել սույն հոդվածի 1-ին մասում նշված գործարքի կամ գործողության մասին տեղեկանալու մինչև պարտատերերի առաջին ժողովի կայացման օրը, ապա այդ մասով սահմանված՝ դատարան դիմելու վեցամսյա ժամկետը հաշվարկվում է գործարքի կամ գործողության մասին տեղեկանալու օրվանից։
4․ Կառավարիչը սույն հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված վնասը հետ ստանալու մասին հայցադիմում չի ներկայացնում, եթե՝
1) ակնհայտ է, որ պարտապանի գույքը բավարար է հայտնի պարտատերերի պահանջներն ամբողջությամբ բավարարելու, սնանկության վարույթի ծախսերը վճարելու համար.
2) դատարան դիմելու արդյունքով կառավարչի կողմից կատարվելիք ծախսերը ողջամտորեն կարող են գերազանցել հետ ստացվող գումարը (գույքի արժեքը)։
5․ Կառավարիչը սույն հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված վնասը հետ ստանալու մասին հայցադիմում չի ներկայացնում, եթե հնարավոր չէ դատարան ներկայացնել այդ կետում նշված շուկայական արժեքի վերաբերյալ բավարար ապացույցներ։
6․ Սույն հոդվածի 5-րդ մասում նշված՝ շուկայական արժեքի վերաբերյալ բավարար ապացույցներ ներկայացնելու հնարավորության բացակայության մասին կառավարիչը տեղեկացնում է պարտատերերին՝ նշելով հայցադիմում ներկայացնելու համար անհրաժեշտ բոլոր ծախսերի (ներառյալ հայցադիմումը չբավարարվելու դեպքում վճարման ենթակա հնարավոր դատական ծախսերի) չափը։
7․ Եթե մինչև սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված հայցադիմում ներկայացնելու վերջնաժամկետին նախորդող 30-րդ պարտատերերից որևէ մեկը սնանկության հատուկ հաշվին է մուտքագրում սույն հոդվածի 6-րդ մասում նշված ծախսերի չափով գումար և դիմում է կառավարչին՝ հայցադիմում ներկայացնելու համար, ապա կառավարիչը դատարան է ներկայացնում հայցադիմումը։ Սույն մասում նշված հայցը բավարարվելու և վնասը բռնագանձվելու դեպքում պարտատիրոջ վճարած ծախսերի չափով գումարը համարվում է վարչական ծախս և ենթակա է վերադարձման վերջինիս։ Հակառակ դեպքում այդ գումարը վերադարձման ենթակա չէ։
8․ Կառավարիչը սույն հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ և 5-րդ կետերով սահմանված փոխանցումը հետ ստանալու մասին հայցադիմում չի ներկայացնում, եթե՝
1) փոխանցման հետ միաժամանակ պարտատերը կամ փոխկապակցված անձը պարտապանին է փոխանցել համարժեք այլ գույք․
2) փոխանցումը կատարվել է ի կատարումն կատարման ժամկետը լրացած պարտավորության, և այդ պահին առկա չի եղել կատարման ժամկետը լրացած այլ պարտավորություն․
3) պարտապանը կատարել է պարտատիրոջ կամ փոխկապակցված անձի նկատմամբ պարտավորությունը՝ համաչափորեն կատարելով նաև այդ պահին առկա՝ պարտատերերի նկատմամբ ստանձնած պարտավորությունները․
4) փոխանցմամբ կատարվել են հարկերի, տուրքերի և այլ պարտադիր վճարների գծով պարտավորությունները, վարչական տուգանքի վճարումները, աշխատավարձի գծով պարտավորության մարումը, կամ պարտատիրոջ նկատմամբ ստանձնած 1 միլիոն դրամը չգերազանցող պարտավորությունների մարումը։
9. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված դեպքերում փոխանցված գույքը կամ դրա արժեքը չի կարող հետ պահանջվել, եթե դրանք փոխանցվել են բանկի, վարկային կազմակերպության կամ այլ ապահովված պարտատիրոջ ապահովված պահանջների բավարարման համար այդ գույքի հետ կապված գործարքների կատարման արդյունքով (եթե գործարքը կնքված է նոտարական կարգով) սնանկության վարույթում կամ հարկադիր կատարման գործընթացում:
10․ Կառավարիչը կարող է իր անունից դիմել դատարան և դատական կարգով պահանջել անվավեր ճանաչել սույն օրենսգրքի կամ այլ օրենքների պահանջների խախտմամբ կնքված գործարքը կամ կիրառել առ ոչինչ գործարքի անվավերության հետևանքներ, եթե սույն օրենսգրքով կամ այլ օրենքով սահմանված է, որ նման գործարքն առ ոչինչ է, եթե այդ գործարքի արդյունքով նվազել է պարտատերերին կամ նրանց մի մասին բավարարում տալու հնարավորությունը, կամ պարտատերը կարող էր ստանալ ավելին, եթե այդ գործարքը կատարված չլիներ։ Սույն մասում նշված հայցադիմումը կառավարիչը կարող է ներկայացնել գործարքի մասին տեղեկանալու օրվանից երեք ամսվա ընթացքում։
11․ Սույն հոդվածով նախատեսված պահանջները կարող են ներկայացվել նաև պարտապանի հետ գործարքի կողմ հանդիսացած անձանց իրավահաջորդների նկատմամբ։
12․ Կառավարիչը սույն հոդվածով սահմանված կարգով դիմում է դատարան, եթե սույն օրենսգրքով այլ բան սահմանված չէ։