Հոդված 20. ՍՈՒՅՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔՈՒՄ ՊԱՐՈՒՆԱԿՎՈՂ ՈՐՈՇ ԱՆՎԱՆՈՒՄՆԵՐԻ ՊԱՐԶԱԲԱՆՈՒՄԸ

Հոդված 20. ՍՈՒՅՆ ՕՐԵՆՍԳՐՔՈՒՄ ՊԱՐՈՒՆԱԿՎՈՂ ՈՐՈՇ ԱՆՎԱՆՈՒՄՆԵՐԻ ՊԱՐԶԱԲԱՆՈՒՄԸ

Հատուկ ցուցումների բացակայության դեպքում սույն օրենսգրքում պարունակվող անվանումները ունեն հետևյալ նշանակությունը`

1) «դատարան» - շրջանային (քաղաքային) ժողովրդական դատարանները, Հայաստանի Հանրապետության գերագույն դատարանը, զինվորական տրիբունալները, որոնք գործում են իրենց իրավասության սահմաններում.

2) «առաջին ատյանի դատարան» - դատարան, որն իրավազոր է դատավճիռ կայացնելու.

3) «վճռաբեկ ատյան» կամ «երկրորդ ատյանի դատարան» - վերադաս դատարան, որը քննում է առաջին ատյանի դատարանի օրինական ուժի մեջ չմտած դատավճիռների, որոշումների, ինչպես նաև դատավորի որոշումների դեմ բերված գանգատներն ու բողոքները.

4) «հսկողության ատյան» - վերադաս դատարան, որը քննում է դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռների, որոշումների ու դատավորների որոշումների դեմ բերված բողոքները.

5) «դատավոր» - գործի քննությանը մասնակցող ժողովրդական դատավորը, ժողովրդական դատարանի նախագահը, դատարանի նախագահը, նախագահի տեղակալը կամ անդամը. զինվորական տրիբունալի նախագահը, նախագահի տեղակալը կամ անդամը. ժողովրդական ատենակալը.

6) «դատական նիստի քարտուղար» - դատարանի պաշտոնատար անձ, որը վարում է դատական նիստի արձանագրությունը.

7) «դատախազ» - ՀՀ գլխավոր դատախազը, շրջանային և քաղաքային դատախազները, զինվորական, տրանսպորտային և շրջանային կամ քաղաքային դատախազներին հավասարեցված մյուս դատախազները, նրանց տեղակալներն ու օգնականները, դատախազությունների բաժինների և վարչությունների դատախազները, որոնք գործում են իրենց իրավասության սահմաններում.

7ա) «քննչական բաժնի պետ»- ներքին գործերի, ազգային անվտանգության, զինվորական ոստիկանության մարմինների քննչական վարչության, բաժնի, բաժանմունքի պետը և նրա տեղակալները, որոնք գործում են իրենց իրավասության սահմաններում.

8) «քննիչ»- մի անձ, որն օրենքով իրավազոր է քրեական գործերով նախաքննություն կատարելու իր իրավասության սահմաններում.

9) «օրինական ներկայացուցիչներ»- մեղադրյալի կամ տուժողի ծնողները, որդեգրողները, խնամակալները, հոգաբարձուները, այն հիմնարկների, կազմակերպությունների ներկայացուցիչները, որոնց խնամքի տակ է գտնվում մեղադրյալը կամ տուժողը.

10) «մերձավոր ազգականներ»- հայրը, մայրը, որդեգրողները, տղաները, աղջիկները, որդեգրվածները, պապը, տատը, թոռները, հարազատ եղբայրներն ու քույրերը, ամուսինը և կինը.

11) «ընթերակա»- այն անձը, որը օրենքով նախատեսված դեպքերում հրավիրվում է ներկա գտնվելու խուզարկություններ, առգրավումներ, տեղազննություններ, զննումներ և ճանաչումներ կատարելիս.

12) «դատավճիռ»- առաջին ատյանի դատարանի վճիռը, որը կայացվել է դատական նիստում քրեական գործով ամբաստանյալի մեղավորության կամ անմեղության և նրա նկատմամբ պատիժ կիրառելու կամ չկիրառելու հարցով.

13) «որոշում»- բացի դատավճռից, ամեն մի այլ որոշում, որ դատարանը կայացնում է դատական և տնօրինական նիստերում քրեական գործը վարելիս. երկրորդ ատյանի դատարանի ամեն մի որոշում. այն որոշումը, որ ընդունում է վերադաս դատարանը` բացի գերագույն դատարանի նախագահությունից և պլենումից, օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռներն ու որոշումները վերանայելիս.

14) նույն «որոշում» բառի տակ հասկացվում են` դատախազի, քննիչի և հետաքննության մարմնի որոշումը ( բացի մեղադրական եզրակացությունից), քրեական գործը վարելիս դատավորի միանձնյա ընդունած որոշումը, Հայաստանի Հանրապետության գերագույն դատարանի նախագահության և պլենումի որոշումը.

15) «վճռաբեկ բողոք»- դատախազի բողոքը` դատարանի օրինական ուժի մեջ չմտած դատավճռի դեմ.

16) «մասնավոր բողոք»- դատախազի բողոքը` դատարանի օրինական ուժի մեջ չմտած որոշման կամ դատավորի օրինական ուժի մեջ չմտած որոշման դեմ.

17) «բողոք հսկողության կարգով»- բողոք, որ բերվում է դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի կամ որոշումների դեմ.

18) «վճռաբեկ գանգատ»- գանգատ, որ բերվում է առաջին ատյանի դատարանի օրինական ուժի մեջ չմտած դատավճռի դեմ` դատապարտյալի, նրա պաշտպանի և օրինական ներկայացուցիչների, ինչպես նաև տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի, քաղաքացիական պատասխանողի կամ սրանց ներկայացուցիչների կողմից.

19) «մասնավոր գանգատ»- գանգատ, որ բերվում է տնօրինական կամ դատական նիստում դատարանի կայացրած որոշման և դատավորի ընդունած որոշման դեմ դատապարտյալի, նրա պաշտպանի և օրինական ներկայացուցիչների, տուժողի, քաղաքացիական հայցվորի, քաղաքացիական պատասխանողի կամ սրանց ներկայացուցիչների կողմից.

20) «դատախազի եզրակացություն»- դատախազի կարծիքը, որ նա արտահայտում է դատարանում, օրենքով նախատեսված դեպքերում.

21) «գիշերային ժամանակ»- տեղական ժամանակով ժամը 22-ից մինչև 6-ը:

(12.01.66, 26.08.70, 25.07.84, 15.06.94 թ. խմբագրությամբ)