Հոդված 2. Օրենսգրքում օգտագործվող հիմնական հասկացությունները
Հոդված 2. Օրենսգրքում օգտագործվող հիմնական հասկացությունները
1․ Սույն օրենսգրքում օգտագործվող հիմնական հասկացությունները կիրառվում են հետևյալ իմաստով․
1) անվճարունակություն` փաստացի կամ հաշվեկշռային անվճարունակություն.
2) փաստացի անվճարունակություն` իրավիճակ, որի պայմաններում պարտապանն ունի սույն օրենսգրքով սահմանված չափով և ժամկետով անվիճելի վճարային դրամական պարտավորությունների կետանց․
3) հաշվեկշռային անվճարունակություն` իրավիճակ, որի պայմաններում հաշվապահական հաշվառման կանոնների հիման վրա կատարված գնահատմամբ պարտապանի պարտավորությունները գերազանցում են պարտապանի ակտիվների արժեքը․
4) վճարում կատարելու պարտապանի փաստացի անկարողություն` դրամական միջոցների, սպասվող դրամական մուտքերի, եկամուտների, արագ իրացվող գույքի և այլ ակտիվների անբավարարությամբ կամ բացակայությամբ, ինչպես նաև պարտապանից անկախ այլ հանգամանքներով պայմանավորված ֆինանսական դժվարություն, որի արդյունքով պարտապանը չի կարող կատարել սույն օրենսգրքով նախատեսված չափով անվիճելի վճարային պարտավորությունը․
5) կամավոր սնանկության դիմում` սեփական նախաձեռնությամբ սնանկ ճանաչվելու համար անվճարունակ պարտապանի կողմից Սնանկության դատարան ներկայացվող դիմում․
6) հարկադրված սնանկության դիմում` պարտատիրոջ կողմից անվճարունակ պարտապանին սնանկ ճանաչելու համար Սնանկության դատարան ներկայացվող դիմում․
7) սնանկության գործ` կամավոր կամ հարկադրված սնանկության դիմումի հիման վրա Սնանկության դատարանում քննվող գործ.
8) Սնանկության դատարան` Հայաստանի Հանրապետության սնանկության դատարան.
9) վերաքննիչ դատարան` Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քաղաքացիական դատարան․
10) Վճռաբեկ դատարան` Հայաստանի Հանրապետության Վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատ.
11) սնանկության վարույթ` կամավոր կամ հարկադրված սնանկության դիմումը վարույթ ընդունելուց մինչև սնանկության վարույթն ավարտելու մասին վճռի կայացումը սույն օրենսգրքով սահմանված գործողությունների ամբողջականություն.
12) ֆինանսական առողջացման վարույթ` պարտապանի վճարունակության վերականգնմանն ուղղված վարույթ, որն իրականացվում է սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով հաստատված ֆինանսական առողջացման ծրագրի հիման վրա․
13) ֆինանսական առողջացման ծրագիր` փաստաթուղթ, որով նախատեսվում է պարտապանի վճարունակությունը վերականգնելու նպատակով նրա նկատմամբ կիրառվող, օրենքով չարգելված միջոցառումների համալիր, և որը հիմք է հանդիսանում ֆինանսական առողջացման վարույթի իրականացման համար․
14) լուծարման վարույթ` պարտապան իրավաբանական անձի ակտիվների հավաքման, տնօրինման և ակտիվների իրացումից ստացված գումարը պարտատերերին բաշխմանն ուղղված վարույթ․
15) գույքի վաճառքի վարույթ` ֆիզիկական անձ պարտապանի ակտիվների հավաքման, տնօրինման և ակտիվների իրացումից ստացված գումարը պարտատերերին բաշխմանն ուղղված վարույթ․
16) բաշխման ծրագիր՝ սույն օրենսգրքով սահմանված դեպքերում պարտապանի սնանկության հատուկ հաշվին առկա գումարները բաշխելու նպատակով լիազոր մարմնի սահմանած ձևին համապատասխան կառավարչի կազմած ծրագիր.
17) սնանկության վտանգ՝ պարտապանի ընթացիկ ֆինանսական վիճակի, դրամական միջոցների հոսքերի կանխատեսումների և ընդհանուր տնտեսական վիճակի գնահատման վրա հիմնված ողջամիտ հավանականություն, որ պարտապանն առաջիկա 12 ամիսների ընթացքում կհամարվի անվճարունակ.
18) կանխարգելիչ վերակառուցման վարույթ՝ պարտապանի սնանկության վտանգի դեպքում սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով իրականացվող վարույթ, որն ուղղված է վերակառուցման ծրագրի հաստատմամբ պարտապանի սնանկությունը կանխելուն.
19) վերակառուցման ծրագիր՝ փաստաթուղթ, որով նախատեսվում է պարտապանի կանխարգելիչ վերակառուցումը.
20) նոր ֆինանսավորում՝ վերակառուցման ծրագրով կամ ֆինանսական առողջացման ծրագրով նախատեսված՝ ծրագրի իրականացման համար տրամադրվող ֆինանսավորում.
21) պահանջ՝ պարտապանի նկատմամբ դրամական պարտավորության, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքում՝ ոչ դրամական պարտավորության հիման վրա պարտատիրոջը պատկանող չապահովված կամ ապահովված պահանջ.
22) ապահովված պահանջ՝ պահանջ, որը ծանրաբեռնված է ապահովված իրավունքով, այդ թվում՝ ապահովված է պարտքի դիմաց որպես ապահովման միջոց տրամադրված գրավով, երաշխիքով կամ երաշխավորությամբ.
23) ապահովված պարտատեր՝ պարտատեր, որն ունի ապահովված պահանջ.
24) չապահովված պահանջներ՝ ապահովված իրավունքով չծանրաբեռնված բոլոր պահանջները կամ ապահովված պահանջների չապահովված մասերը.
25) չապահովված պարտատեր՝ չապահովված պահանջ ունեցող պարտատեր.
26) մորատորիում՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում և կարգով կիրառվող սահմանափակումներ, որոնք ուղղված են պարտապանի գույքային զանգվածի և պարտավորությունների չափի անփոփոխելիությունն ապահովելուն.
27) համարժեք պաշտպանություն՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում ֆինանսական առողջացման ծրագրով կամ վերակառուցման ծրագրով նախատեսված՝ ապահովված պարտատիրոջ պահանջի ապահովման միջոցի արժեքի պահպանմանն ու նրա շահերի պաշտպանությանն ուղղված միջոցառումների ամբողջություն.
28) պարտատեր՝ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ կամ պետություն կամ համայնք, որը պարտապանի նկատմամբ ունի պահանջ.
29) հաստատված պահանջներով պարտատեր՝ պարտատեր, որի՝ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով ներկայացված պահանջը գրանցվել է դատարանում.
30) պարտատերերի դասեր՝ ֆինանսական առողջացման ծրագրով սույն օրենսգրքով սահմանված պահանջներին համապատասխան առանձնացված պարտատերերի խմբեր՝ ծրագրի քվեարկությանը մասնակցելու համար.
31) պարտապան՝ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ, որի մասով հարուցվել է սնանկության վարույթ կամ կանխարգելիչ վերակառուցման վարույթ, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության, համայնքի, Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի (այսուհետ՝ Կենտրոնական բանկ), «Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության ժամանակ զինծառայողների կյանքին կամ առողջությանը պատճառված վնասների հատուցման մասին» օրենքի հիման վրա ստեղծված հատուցման հիմնադրամի․
32) պարտապանի ղեկավար՝ պարտապան իրավաբանական անձի միանձնյա գործադիր մարմին կամ կոլեգիալ գործադիր մարմնի ղեկավար.
33) պարտատերերի խորհուրդ՝ պարտատերերի ներկայացուցչական մարմին, որը ձևավորվում է սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում.
34) պարտատերերի ժողով՝ սույն օրենսգրքին համապատասխան գործող և քվեարկելու ձայնի իրավունք ունեցող պարտատերերից կազմված մարմին.
35) կառավարիչ՝ լիազոր մարմնում որպես սնանկության գործով կառավարիչ հաշվառված ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ.
36) լիազոր մարմին՝ Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարություն.
37) պալատ՝ սնանկության գործով կառավարիչների մասնագիտական, ինքնակառավարվող, ոչ առևտրային իրավաբանական անձ, որի գործունեության առանձնահատկությունները սահմանվում են սույն օրենսգրքով.
38) պարտապանի հետ փոխկապակցված անձինք՝
ա. պարտապանի նկատմամբ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված հիմնական, դուստր կամ կախյալ իրավաբանական անձը,
բ. պարտապանի ղեկավարը, ինչպես նաև տնօրենների խորհրդի (դիտորդ խորհրդի) անդամը, պարտապանի կոլեգիալ գործադիր մարմնի անդամը, գլխավոր հաշվապահը (հաշվապահը), ինչպես նաև սնանկ ճանաչելու դիմում ներկայացնելու պահից վերջին մեկ տարվա ընթացքում նշված պաշտոններից ազատված անձը,
գ. պարտապանի կանոնադրական (բաժնեհավաք, փայահավաք) կապիտալի 20 և ավելի տոկոսին տիրապետող անձը,
դ. պարտապանին կատարման համար պարտադիր ցուցումներ տալու կամ նրա որոշումները կանխորոշելու հնարավորություն ունեցող անձը կամ մարմնի անդամը,
ե. անձը, որը «բ»-«դ» ենթակետերում նշված ֆիզիկական անձանց հետ գտնվում է «զ» ենթակետով սահմանված հարաբերությունների մեջ, իսկ «գ» կամ «դ» ենթակետի հիմքով իրավաբանական անձի փոխկապակցվածության դեպքում` նաև այդ անձի` «բ» ենթակետում նշված պաշտոն զբաղեցնող ֆիզիկական անձը,
զ. ֆիզիկական անձ պարտապանի դեպքում՝ նրա ամուսինը, նրանց հետ երկու աստիճան ուղիղ վերընթաց և վայրընթաց ազգակցական կապերի մեջ գտնվող անձինք, եղբայրը, քույրը և նրանց հետ ուղիղ վայրընթաց ազգակցական կապերի մեջ գտնվող անձինք, ամուսնու եղբայրը, քույրը․
39) կառավարչի և պարտատերերի հետ փոխկապակցված անձինք՝ սույն հոդվածի 1-ին մասի 38-րդ կետի «բ»-«զ» ենթակետերով սահմանված անձինք, եթե սույն օրենսգրքով այլ բան նախատեսված չէ.
40) գերփոքր ձեռնարկատիրության սուբյեկտներ՝ «Փոքր և միջին ձեռնարկատիրության պետական աջակցության մասին» օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված գերփոքր առևտրային կազմակերպություններ և անհատ ձեռնարկատերեր.
41) պարտքից ազատում՝ պարտապան ֆիզիկական անձի՝ մարման ենթակա պարտքերի գծով պարտատերերի պարտավորությունների դադարում՝ սնանկության վարույթի ընթացքում գույքի վաճառքի կամ ֆինանսական առողջացման դրական ելքի արդյունքով.
42) ձեռնարկության նախապես փաթեթավորված վաճառքի վարույթ՝ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով իրականացվող վարույթ, որն ուղղված է պարտապանի ձեռնարկությունը կամ դրա մասը վաճառելուն.
43) նոր իրավաբանական անձի ստեղծման վարույթ՝ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պարտապանի առանձնացման ձևով վերակազմակերպում և այդ վերակազմակերպման արդյունքով հիմնադրվող (նոր ստեղծվող) իրավաբանական անձի բաժնեմասի փոխանցում պարտատերերին.
44) սնանկության վարույթի առանձին ընթացակարգ՝ սնանկ ճանաչելու հարցի լուծման, սնանկ ճանաչելուց հետո մինչև սնանկության գործի ավարտն ընկած ժամանակահատվածում նախատեսված հարցերի, ինչպես նաև սնանկության վարույթին առնչվող հարցերի լուծման՝ օրենքով նախատեսված ինքնուրույն դատական վարույթներից յուրաքանչյուրը, որոնք ներառվում են միևնույն սնանկության գործի շրջանակում․
45) եզրափակիչ դատական ակտ՝
ա․ Սնանկության դատարանի վճիռը, գործի վարույթը կարճելու, դիմումն առանց քննության թողնելու, պահանջների վերջնական ցուցակը հաստատելու, գույքի իրացումը թույլատրելու, սնանկության վարույթի առանձին ընթացակարգի ընթացքը եզրափակող այլ որոշումներ,
բ․ վերաքննիչ դատարանի՝ Սնանկության դատարանի եզրափակիչ դատական ակտերի դեմ բերված բողոքի քննության արդյունքով կայացրած, ինչպես նաև վերաքննիչ բողոքի ընդունումը մերժելու և վերաքննիչ վարույթը կարճելու մասին որոշումները,
գ․ Վճռաբեկ դատարանի՝ վերաքննիչ դատարանի եզրափակիչ դատական ակտերի դեմ բերված բողոքի քննության արդյունքով կայացրած, ինչպես նաև վճռաբեկ բողոքն առանց քննության թողնելու, վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու և վճռաբեկ վարույթը կարճելու մասին որոշումները․
46) միջանկյալ դատական ակտ՝ եզրափակիչ դատական ակտ չհանդիսացող դատարանի այլ որոշում.
47) անբողոքարկելի դատական ակտ՝ դատական ակտ, որի բողոքարկման ժամկետը լրացել է, կամ որը ենթակա չէ բողոքարկման․
48) օտարերկրյա սնանկության վարույթ՝ օտարերկրյա պետության սնանկության օրենքի համաձայն իրականացվող սնանկության վարույթ.
49) օտարերկրյա հիմնական սնանկության վարույթ՝ օտարերկրյա սնանկության վարույթ, որը տեղի է ունենում այն պետությունում, որտեղ գտնվում է պարտապանի հիմնական շահերի կենտրոնը.
50) օտարերկրյա ոչ հիմնական սնանկության վարույթ՝ օտարերկրյա հիմնական սնանկության վարույթ չհամարվող օտարերկրյա սնանկության վարույթ, որը տեղի է ունենում այն պետությունում, որտեղ պարտապանն ունի սույն հոդվածի 1-ին մասի 53-րդ կետով սահմանված հաստատություն.
51) օտարերկրյա ներկայացուցիչ՝ անձ կամ մարմին, ներառյալ ժամանակավոր հիմունքներով նշանակված, որը լիազորված է օտարերկրյա սնանկության վարույթում իրականացնելու պարտապանի ֆինանսական առողջացման կամ լուծարման գործընթացները կամ հանդես գալու որպես օտարերկրյա սնանկության վարույթի ներկայացուցիչ.
52) օտարերկրյա դատարան՝ օտարերկրյա սնանկության դատարան կամ այլ իրավասու մարմին, որն իրավասու է իրականացնելու օտարերկրյա սնանկության գործերի վարումը.
53) հաստատություն՝ գործողության վայր, որտեղ պարտապանն իրականացնում է կայուն տնտեսական գործունեություն՝ մարդկային ռեսուրսներով և ապրանքներով կամ ծառայություններով:
2. Սույն օրենսգրքում օգտագործվող մյուս հասկացությունները և տերմինները կիրառվում են սույն օրենսգրքով, Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով, այլ օրենքներով և իրավական ակտերով սահմանված իմաստով: